Μοντέλο η Νορβηγία!

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Ήρθε πια το πλήρωμα του χρό­νου. Αφού οι διεθνείς τοκο­γλύφοι έφεραν σε πλήρες αδι­έξοδο την ελληνική οικονομία και κοι­νωνία με τις πολιτικές του μνημονίου, ήρθε η ώρα να βάλουν χέρι στα αση­μικά του σπιτιού. Πουλήστε, αν θέλε­τε να γλυτώσετε, μας λένε φίλοι, σύμ­μαχοι και εταίροι. Πουλήστε ό,τι έχετε και δεν έχετε. Τη φιλοσοφία της τρό­ικας αποτύπωσε με εξαιρετική σαφή­νεια ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στις 17.5:

«Δεν θα απέκλεια εντελώς μια μορ­φής αναδιάταξης (του χρέους), αλλά αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένη απά­ντηση. Πρώτα χρειαζόμαστε νέα μέ­τρα από την Ελλάδα για να φτάσει τους δημοσιονομικούς στόχους του 2011. Έπειτα πρέπει να έχουμε τη διαβεβαίωση ότι το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων θα φτάσει σε έναν ικανοποιητικό για εμάς όγκο. Ύστερα θα δούμε αν χρειάζονται συμπληρω­ματικά μέτρα. Και μόνο τότε, αν εκ­πληρωθούν όλοι αυτοί οι όροι, μπο­ρούμε να συζητήσουμε θέμα αναδιά­ταξης. Δεν είναι αναδιάταξη ή τίποτα. Είναι μέτρα, μέτρα και μέτρα και μετά ίσως αναδιάταξη».

Ξεπούλημα αίσχους

Με άλλα λόγια, η φιλοσοφία της τρόικας είναι απλή. Θα πρέπει διαρ­κώς να υιοθετούνται απανωτά μέτρα, που ξέρουν εξαρχής ότι δεν μπορούν να συγκρατήσουν το χρέος. Όμως οδηγούν την κοινωνία στην απελπι­σία και σε κατάσταση τέτοια που μπο­ρεί να δεχτεί πιο εύκολα εκβιασμούς και πιέσεις. Κι όταν έχει προχωρήσει το ξεπούλημα, τότε ίσως να συζητή­σουν κάποια αναδιάταξη, που εκ προ­οιμίου ξέρουν ότι δεν μπορούν να την εφαρμόσουν σε ολόκληρο το δημό­σιο χρέος της Ελλάδας.

Έτσι λοιπόν στήθηκε το σκηνικό για τη δεύτερη φάση της πέμπτης ιστορικά χρεοκοπίας της Ελλάδας. Μέτρα, μέτρα και μέτρα, μαζί με γενικευμέ­νο ξεπούλημα.

Η κυβέρνηση βιάστηκε να ανακοι­νώσει την πρώτη φουρνιά των λεγό­μενων αποκρατικοποιήσεων. Αυτό, σύμφωνα με ανακοίνωση της Διυ­πουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώ­σεων και Αποκρατικοποιήσεων στις 18.5, προβλέπει αναλυτικά:

Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονο­μικών κ. Παπακωνσταντίνου, τα εκτι­μώμενα έσοδα από το πρώτο κύμα αποκρατικοποιήσεων εντός του 2011 εκτιμώνται σε 3,5 έως 5,5 δισ. ευ-ρώ. Το δεύτερο κύμα εντός του 2012 εκτιμάται ότι θα αποφέρει άλλα 4 με 6 δισ. ευρώ. Ενώ το τρίτο κύμα εντός του 2013 θα δώσει γύρω στα 4,5 με 5,5 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, σε σύνολο το τριετές αυτό πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων θα αποφέρει 12 – 17 δισ. ευρώ.

Δεν θα ασχοληθούμε εδώ με το αν και κατά πόσο θα μπορέσει να πιάσει αυτές τις αποδόσεις. Ας υποθέσουμε ότι τις πιάνει. Έτσι η κυβέρνηση κα­λείται να πουλήσει περιουσία και επι­χειρήσεις που έχουν συνολική οικο­νομική επιφάνεια άνω των 120 δισ. ευρώ έναντι 12 – 17 δισ. ευρώ. Κι όχι μόνο αυτό. Τα χρήματα αυτά θα πάνε κατευθείαν στους δανειστές.

Πόσο θα ελαφρύνουν την εξυπηρέ­τηση του χρέους; Ελάχιστα. Μόνο τη διετία 2012 και 2013 προβλέπονται δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους που θα ξεπερνούν τα 100 δισ. ευρώ. Επομένως αυτά που αναμένει η κυ­βέρνηση να πιάσει από τις αποκρα­τικοποιήσεις δεν είναι παρά σταγόνα στον ωκεανό.

11 εκατ. παρείσακτοι

Η Ελλάδα είναι ένα πολύ προνομι­ακό οικόπεδο σε μια εξαιρετικά συμ­φέρουσα περιοχή του κόσμου. Έχει όμως ένα κακό. Διαθέτει 11 εκατομ­μύρια παρείσακτους. Γι’ αυτό και το ξεπούλημα δεν ξεκίνησε με τη δημό­σια περιουσία και τις αποκρατικοποι­ήσεις, αλλά με τον ανθό της ελληνι­κής κοινωνίας, τη νέα γενιά εργαζο­μένων. Προκειμένου να επιβιώσει, ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος της νέας γενιάς είναι ήδη υπ’ ατμόν. Φεύ­γει ή κανονίζει να φύγει στο εξωτε­ρικό σε αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Όταν μια κοινωνία ξεπου­λάει έτσι τη νέα γενιά της είναι καταδικασμένη.

Το πιο σημαντικό δεν είναι αυτό, αλ­λά άλλο. Αν τα πουλήσει όλα το κρά­τος, τότε με τι θα μπορέσει να συμβά­λει στην ανάπτυξη της χώρας και στην ανάκαμψη της οικονομίας; Τι άλλο θα χρειαστεί να πουλήσει όταν ανακα­λύψει η κυβέρνηση και η τρόικα ότι ακόμη και ολόκληρη η δημόσια πε­ριουσία δεν είναι αρκετή για να εξυ­πηρετηθεί το χρέος; Μήπως το εθνι­κό έδαφος; Μάλλον ναι, μιας και με τη Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης η χώρα έχει παραιτηθεί «άνευ όρων και αμετάκλητα», όπως ρητά αναφέ­ρεται, από την εθνική της κυριαρχία. Κι επομένως είναι δυνατή ακόμη και η εκποίηση εθνικού εδάφους.

Στα ερωτήματα αυτά απαντά η δι­ατεταγμένη δημοσιογραφία με κραυ­γές περί σπάταλου και διογκωμένου κράτους. Μάλιστα ορισμένοι παπα­γάλοι συγκεκριμένων παρασιτικών επιχειρηματικών συγκροτημάτων που ελέγχουν και τα ΜΜΕ είπαν ότι η Ελλάδα είναι το τελευταίο κομμουνι­στικό κράτος της Ευρώπης.

Προφανώς οι κύριοι αυτοί, υπό το κράτος της φρενίτιδας που έχει προ­καλέσει στους καρχαρίες της αγοράς το μαζικό ξεπούλημα του δημοσίου, τα έχασαν τελείως. Όμως, επειδή λέ­γονται απίστευτες ανοησίες σχετικά με το μέγεθος του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα οφείλουμε να διευκρι­νίσουμε ορισμένες στοιχειώδεις αλή­θειες.

Επιλεκτική σπατάλη

Καταρχάς ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα δεν είναι τόσο διογκωμένος όσο λένε. Αν δούμε τα στοιχεία του Πίνακα 1 της Eurostat θα διαπιστώ­σουμε ότι το μέγεθος του δημόσιου τομέα με όρους συνόλου δαπανών της γενικής κυβέρνησης βρίσκεται περίπου στον μέσο όρο της Ευρωπα­ϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. Για ολόκληρη την περίοδο 1999-2010.

Κι όχι μόνο αυτό. Αν παρατηρήσει κανείς τα στοιχεία προσεκτικά θα δει ότι κατά κανόνα όσο πιο ανεπτυγμέ­νη είναι μια οικονομία τόσο μεγαλύ­τερο κράτος διαθέτει. Είναι τυχαίο που η Δανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Φινλανδία, η Σουηδία κ.ο.κ., έχουν αρκετά πιο διογκωμέ­νους δημόσιους τομείς; Μήπως αυ­τές οι χώρες είναι κομμουνιστικές ή σοβιετικές και δεν το ξέρουν; Κι αν για την κρίση και το χρέος φταίει το μεγάλο, κακό και σπάταλο κράτος, τότε γιατί αυτές οι χώρες δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα χρεοκοπίας όπως η Ελλάδα;

Είναι αλήθεια ότι το δημόσιο στην Ελλάδα είναι διεφθαρμένο και παρα­σιτικό. Αυτό δεν οφείλεται στο μέ­γεθός του, ούτε στις σπατάλες του. Άλλωστε το ελληνικό δημόσιο είναι επιλεκτικά σπάταλο. Ενώ διαθέτει τις χαμηλότερες δαπάνες στην Ε. Ε. για υγεία και παιδεία, δαπανά ταυτόχρο­να σχεδόν τα διπλάσια, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στις κρατικές προμήθειες από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Όταν πρόκειται για ημέτερους, κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες και μεγαλοεργολάβους το ελληνικό δη­μόσιο είναι σπάταλο όσο εκεί που δεν παίρνει. Όταν πρόκειται για τις βασι­κές κοινωνικές ανάγκες του λαού, τό­τε πάντα συμβαίνει το δημόσιο ταμείο να μην επαρκεί.

Υπόδειγμα

Το βασικό πρόβλημα με τον δημό­σιο τομέα δεν είναι πόσο μεγάλος ή μικρός είναι. Άλλωστε το πόσο μεγά­λος χρειάζεται να είναι ένας δημόσι­ος τομέας εξαρτάται από το τι κοινω­νία και τι οικονομία θέλει κανείς. Αν θέλουμε μια κοινωνία όπου να βασι­λεύει το πορτοφόλι και μια οικονομία έρμαιο της αγοράς, τότε ο δημόσιος τομέας πρέπει να είναι μικρός. Γι’ αυ­τό άλλωστε και όσο πιο ευάλωτη, όσο πιο σαθρή είναι μια οικονομία, όσο πιο «τριτοκοσμική» είναι μια χώρα, τόσο πιο περιορισμένο, ισχνό, παρα­σιτικό και διεφθαρμένο δημόσιο το­μέα έχει.

Αντίθετα, αν θέλουμε μια κοινω­νία με ανεπτυγμένες υποδομές και υπηρεσίες αντίστοιχες των απαιτή­σεων των πιο ζωτικών αναγκών της, αν θέλουμε μια θωρακισμένη οικο­νομία απέναντι στα ιδιωτικά μονοπώ­λια και την ασυδοσία των αγορών, με αναπτυξιακή δυναμική, τότε είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε έναν μεγά­λο και ανεπτυγμένο δημόσιο τομέα όχι μόνο στο επίπεδο των υπηρεσι­ών, αλλά και στο επίπεδο της επιχει­ρηματικής δράσης.

Για να γίνει κατανοητό αυτό θα χρησιμοποιήσουμε ένα παράδειγμα. Ποια οικονομία σήμερα στην Ευρώ­πη έχει τα λιγότερα οικονομικά προ­βλήματα από την παγκόσμια ύφεση; Η Νορβηγία. Η χώρα αυτή δεν έχει προς το παρόν παρουσιάσει τα συ­μπτώματα κρίσης και ύφεσης που κα­τατρέχουν όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης, μικρές και μεγάλες. Είναι τυχαίο ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει σε μια οικονομία που δεν συμμετέχει ού­τε στην Ε.Ε. ούτε στην Ευρωζώνη; Όχι βέβαια. Το γεγονός ακριβώς ότι έχει διατηρήσει την ανεξαρτησία της είναι εκείνο που την έχει προστατέψει από τις οξείες εκδηλώσεις της κρίσης.

Η Νορβηγία ως ανεξάρτητη χώρα και καλά προστατευμένη εθνική οι­κονομία έχει κατά κεφαλή ΑΕΠ που φτάνει τα 95 χιλιάδες δολάρια. Έχει το υψηλότερο κατά κεφαλή ΑΕΠ στην Ευρώπη (ανατολική και δυτική) μετά το Λουξεμβούργο. Πολύ ψηλότερο απ’ όλες τις μεγάλες οικονομίες της Ε.Ε., όπως είναι η Γερμανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Βρετανία κ.ο.κ.

Η Ελλάδα μόλις και μετά βίας φτά­νει τα 35 χιλιάδες δολάρια κατά κε­φαλή ΑΕΠ. Η Νορβηγία, αν και με πληθυσμό λιγότερο από τον μισό της Ελλάδας, παράγει ΑΕΠ κατά 20% με­γαλύτερο από αυτό της χώρας μας. Θυμηθείτε το αυτό στις παρακάτω συγκρίσεις.

Συνεχίζει ακάθεκτη

Ο Πίνακας 2 παρουσιάζει τις επίση­μες προβλέψεις για τη Νορβηγία τα επόμενα χρόνια. Σε μια εποχή βαθιάς ύφεσης της παγκόσμιας οικονομίας που έχει αγκαλιάσει ακόμη και τις πιο μεγάλες οικονομίες, η Νορβηγία συ­νεχίζει ακάθεκτη.

Σε μια εποχή όπου βασιλεύει η πιο άγρια μονόπλευρη λιτότητα και ταυ­τόχρονα ο εκτροχιασμός της ανεργί­ας, στη Νορβηγία η ανεργία, αν και βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, εξακολουθεί να μειώνεται. Ενώ ταυ­τόχρονα οι ετήσιες αποδοχές των ερ­γαζομένων σε σταθερές τιμές αυξά­νονται σημαντικά. Τι συμβαίνει; Πώς γίνεται και η Νορβηγία είναι μια τέ­τοια «παραφωνία» μέσα στη γενικευ­μένη παραζάλη των μέτρων κοινωνι­κής απελπισίας που θεωρούνται σή­μερα μονόδρομος;

Μην βιάζεστε να μιλήσετε για πε­τρέλαια. Η Νορβηγία έχει περίπου τον ίδιο φυσικό και ορυκτό πλούτο με την Ελλάδα. Με μια μόνη διαφορά. Αυτή τον αξιοποιεί προς όφελός της υπό καθεστώς κρατικής ιδιοκτησίας και δεν βιάζεται να τον ξεπουλήσει στον πρώτο τυχόντα επενδυτή της αγοράς. Η Ελλάδα επιπλέον έχει σημαντικά «συγκριτικά πλεονεκτήματα» που δεν έχει η Νορβηγία, όπως π.χ. τεράστιες δυνατότητες αγροτικής και μεταποιη­τικής ανάπτυξης. Με την προϋπόθε­ση βέβαια ότι δεν θα πνίγεται από τις ανοιχτές αγορές και την κοινή αγροτι­κή πολιτική της Ε.Ε.

Τεράστιο, αλλά… πλεονασματικό δημόσιο!

Για μια συνοπτική εικόνα της Νορβηγίας κοιτάξ­τε τον Πίνακα 3. Ο πληθυσμός αυτής της χώρας ανέρχεται κοντά στα 5 εκατομμύρια με δημογρα­φικά στοιχεία αρκετά όμοια με εκείνα του ελλη­νικού πληθυσμού. Αυτό όμως δεν την εμποδίζει από το να έχει ένα από το πιο ανεπτυγμένα συ­στήματα κοινωνικής ασφάλισης, το οποίο χρη­ματοδοτείται κυρίως από το Κρατικό Επενδυτικό Κεφάλαιο της Νορβηγίας, όπου καταλήγει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από το πετρέλαιο. Και τα παράξενα δεν σταματούν σ’ αυτό.

Παρά το γεγονός ότι έχει σχεδόν τον μισό πληθυσμό από τον ελληνικό, διαθέτει σχεδόν τον ίδιο αριθμό δη­μοσίων υπαλλήλων με εκείνον της Ελλάδας, γύρω στους 780 χιλιάδες. Και ω του θαύματος δαπανά για τους μισθούς αυτών των δημοσίων υπαλλήλων πολύ παραπάνω απ’ ό,τι δαπανά το ελληνικό κρά­τος. Η Νορβηγία δαπανά το 14% του ΑΕΠ της για μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ η Ελλάδα με τον ίδιο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων και με μι­κρότερο ΑΕΠ δαπανά μόλις το 11%.

Μονιμότητα!

Επιπλέον το καθεστώς εργασίας των δημοσί­ων υπαλλήλων της Νορβηγίας δεν περιλαμβάνει συμβασιούχους, ωρομίσθιους, συμβάσεις έργου κ.ο.κ., όπως στην Ελλάδα. Το ελληνικό δημόσιο απασχολεί το προσωπικό του με 17 διαφορετικά εργασιακά καθεστώτα. Η Νορβηγία διαθέτει ένα αποκλειστικά καθεστώς εργασίας στο δημόσιο, τη μονιμότητα.

Και τι συνέβη; Μήπως η Νορβηγία είναι στο χείλος της χρεοκοπίας; Κάθε άλλο. Ο προϋπο­λογισμός της είναι μονίμως πλεονασματικός, 10,6% του ΑΕΠ για το 2010. Ενώ το δημόσιο χρέ­ος της φτάνει μόλις το 43,1% του ΑΕΠ της χώρας.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Νορβηγία έχει προβεί και σε άλλα θανάσιμα αμαρτήματα. Συντηρεί έναν τεράστιο αριθμό δημόσιων και δη­μοτικών επιχειρήσεων, πάνω από 3 χιλιάδες, οι οποίες εκτός όλων των άλλων ανήκουν αποκλει­στικά στο δημόσιο και παράγουν πλεονάσματα.

Με αυτά τα πλεονάσματα χρηματοδοτείται πά­νω από το 50% των κρατικών εσόδων και έτσι το νορβηγικό κράτος δεν έχει την ανάγκη να γδέρνει φορολογικά τους πολίτες του και ιδίως τους εργαζομένους. Θα μπορούσε να αντισταθεί στην παγκόσμια ύφεση η Νορβηγία και να αναπτύσσε­ται χωρίς λιτότητες, περικοπές και ιδιωτικοποιή­σεις, αν δεν διέθετε αυτόν τον εξαιρετικά εκτε­ταμένο, ισχυρό και παραγωγικό δημόσιο τομέα; Θα μπορούσε η Νορβηγία να ήταν στην ίδια πλε­ονεκτική θέση, αν είχε κάνει το θανάσιμο λάθος να ενταχθεί στην Ε.Ε. και είχε παραδώσει το νόμισμα, την οικονομία και την κυριαρχία της στην Κομισιόν και την ΕΚΤ; Ούτε κατά διάνοια!

Τι φταίει λοιπόν και στην Ελλάδα δεν μπορού­με να έχουμε μια αντίστοιχη οικονομία; Το με­γάλο και σπάταλο κράτος; Οι κοπρίτες δημόσιοι υπάλληλοι; Ή όλος εκείνος ο συρφετός που μας κυβερνά δεκαετίες τώρα με τις πλάτες της πιο παρασιτικής και ληστρικής ολιγαρχίας που έχει γνωρίσει η ιστορία;

Ο ίδιος συρφετός και η ίδια η ολιγαρχία που πασχίζουν σήμερα να ολοκληρώσουν τη λεηλα­σία της χώρας με το γενικό ξεπούλημα της δη­μόσιας περιουσίας και του κράτους. Ο ίδιος συρ­φετός που αδίστακτα φορολογεί ακόμη και τους ανέργους για να πληρώσει τους τοκογλύφους και διώχνει μαζικά τη νέα γενιά από αυτή τη χώ­ρα υπό καθεστώς γενικευμένης απόγνωσης και απελπισίας.

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι Οικονομολόγος – Αναλυτής

 

ΠΗΓΗ: (ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ “Π” ΣΤΙΣ 15-06-11), http://www.topontiki.gr/article/18383

Φιλαυτία, Ελευθερία, Δημιουργία και… πλατεία

 

Του Νίκου Π. Κυριαζή

 

Ένα μήνα συμπληρώνουν οι "αγανακτισμένοι" στις πλατείες, ένα κίνημα πρωτόγνωρο για τα Ελληνικά δεδομένα  που τάραξε την πολιτική, τους πολιτικούς αλλά και τους παθητικούς πολίτες.

Κύριο χαρακτηριστικό του κινήματος η διάρκεια, η μεγάλη συμμετοχή, ο ειρηνικός χαρακτήρας η πολυσυλλεκτικότητα, τα χάπενινγκ, οι εκδηλώσεις και οι καλλιτεχνικές ανυσηχίες…. μοναδικός κίνδυνος η ισοπεδωτική σε οριζόντιο επίπεδο τάσης ορισμένων.

