Τα σύννεφα

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Ολημερίς  βλέπω τ' άσπρα σύννεφα

να δολιχοδρομούν ράθυμα

                                για άλλους ουρανούς

Μόνο το ηλιοβασίλεμα

           στέκονται λίγο στις βουνοκορφές

να κόψουν ένα μπουκέτο

             κόκκινα τριαντάφυλλα

                         στο περιβόλι τ' ουρανού

Τότε εγώ ουρανόπληχτος  

                          τα βλέπω καθημαγμένα

Να λούζονται στο αίμα

                που άφησε η μέρα φεύγοντας

για να βλαστήσει στα όνειρα  

                                                 η εκδίκηση

 

 

Η νύχτα όμως έρχεται βαθύσκιωτη,

τα αλεξικέραυνα

             παραμονεύουν στα καμπαναριά

Γι' αυτό κι' εγώ

τάζω στ' άσπρα σύννεφα

                                          απάνεμο λιμάνι,

ένα κρεβάτι θολωτό με κόκκινο ουρανό

και σαν πέσει το σκοτάδι ύπνο βαθύ

              ως το πρωί μ' ονειρικό φεγγάρι

 

 

Τ' άσπρα σύννεφα που φεύγουν

                                       δεν θα τα ξαναδώ

Γι' αυτό πριν έρθει το πρωί τους στέλνω

                                           κορίτσι όμορφο

μ' ένα μαντήλι αποχαιρετισμού

                       και γλάστρες στο μπαλκόνι

Να χαιρετάει  ώσπου να βγουν

                                 στης μοίρας το ταξίδι

 

 

Τα χαιρετώ κι εγώ  μαζί  

                         τα σύννεφα που φεύγουν

Γιατί  

ακούω απ' το βοριά να ‘ρχονται

                                                     καταιγίδες

που φέρνουν άλλα σύννεφα

                               τα σύννεφα της μέρας

 

                                21 Φεβρουαρίου 2013, Γιάννης Ποταμιάνος

ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΣΥΡΡΑΞΗΣ:

Καμία από τις τρεις μεγάλες δυνάμεις δεν θα μπορούσε μόνη της να κερδίσει μία ενδεχόμενη, τελική μάχη, για την ηγεσία του πλανήτη – εάν όμως οι δύο από αυτές τις δυνάμεις ενώνονταν μεταξύ τους, με στόχο την τρίτη, τότε ο πόλεμος θα εξελισσόταν διαφορετικά

 

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

 

"Ένας από τους βασικότερους κανόνες του πολέμου είναι το να μην υποθέτεις πως δεν θα παρουσιαστεί ποτέ εχθρός – αλλά να είσαι πάντοτε έτοιμος να αντιμετωπίσεις οποιαδήποτε απειλή, οποτεδήποτε εμφανιστεί. Δεν πρέπει λοιπόν να εφησυχάζει κανείς, θεωρώντας πως δεν θα αντιμετωπίσει εχθρική επίθεση – αντίθετα, οφείλει να έχει τοποθετήσει με τέτοιον τρόπο τα στρατεύματα του, ώστε να είναι αδύνατον ποτέ να νικηθεί" (Sun Tsu, η τέχνη του πολέμου).

Ανάλυση

Όπως έχουμε αναφέρει στο πρώτο μέρος της ανάλυσης μας (ο υπόγειος παγκόσμιος πόλεμος), καθώς επίσης στο δεύτερο μέρος της (το όπλο της ενέργειας), τα οποία συμπληρώσαμε με ορισμένες σημαντικές ιδιαιτερότητες της κεντρικής τράπεζας των Η.Π.Α. (το αμερικανικό πείραμα), ευρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μία παγκόσμια σύρραξη – με θανατηφόρα οικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής.

Στο τέταρτο και τελευταίο τώρα μέρος, αφού περιγράψουμε ορισμένα ακόμη χαρακτηριστικά των αντιμαχομένων δυνάμεων, καθώς επίσης των κυριότερων «δορυφόρων» τους, θα επικεντρωθούμε σε κάποια από τα πολλά «σενάρια πολέμου», τα οποία είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν – χωρίς φυσικά να αποκλείουμε οποιοδήποτε άλλο. Αναλυτικότερα τα εξής:

ΟΙ Η.Π.Α.