Η πλατεία δεν θα πρέπει πλέον να μείνει μόνο στην "αγανάκτηση" αλλά να προχωρήσει ένα βήμα παραπάνω, να μην εγκλωβιστεί στον αφορισμό αλλά να δημιουργήσει προτάσεις και συνειδήσεις μέσα από εσωτερικές διεργασίες ατομικής βελτίωσης και όχι απλή ακολουθία μιας εποχικής τάσης και στείρου λαϊκισμού και φιλαυτίας…

Δράση λοιπόν αλλά με αυτογνωσία και όχι απλή μετατόπιση ευθυνών, με μετριασμό της νεοπλουτίστικη λογική μας, με απόκτηση γνώσης, έκφραση θέσης και άρνηση σε κάθε τι που μας διαφθείρει και αλλοτριώνει. Η διαμαρτυρία δεν μπορεί να μείνει μόνο στην χαμένη οικονομική και πολυπάροχη ζωή των τελευταίων δεκαετιών αλλά και στην ίδια της απαξίωσης της ζωής μέσα από την πολιτισμική μας ταυτότητα και παιδεία, όπου Πολιτισμός είναι η κάθε λογής πράξη μας που αναφέρονται στο πνεύμα, το ήθος και τη συμπεριφορά μας, σε σχέση με το παρελθόν, τα ίχνη που αφήνουμε κατά το πέρασμά μας από τη γη , όχι μιμητισμός, αποστροφή στην ιστορία και ένταξη σε νεοφανή δρώμενα.

Μεγάλοι κριτικοί των καιρών διαπιστώνουν στο σύγχρονο άνθρωπο μια τάση να ανακηρύξει σε «ελευθερία» στάσεις ζωής που στην πραγματικότητα αποτελούν δουλεία. Έτσι ονομάζει καταπίεση την ηθική, αδυναμία το σεβασμό και την καλοσύνη, υποτέλεια τη δέσμευση και το καθήκον, κατεστημένο τη θρησκεία, την παράδοση, το δίκαιο και τους νόμους. Έκφραση αυτής της αλογίας αποτελεί η ταύτιση του «ευ ζην» με την ευημερία και την καλοπέραση και η αναζήτηση της ελευθερίας στο «έχειν», στον ακόρεστο ευτυχισμό με την ταυτόχρονη υπερτροφία του Εγώ. "Αποτέλεσμα η μετατροπή της κοινότητας σε άθροισμα υποκειμένων καταναλωτών και την υποταγή τους στους νόμους του ευτυχισμού και στην αδέσμευτη ελευθερία."[1]

Αναδείξαμε αναξίους για να μπορούν να εξυπηρετούν και μόνον τα προσωπικά μας συμφέροντα. Δημιουργήσαμε συνδικάτα, για να μπορούμε να αντιπολιτευόμαστε και όχι να διεκδικούμε. Φτιάξαμε συλλόγους για να δικαιολογούμε τις ενοχές μας και την κοινωνική μας υπόσταση, με ιδεολογήματα παρωχημένα και εφήμερα, εγκλωβισμένα σε εμφιλικά σύνδρομα. Μια πολιτική αποξενωμένη από την ιστορική μας συνέχεια δημιουργώντας πολίτες χωρίς δημιουργικό και παραγωγικό πνεύμα, πολίτες με ξένα πρότυπα υποδουλωμένοι στην ατομική ευζωία και φιλαυτία.

Αυτή η φιλαυτία έκοψε τον κοινωνικό ιστό αδρανοποιώντας κάθε δημιουργική σκέψη εγκλωβίζοντάς μας σε ατομικές παθογένειες. Οι χρόνοι περιορίστηκαν στον ενεστώτα χωρίς παρελθόντα αλλά και μέλλοντα δημιουργώντας φέουδα και φεουδάρχες κατά τα δυτικά μεσαιωνικά πρότυπα, άκρως ουμανιστικά τα οποία δημιουργούν ανελευθερία και εξάρτηση. Χάσαμε αυτό που μέσα από τους αιώνες δημιουργήσαμε, το «μανικό έρωτα» στην κοινότητα και όχι στη δεσποτεία, χάσαμε την αντιμεταχώρηση άρχοντος και αρχομένου. Χάσαμε την πολιτική πρόταση της κλασικής Ελλάδας η οποία στηριζόταν στην αρχή της δυσπιστίας και την ανάμειξη της με την χριστιανική αρχή της διακονίας και προσανατολιστήκαμε σε παρωχημένα δυτικά μοντέλα. Έτσι το άσχημο βαφτίζετε ωραίο, το παράλογο λογικό, το αυταρχικό δημοκρατικό και το καπιταλιστικό σοσιαλιστικό, με πολιτικούς που αντί να ξεκινήσουν από την μητρική τους γη, ξεκίνησαν από το Παρίσι η τη Νέα Υόρκη.

Βασικός κορμός της πολιτικής είναι το μάρκετινγκ, η πλύση εγκεφάλου και η κατευθυνόμενη ανάγκη. Στόχος η διάθεση του προϊόντος ποντάροντας στην ψυχολογία του καταναλωτή-πολίτη. Έτσι ο πολίτης γίνεται οπαδός, στρατεύεται, όχι για να προσφέρει αλλά για να υπακούει. Γίνεται όργανο του «καθεστώτος» ακλουθώντας επιταγές «σωτηρίας» σε μια μονοδιάστατη κοινωνία με πληθώρα από οργανώσεις, που στην πλειοψηφία τους δημιουργήθηκαν για να παρέχουν την ψευδαίσθηση συμμετοχής στα κοινωνικά δρώμενα με τους «διανοούμενους να μαζεύουν υπογραφές για κάθε είδους κοινωνική αδικία, χτυπώντας τον καπιταλισμό, κρίνοντας τον σοσιαλισμό πουλώντας επιδέξια προοδευτισμό σε μια διακίνηση ιδεών με πολιτικό περιεχόμενο αλλά όχι πνευματικό. «…όλα, πολιτικές πεποιθήσεις, ιδεολογικές απόψεις, εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, ακόμα και ρομαντικές αναμνήσεις, όλα είναι ταυτισμένα με το υπερευχαριστημένο εγώ, με τα προγούλια και τις ξεχειλωμένες κοιλιές, με την επίδειξη της μικρονοϊκής σαχλαμάρας που αντιγράφει την επιθεώρηση, όλα υποταγμένα στη βουλιμία της κατάποσης και στην ανάγκη της αφόδευσης» [2]

Μια πολιτική που στηρίζετε στην κατανάλωση και όχι στην παραγωγή και την ανάπτυξη. Ακόμα και τώρα που το πρόβλημα ξεγυμνώθηκε, συνομιλούν, διαβουλεύονται και αποφασίζουν για το πώς θα επιτύχουμε νέο δανεισμό και για το πώς θα δουλέψουν τα …εμπορικά πολυκαταστήματα και σούπερ μάρκετ. Λόγος για παραγωγή μηδέν….. αλήθεια τι παράγουμε?…..ποιος το σχέδιο ανάπτυξης?… τίποτα και μηδέν. Αυτή είναι η αλήθεια. Και μένουμε εγκλωβισμένοι σε δανειστές και τοκογλύφους.

Μέσα σε όλα αυτά η ενημέρωση των Μ.Μ.Ε. εγκλωβισμένη σε πολιτικά αλισβερίσια και υποχρεώσεις, παραπληροφορεί δημαγωγώντας το λαό, μέσα από ψευδοδιλλήματα και ψεύδη. Από την άλλη ο συνδικαλιστικός κλάδος – ο Θεός να το κάνει- φερέφωνα των πολιτικών, εργάζονται κάτω από το σκοπό της προσωπικής ικανοποίησης και βολέματος. Αλήθεια πότε είδαμε συνδικαλιστές να αγωνίζονται για ποιότητα και για τα κακώς κείμενα σε σχέση με τον πολίτη? Ποτέ, μόνο αγώνα για τα κεκτημένα δημιουργώντας αντιπαλότητα μεταξύ της κοινωνίας προς τέρψη των εκάστοτε πολιτικών αποφάσεων, μέσα από παρωχημένο ιδεολογήματα και ορολογίες. Και εδώ τίθεται το ερώτημα, πώς είναι δυνατόν τον ίδιο εγκαταλελειμμένο και απαξιωμένο οργανισμό ο ιδιώτης να το κάνει να δουλεύει «ρολόι», ενώ στα χέρια του δημοσίου να καταστρέφετε?. Πως είναι δυνατόν η Αττική οδός η το μετρό σε δέκα χρόνια λειτουργίας τους να λειτουργούν το ίδιο άψογα όπως την πρώτη ημέρα, ενώ ο ΟΣΕ, ο προαστιακός τα ολυμπιακά έργα, οι δημόσιες μεταφορές και η υγεία να είναι σε πλήρη εγκατάλειψη και απαξίωση. Ίδιοι άνθρωποι, στην ίδια κοινωνία αλλά διαφορετικοί κόσμοι. Άρα το πρόβλημα είναι η νοοτροπία η πολιτική διαφοροποίηση και η παιδεία που αποτελούν πλέον μόνο σχέσεις οικονομικές και διαδικασίες παραγωγής, σύστημα διανομής πλούτου και…. οι πατρίδες πέθαναν …..ζήτω το κράτος.

Ποια ήταν η πολιτική για την ανάπτυξη της υπαίθρου? καμία. Πλήρης εγκατάλειψη με τον αστικό συνωστισμό σε πρώτη γραμμή και την «αντιπαροχή» σαν κεντρική ιδέα πολιτικής πολλών δεκαετιών. Αγροτική πολιτική συντεχνιών χωρίς εναλλακτικές λύσεις με μεσάζοντες, αγροτοπατέρες, τσιφλικάδες και κολλήγους… το μόνο όραμα που πούλησαν στην ύπαιθρο είναι ο …. αγροτουρισμός… προϊόν και αυτό του ιδεολογήματος εργάζομαι λίγο εκμεταλλεύομαι πολλά, με την μεταμόρφωση των αγροτών σε επιχειρηματίες χειμερινών διακοπών και εξυπηρετητές της εωσφορικής νοοτροπίας του δήθεν και των αστών.

Πραγματικά είναι πολύ….in η απόδραση του Σαββατοκύριακου σε ένα κοσμοπολίτικο νησί η βουνό για να ικανοποιήσουμε τον μικροαστικό μας «δήθεν» και η ικανοποίηση της ευρωπαϊκής προέλευσης με gourmet γαστρονομία η λαϊκών «κοψιδίων» την ίδια στιγμή που η επαφή μας με την φύση και την ύπαιθρο είναι αποστειρωμένη με έλλειψη «συναναστροφής» με το κάθε «ποίημα του Θεού»

Σαν Έλληνες δεν είμαστε τίποτα διαφορετικό από όλο των κόσμο, αυτό όμως που πάντα μας έκανε να ξεχωρίζουμε ανά τους αιώνες ήταν η άμεση συναλλαγή μας με τη φύση, τον αέρα τη ζωή. Ο δυτικός άνθρωπος εξορθολογώντας τη ζωή δημιούργησε πολιτισμό βασιζόμενο στην ευμάρεια και στην μεγαλοπρέπεια της εικόνας και της τέχνης. Αλήθεια ένα ξωκλήσι δεν έχει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά, χωρίς τίποτα το περιττό? Ο ήχος από τον πουνέντε η την όστρια σ ένα θαλασσινό καφενεδάκι δεν έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά μιας εύηχης συμφωνίας εγχόρδων? Αυτός που μπορεί να ξεχωρίζει το μανάλι από το ξιφιό ξέρει να ξεχωρίζει την ψυχή από το σώμα. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά μας, αυτά καταπάτησαν οι σύγχρονοι ιδεαλιστές, οι φωταδιστές της ευζωίας.

«….η σημερινή ρωμιοσύνη δεν έχει εμπιστοσύνη στις ντόπιες εκκρίσεις της, ούτε στην ιθαγενή ερωτολογία. Είναι δυστυχώς γεγονός: όλη η πορνική, λαγνική οργασμική παραπαιδεία των ευρωελλήνων προέρχεται από εξωελληνικά κέντρα συνουσίας… εξ ου το σπέρμα δίδοται εν συνουσία θεία… Πως όμως η Ελλάδα θα ανήκει στους Έλληνες, όταν τα ερωτογόνα έντυπα και κέντρα της τα ανεβοκατεβάζει η ξένη ακρίδα? Στα περίπτερα, στα κασετάδικα υπάρχει και του πουλιού το γάλα, αλλά είναι πολυεθνικό. Δεν σφάζονται πια στης Μαρίας την ποδιά, τη Διαλεχτή μου πια τη λένε Ντέπυ κι ο Κωνσταντής έγινε Ρενάτο, εκτός αν μας βγαίνει πότε πότε Μπέτυ…». [3]

Παραπομπές

 [1] Κ. Δεληκωσταντή –Το ήθος της ελευθερίας-Δόμος 1990

[2] Χρ. Γιανναρά «Κεφάλαια πολιτικής» 1985

[3] Κώστα Ζουράρη – Μισγάγγεια απερινόητη – εκδ. Αρμός 4 εκδ 1993

 

ΠΗΓΗ: Σάββατο, Ιούνιος 18, 2011, http://www.kalavrytanews.com/2011/06/blog-post_5093.html

Η Κοινοβουλευτική Χούντα και η αντίσταση

 

Του Τάκη Φωτόπουλου*

 

Η κοινοβουλευτική Χούντα που στηρίζεται στην συστηματική εξαπάτηση του ελληνικού λαού, από την υφαρπαγή της ψήφου του στις περασμένες εκλογές, (όταν εξελέγη για την υλοποίηση ενός τυπικού σοσιαλ-φιλελεύθερoυ προγράμματος, ενώ στη πράξη εφάρμοσε το πιο αντιδραστικό οικονομικό πρόγραμμα στην Ελληνική Ιστορία), μέχρι την απάτη του δήθεν «μονόδρομου» — τώρα προχώρησε σε μια ακόμη απάτη.

Δηλαδή, στην απάτη ότι δήθεν επιδίωκε συγκυβέρνηση με το άλλο κόμμα εξουσίας ενώ, στην πραγματικότητα, τα δύο κόμματα απλώς συναγωνιζόντουσαν να δώσουν πιστοποιητικά καλής διαγωγής στα αφεντικά τους της τρόικας που πίεζαν ασφυκτικά για «συναίνεση», ώστε να αποφευχθεί η σημερινή πολιτική κρίση.

Η κρίση αυτή ήταν αναπόφευκτη από τη στιγμή που το εναλλακτικό κόμμα εξουσίας (ΝΔ) δεν είχε καμιά διάθεση να συμμεριστεί τις ευθύνες ενώ την εξουσία τη νέμονταν το ΠΑΣΟΚ, τα στελέχη του οποίου  επανειλημμένα έδειξαν ότι δεν έχουν κανένα πρόβλημα να καταστρέψουν τον λαό αρκεί να μη χάσουν την εξουσία, όπως άλλωστε θα έκαναν και τα στελέχη του εναλλακτικού κόμματος στην θέση του. Μόνο έμμεσα, επομένως, η κρίση προκλήθηκε από τη λαϊκή πίεση και οπωσδήποτε όχι από τους «αγανακτισμένους» που δεν έχουν ακόμη θέσει ούτε σαφείς στόχους και μέσα πραγματοποίησης τους.

Όσον αφορά στην κοινοβουλευτική Αριστερά, ουσιαστικά, παίζει το παιχνίδι του «άτακτου παιδιού». Αντί δηλαδή να έχει αποχωρήσει από την Βουλή από καιρό, ώστε να μη νομιμοποιεί μια Χούντα που χωρίς την οποιαδήποτε σχετική λαϊκή εντολή υλοποιεί τη μεγαλύτερη εσκεμμένη οικονομική καταστροφή από την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, (η οποία συμπεριλαμβάνει το ξεπούλημα σε τιμή ευκαιρίας του  κοινού πλούτου), και να ηγηθεί ενός λαϊκού κινήματος που θα πάλευε ενάντια στις πραγματικές αιτίες τη κρίσης, άλλοι φαίνεται να είναι οι στόχοι της.  Έτσι, η μεν ρεφορμιστική Αριστερά, που συμφωνώντας με τους ‘συστημικούς’ αναλυτές, θεωρεί το Χρέος, δηλαδή το σύμπτωμα της κρίσης, ως την αιτία της, φαίνεται να έχει  βασικό στόχο την αύξηση του εκλογικού ποσοστού  της για να δημιουργήσει «άλλο συσχετισμό δυνάμεων» (σε τρία τέρμινα!). Η δε αντικαπιταλιστική Αριστερά (κοινοβουλευτική και εξωκοινοβουλευτική) φαίνεται να βρίσκεται κάπου στις αρχές του περασμένου αιώνα και να ελπίζει ότι η εξαθλίωση που αναπόφευκτα θα φέρει η Λατινοαμερικανοποίηση της χώρας θα οδηγήσει σε επαναστατικές συνθήκες, που θα της δώσουν τη δυνατότητα  να παλέψει κατά των πραγματικών αιτίων της κρίσης. Και αυτό ενώ, όπως επανειλημμένα δείχθηκε στο τέλος του περασμένου αιώνα, η εξαθλίωση που δημιουργεί το παγκοσμιοποιημένο σύστημα σήμερα απλά οδηγεί σε μεγαλύτερη εξατομίκευση και αγώνα επιβίωσης όλων εναντίον όλων, ή σε εύκολα συντριβόμενες από την εξουσία εξεγέρσεις (Αργεντινή), ή  σε ανώδυνες για το σύστημα εξεγέρσεις που αυτοδιαλύονται (Ισπανία).

Σήμερα, η κοινοβουλευτική  Χούντα μετατρέπεται ραγδαία σε κανονική Χούντα, έστω χωρίς στρατιωτικό μανδύα, ουσιαστικά απαγορεύοντας κάθε ενοχλητική απεργία (πέρα από τις ανώδυνες σπασμωδικές απεργίες που κηρύσσουν οι κομματικοί της εγκάθετοι στα συνδικάτα) και οποιαδήποτε εξίσου ενοχλητική εκδήλωση πραγματικής διαμαρτυρίας. Και εάν το «κίνημα» των αγανακτισμένων το υποστήριζαν μέχρι τώρα όλα τα ΜΜΕ μέχρι τον… τ. βασιλιά, αυτό δεν ήταν άσχετο με το ότι είναι ανώδυνο για τις ελίτ, αφού ούτε καν μπόρεσε να σταματήσει τους  χουντικούς βουλευτές να συνεχίσουν τη «δουλειά» τους με το μεσοπρόθεσμο. Έγινε λοιπόν φανερό ότι αν η κλασική δημοκρατία έπασχε από τους δημαγωγούς, η σύγχρονη απόπειρα άμεσης δημοκρατίας πάσχει από το ακόμη σημαντικότερο γεγονός ότι  το θεσμικό περιβάλλον του πειράματος αυτού είναι τόσο εχθρικό απέναντί της που την υπονομεύει με κάθε τρόπο — πράγμα που αποδείχνει και το αβάσιμο  των απόψεων της ρεφορμιστικής «αριστεράς» ότι είναι δυνατή η «συμπλήρωση» της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας με την άμεση δημοκρατία, συμπλήρωση που θρασύτατα χαρακτηρίζεται μάλιστα και ως «κλασική δημοκρατία»![1]

Το ίδιο δηλαδή το γεγονός της ύπαρξης οργανωμένων κομμάτων, ιδιαίτερα κοινοβουλευτικών με άφθονους χρηματικούς και ανθρώπινους πόρους που έχουν τη δύναμη να «καπελώνουν» τη συνέλευση με διάφορες μεθοδεύσεις, είναι καθοριστικό. Εύκολα οι πολυποίκιλες «γραμματείες» που θεωρητικά είναι ανοικτές σε όλους, στην πράξη επανδρώνονται από αυτούς που έχουν την σχετική άνεση χρόνου (κάτι ήξερε ο Περικλής που εισήγαγε το σύστημα των αποζημιώσεων)! Ιδιαίτερα μάλιστα όταν, όπως καταγγέλθηκε επανειλημμένα στα ιντιμίντια αλλά και αλλού,[2] αυτές έχουν τη δυνατότητα  ουσιαστικά να καθορίζουν τόσο το πώς διαμορφώνονται τα θέματα προς συζήτηση στη συνέλευση όσο και τους «ειδικούς» που καλούνται για κρίσιμα θέματα όπως τα αίτια της σημερινής  κρίσης, προκαθορίζοντας έτσι τις μελλοντικές αποφάσεις της. Δεν είναι λοιπόν περίεργο ότι τη στιγμή που στις χθεσινές μαζικές συγκεντρώσεις σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας έκαιγαν τη σημαία της ΕΕ και το αντί-ΕΕ κίνημα φουντώνει σε όλη της Ελλάδα, «κατά σύμπτωση», η έξοδος από την ΕΕ για όλους τους ειδικούς που κλήθηκαν στο Σύνταγμα, ήταν ταμπού…

*http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/

 

Παραπομπές

 

[1] [Costas Douzinas, “This is classic democracy “, Guardian, 16/6/2011

[2]  βλ. “O εξευτελισμός της  «άμεσης δημοκρατίας» στο Σύνταγμα από την ανίερη συμμαχία ρεφορμιστικής και πατριωτικής «αριστεράς», 10/6/2011, http://www.inclusivedemocracy.org/brochures/2011.06.09__exeftelismos_amesis_dimokratias.html

 

ΠΗΓΗ:  Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 18 Ιουνίου 2011, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=285426

ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ «ΝΕΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ»

Του Αλέξανδρου Σταθακιού*

– ΆΜΕΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΤΟΠΙΩΝ ΜΕΤΑΠΡΑΤΩΝ ΤΟΥ

 – Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Η συγκέντρωση «αγανακτισμένων πολιτών» κάθε βράδυ στις πλατείες της Χώρας είναι ένα γεγονός που μπορεί να αξιολογηθεί θετικά, εφόσον θεωρηθεί απαρχή ευρύτερων κινητοποιήσεων ομάδων ανθρώπων οι όποιοι μέχρι τώρα δεν είχαν έντονη συμμετοχή στο πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι μέσω των «παραδοσιακών» τρόπων οργάνωσης.