Η υπερδύναμη είναι αναμφίβολα μία πάρα πολύ πλούσια χώρα, όσον αφορά ορισμένους πολίτες (ελίτ) και επιχειρήσεις της – γεγονός που τεκμηριώνεται από τον Πίνακα Ι, με κριτήριο τα καθαρά χρηματικά περιουσιακά στοιχεία των Αμερικανών, τα οποία ανέρχονται στα 38,6 τρις $ (ακολουθείται από την Ιαπωνία, με 15,5 τρις $).

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Συνολική μικτή χρηματική περιουσία σε δις € το 2011, διαφορά με το προηγούμενο έτος, κατά κεφαλήν μικτή περιουσία, κατά κεφαλήν καθαρή περιουσία – κατάταξη με κριτήριο τα κατά κεφαλήν καθαρά χρηματικά περιουσιακά στοιχεία

Α/Α	Χώρα	Συν. περιουσία	Διαφορά	Κατά κεφαλήν μικτά	Κατά κεφ. καθαρά
1	Ελβετία	1.654	2,5%	214.794	138.062
2	Ιαπωνία	15.572	-0,4%	123.099	93.087
3	Η.Π.Α.	38.693	1,7%	123.586	90.417
4	Βέλγιο	940	4,4%	87.455	68.491
5	Ολλανδία	1.832	3,6%	109.943	61.315
6	Ταιβάν	1.646	2,1%	70.938	60.893
7	Καναδάς	3.281	-0,5%	95.530	59.913
8	Σιγκαπούρη	435	5,5%	83.911	58.215
9	Βρετανία	5.128	-0,4%	82.162	52.600
10	Ισραήλ	482	-2,2%	63.695	51.562
11	Δανία	632	2,9%	113.463	49.220
12	Ιταλία	3.549	-3,1%	58.380	42.875
13	Γαλλία	4.002	-0,2%	63.392	42.643
14	Σουηδία	736	-2,4%	77.962	42.104
15	Αυστρία	509	0,0%	60.509	40.648

Σημείωση: Στην πρώτη δεκαπεντάδα δεν περιλαμβάνονται οι Γερμανοί πολίτες – οι οποίοι δεν είναι τόσο πλούσιοι, όσο το κράτος τους (άρθρο μας).

Πηγή: Allianz. Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα Ι, οι πολίτες της υπερδύναμης προηγούνται όλων των υπολοίπων χωρών, έχοντας στην κατοχή τους ποσά που υπερβαίνουν σημαντικά το συνολικό δημόσιο χρέος – ενώ συνεχίζουν να αυξάνονται (+1,7%) σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο έτος.   

Εν τούτοις, οι Η.Π.Α. αντιμετωπίζουν πολύ μεγάλα προβλήματα, μεταξύ άλλων λόγω της υπερβολικά μη ισορροπημένης κατανομής των περιουσιακών στοιχείων, καθώς επίσης των εισοδημάτων (μισθών, συντάξεων κλπ.) των πολιτών τους. Έχοντας αναλύσει πολλές ιδιαίτερες «πτυχές» τους στο παρελθόν (Η.Π.Α., ο χάρτινος πύργος, Η μητέρα των κρίσεων), θα περιορισθούμε εδώ στο θέμα της αδυναμίας ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού να επιβιώσει, χωρίς τη βοήθεια της Πολιτείας.  

Ειδικότερα, ο αριθμός των πολιτών που λαμβάνουν «κουπόνια διατροφής» από το δημόσιο (food stamps), αυξήθηκε στα 47.791.996 άτομα το Δεκέμβριο του 2012 – σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο γεωργίας. Το γεγονός αυτό σημαίνει προφανώς ότι, παρά την «ανάρρωση» της αμερικανικής οικονομίας, όλο και λιγότεροι άνθρωποι συμμετέχουν στην κατανομή των κερδών. Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, με τα σύγχρονα κουπόνια διατροφής, τα οποία δίδονται στους ασθενέστερους πολίτες από το κράτος, «επιδοτείται» η αγορά τροφίμων με πιστωτική κάρτα, συνολικής αξίας 133,72 $ ανά άτομο το μήνα.

Ο πραγματικός αριθμός τώρα των Αμερικανών, οι οποίοι θα είχαν ανάγκη επιδότησης της διατροφής τους, είναι πολύ μεγαλύτερος. Αυτό οφείλεται στο ότι, για να δικαιούται κανείς μία πιστωτική κάρτα αγοράς τροφίμων (Electronic Benefit Transfer – EBT), θα πρέπει να είναι ενήλικος, ηλικίας μεταξύ 16 και 60 ετών, άνεργος, ικανός για εργασία, καθώς επίσης να αποδείξει ότι έχει αναζητήσει απασχόληση – επίσης, να είναι πρόθυμος να αποδεχθεί ορισμένες εργασίες ή να συμμετέχει σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης.