 

Στην αρχή αυτών των κινητοποιήσεων υπήρχαν αρκετά ερωτηματικά σε πολλούς από τους πολίτες που συμμετείχαν ενεργότερα στα κοινωνικά δρώμενα (π.χ. με την έντονη παρουσία τους στον συνδικαλισμό, στα κινήματα). Αυτά τα ερωτηματικά τα προκαλούσε η «αλλεργία» πολλών διαδικτυακών κηρύκων αυτών των συγκεντρώσεων απέναντι στα πολιτικά κόμματα, αλλά και τα συνδικάτα.

Οι δυνάμεις του πολυεθνικού κεφαλαίου δίνουν λυσσαλέα την τελευταία τους μάχη έτσι, ώστε όσα μάζεψαν τα τελευταία χρόνια ληστεύοντας κάθε κοινωνική και παραγωγική ικμάδα σε κάθε γωνιά του πλανήτη, όχι μόνο να μη χαθούν, αλλά και να γίνουν πολλά περισσότερα!
Δυστυχώς η μικρή χώρα μας έχει γίνει ένα σημαντικό χαράκωμα σε αυτή τη μάχη.
Είναι αλήθεια ότι ζητείται η ενότητα και συστράτευση ευρύτερων δυνάμεων του κόσμου της Εργασίας όχι μόνο για κρατηθεί το χαράκωμα, αλλά για να γίνει έστω μια αποτελεσματική προέλαση. Απαιτείται λοιπόν ενότητα μπροστά στον κίνδυνο του αφανισμού. Όμως αυτή δεν μπορεί να επιτευχθεί εν αγνοία των κοινωνικών και ευρύτερα πολιτισμικών χαρακτηριστικών του κάθε εργαζόμενου, αλλά στη βάση της ανάδυσης των κοινών χαρακτηριστικών και διεκδικήσεων και της σχετικοποίησης όσων διαφορών δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία στον παρόντα χρόνο.

Υπάρχει μιαν Ελπίδα -διάχυτη και ακόμα ανέκφραστη- σε μεγάλα και πληττόμενα τμήματα του Λαού: «Η πίεση της Πλατείας» να οδηγήσει επιτέλους στην σύμπηξη ενός συμμετοχικού, δημοκρατικού, πρωτοποριακού και προπάντων αποτελεσματικού Μετώπου Αντίστασης απέναντι στις δυνάμεις του καιροσκοπικού πολυεθνικού κεφαλαίου και των ντόπιων μεταπρατών του. Η «Πλατεία» με τους «νέου τύπου» (καταχρηστικά ας τους πούμε έτσι) κοινωνικούς αγώνες στους οποίους συμμετέχουν και μεγάλες ομάδες πολιτών οι οποίες μέχρι τώρα φαίνεται να μην είχαν τόσο ενεργό ρόλο στις «παραδοσιακού τύπου» κινητοποιήσεις.

Ας μην υποτιμηθεί όμως και ο κίνδυνος ανάδυσης λύσεων «μεσσιανικού, ολοκληρωτικού τύπου», όταν η αγανάκτηση δεν κατορθώσει να εκφραστεί μέσα από δημοκρατικού, πολιτικού τύπου συσσωματώσεις.

Αλήθεια γιατί τα συνδικάτα των Εργαζομένων δυσκολεύονται να παίξουν αυτόν τον ρόλο; Τουλάχιστον γιατί καθυστερούν σε σχέση με τις ανάγκες των καιρών;

Η πρώτη αιτία που θα σκεφτεί κανείς είναι ο «τυφλός» κομματισμός. Είναι αδύνατο να ζητάμε από πολιτικώς δρώντα υποκείμενα σαν τους συνδικαλιστές να μην έχουν τοποθετηθεί απέναντι στα κυρίαρχα πολιτικά ρεύματα των καιρών και στα σχήματα με τα οποία τα ρεύματα αυτά εκφράζονται στην χώρα μας . Αυτό όμως απέχει πολύ από την εξυπηρέτηση της στενής κομματικής τακτικής, η οποία συχνά εμποδίζει την ανάδυση μιας πληθυντικής δυναμικής στη βάση μίνιμουμ συμφωνιών που στους χώρους δουλειάς είναι υπαρκτές. Πολύ περισσότερο μάλιστα που ο κομματισμός εκφράστηκε τα τελευταία χρόνια στον χώρο των συνδικαλιστικής παράταξης του ΠΑΣΟΚ (και της ΝΔ σε μικρότερο βαθμό), με την αυτόματη αλλαγή πόστων από αυτό του συντονισμού των εργατικών αγώνων σε αυτό της κυβέρνησης. Και πολύ χειρότερα ακόμα, όταν συνδικαλιστές κλήθηκαν να υπηρετήσουν ένα κυβερνητικό πρόγραμμα ριζικά αντίθετο από αυτό που φραστικά τουλάχιστον διεκδικούσαν από το προηγούμενο πόστο τους. Αυτή η υποκριτική τακτική αποκάρδιωσε πολλούς εργαζόμενους, διότι έβλεπαν ότι ακόμα μια φορά η δύναμη της συνάθροισής τους υφαρπάζεται από «μεσάζοντες» κυβερνήσεων που παίρνουν όλο και πιο βαθειά αντεργατικά μέτρα. Το χειρότερο, στο βαθμό που η «μεσιτεία» αυτή δεν αποκάρδιωσε, αλλοτρίωσε κάποιους εργαζόμενους, αφού άλλαξε τις προσδοκίες τους …

Άλλες αιτίες είναι η «γραφειοκρατικοποίηση» και η «τιμαριοποίηση» του συνδικαλιστικού κινήματος. Η ομοσπονδιακή μορφή του συνδικαλιστικού κινήματος της χώρας μας κανονικά θα έπρεπε να διασφαλίζει μια «αλυσίδα αλληλεπίδρασης» της ηγεσίας του κινήματος με τους χώρους δουλειάς με διττό στόχο και την έγκαιρη παρέμβαση για την προάσπιση των δικαίων καθενός εργαζόμενου, όποιον και αν έχει εργοδότη, αλλά και την διαρκή κινητικότητα του κινήματος. Την ευκινησία σε μια «διάταξη μάχης», όπως θα περίμενε κανείς να είναι το «πλάνο» των εργατικών αγώνων.

Αντί για αυτό, όπου οι (καλώς νοούμενες) θεσμικές διευκολύνσεις των συνδικαλιστών ήταν υπαρκτές, οι εκπρόσωποί τους συχνά λειτούργησαν ως μικροί «τοπάρχες», σαν τους κοτζαμπάσηδες της Τουρκοκρατίας ανάμεσα στους ραγιάδες και τους πασάδες, αγνοώντας ότι το διπλανό χωριό μέρα με την μέρα μετατρέπονταν σε «χώρο δουλεμπορίου»..

Έτσι αντί κάποιοι συνδικαλιστές να αξιοποιούν την όποια δική τους σχετική ασφάλεια για να ξεσηκώνουν τους «δούλους» των διπλανών χωριών, σκέπτονταν μόνο το δικό τους, μέχρι που η φωτιά ξέσπασε και κάθε χωριό σήμερα έχει γίνει σκλαβοπάζαρο… Δυστυχώς ξεχάστηκαν κάποιες ιστορικές εμπειρίες του εργατικού κινήματος από κάποιους εργαζόμενους και τους αντιπροσώπους τους. «Λύκε μην φας εμένα, θα σου είναι κάπως δύσκολο, φάε τον διπλανό, που είναι πιο απροστάτευτος», είπαν και έτσι, έχουν ακόμα και σήμερα, μια κάποια επίδραση οι τακτικές «κοινωνικού αυτοματισμού».

Δεν γίνεται να παραγνωριστεί βέβαια το γενικότερο δομικό πρόβλημα στον σύγχρονο «εργασιακό χώρο» της Ευρώπης, λόγω της τεχνολογικής αλλαγής, της νόμιμης πλέον ασυδοσίας του κεφαλαίου και του «κοινωνικού ντάμπινγκ». Η σύνθετη κατάσταση αυτή αποδυνάμωσε τους «παραδοσιακούς τρόπους διεκδίκησης», αλλά και την κοινοτική αλληλέγγυα ταυτότητα που είχε αναπτυχθεί στο παρελθόν ανάμεσα σε εργαζόμενους «αορίστου χρόνου» και εξελισσόμενους μέσα στην ίδια εταιρεία (όλο και λιγότεροι τέτοιοι πλέον υπάρχουν), ή σε εργαζόμενους της ίδιας ειδικότητας (και αυτό πλέον γίνεται ρευστό). Αποτέλεσμα τα συνδικάτα «να τα χάσουν» Πανευρωπαϊκά.. Αυτή η αρνητική δυναμική συνάντησε στη χώρα μας την παραπάνω αναφερόμενη παθογένεια και έτσι ο συνδικαλισμός σχεδόν εξαφανίστηκε ως όπλο από την συνείδηση μεγάλων τμημάτων του κόσμου της Εργασίας.

Τα τελευταία χρόνια όμως, όταν η φτώχεια και η επισφάλεια άρχισαν να κατατρώγουν μεγάλες ομάδες εργαζομένων, άρχισε να αναπτύσσεται ένας δυναμικός συνδικαλισμός σε χώρους δουλειάς ανασφαλείς με μεγάλη εργοδοτική ασυδοσία. Από τους Πιτσαδόρους, τους Κούριερ, μέχρι τους χώρους του Βιβλίου-Χάρτου και σε κάποια πολυκαταστήματα. Εδώ δεν θα συναντήσουμε συνδικαλιστές – προβεβλημένα στελέχη κομμάτων, αλλά ανθρώπους που ο αγώνας τους συχνά έχει ως ρίσκο την απόλυσή τους. Σε αυτά τα πλαίσια αναπτύχθηκε και ο Συνδικαλισμός στα Κέντρα Πρόληψης.

Οι Εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης δεν νιώθουν εργασιακή επισφάλεια, λόγω της εργοδοτικής ασυδοσίας – αν και η κατάσταση σε ορισμένα από τα 71 ΚΠ δεν είναι και σε αυτό τον τομέα η καλύτερη – αλλά λόγω του τρόπου που έχει στηθεί ο εργασιακός τους χώρος. 71 Κέντρα Πρόληψης είναι Αστικές Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες τους Αστικού Κώδικα (η πιο χαλαρή μορφή Νομικού Προσώπου που θα μπορούσε να βρεθεί..)

• με κύριους εταίρους τους υπερχρεωμένους Δήμους και Περιφέρειες (πρώην Νομαρχίες), χωρίς κάποια «θεσμική πίεση» να καταβάλλουν τα ποσά που τους αναλογούν, αλλά και με την ευκολία να αποχωρήσουν από την Αστική Εταιρεία, όποια στιγμή θέλουν,

• χωρίς πάγια χρηματοδότηση από τον Κρατικό Προϋπολογισμό,

• αλλά στηριζόμενα για την χρηματοδότησή τους σε προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ υπουργείων,οι οποίες από την μέρα που υπογράφτηκαν δεν εφαρμόστηκαν ποτέ κανονικά, αφού επί ΝΔ χρωστούσε το Υπουργείο Υγείας και επί ΠΑΣΟΚ το Υπουργείο Εσωτερικών. (π.χ. το 2010 δεν έλαβαν το 50% της χρηματοδότησης)

• με ένα επιστημονικό επόπτη τον ΟΚΑΝΑ, ο οποίος ασκεί και διοικητικά, οικονομικο-λογιστικά καθήκοντα που είναι ασαφή.

Οι Εργαζόμενοι από την πρώτη στιγμή έθεσαν ως στόχο να διαμορφωθεί ένας μόνιμος και δημόσιος χαρακτήρας για αυτή την συνεργασία ανάμεσα στον ΟΚΑΝΑ και στην Αυτοδιοίκηση(και άλλους μικρότερους φορείς των οποίων η οικονομική συμμετοχή είναι συχνά συμβολική). Αυτό θα εδραίωνε βέβαια και την εργασιακή τους ασφάλεια. Αλλά πριν από όλα είχε αποκτήσει και ένα συμβολικό νόημα: Δεν ήταν δυνατό ο συντονισμός όλης αυτής της προσπάθειας για την Πρόληψη, την οποία οι εργαζόμενοι στα Κ.Π. καλούνταν να εμφυσήσουν στις τοπικές κοινωνίες να είχε έναν προσωρινό και ασταθή χαρακτήρα. Δυσκολεύει τους εργαζόμενους καθαρά στο έργο τους!

Το σημειώνω αυτό γιατί οι «καλοθελητές», ακόμα και εντός των εργαζομένων προπαγανδίζουν ότι η εργασιακή ασφάλεια στους καιρούς του «Μνημονίου» δεν εξασφαλίζεται ακόμα και με τον Δημόσιο Χαρακτήρα!! Βεβαίως, όπως και οι πολιτικοί «μέντορες» τους, το θεωρούν μόνιμη κατάσταση, ενώ οι υπόλοιποι εργαζόμενοι το βλέπουν σαν κάτι που ο Λαός σύντομα θα ανατρέψει! Πάντως πέρα από όλα αυτά τα συγκυριακά, η διεκδίκηση του Δημόσιου Χαρακτήρα για την πλειοψηφία των Εργαζομένων των Κ.Π. έχει ένα ηθικό νόημα, το οποίο αρκετοί διαπλασμένοι στις προπαγανδιστικές τακτικές μιας ξεπερασμένης πολιτικής αντίληψης του κυβερνητικού συνδικαλισμού αδυνατούν να κατανοήσουν…

Οι Εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης έδωσαν ένα μεγάλο αγώνα Ενωτικό. Είναι σχετικά λίγοι και οι πολιτικές προτιμήσεις των περισσοτέρων γνωστές. Η Ενότητά τους δεν βασίστηκε σε άγνοια της πραγματικότητας. Απλά άφησαν πρόσκαιρα τις επί μέρους διαφορές μπροστά στην ανάγκη προάσπισης της σοβαρότητας του έργου τους, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται με την ίδια σοβαρότητα από την Πολιτεία. Στο ίδιο έργο πάντα έβαζαν το ενδιαφέρον για τα κοινωνικά προβλήματα που συνδέονται με τις Εξαρτήσεις.

Βεβαίως το Σωματείο ως ένα εργαλείο διεκδίκησης, πρώτα από όλα για την επιβίωση των μελών του, δεν μπορούσε να αγνοεί την καθημερινότητα: Συχνά οι Εργαζόμενοι σε κάποια από τα Κέντρα έμεναν επί μήνες απλήρωτοι, αλλά αυτό που ήταν και είναι το χειρότερο είναι η αίσθηση ότι στο ταμείο υπάρχουν χρήματα μόνο για τον επόμενο μήνα και ότι, αν τα πράγματα συνεχίσουν έτσι, κινδυνεύει να διαλυθεί η αστική εταιρεία. (Τώρα βέβαια, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, αφού οι Δήμοι και οι Περιφέρειες χρηματοδοτούνται με το σταγονόμετρο και οι απολύσεις είναι πολύ εύκολες με τα «μνημονικά μέτρα». Συχνά – πυκνά στο παρελθόν αυτό που κράτησε μια υπερχρεωμένη αστική εταιρεία Κ.Π. να μην διαλυθεί ήταν οι αποζημιώσεις που έπρεπε να καταβάλει στο μακράς υπηρεσίας προσωπικό της….).

Φροντίζοντας η «στρατηγική» να μην ταυτίζεται με την «τακτική» και τα «σωστικά μέτρα» με τον στόχο, το σωματείο έδωσε και «την μάχη της καθημερινότητας» για την πρόσκαιρη επιβίωση θεσμού και εργαζομένων. Ακόμα και οι δυο κεντρικές προγραμματικές ανάμεσα στα Υπουργεία και τους φορείς του Κράτους που υπογράφτηκαν και είναι οι μόνες που συνδέουν τα Κ.Π. με το Δημόσιο Λογιστικό ήταν αποτέλεσμα της πίεσης του Σωματείου.

Εδώ υπήρξε η πρώτη και συνεχίζει να υπάρχει μια διαφοροποίηση ενός κομματιού των Εργαζομένων. Αυτοί οι συνάδελφοι θεωρούν ότι ο αγώνας των εργαζόμενων δεν μπορεί να αλλάξει τα ευρύτερα πλαίσια άσκησης πολιτικής και συνεπώς το μόνο που μένει είναι με διάφορους τρόπους το Σωματείο ως καλός «τοπάρχης» να φροντίσει να βρεθεί μια μικρή χρηματοδότηση για να πληρωθούν οι μισθοί. Είναι λογικό, ότι αυτοί οι Εργαζόμενοι πλησιάζουν το Σωματείο όταν τους ζώνουν τα «φίδια» και να θεωρούν υπερβολικό ή και άσκοπο τον αγώνα με μακρά και πιο πολιτική προοπτική. Ωστόσο ξεχνούν ότι έτσι δημιουργείται το πολιτικό κεφάλαιο που θα χρησιμοποιηθεί ώστε να πιεστούν οι Κυβερνήσεις και να δώσουν το λιγότερο μια μικρή «χρηματοδότηση επιβίωσης»..

Αυτή η «υπερκομματική» συμπεριφορά υπήρχε διάχυτη, αλλά ανέκφραστη. Το ότι δεν φρόντισαν οι αντίπαλοι του συλλογικού αγώνα ως στάση ζωής να την συντονίσουν, να την διαπλάσσουν, να την μανουβράρουν για αρκετό καιρό είναι ευτύχημα. Ίσως γιατί το Σωματείο δεν είχε γίνει ακόμα απειλητικό, ή κάποιοι στις Κυβερνήσεις δεν το είχαν δει τόσο απειλητικό, όσο πράγματι μπορεί να γίνει όταν η συντριπτική πλειοψηφία των Εργαζομένων συντονίζεται και σε κάθε γωνιά της Ελλάδας δίνει τον αγώνα της.

Η νέα πραγματικότητα του «Μνημονίου» όμως αλλάζει το παιγνίδι. Για περάσει η βίαιη φτωχοποίηση των Εργαζομένων, πρέπει να διαλυθεί κάθε εστία συνδικαλιστικής αντίστασης. Ένα Σωματείο που θεωρείται ηθικό και άξιο συμμετοχής από τους Εργαζόμενους ενός χώρου, είναι κακό παράδειγμα – όσο μικρό κι αν είναι – όταν θέλουν να περάσουν την λεγόμενη «κοινωνική ειρήνη» …

Πρέπει να φροντίσουν να το διαβάλουν, να πουν ότι είναι «κομματικοποιημένο»….. Και ξαφνικά ο συμβιβασμός γίνεται το αντίθετο της κομματικοποίησης. Να τι λένε για να κερδίσουν το πιο φοβισμένο τμήμα μιας μικρής κοινότητας εργαζομένων:

«Η «Νέα Τάξη» πραγμάτων δεν επιτρέπει τα μεγάλα όνειρα. Ο ρεαλισμός είναι να υποστείλουμε κάθε σημαία, κάθε συλλογικό όραμα της μικρής μας κοινότητας των Κέντρων Πρόληψης.

Πρέπει να προσέχουμε τι λέμε. Δεν είμαστε ώριμοι όταν διαπιστώνουμε κινδύνους που έχουν να κάνουν με την πραγματικότητα του Μνημονίου και το πώς αυτό εκφράζεται στον δικό μας μικρόκοσμο. Ας συμμετέχουμε τυπικά σε μια απεργία που κάνει η ΓΣΕΕ στην χάση και στην φέξη, αλλά να μην έχουμε έναν καθημερινό αγώνα, να μην κάνουμε αυτό δηλαδή που κάνει πλέον όλος ο κόσμος στις πλατείες της χώρας. Α, έτσι γινόμαστε απεχθείς για τους διοικούντες και δεν μας θέλουν να συνομιλήσουμε. Α, η Κυβέρνηση θα μας τιμωρήσει πρώτους και θα μας βάλει άμεσα στη «μέγγενη» των διαλυτικών της σχεδίων..