Υπάρχουν πολλές άλλες ιδιαιτερότητες, οι οποίες όμως δεν είναι απαραίτητες στο σημερινό κείμενο – ιδίως ο τρόπος μέτρησης της ανεργίας, ο οποίος είναι τουλάχιστον παραπλανητικός, εάν όχι σκανδαλώδης. Εάν προσθέσουμε δε τους αστέγους, αυτούς που κοιμούνται σε υπόγειες σήραγγες, καθώς επίσης τους ανθρώπους που ζουν «φυλακισμένοι» σε γκέτο, ακόμη και σε ελάχιστη απόσταση από το Λευκό Οίκο, θα έχουμε μία εφιαλτική εικόνα της αμερικανικής κοινωνίας – η οποία φυσικά δεν ταιριάζει σε μία τόσο ανεπτυγμένη οικονομία.        

Η ΙΑΠΩΝΙΑ

Βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα φαίνεται να καλυτερεύουν τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας της – αφού η οι καταναλωτικές δαπάνες αυξήθηκαν (+1,9%), ενώ η βιομηχανική παραγωγή παρουσίασε σημάδια βελτίωσης (+1%), αν και επιβοηθήθηκε σημαντικά από την υποτίμηση του γεν.

Μακροπρόθεσμα όμως, η κατάσταση της Ιαπωνίας δεν φαίνεται καθόλου ευχάριστη – αφού το δημόσιο χρέος της υπερβαίνει το 220% του ΑΕΠ της, το εμπορικό ισοζύγιο μετατράπηκε σε αρνητικό (2012), ενώ το έλλειμμα του προϋπολογισμού της ξεπέρασε το 9% του ΑΕΠ. Όλα αυτά παρά το ότι το επιτόκιο δανεισμού της (1%), είναι ένα από τα μικρότερα σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Η υποτίμηση τώρα του γεν, μεταξύ άλλων λόγω των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης της κεντρικής τράπεζας, αντίστοιχων με αυτά των Η.Π.Α. (QE), θα οδηγήσει σε ακριβότερες εισαγωγές, οπότε σε αύξηση του πληθωρισμού – με πιθανότερο αποτέλεσμα την εκτόξευση των επιτοκίων δανεισμού, τα οποία θα μπορούσε να οδηγήσουν στη χρεοκοπία της χώρας (το απόλυτο μέγεθος του χρέους της πλησιάζει αυτό των Η.Π.Α., παρά το ότι η Ιαπωνία έχει κατά πολύ χαμηλότερο ΑΕΠ από την υπερδύναμη – 5,9 τρις € $ έναντι 15,65 τρις $). 

Σημαντικό γεωπολιτικά είναι το γεγονός ότι, η σχέση της με την Κίνα είναι εξαιρετικά «τεταμένη», κάτι που φάνηκε από τη στρατιωτική αντιπαράθεση τους για κάποια ξερονήσια, τα οποία όμως ευρίσκονται πολύ μακριά από την Ιαπωνία και δίπλα σχεδόν στην Κίνα – καθώς επίσης από το εμπάργκο της «κίτρινης γάγγραινας», όσον αφορά τις εξαγωγές σπανίων γαιών προς την Ιαπωνία, απαραίτητων για τα μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας.     

Η Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑ (ΕΥΡΩΠΗ)

Πρόκειται για έναν από τους βασικότερους δορυφόρους των Η.Π.Α., σε πολύ σημαντική θέση – αφού αφενός μεν ολοκληρώνει το χρηματοπιστωτικό σύστημα της υπερδύναμης, αφετέρου ελέγχει κατά κάποιον τρόπο την Ευρώπη. Δυστυχώς όμως, η οικονομία της υποφέρει, έχοντας βυθιστεί στην ύφεση – παρά την υποτίμηση της στερλίνας (25%), τα αρνητικά πραγματικά επιτόκια δανεισμού, καθώς επίσης τα 375 δις στερλίνες προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης.