Πρέπει συνέχεια να αναγνωρίζουμε στην Κυβέρνηση και στη κάθε εξουσία τα ελάχιστα που έκανε και να «ζητάμε ευγενικά» τα πολλά που απομένουν. Να μην «κινδυνολογούμε», όταν μας ζώνει ο κίνδυνος! Να μη βλέπουμε τι γίνεται γύρω μας, (Κι όταν τους λες: «Δεν απαλλάσσεις το εμπρηστή του χωριού, που η φωτιά του απειλεί και το δικό σου σπίτι, επειδή πέρυσι τον κατάφερες να σου δώσει ένα πιάτο φαΐ», θεωρείσαι γραφικός… )

Εμείς είμαστε καλύτερα από τους άλλους, μας προσέχουν. Μην χάσουμε «την εύνοια»… (Την εύνοια που νόμιζε ότι είχε η ΠΑΣΚΕ ΔΕΗ, αλλά στο καιρό του «Μνημονίου», ακόμα και αυτοί πετάχτηκαν σαν άχρηστο εργαλείο διαχείρισης και μάλιστα – φταίχτες και μη – λοιδορούμενοι. Αυτό που κατάλαβε πλέον η ΠΑΣΚΕ ΟΤΑ και διαχώρισε την θέση της..).

Θεωρώ ότι αυτά λίγο-πολύ που αντιπαλεύει το Σωματείο μας έχει να αντιπαλέψει κάθε σωματείο. Όλα αυτά που αναλύθηκαν και στην αρχή αυτού του κειμένου:

• Τον στείρο «κομματισμό» με την μορφή της «εξουσιομανίας», ο οποίος προκαταβολικά προβάλλεται στους άλλους, που αντιδρούν και αγωνίζονται για την προώθηση των πάγιων στόχων μιας κοινότητας εργαζομένων και την αποτροπή των αντεργατικών σχεδίων. Όχι !είναι «κομματικά κινούμενος», όποιος δείχνει κινδύνους και καλεί τους Εργαζομένους να αντιδράσουν …

• Τον «διαμεσολαβητικό Κοτζαμπασισμό»: Το Σωματείο δεν είναι πρώτα από όλα μία «ασπίδα» προστασίας των εργαζομένων και ένας πολύμορφος «πολιορκητικός κριός» προώθησης των δικαίων τους, αλλά ένας θεσμός διαμεσολάβησης.

• Τα «γκαιμπελικά ζιζάνια» που ρίχνονται φόρα παρτίδα στην πιάτσα: «Τσακώνονται για το κομματικό συμφέρον.. Όλοι ίδιοι είναι..»

Πιστεύω ότι περισσότεροι συνάδελφοί μου είναι πολλά χρόνια «ψημένοι» στους αγώνες, ώστε «να μη πατήσουν (και αυτή) τη μπανάνα»! Το σωματείο μας διεκδικεί επινοητικότητα, σύγχρονο λόγο, ευελιξία, φαντασία, συμμετοχικές διαδικασίες… Βέβαια! Δεν είναι όμως μια συσσωμάτωση στο υπερπέραν. Επηρεάζει και Επηρεάζεται από την περικλείουσα αυτό Κοινωνία. Δεν γίνεται, ακόμα και να θέλαμε όλοι, να το αφήσουν ανεπηρέαστο οι «κοσμοϊστορικές» στιγμές που ζούμε στην Πατρίδα μας.. Αυτό που έχουμε μπροστά μας όμως δεν επιτρέπει την ομφαλοσκόπηση: Η καλόπιστη κριτική μας δυναμώνει, η προσπάθεια σκόπιμης αποδόμησης, όποιας δυναμικής έχουμε κατακτήσει ως Σώμα τα τελευταία χρόνια μας γεμίζει αγανάκτηση, αλλά μας δημιουργεί αντισώματα στα «διαλυτικά βακτήρια» της εξουσίας. Μαθαίνουμε εύκολα..

 

*Ο Αλέξανδρος Σταθακιός, τελεί επί 6 χρόνια μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης.

 

ΠΗΓΗ: http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3716:——–l-r&catid=45:sindikalismos&Itemid=282 Και 6.17.2011, http://kapkou.blogspot.com/2011/06/blog-post.html,

Θα γλυτώσει την επίσημη πτώχευση η Ελλάδα; Μέρος ΙΙ

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Συνέχεια από το Μέρος Ι Θα αποτρέψει την πτώχευση η ΕΕ;

Μα τι λες, θα μου πείτε. Έχουμε την επίσημη διαβεβαίωση της τρόικας, του ΔΝΤ, της ΕΕ και της ΕΚΤ, ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να πτωχεύσει. Δεν θα την αφήσουν να πτωχεύσει οι φίλοι, εταίροι και σύμμαχοι. Γι’ αυτό άλλωστε δεν μπήκαμε στην ευρωζώνη; Δεν ξέρω αν έχετε παρακολουθήσει συζητήσεις «ειδημόνων», οι οποίοι αφού επαναλάβουν όλα τα γνωστά και χιλιοειπωμένα κλισέ που ακούμε εδώ και δυο τουλάχιστον δεκαετίες για το σπάταλο κράτος και τις υπερβολικές απαιτήσεις της κοινωνίας, καταλήγουν στο εξής αμίμητο: «Δεν θα μας αφήσει η ΕΕ να πτωχεύσουμε!»

 Σε ιδιωτικές συζητήσεις μάλιστα, κλείνουν και το μάτι πονηρά. Το «επιχείρημα» αυτό απογειώνει την απάντηση στο ερώτημα αν θα πτωχεύσει η Ελλάδα, από την ζωντανή πραγματικότητα στην σφαίρα της φαντασίας και της μεταφυσικής. Είναι το ίδιο με το να ακούς έναν γιατρό να σου λέει ότι η τύχη του ασθενούς βρίσκεται στα χέρια του Υψίστου. Μόνο που στην δική μας περίπτωση η χώρα βρίσκεται στα χέρια μιας συμμορίας από σκιτζήδες και τσαρλατάνους, που υπηρετούν τα πιο άνομα συμφέροντα της αγοράς. Τι απέφερε ο «μηχανισμός στήριξης»; Μας έκανε καλό, ή μας χαντάκωσε ακόμη περισσότερο; Ας δούμε τα δεδομένα. Ο πίνακας 2 αποτυπώνει την πορεία των ελληνικών ομολόγων και των περίφημων spread τους μήνες της κρίσης. O πίνακας δείχνει το εκτεταμένο παιχνίδι με τις τοποθετήσεις στα ελληνικά ομόλογα που προηγήθηκε του μνημονίου, πυροδοτώντας τεράστιους τζίρους. Οι κερδοσκόποι βγήκαν από αυτό το παιχνίδι των τοποθετήσεων με κέρδη άνω των 17 δις ευρώ. Με την επιβολή του μνημονίου, δίνεται η ευκαιρία στους μεγάλους κατόχους των ελληνικών ομολόγων να κρατήσουν τα πακέτα τους περιμένοντας την κατάλληλη ευκαιρία για κερδοσκοπία υπό καθεστώς προστασίας του «μηχανισμού στήριξης». Αυτός είναι ο κύριος λόγος που ο τζίρος αγοραπωλησιών ελληνικών ομολόγων πέφτει ξαφνικά πολύ χαμηλά. Οι μεγάλες τράπεζες και οι επενδυτές κεφαλαίων βρήκαν μια θαυμάσια ευκαιρία να κερδίζουν από τα ελληνικά ομόλογα, «σορτάροντας» συγκεκριμένους τίτλους και αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη. Με τον τρόπο αυτό δεν ένιωσαν και καμμιά ιδιαίτερη πίεση να ξεφορτωθούν τα ομόλογα στην κατοχή τους.

Η τακτική αυτή οδήγησε σε μια εντυπωσιακή υποβάθμιση τα ελληνικά ομόλογα. Με το μνημόνιο και τον «μηχανισμό στήριξης» το επιτόκιο του 3ετούς ομολόγου από 7,80% τον Μάιο του 2010 εκτινάχθηκε στο 23,67% τον Απρίλιο του 2011. Δηλαδή υπερτριπλασιάστηκε! Το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου το ίδιο χρονικό διάστημα εκτινάχθηκε από το 7,74% στο 15,59%, δηλαδή σχεδόν διπλασιάστηκε. Πώς είναι δυνατόν να θεωρεί κανείς ότι είχαμε «θετικά αποτελέσματα», όταν είχαμε μια τέτοια κατρακύλα; «Δεν ανταποκρίθηκαν οι αγορές», λέει η κυβέρνηση. Γιατί δεν ανταποκρίθηκαν; Ανταποκρίθηκαν μια χαρά. Η κυβέρνηση και η τρόικα προσέφερε μια απίστευτη ευκαιρία στις αγορές να κερδοσκοπήσουν με τα ελληνικά ομόλογα και αυτές ανταποκρίθηκαν με το παραπάνω. Με άλλα λόγια η περίοδος του μνημονίου όχι μόνο επιδείνωσε την εικόνα της Ελλάδας στις αγορές, αλλά οδήγησε την χώρα πιο κοντά στην επίσημη πτώχευση. Το γεγονός ότι τον Απρίλιο του 2011 το 3ετές ομόλογο έχει χάσει σχεδόν 40% της ονομαστικής αξίας του, το 10ετές σχεδόν το 44% της ονομαστικής αξίας του και το 30ετές σχεδόν το 50% της ονομαστικής αξίας του, δεν αφήνει πολλά περιθώρια στους μεγάλους κατόχους των ελληνικών ομολόγων να δεχτούν μια αναδιάρθρωση του χρέους. Κι αυτό γιατί σε αυτές τις συνθήκες θα αναγκαστούν να δεχτούν μεγάλο «κούρεμα». Γιατί να το κάνουν; Αυτό που έχουν να κάνουν είναι να εκβιάζουν για μια νέα χρηματοδοτική στήριξη προς την Ελλάδα ώστε να συνεχίσουν να παίζουν τα παιχνίδια τους. Από κει και πέρα κρατούν τα πακέτα των ομολόγων τους και ελπίζουν πώς στο τέλος θα κατορθώσουν να αποσπάσουν μια πολύ καλή συμφωνία από την χρεοκοπημένη Ελλάδα με την βοήθεια της ΕΚΤ. Κι έτσι η τραγωδία της χρεοκοπίας θα συνεχίζεται μέχρις ότου η πτώχευση θα γίνει από τα ίδια τα πράγματα αναπόφευκτη.

Η επερχόμενη κατάρρευση των τραπεζών

Το αναπόφευκτο της πτώχευσης συνδέεται γενικότερα και με την κατάσταση του εγχώριου πιστωτικού συστήματος. Το άνοιγμα του πιστωτικού συστήματος φαίνεται στον πίνακα 3. Παρά την άνοδο του εξωτερικού χρέους των τραπεζών που το 2010 έφτασε τα 115,2 δις ευρώ, οι ανάγκες ρευστότητας εκτινάχθηκαν. Το 2010 οι εγχώριες τράπεζες άντλησαν ρευστότητα από ευρωσύστημα τουλάχιστον 87,1 δις ευρώ.

Με τον τρόπο αυτό το συνολικό χρέος των τραπεζών έχει εκτιναχθεί για το 2010 άνω των 202,3 δις ευρώ. Αν σκεφτεί κανείς ότι το σύνολο των καταθέσεων ταμιευτηρίου και προθεσμίας που τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν τοποθετήσει στις εγχώριες τράπεζες το 2010 ανήλθαν σε 185,9 δις ευρώ, τότε τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα για την ίδια την βιωσιμότητα του τραπεζικού συστήματος. Πώς θα αναχρηματοδοτήσουν οι τράπεζες το χρέος τους; Οι καταθέσεις πέφτουν διαρκώς. Μόνο το 2010 έκαναν φτερά πάνω από 25 δις ευρώ καταθέσεις ταμιευτηρίου και προθεσμίας σε σχέση με το 2009. Υπολογίζεται επίσης ότι περίπου το 30% των δανείων που έχουν χορηγήσει οι τράπεζες δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν σε τακτική βάση. Οι μεγάλες τράπεζες επιχείρησαν στα τέλη του περασμένου χρόνου να τιτλοποιήσουν μέρος των δανείων που έχουν χορηγήσει με σκοπό να αντλήσουν ρευστότητα από τις αγορές. Όμως οι απανωτές υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής τους αξιοπιστίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης απέτρεψαν αυτό το σχέδιο.

Μετά και τις τελευταίες υποβαθμίσεις οι τίτλοι των εγχώριων τραπεζών και του ελληνικού δημοσίου δεν γίνονται πλέον δεχτοί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Έτσι ή αλλιώς η ΕΚΤ δεν είναι σε θέση πια να τροφοδοτήσει με ρευστότητα τις τράπεζες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ανεβάζει σταδιακά τα επιτόκια σαν αντικίνητρο προς τις τράπεζες. Ο μόνος τρόπος που έχει μείνει στις εγχώριες τράπεζες για να χρηματοδοτούνται είναι οι εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου. Όμως το άνοιγμα είναι τεράστιο και πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί άμεσα. Πώς θα γίνει αυτό; Κανείς δεν γνωρίζει. Το πιθανότερο είναι να γίνει με τον τρόπο που το κάνει και η Ιρλανδία. Περνώντας δηλαδή τα χρέη των τραπεζών στον κρατικό προϋπολογισμό. Μπορεί να γίνει αυτό με τα χάλια του δημόσιου χρέους που έχει το ελληνικό κράτος; Μάλλον όχι. Ο λόγος είναι απλός και γίνεται ολοφάνερος από τα στοιχεία του πίνακα 4.

Πίνακας 4: Δανειακές ανάγκες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (δις ευρώ)
		2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015
Δανειακές ανάγκες του δημοσίου		70,3	60,0	58,7	66,6	60,9	78,4	85,0
Πραγματικές καθαρές δανειακές ανάγκες του δημοσίου1		110,3	89,6	75,8	77,3	77,4	103,0	135,4
Νέος δανεισμός και αναχρηματοδότηση χρέους δημόσιου και ιδιωτικού τομέα		191,8	154,3	149,0	181,1	205,0	251,9	300,6
Μεσομακροπρόθεσμος δανεισμός		58,1	3,2	9,9	35,3	35,6	34,0	30,6
Α.	Δημόσιο	39,8	-3,3	0,0	25,1	27,9	30,5	28,1
Β.	Τράπεζες	7,9	6,1	7,9	10,0	5,8	3,0	0,6
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός		133,7	151,1	139,0	145,7	169,4	217,9	270,1
Α.	Δημόσιο	8,2	3,2	-0,2	-0,2	-0,1	-0,1	-0,1
Β.	Τράπεζα Ελλάδας	49,0	90,5	93,3	70,3	52,6	31,1	14,3
Γ.	Τράπεζες	75,8	56,9	45,5	75,1	116,4	186,2	255,1
Ονομαστικό ΑΕΠ		235,0	229,0	226,0	236,0	244,0	252,0	263,0
Υπολογισμός με βάση τον Πίνακα που δημοσιεύεται στο Ποντίκι, 2/12/2010. ΠΗΓΗ: Εκτιμήσεις και προβλέψεις του ΔΝΤ.

Οι καθαρές δανειακές ανάγκες του δημοσίου για το 2011 ανέρχονται σχεδόν σε 76 δις ευρώ. Από αυτά θα δοθούν από την τρόικα τα 46,5 δις ευρώ μέσα στον χρόνο. Αυτό αφήνει ένα έλλειμμα χρηματοδότησης περίπου στα 30 δις ευρώ. Πόθεν θα βρεθούν; Η έκθεση του ΔΝΤ προβλέπει σταδιακή επέκταση των εντόκων γραμματίων του δημοσίου μέσα στο 2011 σε εννιάμηνα και δωδεκάμηνα. Ακόμη κι αν θεωρήσουμε ότι μπορεί να αντληθεί ένα τέτοιο ποσό με έντοκα γραμμάτια, παρά το τεράστιο επιτοκιακό κόστος, το μόνο που θα κάνει είναι να το μετακυλήσει τους πρώτους μήνες του επόμενου χρόνου, του 2012. Με δεδομένη βέβαια την υπόθεση εργασίας ότι θα βρεθούν αγοραστές. Έτσι το 2012 θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί αυτό το ποσό και να βρεθούν επιπλέον άλλα 77 δις ευρώ. Με την τρόικα να είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει λιγότερο από 26 δις ευρώ. Πώς θα καλυφθούν τα υπόλοιπα; Η κυβέρνηση και οι εκθέσεις των ελεγκτών μιλούν για άνοιγμα της Ελλάδας στις αγορές. Την προοπτική αυτή την αποκλείουν σήμερα όλοι οι αναλυτές των αγορών μαζί και η κυβέρνηση. Όμως ακόμη κι έτσι να είναι τα πράγματα. Ακόμη κι αν η Ελλάδα κατορθώσει να βγει στις αγορές το 2012 και το 2013, τότε θα βρεθεί μπροστά σε μια ακόμη χειρότερη έκπληξη. Το 2014 οι καθαρές δανειακές ανάγκες του δημοσίου εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 103 δις ευρώ και το 2015 τα 135 δις ευρώ, δηλαδή πάνω από το 51% του εκτιμώμενου ΑΕΠ του ίδιου χρόνου. Είναι ποτέ δυνατόν για μια οικονομία να καλύψει δανειακές ανάγκες αυτού του ύψους; Ούτε κατά διάνοια.

Ωστόσο, ακόμη κι αν πάρουμε ως σωστό το πιο μετριοπαθές σενάριο που εκθέτει το ΔΝΤ για την πορεία των δανειακών αναγκών του δημοσίου, τότε βλέπουμε να διαμορφώνεται ένας άλλος μεγάλος κίνδυνος. Ο δανεισμός των ιδιωτικών τραπεζών. Μέσα στο 2011 οι τράπεζες θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν δικές τους δανειακές ανάγκες της τάξης των 53 δις ευρώ. Από πού θα βρεθούν; Προφανώς τα 30 δις ευρώ εγγυήσεις του δημοσίου που παραχωρήθηκαν προσφάτως σ’ αυτές δεν φτάνουν να καλύψουν τις ανάγκες των τραπεζών. Εκτός αυτού, η κλιμάκωση έως το 2015 της ανάγκης αναχρηματοδότησης ιδίως του βραχυπρόθεσμου δανεισμού των τραπεζών θα τις οδηγήσει να αναζητούν μέσα στο 2013 πάνω από 116 δις ευρώ, δηλαδή το 47% του ετήσιου ΑΕΠ, το 2014 πάνω από 186 δις ευρώ, δηλαδή κοντά στο 74% του ΑΕΠ, ενώ το 2015 πάνω από 255 δις ευρώ, δηλαδή κοντά στο 96% του ΑΕΠ τον ίδιο χρόνο. Είναι ποτέ δυνατόν να βρεθούν αυτά τα δάνεια και μάλιστα σε βραχυπρόθεσμη βάση; Ούτε κατά διάνοια. Τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί σε απλά ελληνικά; Το ΔΝΤ έχει ήδη προβλέψει ότι θα υπάρξει κατάρρευση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος έως το 2015, ακόμη κι αν το ελληνικό δημόσιο κατορθώσει να καλύψει τις τρέχουσες δανειακές του ανάγκες την ίδια περίοδο. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα σε δυο συμπληγάδες που κάνουν αναπότρεπτη την πτώχευση. Είτε λόγω αθέτησης πληρωμών του ίδιου του δημοσίου, είτε λόγω κατάρρευσης του εγχώριου τραπεζικού συστήματος κάτω από το βάρος των δικών του χρεών. Το θέμα είναι μόνο πότε αυτό θα συμβεί.

Το αδιέξοδο της αναδιάρθρωσης

Μα, ρε φίλε, υπάρχει και η αναδιάρθρωση. Δεν βλέπεις τα άπειρα σενάρια που βρίσκουν το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα; Η αλήθεια είναι πολύ σκληρή. Η δυνατότητα μιας ήπιας ή φιλικής αναδιάρθρωσης έχει εξανεμιστεί προ πολλού. Θα μπορούσε να είχε επιχειρηθεί πριν επιβληθεί το μνημόνιο και ίσως να έδινε μια ανάσα για ένα ή δυο χρόνια στην Ελλάδα. Χωρίς σοβαρές συνέπειες στην ευρωζώνη. Στην κατάσταση όμως που έχει οδηγηθεί η Ελλάδα και η ευρωζώνη με τρεις χώρες υπό χρεοκοπία και δυο ή τρεις ακόμη στα πρόθυρα, μια αναδιάρθρωση του συνολικού χρέους της χώρας θα προκαλούσε «χρηματοπιστωτικό χάος», όπως πολύ σωστά έχει προβλέψει ο Τρισέ. Τα σχετικά σενάρια που γράφονται ή λέγονται δεν αξίζουν ούτε δεύτερη σκέψη. Προορίζονται απλά για λαϊκή κατανάλωση, είτε αποδεικνύουν το πόσο χαμένα τα έχουν οι υποστηριχτές του μνημονίου και του ευρώ. Για να πάρει ανάσα η ελληνική οικονομία για μια πενταετία θα πρέπει να αναδιαρθρώσει ομόλογα αξίας άνω των 170 δις ευρώ. Μπορεί να δεχτεί η διεθνής αγορά μια τέτοια αναδιάρθρωση χωρίς να προκληθεί «χάος» όπως είπε ο Τρισέ; Όποιος έχει επαφή με την πραγματικότητα των αγορών σήμερα, γνωρίζει πολύ καλά ότι κάτι τέτοιο δεν γίνεται. Άλλωστε ακόμη και αν γινόταν. Ακόμη κι αν το αποφάσιζαν, το καλύτερο δυνατό σενάριο είναι να μετατοπίσουν την πτώχευση μερικά μόνο χρόνια με την ελληνική κοινωνία και οικονομία να σφαδάζει κυριολεκτικά από τις πολιτικές λιτότητας και διαρκών περικοπών προκειμένου να συνεχίσει την εξυπηρέτηση των δανείων.

Τέλος, όποιος προτείνει τέτοιες ευφάνταστες «λύσεις» θα πρέπει να μας απαντήσει και στις εξής απλές απορίες: Πότε και που έγινε με «επιτυχία» για τις αγορές μια αναδιάρθρωση χρέους του ύψους του ελληνικού; Πότε και που έγινε δυνατή μια «επιτυχημένη» αναδιάρθρωση χρέους σε χώρα χωρίς δικό της νόμισμα; Πότε και που έγινε αναδιάρθρωση χρέους χωρίς απλά να μετακυλιθεί το πρόβλημα μερικά χρόνια; Πότε και που έγινε αναδιάρθρωση χρέους χωρίς να καταβαραθρωθεί η κοινωνία στην εξαθλίωση και την πλήρη ανέχεια; Πουθενά! Αυτή είναι η αλήθεια.

Τι άλλο μπορεί να γίνει;

Τότε τι νόημα έχει το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και οι πιέσεις της τρόικας; Κανένα. Το μόνο που θέλουν είναι να αγοράσουν λίγο περισσότερο χρόνο μπας και μπορέσουν να γλυτώσουν το ευρώ από το τσουνάμι των χρεοκοπιών. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι διέξοδος από την κρίση εντός της ευρωζώνης δεν πρόκειται να υπάρξει για την Ελλάδα. Οι δυνατότητες μιας εθελοντικής, φιλικής ή ήπιας αναδιάρθρωσης του χρέους ώστε να δοθεί μια κάποια παράταση στο σήριαλ της χρεοκοπίας που ζει η Ελλάδα και ο λαός της, είναι πλέον ελάχιστες έως ανύπαρκτες. Η ΕΚΤ αντιδρά γιατί γνωρίζει ότι ούτε η ίδια, ούτε το ευρώ είναι σε θέση να σηκώσουν το κόστος μιας τέτοιας αναδιάρθρωσης, ή έστω μιας επιμήκυνσης του δημόσιου χρέους της χώρας στο σύνολό του. Η ίδια η ύπαρξη του σκληρού κοινού νομίσματος κάνει απαγορευτική κάθε προσπάθεια ανάταξης του χρέους, όπως συνήθιζαν να κάνουν τα κράτη υπό χρεοκοπία εδώ και δεκαετίες ώστε να αποφύγουν την επίσημη πτώχευση.

Συνεπώς το σωστό ερώτημα που πρέπει να θέτει κανείς στον εαυτό του δεν είναι αν θα πτωχεύσει η Ελλάδα, αλλά πότε και υπό ποιες συνθήκες. Κι επομένως θα πρέπει να αναρωτηθεί πολύ σοβαρά τι άλλο μπορεί να γίνει για να αποφευχθεί μια τόσο σίγουρη καταστροφή. Αυτό που άμεσα χρειαζόμαστε είναι να μην αναγνωρίσουμε το χρέος μας. Ολόκληρο. Η στάση αυτή και η τακτική που συνεπάγεται δεν είναι αυθαίρετη, αλλά βασίζεται σε θεμελιωμένες διατάξεις και διαδικασίες του διεθνούς δικαίου. Αν κάνεις το λάθος και αναγνωρίσεις έστω και μέρος του την πάτησες, γιατί δίνεις το δικαίωμα στους κατόχους ομολόγων να αμφισβητήσουν την απόφασή σου και να σε κυνηγάνε για δεκαετίες. Αντίθετα η μη αναγνώριση του χρέους ως χρέους τοκογλυφικού, ως χρέους καταχρηστικού, ανατρέπει τη σχέση οφειλέτη-δανειστή και επιτρέπει στην χώρα να διαπραγματευτεί την διαγραφή του από θέση ισχύος. Αυτό το γνωρίζουν άριστα οι δανειστές της χώρας γι’ αυτό και βιάστηκαν να επιβάλουν την λεόντεια και αποικιοκρατική δανειακή σύμβαση. Όμως για να γίνει κάτι τέτοιο έχει σαν ταυτόχρονη προϋπόθεση την επανεθνικοποίηση της οικονομίας της χώρας. Κι αυτό σημαίνει, αφενός, εθνικό νόμισμα και, αφετέρου, εθνικοποίηση της Τραπέζης της Ελλάδας και των 5-6 βασικών ιδιωτικών τραπεζών που ελέγχουν την τραπεζική αγορά. Δίχως αυτά τα μέτρα είναι αδύνατον να σταθείς στα πόδια σου ώστε να ξεκινήσεις την ανάκαμψη της οικονομίας και την ανασυγκρότηση της χώρας.

25/5/2011

 ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 17 Ιουνίου 2011, http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/06/blog-post.html

Θα γλυτώσει την επίσημη πτώχευση η Ελλάδα; Μέρος Ι

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Δεν νομίζω ότι υπάρχει Έλληνας που να μην αναρωτιέται αν θα πτωχεύσει η χώρα. Κι όσο περισσότερο προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει, τόσο περισσότερο μπερδεύεται. Από τη μια έχεις μια κυβέρνηση που δεν έχει επιβεβαιωθεί σε τίποτε, αλλά συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι οι επιλογές της είναι μονόδρομος. «Δεν υπάρχει περιθώριο για άλλη πολιτική», δήλωσε στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ στις 23/5 ο υπουργός οικονομικών και ανάγγειλε για μια ακόμη φορά ότι χωρίς την εκταμίευση της 5ης δόσης τον Ιούνιο, η χώρα θα πάει σε στάση πληρωμών. Μα καλά πότε και πώς θα σταματήσει αυτό;

Μπορεί να σταματήσει, ή εσαεί θα έχουμε κάποιον Παπακωνσταντίνου να μας λέει κάθε τρεις και λίγο ότι τα λεφτά σώθηκαν, καιρός να πουλήσουμε και να πουληθούμε;

Νέος «οδικός χάρτης»

Ας δούμε τι λέει ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Στη συνέντευξή του στο Έθνος της Κυριακής (22/5) δήλωσε ότι τώρα «συζητάμε για ένα 4ετές πρόγραμμα, που εγγυάται την έξοδό μας από την κρίση αλλά και αλλαγές σοβαρές, διαρθρωτικές. Για βιώσιμη ανάπτυξη. Μιλάμε για μια σοβαρή και συστηματική διαπραγμάτευση. Εξαρχής αντιμετωπίσαμε το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα όχι μόνο ως ένα σχέδιο για τη μείωση των ελλειμμάτων, η οποία συνιστά και προϋπόθεση για την επιβίωση της χώρας. Είναι ένας πλήρης Οδικός Χάρτης για τη δημιουργία μίας νέας Ελλάδας, απαλλαγμένης από τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, τη φαυλότητα, τις πελατειακές σχέσεις, την κατασπατάληση δημοσίων πόρων, την αναξιοκρατία και τη διαφθορά. Το πρόγραμμά μας – παρά τις αντίξοες συνθήκες – έχει ήδη θετικά αποτελέσματα. Και αυτό λόγω των προσπαθειών και θυσιών του ελληνικού λαού, που κανείς εντός ή έκτος Ελλάδας δεν πρέπει να υποτιμά ή να ισοπεδώνει. Παράλληλα όμως, αξιολογώντας τη θετική μας πορεία, λαμβάνουμε υπόψη το γεγονός ότι για λόγους που είναι ανεξάρτητοι της βούλησης όλων των μερών, δεν διαφαίνεται προς το παρόν η δυνατότητα φυσιολογικής κάλυψης των δανειακών αναγκών της Ελλάδας το 2012 από τις αγορές. Αυτό συνιστά μια σοβαρή παράμετρο. Έχουμε χρέος να τη συζητήσουμε με τους εταίρους μας. Και αυτή η συζήτηση δεν είναι εύκολη.»

Από την τοποθέτηση αυτή προκύπτουν οι εξής απλές απορίες:

Μα καλά τα ίδια δεν έλεγε ο κ. Παπανδρέου και η συμμαχία των προθύμων τον περασμένο Μάιο όταν ψήφιζαν το μνημόνιο και αποδέχονταν την απεμπόληση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας, «άνευ όρων και αμετάκλητα» όπως ρητά αναφέρεται στην Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης (14 §5);

Τότε δεν μίλαγαν για 3 χρόνια θυσιών ώστε να βγούμε από το τούνελ; Τώρα από πού ξεφύτρωσαν άλλα τέσσερα ακόμη χρόνια Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος; Πώς βρεθήκαμε από τον «οδικό χάρτη» του 3ετούς μνημονίου, στον «οδικό χάρτη» του 4ετούς μεσοπρόθεσμου προγράμματος; Τι είναι εκείνο που μας οδήγησε να έχουμε μια «θετική πορεία», αλλά να παραμένουμε κολλημένοι εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε, δηλαδή να μην υπάρχει σάλιο στο δημόσιο ταμείο;

Γιατί πρέπει να βγούμε στις αγορές;

Που βρίσκεται το κουμπί; Σ’ αυτό που λέει ο πρωθυπουργός και οι περισσότεροι προσπερνούν αδιάφορα: «δεν διαφαίνεται προς το παρόν η δυνατότητα φυσιολογικής κάλυψης των δανειακών αναγκών της Ελλάδας το 2012 από τις αγορές.» Με άλλα λόγια, όλα αυτά τα κάνουμε για να ξαναβγούμε στις αγορές και να δανειστούμε εκ νέου με επιτόκια που να προσεγγίζουν εκείνα με τα οποία δανειζόμασταν πριν την κρίση.

Ας το σκεφτούμε λίγο. Ποιος είναι ο στόχος τους; Να ξαναβγάλουν την χώρα στις αγορές ώστε να ξαναδανειστεί όπως δανειζόταν και πριν. Μα αυτή η πρακτική δεν είναι που μας οδήγησε στην χρεοκοπία; Πώς είναι δυνατόν να έχεις σαν κεντρικό στόχο να επαναλάβεις εκείνο που σε έχει φέρει σ’ αυτήν την κατάσταση; 

Ο κ. Παπακωνσταντίνου έχει έτοιμη την απάντηση: «Πώς μπορεί να έχεις ανάπτυξη όταν δεν σου δανείζουν; Πώς μπορείς να δημιουργήσεις εμπιστοσύνη για επενδύσεις στην οικονομία, όταν οι ξένες αγορές, όλος ο κόσμος, δεν πιστεύει στις πολιτικές σου και δεν πιστεύει σ’ αυτό που θέλεις να κάνεις; Ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις. Σημαίνει χρηματοδότηση. Σημαίνει εμπιστοσύνη. Και η δημοσιονομική προσαρμογή και το νοικοκύρεμα των δημόσιων οικονομικών είναι προϋπόθεση για την ανάπτυξη. Χωρίς αυτή, θα καταλήξουμε στο είδος της ανάπτυξης που είχαμε τα περασμένα χρόνια και είδαμε πού μας οδήγησε αυτό.» Τάδε έφη στην συνέλευση του ΣΕΒ, 24/5.

Αλήθεια, τι σόι ανάπτυξη είχαμε τα προηγούμενα χρόνια; Μια ανάπτυξη που σχεδόν ολοκληρωτικά στηρίχθηκε σε δανεικά. Να θυμίσουμε απλά ότι για κάθε ένα 1% αύξηση του ΑΕΠ της Ελλάδας την τελευταία δεκαετία του «οικονομικού θαύματος», είχαμε τουλάχιστον 3% αύξηση του καθαρού δημόσιου χρέους στο τέλος κάθε έτους. Μήπως ήρθε η ώρα να απεξαρτηθούμε από τα δανεικά; Θου Κύριε φυλακήν τω στόματί μου και θύραν περιοχής περί τα χείλη μου, μην τυχόν και μας ακούσουν οι δανειστές και μας κόψουν τα δάνεια! Σε λίγο για να μην θυμώσουν οι δανειστές και οι περίφημες αγορές θα μιλάμε ψιθυριστά και «κατά μόνας», όπως έλεγαν στον στρατό.

Το «συμβόλαιο με το λαό»

Αν δεν με απατά η μνήμη μου ο κ. Παπακωνσταντίνου ανήκει σε κάποιο κόμμα που λέγεται ΠΑΣΟΚ. Αυτό το κόμμα δεν ήταν που όταν πρωτοβγήκε στην κυβέρνηση το 1981 είχε συνάψει κάποιο «συμβόλαιο με το λαό»; Τι θυμήθηκες τώρα, θα μου πείτε. Και ίσως να έχετε δίκιο, αλλά για ρίξτε μια ματιά τι έγραφε τότε το «συμβόλαιο με τον λαό» για τον εξωτερικό δανεισμό: «Άλλη μορφή οικονομικής εξάρτησης, στην οποία η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα στρέψει την προσοχή της, είναι ο εξωτερικός δανεισμός. Ο εξωτερικός δανεισμός επιτρέπεται όταν είναι ενταγμένος σ’ ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης. Δε συμφωνούμε με εξωτερικό δανεισμό, που αποβλέπει στο να καλύψει περιστασιακά λάθη και παραλείψεις της οικονομικής πολιτικής, αλλά τον δεχόμαστε όταν έχει δυναμικό αναπτυξιακό χαρακτήρα. Η διατυμπανιζόμενη από την Κυβέρνηση της ΝΔ «πιστοληπτική ικανότητα» της χώρας δεν είναι το βασικό πρόβλημα. Η επιτυχία του εξωτερικού δανεισμού κρίνεται από την ταχύτητα με την οποία αυτοπεριορίζεται. Η εξακολούθηση του εξωτερικού δανεισμού σε υψηλά επίπεδα, όπως τα σημερινά, θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στην οικονομία της χώρας. Ο αναγκαίος δανεισμός θα εξασφαλίζεται από πηγές και με όρους που δεν συνεπάγονται καμιά άλλη δέσμευση οικονομική ή πολιτική, εκτός από την εξυπηρέτηση του χρέους.»

Φυσικά περιττό να πούμε πώς ούτε κι αυτή την θέση σεβάστηκαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, ήδη από την δεκαετία του ’80, και έπραξαν τα ακριβώς αντίθετα. Οι πολιτικές τους εκτίναξαν το εσωτερικό και κυρίως το εξωτερικό χρέος της χώρας προκειμένου να επιδοτηθεί η αναπαραγωγή του κόμματος στην εξουσία και να φορτωθεί το ελληνικό κράτος με τις τεράστιες ζημιές των επιχειρηματιών της αρπαχτής και των «δανεικών κι αγύριστων» της εποχής των προβληματικών, καθώς και με τα ομηρικά κόστη της ένταξης στην ΕΟΚ.

Ωστόσο, η θέση αυτή τότε δεν ήταν μόνο του ΠΑΣΟΚ. Θα την συναντήσει κανείς σε όλες τις μελέτες για το χρέος των πιο επιφανών οικονομολόγων της Ελλάδας, όπως π.χ. ήταν ο Άγγελος Αγγελόπουλος και ο Ξενοφών Ζολώτας. Ο δανεισμός και δη ο εξωτερικός δανεισμός ήταν «μορφή εξάρτησης» τότε και όχι δύναμη ανάπτυξης, όπως μας λέει σήμερα ο κ. Παπακωνσταντίνου. Η μόνη διαφορά από τότε είναι το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία έχει μετατραπεί πια σε μια οικονομία παντελώς ανοιχτή στα πιο κερδοσκοπικά συμφέροντα της εσωτερικής και εξωτερικής χρηματαγοράς.

Το χρέος ως μοχλός ανάπτυξης

Δείτε την κατάντια της ελληνικής οικονομίας σήμερα στον πίνακα 1. H αρνητική καθαρή Διεθνής Επενδυτική Θέση της Ελλάδος παρουσιάζει τη διαφορά μεταξύ των υποχρεώσεων και των απαιτήσεων των κατοίκων της χώρας έναντι μη κατοίκων όπως αυτές αποτιμώνται στις αγορές και συμπεριλαμβάνει τόσο τις άμεσες επενδύσεις όσο και τα συναλλαγματικά διαθέσιμα. Με βάση τα τελευταία στοιχεία, στο τέλος του 2010 η αρνητική Διεθνής Επενδυτική Θέση (ΔΕΘ) της χώρας έφθασε τα 225,9 δισεκ. ευρώ έναντι 199,6 δισεκ. ευρώ στο τέλος του 2009, δηλαδή οι καθαρές υποχρεώσεις της χώρας αυξήθηκαν κατά 26,3 δισεκ. ευρώ ή 13,2%. Η ΔΕΘ αντιστοιχούσε το 2010 στο 98,2% του ΑΕΠ, έναντι 84,9% του ΑΕΠ το 2009.

Πίνακας 1: Διεθνής Επενδυτική Θέση Ελλάδας και Ευρωζώνης (εκατ. ευρώ)
		2008	2009	2010
1	Άμεσες Επενδύσεις	-637	-1.835	3.231
	Κατοίκων στο εξωτερικό	26.753	27.387	28.346
	Μη κατοίκων στην Ελλάδα	27.390	29.222	25.115
2	Επενδύσεις χαρτοφυλακίου	-120.763	-146.350	-94.410
	Απαιτήσεις	88.216	92.215	73.350
	Υποχρεώσεις	208.979	238.565	167.760
3	Χρηματοοικονομικά παράγωγα	970	1.771	1.395
4	Λοιπές επενδύσεις	-61.273	-57.049	-140.932
	Απαιτήσεις	106.695	125.561	112.576
	Υποχρεώσεις	167.968	186.610	253.508
5	Συναλλαγματικά διαθέσιμα	2.521	3.857	4.777
6	Καθαρή διεθνής επενδυτική θέση (1+2+3+4+5)	-179.182	-199.606	-225.939
	ΑΕΠ Ελλάδας	236.917	235.017	230.173
	% Απαιτήσεων στο ΑΕΠ	93,5	104,3	93,1
	% Υποχρεώσεων στο ΑΕΠ	170,7	193,3	194,0
	% του 6 στο ΑΕΠ	-75,6	-84,9	-98,2
7	Καθαρή διεθνής επενδυτική θέση Ευρωζώνης	-1.651	-1.470	-1.191
	% Απαιτήσεων στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης	143,9	153,1	163,0
	% Υποχρεώσεων στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης	161,7	169,5	175,9
	% του 7 στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης	-17,8	-16,4	-12,9
ΠΗΓΗ: Τράπεζα της Ελλάδας, Έκθεση του Διοικητή (2010), σ. 118 και ECB, Monthly Bulletin, May 2011.

Ξέρετε τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί; Καταρχήν διαψεύδουν όλους εκείνους που μας ταλαιπωρούν με το παραμύθι ότι δεν έρχονται οι ξένοι να επενδύσουν στην Ελλάδα. Το κεφάλαιο που εισρέει στην χώρα, αναλογικά με το ΑΕΠ της, είναι 7,5 φορές περισσότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Το 2010 το κεφάλαιο που εισέρρευσε καθαρά στην χώρα ανήλθε στο 98,2% του ΑΕΠ της, ενώ στην ευρωζώνη μόλις στο 12,9% του ΑΕΠ της. Μόνο που το κεφάλαιο πηγαίνει εκεί όπου του εξασφαλίζουν μεγαλύτερα κέρδη και η Ελλάδα είναι ένας προνομιακός χώρος για κερδοσκοπία με μετοχές, ομόλογα και παράγωγα. Η χώρα έχει μεταβληθεί σε Ελ Ντοράντο των κερδοσκόπων με χαρτιά και χρήμα.

Από πού φαίνεται αυτό; Αν η Διεθνής Επενδυτική Θέση αναλυθεί κατά κατηγορία επενδύσεων, προκύπτει ότι όσον αφορά τις άμεσες επενδύσεις το συνολικό αποτέλεσμα ήταν για πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία (για την οποία υπάρχουν στοιχεία) θετικό και διαμορφώθηκε σε 3,2 δισεκ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή δεν αντανακλά πραγματική μείωση των επενδύσεων μη κατοίκων στην Ελλάδα (δηλαδή αποεπένδυση), αλλά οφείλεται στη μείωση της αποτίμησης των επενδύσεων αυτών, λόγω της σημαντικής κάμψης των τιμών στο ΧΑ. Σημειώνεται ότι, βάσει των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών, η καθαρή εισροή για άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα έφθασε το 1,7 δισεκ. ευρώ το 2010.

Όμως ο κύριος όγκος του κεφαλαίου κατευθύνεται στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, δηλαδή σε πακέτα μετοχών και κυρίως ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, καθώς και στις «λοιπές επενδύσεις» (δάνεια και καταθέσεις). Το 2010 για κάθε 100 ευρώ καθαρή άμεση επένδυση στο εξωτερικό από Έλληνες κατοίκους, αντιστοιχούσαν περίπου 7.000 ευρώ επενδύσεις από το εξωτερικό κυρίως σε ομόλογα χρέους, δάνεια και ρέπος. Αυτό εξηγεί γιατί η ελληνική οικονομία, το κράτος και οι ιδιώτες πνίγονται στα χρέη. Διότι πολύ απλά ο δανεισμός και το χρέος, όπως και το ξέπλυμα χρήματος μέσω καταθέσεων προθεσμίας, αποτελούν τις πιο επικερδείς δραστηριότητες σήμερα για το κεφάλαιο κυρίως από το εξωτερικό.