Η βιομηχανική της παραγωγή περιορίζεται συνεχώς (-1,2%), ενώ το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών είναι της τάξης των 2,4 δις – με τις εξαγωγές, εξαιρουμένου του πετρελαίου, να εμφανίζουν μείωση της τάξης του 5,4%. Το πραγματικό εισόδημα των πολιτών περιορίζεται σημαντικά, λόγω του πληθωρισμού, ενώ η υποτίμηση του νομίσματος θα συνεχιστεί – κυρίως όταν η Μ. Βρετανία αναγκαστεί να μειώσει ακόμη περισσότερο το βασικό της επιτόκιο, καθώς επίσης να αυξήσει τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης (τύπωμα χρημάτων),  για να αναθερμάνει τη ζήτηση και τις επενδύσεις. Με συνολικό χρέος δε, δημόσιο και ιδιωτικό, της τάξης του 550% του ΑΕΠ της, η κατάρρευση της οικονομίας της δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποκλεισθεί.  

Με στόχο να έχουμε μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα της Μ. Βρετανίας, σε σύγκριση με την Ιαπωνία και με τη Γερμανία, παραθέτουμε εδώ τον Πίνακα ΙΙ:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Οικονομικά μεγέθη 2012 σε $, προβλέψεις

Μεγέθη	Μ. Βρετανία	Ιαπωνία	Γερμανία
ΑΕΠ	2,43 τρις	5,98 τρις	3,19 τρις
Ρυθμός ανάπτυξης	-0,1%	2,2%	0,9%
ΑΕΠ κατά κεφαλή (ΡΡΡ)	36.700	38.200	39.100
Εργαζόμενοι	31,90 εκ.	65,27 εκ.	44,01 εκ.
Ανεργία	7,8%	4,4%	6,5%
Έλλειμμα προϋπολογισμού	-7,7%	-9,1%	*0,0%
Δημόσιο χρέος / ΑΕΠ	88,7%	218,9%	80,5%
Έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών	-57,7 δις	84,7 δις	208,1 δις
Εξαγωγές	481 δις	792 δις	1,49 τρις
Εισαγωγές	646 δις	857 δις	1,28 τρις
Εξωτερικό χρέος	9,84 τρις	2,72 τρις	5,62 τρις
Εξωτερικό χρέος / ΑΕΠ	404,9%	45,5%	176,2%

* Διαμορφώθηκε τελικά αρνητικό. Η Γερμανία έχει πολύ μεγάλο πλεόνασμα στο εμπορικό της ισοζύγιο (περί τα 210 δις $), όπως η επίσης μερκαντιλιστική Κίνα, σε αντίθεση με τις δύο άλλες χώρες.

Πηγή: CIA. Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙΙ, η Μ. Βρετανία αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα – επίσης η Ιαπωνία, η οποία ακόμη επιβιώνει λόγω του εσωτερικού δανεισμού της (45,5% εξωτερικό χρέος). Φυσικά το δημόσιο χρέος της αυξάνεται γεωμετρικά – λόγω του τεραστίου ελλείμματος του προϋπολογισμού της (-9,1%), το οποίο βέβαια προστίθεται κάθε φορά στο δημόσιο χρέος.  

Στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες εκτός Ευρωζώνης, όπως η Μ. Βρετανία, τα προβλήματα δεν είναι αμελητέα – με τη Σουηδία να απειλείται από μία συνδυασμένη κρίση ακινήτων και τραπεζών, καθώς επίσης από τη συνεχή αύξηση της ισοτιμίας του νομίσματος της, η οποία δυσκολεύει σε μεγάλο βαθμό τις εξαγωγές της.   

Η ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Η νομισματική ένωση αντιμετωπίζει ουσιαστικά τα ίδια προβλήματα με την Ελλάδα – ενδεχομένως ακόμη χειρότερα, αφού η πατρίδα μας είχε ένα από τα χαμηλότερα ιδιωτικά χρέη στη Δύση, ενώ δεν θα είχε οδηγηθεί στη χρεοκοπία, εάν δεν μεσολαβούσε η εισβολή του ΔΝΤ, η άθλια στάση της Γερμανίας απέναντι της, καθώς επίσης το εγκληματικό PSI (άρθρο μας).