Γι’ αυτό και βλέπετε τον κ. Παπακωνσταντίνου τόσο απόλυτο. Το δόγμα ότι χωρίς δανεισμό δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη, εξασφαλίζει την διαιώνιση του υπάρχοντος καταστροφικού μοντέλου εξωστρέφειας και ανοίγματος της οικονομίας στα πιο παρασιτικά και κερδοσκοπικά συμφέροντα της χρηματαγοράς παγκόσμια. Όσο θα συνεχίζει να δανείζεται το δημόσιο, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, τόσο θα δίνονται νέες τεράστιες δυνατότητες για κερδοσκοπική διαχείριση του χρέους. Τόσο περισσότερο θα βαθαίνει η παρασιτική εξάρτηση της χώρας. Τόσο θα εξανεμίζονται οι ήδη πενιχροί εσωτερικοί πόροι της οικονομίας. Τόσο θα βαθαίνει η χρεοκοπία και θα κάνει αναπότρεπτη την επίσημη πτώχευση της χώρας.

25/5/2011

ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 17 Ιουνίου, http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/06/blog-post.html

 

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Διαβάστε το  «μεσοπρόθεσμο»!

 

Του Νίκου Μπογιόπουλου

 

Το επονομαζόμενο ως «μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα» αποτελεί την εγγύηση για την επερχόμενη – με μαθηματική ακρίβεια – καταστροφή του ελληνικού λαού.

Κι όταν λέμε με «μαθηματική ακρίβεια» το εννοούμε με την κυριολεκτική σημασία του όρου. Αδιάψευστος μάρτυρας είναι τα όσα ομολογούν οι ίδιοι οι συντάκτες του «μεσοπρόθεσμου».

*

Ομολογίες που ταυτόχρονα επιχειρείται, φυσικά, να αποσιωπηθούν. Να συσκοτιστούν πίσω από εκβιασμούς, από γελοία πολιτικά τερτίπια και από «σωτηριολογικές» δημαγωγίες.

*

Υπάρχει, όμως, μια αλάνθαστη και απλή μέθοδος για να διαπιστώσει και ο τελευταίος εργαζόμενος τι του ετοιμάζουν: Είναι η ανάγνωση του «μεσοπρόθεσμου προγράμματος»!

Αν μη τι άλλο αυτό το έκτρωμα αξίζει να διαβαστεί. Και όχι μόνο να διαβαστεί, αλλά και να διαθοδεί. Πλατιά! Να μη μείνει Ελληνας της δουλειάς και του μόχθου που να μη γνωρίζει σε τι καρμανιόλα τον σέρνουν. Αξίζει να μάθουν οι πάντες τι είδους «σωτήρες» είναι αυτοί που ενώ τον πεθαίνουν, ενώ τον εξοντώνουν (και είναι τα ίδια τους τα κιτάπια που επιβεβαιώνουν την εξόντωση), συνεχίζουν παράλληλα να το παίζουν «σωτήρες»!

*

Ας διαβαστεί, λοιπόν, το «μεσοπρόθεσμό τους». Και ας ακολουθηθεί η συμβουλή του Μαρξ: «Να κάνουμε το έγκλημα πιο ατιμωτικό δημοσιοποιώντας το»!

***

Πάμε, συνεπώς, να δούμε ορισμένα μεγέθη του «μεσοπρόθεσμου», που πιστοποιούν με αδιάψευστο τρόπο τι κρύβεται πίσω από τις μεγαλοστομίες.

*

α) Σύμφωνα με τη σελίδα 10 του «μεσοπρόθεσμου», οι έμμεσοι φόροι από 30,7 δισ. ευρώ το 2011, στο τέλος του προγράμματος, το 2015, θα έχουν εκτιναχτεί στα 35,6 δισ. ευρώ. Δηλαδή, η «σωτηρία» του λαού προβλέπει την εξόντωσή του διά μέσου της πιο άδικης, της πιο ταξικής, της πιο αδυσώπητης φοροληστείας.

Με άλλα λόγια: Οπως μας εγγυώνται οι «σωτήρες», η έμμεση φορολογία, αυτή που σήμερα έχει γονατίσει το λαό, στο τέλος του «μεσοπρόθεσμου» θα τον έχει ισοπεδώσει ολοκληρωτικά, αφού – όπως ομολογούν – θα έχει αυξηθεί κατά ακόμα 5 δισεκατομμύρια!

*

β) Σύμφωνα με τη σελίδα 11 του «μεσοπρόθεσμου», σήμερα, εν έτει 2011, οι τόκοι που πληρώνει ο ελληνικός λαός σε κερδοσκόπους και τοκογλύφους ανέρχονται στο 6,9% του ΑΕΠ. Εφόσον, όμως, ο λαός πιει το «φάρμακο» που πάνε να του επιβάλουν, τότε οι τόκοι που θα πληρώνει το 2015 – όπως οι ίδιοι ομολογούν – όχι μόνο δε θα έχουν μειωθεί, αλλά θα έχουν εκτιναχτεί στο 9,8% του ΑΕΠ!

Τι κάνουν, επομένως; Μας λένε ότι θέλουν να «σώσουν» την Ελλάδα, αυξάνοντας τους τόκους (!), αυξάνοντας το κομμάτι εκείνο του πλούτου που παράγει ο εργαζόμενος άνθρωπος, αλλά τον νέμονται οι ντόπιες και ξένες ακρίδες!

*

γ) Σύμφωνα με τη σελίδα 12 του «μεσοπρόθεσμου», ανάμεσα στα άλλα, υπάρχουν και δυο στοιχεία που συμπυκνώνουν ολόκληρο το πνεύμα από το οποίο διαπνέονται οι «σωτήρες». Είναι τα στοιχεία που αφορούν στην Υγεία και την Παιδεία. Τι λένε: Οτι το 2015 με την πολιτική του «μεσοπρόθεσμου» οι σημερινές κατακρεουργημένες δαπάνες για την Υγεία και την Παιδεία του λαού, θα έχουν μειωθεί περαιτέρω κατά 14% και 12%, αντίστοιχα!

Δηλαδή – όπως οι ίδιοι ομολογούν – η «σωτηρία» του λαού περνάει μέσα από τα «λουκέτα» στα νοσοκομεία και στα σχολειά της χώρας!

*

δ) Και πάμε στο «καλύτερο»: Το δημόσιο χρέος της χώρας, σύμφωνα και πάλι με τη σελίδα 11 του «μεσοπρόθεσμου», υπολογίζεται ότι εντός του 2011 θα κινηθεί περίπου στα 350 δισ. ευρώ. Τι, όμως, μας «υπόσχονται»;

Πρώτον, ότι – βάσει του «κακού» τους σεναρίου, αν δηλαδή στο μεταξύ δεν έχουν ξεπουλήσει την Ελλάδα μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, τότε το 2015 το χρέος θα είναι 401,3 δισ. ευρώ! Μεγαλύτερο δηλαδή απ’ ό,τι είναι σήμερα!

Δεύτερον, ότι – βάσει του «καλού» τους σεναρίου – και εφόσον θα έχουν ξεπουλήσει τα πάντα μέσω των αποκρατικοποιήσεων, τότε το δημόσιο χρέος το 2015 θα είναι 351,4 δισ. ευρώ! Οσο, δηλαδή, είναι και σήμερα!

***

Με άλλα λόγια: Μετά την εφαρμογή του «μεσοπρόθεσμου», και αφού θα έχουν πετάξει το λαό στην εξαθλίωση, στην ανεργία, στη φτώχεια και στα εργασιακά κάτεργα, αφού θα έχουν εκποιήσει τα πάντα, τότε – σύμφωνα με την… «καλή εκδοχή» τους – το χρέος (για τη μείωση του οποίου υποτίθεται ότι γίνονται όλα αυτά τα «σωτήρια») θα παραμένει στα ίδια, στα σημερινά επίπεδα!

Όσο για την «κακή εκδοχή» τους, προβλέπει ότι μετά το λαϊκό αφανισμό – ο οποίος προωθείται στο όνομα της μείωσης του χρέους -το χρέος θα έχει αυξηθεί κι άλλο!

*

Μας «υπόσχονται» δηλαδή και θέλουν να επιβάλουν μια πολιτική, που, είτε με την «καλή» είτε με την «κακή» εκδοχή της, θα έρθουν ξανά το 2015 να πουν στο λαό ότι το χρέος είναι ξανά υψηλό και ότι πρέπει να κόψει ξανά τους μισθούς του! Αλλά, επειδή ο λαός δεν θα έχει τίποτα πια να κόψει από μισθούς και συντάξεις, τότε θα του πουν ότι ήρθε η ώρα να του κόψουν το λαιμό!

*

Αυτά περιγράφονται – από τους ίδιους – στο «μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα». Το «φάρμακό τους» δεν είναι τίποτα λιγότερο από «κώνειο». `Η ο ελληνικός λαός θα το πιει και θα εξανδραποδιστεί, ή θα ξεσηκωθεί στους τόπους δουλειάς, θα εξεγερθεί στους δρόμους, θα τους «μαυρίσει» στις εκλογές και θα σαρώσει όλους τους «πρόθυμους» να τον δέσουν και να τον «αυτοκτονήσουν».

 

ΠΗΓΗ: Παρασκευή 17 Ιούνη 2011, http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=6304029

Έκκληση διανοουμένων – καλλιτεχνών ενάντια στα Μνημόνια και τα προγράμματα λιτότητας

ΔΕ ΧΡΩΣΤΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΟΥΛΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ

 

108 Διανοούμενοι – Καλλιτέχνες

 

 

Ονειρευόμαστε μια άλλη κοινωνία, με ανθρώπους που θα είναι περήφανοι για την εργασία και τη ζωή τους. Μια άλλη κοινωνία δημοκρατίας και αλληλεγγύης, όπου το πολύτιμο αγαθό του χρόνου θα προσφέρεται σε όλους, για να απολαμβάνουν τους καρπούς του ανθρώπινου πολιτισμού. Οι άνθρωποι δεν είναι απόβλητα για να στοιβάζονται στις χωματερές της ανεργίας ούτε  μηχανές για να εξοφλούν τα χρέη των ολίγων.

Παρεμβαίνουμε δημόσια για να απαιτήσουμε να μπει τέρμα στην ιδεολογική τρομοκρατία, τα συνεχή εκβιαστικά διλήμματα που καταλήγουν να ζητούν την ανοχή, την συναίνεσή και την υποταγή μας στα νέα δεινά που ετοιμάζουν κυβέρνηση – ΕΕ – ΔΝΤ. Ενώνουμε τη φωνή μας με την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία που συνθλίβεται από τα Μνημόνια αλλά και αγωνίζεται, γεμίζοντας τις πλατείες και λέμε: Δεν τα φάγαμε μαζί! Αυτοί τα έφαγαν, αυτοί υπέγραψαν τα παράνομα δάνεια, αυτοί θα λογοδοτήσουν.

Το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα πηγαίνει όπισθεν ολοταχώς, ψεύδεται μέσα στην αποδεδειγμένη ενδοτικότητα του. Οδηγεί τη χώρα σε προσχεδιασμένο αδιέξοδο με συνέπειες μη αναστρέψιμες και χωρίς νομιμοποίηση εκποιεί τον δημόσιο πλούτο και τον πολιτισμό.  

Ο κόσμος όμως δεν αντέχει άλλο και έχει αποφασίσει να αψηφήσει νουθεσίες και οδηγίες που τον αιχμαλωτίζουν σε άκαρπη αναμονή.

Ξέρει ότι ο δικομματισμός ξόφλησε και ζητάει έλεγχο του χρέους. 

Η χώρα δεν είναι τα ντουβάρια, οι δρόμοι και η ξεραμένη γη, είναι οι άνθρωποι που εγκαταλείπονται, οι νέοι που ρίχνονται στην απελπισία της ανεργίας, η δημόσια υγεία και η δημόσια παιδεία που καταργούνται.

Ο κόσμος αρνείται να υποθηκεύσει το μέλλον του σε όποιον το ορέγεται. Απαιτεί έξοδο από το Μνημόνιο.

Στην Ελλάδα και αλλού αναδύεται ένα κοινωνικό μέτωπο αντίστασης, που θα διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό ήθος, δημοκρατικό, αυτοκριτικό, ευέλικτο.

Οι εξεγέρσεις και οι μαζικές κινητοποιήσεις που συγκλονίζουν τον κόσμο, από την πλατεία Ταχρίρ μέχρι την Πουέρτα δελ Σολ, δείχνουν ότι κάτι νέο γεννιέται. Μια ευρωπαϊκή και παγκόσμια συμμαχία των λαών, ένας βαθύς κοινωνικός ριζοσπαστισμός, που μπορεί να ανατρέψει το νεοφιλελεύθερο εφιάλτη και την ισοπέδωση της ζωής μας, γίνεται για πρώτη φορά ορατός.

Μπορούμε να κερδίσουμε τον πόλεμο που μας έχουν κηρύξει με τις «ανθρωπιστικές» επεμβάσεις τους και την απάνθρωπη ειρήνη τους.

Ως μέρος του μετώπου αντίστασης, ρήξης και ελπίδας που γεννιέται στους δημόσιους χώρους, τις πλατείες, τους δρόμους και τους τόπους δουλειάς μέσα στη φρίκη ενός καπιταλισμού που σαπίζει τρώγοντας ανθρώπους, δηλώνουμε το παρόν μας σε όλες τις κινητοποιήσεις, τις απεργίες, τις συνελεύσεις και τονίζουμε:

 

ΔΕ ΧΡΩΣΤΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΟΥΛΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ

Υπογραφές

 

1.      Αθανασάκης Νίκος, μουσικός

2.      Ανδρεάδης Γιάγκος, πανεπιστημιακός

3.      Αντωνίου Περικλής, φωτογράφος

4.      Αρβανίτης Δημήτρης, σκηνοθέτης

5.      Ασημακόπουλος Γιάννης, εικαστικός

6.      Αστρινάκη Ράνια, πανεπιστημιακός

7.      Βαλαβάνη Νάντια, συγγραφέας  

8.      Βάος Αντώνης, ιστορικός

9.      Βασιλακάκης Βασίλης, εικαστικός 

10.    Βατικιώτης Λεωνίδας, πανεπιστημιακός

11.    Βενετόπουλος Μπάμπης, εικαστικός

12.    Βέττα Καλλιόπη, τραγουδίστρια

13.    Βλαντή Μαρία, εικαστικός

14.    Βούλγαρης Παντελής, σκηνοθέτης

15.    Γέρου Κάτια, ηθοποιός

16.    Γκρους Τάσος, μουσικοσυνθέτης

17.    Δημητρίου Αλίντα, σκηνοθέτις

18.    Δημητρίου Σωτήρης, ανθρωπολόγος

19.    Δημητρούκα Αγαθή, συγγραφέας

20.    Διαμαντίδης Κώστας, συγγραφέας

21.    Δούκα Μάρω, συγγραφέας

22.    Ζαφειροπούλου Λίντα, μουσική παραγωγός

23.    Ζιόβας Γιώργος, ηθοποιός, ποιητής

24.    Ζουλιάτης Κώστας, μουσικός

25.    Ζουρούδης Δημήτρης, εικαστικός

26.    Ιωαννίδου Αλεξάνδρα, σλαβολόγος

27.    Ιωάννου Γιάννης, μουσικοσυνθέτης 

28.    Καζαντζάκη Λήδα, τεχνοκριτικός

29.    Καλαϊτζής Γιάννης, εικαστικός

30.    Καπαρουδάκης  Αποστόλης, δημοσιογράφος

31.    Καπελώνης Κωστής, σκηνοθέτης- ηθοποιός

32.    Καραμπέτη  Καριοφιλιά, ηθοποιός

33.    Καρτερός Θανάσης, δημοσιογράφος

34.    Κασίτας Αντώνης, εικονολήπτης 

35.    Καρυστιάνη Ιωάννα, συγγραφέας

36.    Κατζουράκης Δημήτρης, αρχιτέκτων

37.    Κατζουράκης Κυριάκος, εικαστικός

38.    Κιμπουρόπουλος Γιάννης, δημοσιογράφος 

39.    Κόγκος Γιώργος, Μουσικός             

40.    Κοκκίνου Μαρία, ζωγράφος

41.    Κομνηνού Μαρία, πανεπιστημιακός

42.    Κοντοδήμα Αριάννα, δικηγόρος

43.    Κοροβέσης Περικλής, συγγραφέας

44.    Κουβελάκης Στάθης, πανεπιστημιακός

45.    Κουλλιά Καίτη, τραγουδίστρια

46.    Κούνδουρος Δημήτρης, συγγραφέας 

47.    Κούνδουρος Νίκος, σκηνοθέτης 

48.    Κουτσούμπα Δέσποινα, αρχαιολόγος

49.    Κοψίνη Χριστίνα, δημοσιογράφος

50.    Κρεμμύδας Κώστας, ποιητής 

51.    Κωνσταντακόπουλος Δημήτρης, δημοσιογράφος, συγγραφέας

52.    Κωνσταντόπουλος Θοδωρής, σκηνοθέτης

53.    Λαπαβίτσας Κώστας, πανεπιστημιακός  

54.    Λουπάκη Ευγενία, δημοσιογράφος

55.    Μανιάτης Γιώργος, πανεπιστημιακός

56.    Μανιάτης Γιάννης-Ιόλαος, επιμελητής εκδόσεων  

57.    Μαρκέτος  Σπύρος, πανεπιστημιακός

58.    Ματζίρη Σωτηρία, κριτικός

59.    Μαυρολέων Άννα, πανεπιστημιακός

60.    Μιχαηλίδης Πέρης, θεατρικός σκηνοθέτης, ηθοποιός.

61.    Μονδέλος Στέφανος, σκηνοθέτης

62.    Μορταράκος Κυριάκος, εικαστικός

63.    Μοσχοχωρίτου Όλγα, κριτικός θεάτρου, συγγραφέας 

64.    Μπιτσάκης Ευτύχης, πανεπιστημιακός

65.    Ντέκα Μαρία, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων

66.    Παναγιωτοπούλου Δέσποινα, σκηνοθέτις

67.    Πάντος- Κίκκος Στέφανος, αρχιτέκτων

68.    Παπαδημητρίου Μάνια, ηθοποιός

69.    Παπαδόπουλος Μάνος, σκηνοθέτης

70.    Παπαθανασίου Νίκος, μουσικός 

71.    Παπακωνσταντίνου Πέτρος, δημοσιογράφος

72.    Παπαχρήστος Δημήτρης, συγγραφέας

73.    Πατέλης Δημήτρης, πανεπιστημιακός

74.    Πολενάκης Λέανδρος, κριτικός, συγγραφέας

75.    Πολέντας Μανώλης, δημοσιογράφος

76.    Πολίτη Τζίνα, πανεπιστημιακός

77.    Πολίτης Νίκος, σκηνογράφος,

78.    Πουλοπούλου Κορνηλία, πανεπιστημιακός

79.    Ραυτογιάννης Γιώργος, ειδικός δικανικός αναλυτής

80.    Ρηγοπούλου Πέπη, πανεπιστημιακός

81.    Ρούσης Γιώργος, πανεπιστημιακός

82.    Σαγιάς Γιώργος, πανεπιστημιακός

83.    Σαρλή Ευφροσύνη, εκπαιδευτικός

84.    Σεβαστάκης Δημήτρης, ζωγράφος, πανεπιστημιακός

85.    Σαχίνη Αγγελική, ιστορικός τέχνης

86.    Σαχίνης Ξενής, εικαστικός

87.    Σιατερλή Βέρα, εικαστικός

88.    Σιατερλή Δήμητρα, εικαστικός

89.    Σιάχος Μιχάλης, δημοσιογράφος

90.    Σιούτη Τζένη, εκπαιδευτικός

91.    Σκαμνάκης Θανάσης, δημοσιογράφος

92.    Σκαρέντζος Νίκος, σκηνοθέτης

93.    Σκλάβος Δημήτρης, σκηνοθέτης 

94.    Σούσης Ισαάκ, στιχουργός, ποιητής

95.    Σπύρου Δημήτρης, σκηνοθέτης

96.    Σταυρόπουλος Στάθης, δημοσιογράφος-σκιτσογράφος

97.    Στεφανίδης Μάνος, ιστορικός τέχνης

98.    Τακάκη Καλλιόπη, ηθοποιός

99.    Τουλιάτος Νίκος, μουσικός

100.  Τριανταφύλλου Μαρώ, συγγραφέας

101.  Τρουλλινού Νίκη, συγγραφέας

102.  Τσακνής Διονύσης, μουσικοσυνθέτης

103.  Τσατά Βάνα, βιολόγος

104.  Φουρίκης Χρήστος, ζωγράφος

105.  Φραντζής Παναγιώτης, δημοσιογράφος

106.  Χαραλάμπους Πάνος, εικαστικός, πανεπιστημιακός

107.  Χαρβαλιάς Γιώργος, εικαστικός, πανεπιστημιακός      

108.  Χρύσης Αλέξανδρος, πανεπιστημιακός                     

 

ΠΗΓΗ: 16-06-2011, http://www.politikokafeneio.com/neo/modules.php?name=News&file=article&sid=9745

Tα Μάρμαρα του Παρθενώνα: Ιστορία μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας; Μέρος ΙΙ

 

Της Βασιλικής Νευροκοπλή

 

Συνέχεια από το Μέρος Ι

Από τον τύραννο Λάχαρη που αφού απέσπασε βίαια τις νικηφόρες ασπίδες του Αλέξανδρου που μετά τη νίκη του στον Γρανικό είχαν αναρτηθεί στον Παρθενώνα, έκλεψε όλο το χρυσό και τα κοσμήματα που στόλιζαν το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς. Τον Δημήτριο τον Πολιορκητή που προκάλεσε ανυπολόγιστη ζημιά στον οπισθόδομο του ναού και την ολέθρια οβίδα του Ενετού, Μουροζίνη, από την οποία κατέρρευσε το μεγαλύτρο τμήμα της ανατολικής πλευράς.

Τραύματα που κατάφεραν άνθρωποι βάρβαροι και ανίδεοι πάνω στο σώμα του σαρκωμένου ονείρου του, που είχε ήδη γίνει σύμβολο ενός ολόκληρου λαού, μέχρι το τελειωτικό χτύπημα. Αυτό που δε θα ερχόταν από βαρβάρους και απολίτιστους, ούτε εν μέσω πολέμων που συχνά η θηριωδία τους τυφλώνει τους ανθρώπους οδηγώντας τους σε πράξεις αποτρόπαιες παρά τη θέλησή τους, αλλά αυτό που θα ερχόταν από έναν και μόνον άνθρωπο με τίτλο ευγενικό και καταγόμενο από χώρα που καυχόταν για τον πολιτισμό και την αγάπη της στην τέχνη. Αυτόν που στεκόταν τώρα στην αντίπερα όχθη, έχοντας λησμονήσει ολότελα ενόσω ζούσε πως και γι’ αυτόν μια μέρα θα έρθει ο θάνατος και τα κρίματά του θα φανερωθούν και θα πληρωθούν με το νόμισμα που τους αξίζει.

Η ύβρις του ξεκίνησε από τη στιγμή που θέλησε να κατακτήσει και να εξουσιάσει το ελληνικό Κάλλος. Το Κάλλος για το οποίο ο ίδιος ποτέ δεν κοπίασε. Εκμεταλλεύτηκε την πολιτική του θέση και την επιρροή της χώρας του, τη φιλοχρηματία των κατακτητών της Ελλάδας, και την ανάγκη φτωχών ανθρώπων για να υπηρετήσει την αλαζονεία του. Το καύχημα ενός λαού θέλησε να το κάνει καύχημα ιδιωτικό του για να διακοσμήσει το σπίτι του, κι ύστερα το ξεπούλησε στη χώρα του για να απαλλαγεί απ’ τα χρέη της έκλυτης ζωής του. Τόσο τον τύφλωσε το πάθος του που δεν δίστασε να γκρεμίσει τα μάρμαρα για να αποσπάσει τις ανάγλυφες μετόπες που κάποιες φορές αρνούμενες να πέσουν στα ιερόσυλα χέρια του γλιστρούσαν κι έπεφταν με πάταγο στην αττική γη προτιμώντας να γίνουν θρύψαλα. Σείονταν τότε οι ψυχές του Κάτω Κόσμου και οργίζονταν βλέποντας να πριονίζονται και να διαμελίζονται τα σώματά τους κι ύστερα να φυλακίζονται σε ξύλινα κιβώτια και να φορτώνονται σε καράβια που τα έπαιρναν μακριά απ’ την πατρίδα τους. Μέσα στο σκοτάδι και την υγρασία εγκλωβίστηκαν με δόλο Αμαζόνες και Γίγαντες που ακόμα κι οι θεοί φοβούνταν. Παρέμειναν για χρόνια σε καρβουναποθήκες και υπόγεια με αποτέλεσμα τα πάλευκα πεντελικά κορμιά τους να μαυρίσουν και να χάσουν για πάντα την λάμψη που για αιώνες είχαν. “Στο όνομα της Τέχνης”, διεκήρυττε ο ιερόσυλος, και κάποιοι, -αλλοίμονο-, τον πίστευαν. Της Τέχνης που το σώμα της κατασπάραξε, λεηλάτησε, βίασε βάναυσα.

Οι δεκαπέντε μετόπες, τα δεκαεφτά εναέτια αγάλματα, η Καρυάτιδα και η κολώνα του Ερέχθειου μαζί με τις πενήντα έξι πλάκες της ζωφόρου, είναι οι αριθμοί που αποδεικνύουν με τον πιο τραγικό τρόπο την πλήρη διχοτόμηση του μαρμάρινου ποιήματος των αιώνων, που αφού κατακρεουργήθηκαν τα μέλη του εξορίστηκαν ανάπηροι αιχμάλωτοι στην ξένη γη. Νεκροί αιχμάλωτοι, μιας και όλα τα μέλη πέθαναν από τη στιγμή που χωρίστηκαν από το φως για το οποίο πλάστηκαν. Το Αττικό φως που όμοιό του δεν απαντάται πουθενά στον κόσμο. Ποια είναι η αξία μιας Τέχνης νεκρής; Μιας Τέχνης κλεμμένης; Μιας λεηλατημένης Τέχνης;

Το σώμα του Φειδία παλλόταν. Τα αθάνατα χέρια του έτρεμαν. Ήταν φανερό πως δεν άντεχε να συνεχίσει άλλο να μιλά. Είναι μεγάλο βάρος για τις ψυχές η εξοστρακισμένη Ιστορία τους, το διαμελισμένο τους ήθος, το κατακρεουργημένο σώμα τους.

Τώρα, όλοι περίμεναν γεμάτοι αγωνία την απόφαση του Μέγα Κριτή μιας και όταν ζητήθηκε ο λόγος από τον λόρδο αυτός δεν απάντησε τίποτα παρά μόνον πεσμένος στα γόνατα χτυπούσε μανιασμένα το στήθος του.

– Δεν υπάρχει μετάνοια σ’ αυτόν τον κόσμο, λόρδε. Αυτή είναι προνόμιο των ζωντανών. Δεν ωφελούν τα δάκρυα εδώ. Μόνον ένας τρόπος υπάρχει να ησυχάσει η ψυχή σου και να περάσει αυτό το ποτάμι ώστε να ενωθεί με τον υπόλοιπο κόσμο κι ο τρόπος αυτός είναι στο χέρι των ανθρώπων της γενιάς σου. Όσο αυτοί θα μένουν απαθείς στα εγκλήματά σου η ψυχή σου θα παραδέρνει μόνη κι αβοήθητη στα σκοτάδια σαν τις ψυχές των μαρμάρινων γλυπτών που στοίχειωσες μέσα στα ξύλινα κιβώτια. Το αμάρτημα που διέπραξες είναι η ύβρις σου κατά της ίδιας της αιωνιότητας, γιατί τι άλλο είναι η Ιστορία που αποτυπώνεται στα έργα των ανθρώπων παρά η πορεία τους προς την αιωνιότητα; Αυτή την ύβρη δεν την αποτόλμησαν ποτέ ούτε θεοί ούτε άνθρωποι. Το πιο απογοητευτικό όμως για τον υπερφίαλο άνθρωπο που την αποτολμά είναι πως οι κόποι του θα πηγαίνουν πάντα ολότελα χαμένοι. Δεν γνώριζες πως ό, τι και να κάνεις η Ιστορία θα παραμένει αλώβητη; Πως η Ιστορία δεν πεθαίνει λόρδε; Πως η ακεραιότητά της ούτε γκρεμίζεται, ούτε διαμελίζεται; Δεν πουλιέται και δεν αγοράζεται. Δεν εξορίζεται και δεν φθείρεται. Ακόμη και όλον τον Παρθενώνα να άρπαζες, ο Παρθενώνας θα έμενε στη θέση του, γιατί εκεί ανήκει, εκεί γεννήθηκε, και κουβαλά τη μνήμη ενός ολόκληρου λαού που κανείς δεν μπορεί να κλέψει όσο και να το προσπαθήσει. Γιατί η αλήθεια είναι πως κάθε Ιστορία ανήκει στον λαό που τη γέννησε και την ανάθρεψε. Ο τόπος, ο λαός του και τα υλικά της Ιστορίας του, μπορεί να κακοποιηθούν, να σκλαβωθούν, να εξοριστούν, ακόμη και να πεθάνουν. Η Ιστορία όμως ποτέ. Είναι πέρα απ’ όλα αυτά και πολύ πιο πάνω. Γι’ αυτό κι εσείς ψυχές των Μαρμάρων, ησυχάστε. Μα οι ζωντανοί είναι ζωντανοί και οι νεκροί νεκροί. Το δίκαιο δίκαιο και το άδικο άδικο. Το αμάρτημα που διέπραξες, λόρδε, βαραίνει εσένα και όσους το ανέχονται ή το δικαιολογούν. Δεν μπορεί να καυχάται ο λαός σου για τα έργα άλλου λαού που βρέθηκαν με δόλιο τρόπο στα χέρια του. Αν εσύ διέπραξες μια φορά το μέγα αμάρτημα, ο λαός σου οφείλει να αποδώσει με τιμές τα υλικά της άυλης Ιστορίας εκεί όπου ανήκουν. Μόνον έτσι θα αποδοθεί δικαιοσύνη στον Πάνω Κόσμο και θα ειρηνεύσουν τελείως οι ψυχές του Κάτω Κόσμου κι η δική σου μαζί τους.

Μετά απ’ αυτά τα λόγια ο Μέγας Κριτής σιώπησε θλιμμένος. Και τότε ένας κεραυνός διέσχισε τα καταχθόνια. Ευθύς έπεσαν όλοι τρομαγμένοι στα γόνατα νιώθοντας πως κάτι ξεχωριστό θα συμβεί. Ακούστηκε η βαριά σα σίδερο φωνή του Μάντη Τειρεσία που όλοι γνώριζαν καλά. Οι λέξεις του ήχησαν σα σήμαντρα σε καμπάνες.

– Θα περάσουνε χρόνια. Η Ελλάδα θα ελευθερωθεί. Θα περάσουνε χρόνια. Η χώρα αυτή θα γεννήσει ανθρώπους άξιους να ζητήσουν με σθένος την επιστροφή των κλεμμένων υλικών της Ιστορίας τους πίσω στον τόπο τους. Θα περάσουν κι άλλα χρόνια. Κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης θα φτιάξουν οι Έλληνες γυάλινο οικοδόμημα που θα στεγάσει ό, τι απέμεινε στον Παρθενώνα, μιας και ο Παρθενώνας μια φορά φτιάχτηκε και δεύτερη δεν ξεναγίνεται. Έτσι όπως τον κατάντησε ο άρπαγας δεν μπορεί να προστατέψει τα παιδιά του. Μα τα Μάρμαρα σ’ αυτό το γυάλινο σπίτι που θα επιτρέπει τη συνομιλία τους με το φως θα είναι εκεί αναπαυμένα. Θα περιμένουν τα υπόλοιπα μέλη του σώματός τους να επιστρέψουν κοντά τους σαν πρώτα κι ας γνωρίζουν πως τίποτα δεν θα είναι όπως πρώτα. Λίγα ακόμη χρόνια θα περάσουν μέσα στην αναμονή και την προσμονή και μια μέρα, θεοί και ημίθεοι, παρθένες και Νύμφες, Αμαζόνες, Κένταυροι και Γίγαντες, Τρώες κι Αχαιοί, θα είναι και πάλι μαζί. Ελεύθεροι από την αιχμαλωσία του ξένου ουρανού που θα αναγνωρίσει το δίκαιό τους. Και τότε, μέσα απ’ τα μεγάλα υαλωτά θ’ αρχίσει πάλι το παλιό, γνωστό, ερωτικό παιχνίδι των Μαρμάρων με το φως που μόνον αυτό μπορεί να δώσει ψυχή στα άψυχα και τις μορφές τους, να θεραπεύσει τα τραύματα, να ενοποιήσει και πάλι σ’ ένα σώμα τα διαμελισμένα, και να καθησυχάσει πλήρως το πνεύμα τους. Βλέπω τον κόσμο να πανηγυρίζει τη μέρα εκείνη ενωμένος στη χαρά της απόδοσης Δικαιοσύνης. Δεν πανηγυρίζουν μονάχα οι Έλληνες. Το πανηγύρι που βλέπω δε γίνεται μόνο γύρω από τον βράχο της Ακρόπολης, Ο νους μου ταξιδεύει σε όλα τα μήκη και πλάτη του Πάνω Κόσμου και η γιορτή της επιστροφής των Μαρμάρων στη γενέτειρά τους παίρνει διαστάσεις ασύλληπτες. Και διαλύεται η ύβρις αυτού του αξιολύπητου ανθρώπου σα μαύρο σύννεφο στον ερχομό της μεγαλόψυχης Άνοιξης που ξαναδίνει στους ανθρώπους όλους την ελπίδα στη Δικαιοσύνη, την αγάπη στην Ιστορία και την πίστη στην απαρασάλευτη αιωνιότητα.

Ο Μάντης βγήκε από το Όραμα κι ο Μέγας Κριτής κοίταξε τα πλήθη που ήταν ακόμα γονατισμένα.

– Γυρίστε στους τόπους σας. Πίσω στα απόκρημνα όρη και στ’ άγρια βουνά, στις εύφορες κοιλάδες και στις χαράδρες, στα πικρά ποτάμια και τις γλυκές λίμνες. Επιστρέψτε στα υπόγεια των ναών και στις κατοικητήριες στοές σας. Μόνο η υπομονή αρμόζει στους νεκρούς. Η ώρα της Τελικής Κρίσης δεν ήρθε ακόμα, μα δε θ’ αργήσει. Τότε, και μόνο τότε, θα αποδοθεί μια για πάντα η οριστική και αμετάκλητη Δικαιοσύνη. Θα ζήσουμε λίγο ακόμα ελπίζοντας πως οι ζωντανοί θα διορθώσουν τα σφάλματα τα δικά τους και των προγόνων τους και θα συνειδητοποιήσουν πως η γήινη ζωή τους είναι πολύ μικρή για να την σπαταλήσουν στο Άδικο.

Με την άκρη των βλεφάρων τους είδαν τότε όλοι το σκοτεινό Αχέροντα να ρέει και πάλι και τη σκιά του Μέγα Κριτή να απομακρύνεται. Όταν έσβησε, σηκώθηκαν ήσυχα κι άρχισαν να επιστρέφουν στον τόπο που για να τον καθένα ορίστηκε όταν κατέβηκε στον Άδη. Η λέξη “υπομονή” ηχούσε διαρκώς στ’ αφτιά τους, και η ελπίδα που μόνον ο Απόλλλωνας είχε κρατήσει άσβηστη μέσα του, φώτισε και πάλι τις ταραγμένες ψυχές τους. Ας περάσουν τα χρόνια, μουρμούριζαν πάλι και πάλι.

Ο λόρδος ξύπνησε τρέμοντας. Τα μεταξωτά του σκεπάσματα ήταν λουσμένα στον ιδρώτα που τόση ώρα έτρεχε ποτάμι απ’ όλο το σώμα του. Προσπάθησε να σηκωθεί, μα το σώμα του δεν τον υπάκουε. Κοκαλωμένα τα μέλη του σαν καρφωμένα στο πουπουλένιο του στρώμα. Ένα όνειρο ήταν, δεν υπάρχει λόγος να του δώσει περισσότερη σημασία απ’ ό, τι αξίζει. Θέλησε να πιει λίγο νερό και προσπάθησε να μιλήσει, να φωνάξει τον υπηρέτη, αλλά η γλώσσα του είχε δεθεί, κι ένας κόμπος στο λαιμό δεν τον άφηνε να ανασάνει. Με μεγάλη προσπάθεια κατάφερε τελικά ν’ ανακαθήσει στο κρεβάτι. Όνειρο ήταν, μια σαχλαμάρα, δεν ήταν τίποτα φοβερό. Λίγο νερό, κι όλα θα επανέρθουν στους κανονικούς ρυθμούς τους. Κατέβασε τα γυμνά του πόδια, πάτησε πάνω στο μαρμάρινο σκαλί που είχε κρατήσει από ένα αέτωμα του Παρθενώνα για να το πατά και να κατεβαίνει από το ψηλό του κρεβάτι. Τα πόδια του πάγωσαν στο άγγιγμα του μαρμάρου. Θυμήθηκε πως πάνω σ’ ένα τέτοιο κομμάτι πατά ο Άδης καθισμένος στον θρόνο του για να εμποδίζει τις ψυχές να δραπετεύουν από τον Κάτω Κόσμο. Πάτησε πάνω του γερά για να ξορκίσει τον εφιάλτη που είδε, και χαμογέλασε ειρωνικά. Σηκώθηκε όρθιος και άπλωσε το χέρι να πιει νερό από το χρυσό κύπελλο που είχε πάρει κάποτε από τον ναό του Επικούρειου Απόλλωνα της Φιγαλείας. Αναρωτήθηκε σαρκαστικά αν το νερό που θα έπινε ήτανε άραγε από την πηγή της Λήθης ή της Μνημοσύνης. Πάνω που τέντωνε το χέρι να πιάσει το κύπελλο και να πιει την πρώτη γουλιά ένιωσε μια μαύρη σκιά πίσω του να τον απειλεί, και τα πόδια του να γλιστρούν απ’ το μάρμαρο. Έπεσε στο πάτωμα προτού μάθει την απάντηση. Το χρυσό κύπελλο κύλησε στο πάτωμα, κατευθύνθηκε προς την ανοιχτή πόρτα κι άρχισε να κατεβαίνει με θόρυβο τις σκάλες. Οι υπηρέτες ανέβηκαν τρέχοντας. Βρήκαν τον κύριό τους στο πάτωμα και το μάρμαρο πάνω στο οποίο πατούσε ποτισμένο αίμα που ακόμα έτρεχε από το κεφάλι του.

 

*(ψευδώνυμο: Η Μαρμαρωμένη Ερινύα). (Διήγημα της Βασιλικής Νευροκοπλή ως συμμετοχή στον 3ο Διεθνή Διαγωνισμό διηγήματος που προκήρυξε η οργάνωση του ιδρύματος Ελληνικού πολιτισμού Νόσοτς της Αργεντινής σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδας στην Αργεντινή και τιμήθηκε με το β΄ βραβείο).

 

Σημείωση:

Το διήγημά μου με τίτλο "Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα", κάτω από το ψευδώνυμο Μαρμαρωμένη Ερινύα, συμμετείχε στον 3ο Διεθνή Διαγωνισμό διηγήματος με θέμα "Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, Η ιστορια μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας", που προκήρυξε η οργάνωση Ελληνικού Πολιτισμού Νόστος υπό την αιγιδα της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Αργεντινή σε συνεργασία με την Ένωση Λογοτεχνών της Αργεντινής, την Ένωση Ελλήνων λογοτεχνών και συγγραφέων των πέντε ηπείρων, τη Διασπορική λογοτεχνική στοά της Αυστραλίας, το Κέντρο Ελληνικών και Βυζαντινών σπουδών "Φώτιος Μάλλερος" και του Πανεπιστημίου της Χιλής. Τιμήθηκε με το β΄ βραβείο εξ ημισείας με το διήγημα της Σόνιας Ζαχαράτου "Το πένθος της Σελήνης".

 

ΠΗΓΗ: 3) Monday, June 6, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/t.html, 4) Tuesday, June 7, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post_07.html

Tα Μάρμαρα του Παρθενώνα: Ιστορία μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας; Μέρος Ι

 

Της Βασιλικής Νευροκοπλή

 

Οχλαγωγία. Τέρατα μυθικά, όντα υπερφυσικά, θεοί αιωνόβιοι, ημίθεοι διγενείς, θνητοί πρωταγωνιστές των θρύλων, βασιλείς περιώνυμοι, πολίτες άσημοι, πολιτικοί επιφανείς, σκλάβοι ανώνυμοι, ρήτορες πολύφθογγοι, κήρυκες μελίρρυτοι και φιλόσοφοι ρακένδυτοι, όλοι παρόντες. Σε επιφανείς θέσεις οι μύστες των Μυστηρίων. Ιερείς και ιέρειες, προφήτες και μάντεις.

Προεξάρχοντες όλων οι ποιητές, οι γλύπτες και οι αρχιτέκτονες, οι ραψωδοί, οι μουσικοί, οι συγγραφείς και οι ιστορικοί. Όλοι όσοι χάραξαν ανεξίτηλα στη μνήμη του χρόνου τη φευγαλέα στιγμή, το ανεπανάληπτο γεγονός, το άξιο λόγου συμβάν τού κάποτε, τού τότε, τού ήτανε μια φορά. Όλοι όσοι ξεδιψούν από την πηγή της Μνημοσύνης.

Το αναρίθμητο πλήθος οργισμένο καγχάζει. Οι γλώσσες μπερδεύονται, οι λέξεις συμπλέκονται, βρυχηθμοί, αλλαλαγμοί, πολεμικό συλλαλητήριο.

Στο προαύλιο του σκοτεινού παλατιού οι αγριεμένοι Κένταυροι τινάζουν πίσω το κεφάλι έτοιμοι να εκσφενδονίσουν βράχους, δέντρα, βουνά ολόκληρα ενάντια στον εχθρό που μόλις ξεπρόβαλλε. Ο γιος του Κρόνου και της Νύμφης Φιλύρας, Χείρωνας, κάνει απεγνωσμένες προσπάθεις να τους συγκρατήσει, μα όταν βλέπει στο πλευρό τους παραταγμένους τούς προαιώνιους εχθρούς τους, Λαπίθες, και όλους μαζί να τους καθοδηγεί ο μαθητής του στις επιστημες, Ηρακλής, που τα φαρμακερά του βέλη στάθηκαν κάποτε αιτία του χαμού τους, παραιτείται. Ο σοφός Κένταυρος γνωρίζει πως θύτης και θύμα συντάσσονται μόνον απέναντι σε μια αδικία που υπερβαίνει κατά πολύ την παλιά τους έχθρα. Κι ακόμα, γνωρίζει καλά ο δάσκαλος των μεγάλων ηρώων πως, η σοφία και τα θεραπευτικά του βότανα είναι ανίκανα να θεραπεύσουν την οργή απέναντι στο Άδικο.

Πίσω από τους Κένταυρους και τους Λαπίθες, στέκουν καβάλα στ’ άλογά τους ετοιμοπόλεμες οι Αμαζόνες, καταστόλιστες τ’ αστραφτερά τους περιδέραια από ιερές πέτρες. Τεντώνουν τις χορδές των τόξων τους σημαδεύοντας κι αυτές τον εχθρό. Αν εκτοξευτούν τα εξασκημένα βέλη δε θα αστοχήσουν. Ανάμεσά τους, -πόσο παράδοξο-, οι Έλληνες. Αυτοί οι Έλληνες που κάποτε ισοπέδωσαν την πρωτεύουσά τους, Θεμίσυρα, και τις έσυραν σκλάβες στα καράβια τους. Οι ρωμαλαίες γυναίκες και οι Έλληνες, όπως οι Κένταυροι με τους Λαπίθες, έχουν καρφωμένο το βλέμμα τους στον Ηρακλή. Αυτός θα δώσει το σύνθημα. Άλλος κανείς.

Τρίτο στρατόπεδο, τα παιδιά της Γης και του Ουρανού με το φολιδωτό σώμα που καταλήγει σε σαύρας ουρά. Τα μακριά τους γένια ανταριασμένα, τα πυκνά μαλλιά τους ακατάστατα. Υψώνουν στα τριχωρά τους μπράτσα τα λαμπερά ακόντια. Ο πρεσβύτερος των Γιγάντων, Αλκυονέας, ο ανθρωποφάγος Άλπος που αντί τρίχες στο κεφάλι του έχει οχιές και τόσα χέρια που κάποτε κατάφεραν να αρπάξουν τα βόδια του Ήλιου, ο τρομερός Εφιάλτης που για δεκατρείς μήνες κράτησε αιχμάλωτο τον ίδιο τον θεό του πολέμου μέσα σε χάλκινο δοχείο, και ο Κλυτίας, ο Μίμας, ο Πορφυρίωνας, ο Άθως και όλοι οι άλλοι Γίγαντες στρέφουν το κεφάλι στον αρχηγό τους. Μα ακόμα και ο γιος της Γης και του Τάρταρου, Εγκέλαδος, όπως όλοι οι προηγούμενοι, περιμένει κι αυτός ανυπόμονα το νεύμα του Ηρακλή, σφίγγοντας τα δόντια μην του ξεφύγει κάποιος οργισμένος αναστεναγμός κι ο Πάνω Κόσμος ταραχτεί ανυποψίαστος.

Πίσω τους, άλλο παράδοξο. Οι Αχαιοί παραταγμένοι με τους Τρώες. Ο βασιλιάς της Σπάρτης Μενέλαος κι ο αδερφός του, βασιλιάς των Μυκηνών, Αγαμέμνονας, πλάι στον πρίγκιπα της Τροίας Πάρη. Μαζί τους ο Αχιλλέας, ο Έκτορας κι ο Αίαντας ο Τελαμώνιος.

Ανάμεσα στο εξαγριωμένο πλήθος αναρίθμητοι άλλοι προστρέχουν να συνταχτούν σ’ ένα από όλα τα στρατόπεδα κι άλλοι στέκουν χαμένοι σαν αδαείς. Ελάχιστοι μένουν νηφάλιοι μέσα στην αντάρα. Είναι οι Προεξάρχοντες, όρθιοι και ολότελα άοπλοι στα ακαλιά του παλατιού. Ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος, ο Ερατοσθένης κι ο Παυσανίας, οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές κι ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης κι ο Φειδίας. Από τους Ολύμπιους θεούς που κάθονται στους θρόνους τους, μόνον ο Απόλλωνας παραμένει ατάραχος με μάτια καρφωμένα στα νερά του ποταμού που διαβαίνει έξω απ’ τις Πύλες της αυλής. Δεν τον απασχολούν τα στρατόπεδα και οι μαχητές τους, ούτε ο εχθρός στην αντίπερα όχθη. Το βλέμμα του μοιάζει ονειροπόλο. Στην πραγματικότητα είναι στραμμένο στην καρδιά του που του υπόσχεται μυστικά πως σύντομα η τάξη στον Κάτω Κόσμο θα αποκατασταθεί. Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά.

Τα νερά του Αχέροντα σαν την ψυχή του Απόλλωνα ατάραχα, αρυτίδωτα από την οχλαγωγία, σχεδόν αδιάφορα, ρέουν. Μόνον που αυτά, αντίθετα με τη φωτεινή ψυχή τού γαλήνιου θεού, είναι θεοσκότεινα.

Πυκνή ομίχλη και βαριά συννεφιά κατοικούν στα καταχθόνια, μα οι ψυχές, εξοικειωμένες εδώ και αιώνες στα σκοτάδια, αναγνωρίζουν δίχως δυσκολία η μια την άλλη. Κι αν κάποιες βρίσκονται σε άγνοια είναι γιατί πίνουν νερό της Λήθης να λησμονήσουν τις πίκρες και τα βάσανα του Πάνω Κόσμου, μα και τις χαρές του. Αναρωτιούνται τι προκάλεσε αυτή τη σύρραξη. Ποια αιτία συγκέντρωσε στην αυλή του οδυνηρού παλατιού όλο αυτό το ετερόκλητο και οργισμένο πλήθος, ερχόμενο από τους λειμώνες των ασφόδελων, το δάσος της Περσεφόνης, τα Τάρταρα, ακόμη κι από τα Ηλύσια; Και ποιος είναι άραγε τούτος ο τόσο απειλητικός εχθρός;

Αίφνης, μέσα στην αιώνια νύχτα του Κάτω Κόσμου, αχνοφέγγει το ίχνος της σκιάς Του. Ο θόρυβος υποχωρεί. Στα μισά της φανέρωσής Της καταπαύει πλήρως. Όταν η σκιά του Μέγα Κριτή ολοκληρώνεται, όλοι υποκλίνονται μπροστά της κάτω από το βάρος ενός αδιαμφισβήτητου σεβασμού. Τα κεφάλια θα σηκωθούν και πάλι μόνον όταν νιώσουν τη ροή του ποταμού να σταματά, τη φωτεινή σκιά να παγώνει, τον Μέγα Κριτή, όρθιο πάνω στη σχεδία της Δικαιοσύνης, τυλιγμένον τον μακρύ μαύρο του μανδύα, να λέει:

– Κατεβάστε τα όπλα. Ποιος ξύπνησε τα κοιμισμένα πάθη σας; Λησμονήσατε πως τα πάθη δεν αρμόζουν στους νεκρούς; Ο πόλεμος μόνον τους ζωντανούς αφορά, αφού στην επίγεια ζωή το αίμα διψά για αίμα. Δεν σας είναι αρκετό το αίμα των ζωντανών που σηκώνουμε στην πλάτη μας;

Και λέγοντας αυτά στρέφει το κεφάλι ν’ αντικρίσει τον εχθρό που στη θέα του συστρατεύθηκαν τόσες φυλές. Όλοι κατεβάζουν τα όπλα χωρίς να προβάλλουν αντίσταση. Χαλαρώνουν τις τεντωμένες χορδές, αφήνουν τις πέτρες και τα ακόντια κατάχαμα, κι ενώ ο Κριτής περιμένει να δει στην αντίπερα όχθη στρατεύματα οπλισμένα, παραταγμένα αντιστοίχως σε θέση μάχης, μένει εμβρόντητος βλέποντας έναν μονάχα άνθρωπο, άοπλο και παντελώς αβοήθητο, αξιολύπητο σχεδόν. Τα φθαρμένα του ρούχα υποδηλώνουν παρελθόν ευγενικό. Τα αλλοιωμένα χαρακτηριστικά του προσώπου του αφήνουν έκδηλα τα σημάδια μιας αλλοτινής περηφάνιας, ίσως και υπεροψίας, δεν θα ήταν παράτολμο να υποθέσει και σκληρότητας. Δεν μοιάζει ωστόσο τόσο άπορος ώστε να μην έχει ούτε έναν οβολό να δώσει στον Χάροντα για να το περάσει απέναντι. Άρα, για να τον εγκατέλειψε εκεί ο Χάρος σημαίνει πως δεν έχει ούτε έναν φίλο. Ποιος είναι, λοιπόν, αυτός ο αξιοθρήνητος άνθρωπος που έχει μόνον εχθρούς; Μπροστά στο διαπεραστικό βλέμμα του Κριτή, ο άνθρωπος πέφτει στα γόνατα.

– Σήκω όρθιος και πες μου το όνομά σου, τον προστάζει.

– Λόρδος Έλγιν, απαντά σχεδόν ξέπνοα ο ξένος.

Ο Μέγας Κριτής τώρα γνωρίζει περί τίνος πρόκειται. Δεν του αρκεί όμως αυτό που ο ίδιος γνωρίζει. Απευθύνεται και πάλι στο πλήθος. Πρέπει να ειπωθούν όλα δημόσια για να λάβουν γνώση και όλοι όσοι λησμόνησαν.

– Διαλέξτε ανάμεσά σας, τον πλέον ικανό που θα σας αντιπροσωπεύσει όλους για να απαγγείλει την κατηγορία απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο, διότι απέναντι σ’ έναν άνθρωπο, όποιος κι αν είναι αυτός κι ό, τι κι αν έχει κάνει, μόνον άλλος ένας ταιριάζει να σταθεί.

Κένταυροι και Γίγαντες, Αμαζόνες και Νύμφες, άνθρωποι, θεοί, ημίθεοι, αξιωματούχοι και ταπεινοί, μ’ ένα στόμα, σαν να ήταν από καιρό αποφασισμένο, φωνάζουν: ο Φειδίας!

Ο Φειδίας ξαφνιάζεται. Κανείς δεν τον είχε προειδοποιήσει γι’ αυτήν την εξέλιξη. Με βήμα αβέβαιο προχωρεί προς την όχθη του ποταμού και τον Μέγα Κριτή διασχίζοντας το πλήθος που του ανοίγει δρόμο. Ανεμίζουν οι περίτεχνες πτυχές του φορέματός του, τα καλοχτενισμένα του μακριά ξανθά μαλλιά. Ανεμίζει και το βλέμμα του σαν να ταξιδεύει σε περασμένους χρόνους, κι ο Μέγας Κριτής διακρίνει σ’ αυτό τις υγρές αναλαμπές μιας ανυποχώρητης θλίψης.

– Φειδία, ποια κατηγορία έχεις να απαγγείλεις στον λόρδο Έλγιν;

Στο πρόσωπο του γλύπτη διαγράφεται μία έντονη αμηχανία. Το πλήθος περιμένει με κομμένη την ανάσα κι αυτός αγωνίζεται να βρει τις κατάλληλες λέξεις. Μα αυτός μόνο ποιήματα γνωρίζει να απαγγέλλει. Πώς να απαγγείλει τώρα μια κατηγορία; Γιατί να πέσει σ’ αυτόν ένας τόσο αταίριαστος κλήρος; Στη θέση του θα ’ταν πολύ καταλληλότερος ο Περικλής. Ο ίδιος ούτε την τέχνη της πολιτικής κατέχει ούτε τη ρητορεία εξάσκησε ποτέ. Μα ο Μέγας Κριτής πρόσταξε, κι ο λαός που με νύχια και δόντια συγκρατεί την οργή του υπακούοντας το πρόσταγμα του Κριτή, αδημονεί. Λίγο περισσότερο αν καθυστερήσει κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί με βεβαιότητα πως δεν θα ξεσπάσει τελικά ο πόλεμος. Αφού λοιπόν, τον επέλεξαν, θα μιλήσει. Ποτέ δεν αρνήθηκε τις προκλήσεις και πάντα γενναίος στάθηκε απέναντί τους. Θα μιλήσει όμως, όπως γνωρίζει αυτός να μιλά, κι ας βγάλει στο τέλος ο Μέγας Κριτής το κατηγορητήριο και την καταδίκη που αρμόζει στον ένοχο.

Κι ο μαθητής του Ηγία, του Αγέλαδου και του Πολύγυστου στο χαλκό και στη ζωγραφική, ο πρώτος γλύπτης που συνδύασε το ελεφαντόδοντο με το χρυσό για να ντύσει τα ξύλινα γλυπτά του, αρχίζει να ιστορεί τα περασμένα πιάνοντας το νήμα της αφήγησης από τα πρώτα παιδικά του χρόνια. Τότε που διψασμένο για γνώση παιδί άκουγε αχόρταγα τα κατορθώματα των ηρώων, τα πάθη των θεών και τους πολέμους των υπερφυσικών πλασμάτων με τους θνητούς, που τραγουδούσαν οι ραψωδοί στους δρόμους, κι ύστερα ξαγρυπνούσε πλάθοντας με το νου του τα πρόσωπα που δεν συνάντησε ποτέ. Θυμήθηκε τα χρόνια που σαν έφηβος παρακολουθούσε τους αγώνες των ποιητών στα θέατρα και φλέγονταν τα σωθικά του αποζητώντας να δώσουν εικόνα στις λέξεις που άκουγε και μορφές στα άμορφα πλάσματα που τον μάγευαν. Με τον καιρό ο πόθος του να ανυψώσει στη θέα του φωτός τα σκοτεινά κι αθέατα βάθη της Ιστορίας του τόπου του, μεγάλωνε. Σαν να ήταν χρισμένος από κάποια Μοίρα ένιωθε μέρα με τη μέρα τον προορισμό του αδυσώπητα να τον καλεί. Για να ονειρευτεί επικαλούνταν τις Μούσες όπως ο Όμηρος κι αυτές που όλα τα γνωρίζουν όχι μονον τον βοηθούσαν αλλά του υπενθύμιζαν διαρκώς πως ήταν εκλεκτός τους. Πως τον είχαν οι ίδιες επιλέξει να διατηρήσει τη μνήμη του κόσμου που τον γέννησε. Να συμφιλιώσει στο έργο του λαούς αιματοκυλισμένους. Να πολεμήσει με τον καταπέλτη χρόνο για να μη σβηστούνε χνάρια ικανά να οδηγούσαν τις επερχόμενες γενιές στο δρόμο του μέλλοντος. Έτσι ξεκίνησε την γλυπτική πάνω στο μάρμαρο, ελπίζοντας πως σ’ αυτό το υλικό θα μπορούσε να αποτυπώσει το πνεύμα της ένδοξης Ιστορίας κι αυτό να μείνει αδιάβρωτο και ακέραιο στο πέρασμα των αιώνων.

Ταξίδεψε στην Αίγυπτο για να μαθητεύσει στα Μυστήρια των ιερέων της που γνώριζαν, μόνον αυτοί, τα μυστικά των αριθμών. Τα ακριβά και πολύτιμα μυστικά με τα οποία εκείνοι μπορούσαν να μετρούν τα παιχνίδια του φωτός με την ύλη. Επιστρέφοντας στην Αθήνα ήταν έτοιμος να ναυπηγήσει το παιδικό του όνειρο με απόλυτη ακρίβεια, βήμα προς βήμα, αν οι άνεμοι ήταν γι’ αυτό ευνοϊκοί. Και οι άνεμοι της Δημοκρατίας συμμάχισαν μαζί του. Όταν ο Περικλής ανακοίνωσε στους Αθηναίους το οικοδομικό του πρόγραμμα τον κάλεσε να αναλάβει τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα που θα έχτιζε ο φίλος του, Ικτίνος. Αφού δίδαξε τους μαθητές του, που αποδείχθηκαν ισάξιοί του, ανέλαβαν όλοι μαζί το φιλόδοξο εγχείρημα.

Ατελείωτες ασκήσεις πάνω στα χαρτιά. Σχέδια πάνω στα σχέδια, διορθώσεις πάνω στις διορθώσεις και προπλάσματα σε μικρή κλίμακα. Χρειάστηκαν μόνον δεκαπέντε χρόνια για να ολοκληρωθεί το θαύμα των αιώνων. Τα ακούραστα ταλαντούχα χέρια του Αλκαμένη, του Αγοράκριτου και των άλλων μαθητών του, άρχισαν πρώτα σκαλίζοντας τις σαράντα δύο μετόπες. Σην ανατολική τη Γιγαντομαχία, στη δυτική την Αμαζονομαχία, τη βόρεια την άλωση της Τροίας και στη νότια την Κενταυρομαχία. Έπειτα ακολούθησε η ιωνική ζωφόρος σφυρηλατώντας πάνω της εκατόν δεκαπέντε ανάγλυφες παραστάσεις με τετρακόσιες μορφές που απεικόνιζαν την πρώτη πομπή των μεγάλων Παναθηναίων που μετέφερε στη θεά Αθηνά το καινούριο της πέπλο κεντημένο με παράσταση της Γιγαντομαχίας. Τελευταία ήρθαν τα τριγωνικά αετώματα με τη γέννηση της Αθηνάς από το κεφάλι του πατέρα της Δία, την έριδά της με τον Ποσειδώνα για την προστασία της πόλης, η Αθηνά με τον Δία και την Ήρα περιτριγυρισμένοι θεούς όρθιους, ξαπλωτούς ή καθισμένους ανάλογα με το πώς επέβαλλε το σχήμα των αετωμάτων και στις άκρες τα τέθριππα του Ήλιου που ανατέλλει και της Σελήνης που δύει για να οριστεί η αρχή και το τέλος της ημέρας γέννησης της Αθηνάς, κι αλλού οι δυο αντίπαλοι θεοί και η Νίκη να οδηγεί τα δυο άλογα του άρματος της Αθηνάς, ενώ η Αμφιτρίτη αυτά του Ποσειδώνα. Ξοπίσω τους να τρέχουν οι αγγελιοφόροι θεοί, Ερμής και Ίρις και ολόγυρά τους καθιστοί ή ξαπλωμένοι οι ήρωες της Αττικής.

Βούρκωσε ο γλύπτης ενθυμούμενος τα ρίγη που προκάλεσε η θέα του ολομάρμαρου καταστόλιστου ναού στους Αθηναίους στα εγκαίνιά του την εικοστή ογδόη του μήνα Εκατομβαιώνα.

Διατρέχοντας το πέρασμα των αιώνων, ο Φειδίας εξιστόρησε όλες τις τροποποιήσεις και αλλοιώσεις που υπέστη ο ναός από ρωμαίους και βυζαντινούς, κατακτητές ερχόμενους από ανατολή και δύση που, κάθε φορά ανάλογα με την πίστη τους, τον μετέτρεπαν, άλλοτε σε χριστιανική εκκλησία στο όνομα της αγίας του Θεού Σοφίας ή της Θεοτόκου κι άλλοτε σε τζαμί. Γιατί οι νεκροί όλα τα βλέπουν κι όλα τ’ ακούν κι ας μην το γνωρίζουν οι ζωντανοί.

Ξάφνου, η φωνή του ράγισε. Χαμήλωσε τα μάτια να μην προδώσει την ταραχή. Είχε έρθει η ώρα να μιλήσει για την πιο βαθιά πληγή. Τη δική του και όλων των πλασμάτων του αρχαίου κόσμου που στα γλυπτά του σφυρηλατήθηκαν κι έτσι συμφιλιώθηκαν και εξαγνίστηκαν από πάθη μακραίωνα. Στήλωσε το βλέμμα στα καθηλωμένα νερά του ποταμού κι άρχισε να διηγείται τις καταστροφές. Λίγο για να παρατείνει το άγγιγμα της πρόσφατης βαθιάς πληγής που ακόμα αιμορραγούσε και λίγο για να αποκαλύψει όλα τα προηγούμενα τραύματα του καλλιμάρμαρου ναού, ξεκίνησε πάλι από την αρχή.

 

ΠΗΓΗ: 1) Saturday, June 4, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post.html  2) Sunday, June 5, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post_05.html

 

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