Ειδικότερα η κρίση δημοσίου χρέους, η οποία επιδεινώθηκε από το χειρισμό της Γερμανίας (πολιτική λιτότητας), έφερε στην επιφάνεια τη βραδυφλεγή τραπεζική βόμβα μεγατόνων στα θεμέλια της νομισματικής ένωσης – γεγονός που προκάλεσε την πιστωτική παγίδα, με αποτέλεσμα να επιδεινωθούν τα μέγιστα οι προοπτικές και τα μεγέθη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Οι ιταλικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι ισπανικές, οι γαλλικές, οι ολλανδικές και πολλές άλλες, ευρίσκονται πλέον στα όρια της επιβίωσης – σε αντίθεση με τις μεγάλες εταιρείες, οι οποίες συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων μέσω της έκδοσης δικών τους ομολόγων. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές ασυμμετρίες, οι οποίες έχουν προκληθεί επίσης από τη Γερμανία (άρθρο μας), δεν επιτρέπουν μεγάλες ελπίδες για το μέλλον του κοινού νομίσματος – πόσο μάλλον όταν οι διαφορές μεταξύ των οικονομιών είναι σχεδόν αδύνατον να «γεφυρωθούν» (Πίνακας ΙΙΙ).          

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Σύγκριση συνολικού χρέους Γερμανίας και Ιταλίας, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, το 2012

Μεγέθη	Γερμανία	Ιταλία
Δημόσιο	80%	127%
Νοικοκυριά	59%	51%
Επιχειρήσεις	63%	112%
Τράπεζες	97%	97%

Σημείωση: Οι επιχειρήσεις της Ισπανίας οφείλουν το 186% του ΑΕΠ, της Πορτογαλίας το 158%, της Γαλλίας το 134% και της Ιρλανδίας το 289% – ενώ η παροχή πιστώσεων από τις τράπεζες συνέχισε να μειώνεται (-1,5% τον Ιανουάριο στην Ευρωζώνη, κατά μέσον όρο). Η Γαλλία απείλησε ακόμη και με κρατικοποίηση την Arcelor Mittal, λόγω υπερχρέωσης της. 

Πηγή: MM (IMF, Morgan Stanley, Eurostat, EU). Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται καθαρά από τον Πίνακα ΙΙΙ, οι διαφορές στο παράδειγμα των δύο χωρών είναι τεράστιες – κάτι που συμβαίνει και με πολλά άλλα κράτη. Το «χάσμα» δε αυτό είναι αδύνατον να καλυφθεί, με την εφαρμογή μίας κοινής νομισματικής πολιτικής, εάν δεν ακολουθήσει άμεσα η τραπεζική, η δημοσιονομική και η πολιτική ένωση της Ευρωζώνης – κάτι που θεωρείται σχεδόν απίθανο να συμβεί. Ο Πίνακας ΙV που ακολουθεί απεικονίζει ένα ακόμη από τα συγκριτικά προβλήματα των δύο χωρών του παραδείγματος μας:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV: Επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο μεγαλύτερο των 200 εκ. €

Τζίρος	Γερμανία (5.000 επιχειρήσεις)	Ιταλία (1.500 επιχειρήσεις)
200 εκ. – 1 δις €	79% του συνόλου	84% του συνόλου
1 δις – 5 δις €	19% του συνόλου	14% του συνόλου
Από 5 δις € και άνω	2% του συνόλου	2% του συνόλου

Σημείωση: Η μεσαία τάξη συμπιέζεται επικίνδυνα στην Ευρώπη – τόσο από την ανώτερη, η οποία πλουτίζει μέσω των τραπεζών, όσο και από την κατώτερη (η οποία επιβιώνει πλέον από τα επιδόματα ανεργίας, τα οποία όμως χρηματοδοτούνται από την εργαζόμενη μεσαία τάξη). Επομένως, οι κίνδυνοι εσωτερικών εξεγέρσεων, εμφυλίων πολέμων, καθώς επίσης διακρατικών συρράξεων, αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο.      

Πηγή: R. Berger. Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Με κριτήριο όλα τα παραπάνω, καθώς επίσης με προηγούμενες αναλύσεις μας, η Ευρώπη, ο τρίτος πυλώνας της Δυτικής Τρόικας, είναι ένα καζάνι που βράζει  – πολύ περισσότερο αφού λεηλατείται από τις Η.Π.Α., στα πλαίσια των ευρύτερων αναγκών επιβίωσης μίας υπερδύναμης σε καθοδική πορεία. Εκτός αυτού, αν και η Ιταλία φαίνεται σήμερα να αποτελεί το μεγαλύτερο «ενεργό ηφαίστειο», τουλάχιστον όσον αφορά την υιοθέτηση εθνικού νομίσματος, η Γερμανία δεν υπολείπεται καθόλου.

Αναλυτικότερα, δεν είναι λίγοι αυτοί που υποθέτουν ότι, η Γερμανία σχεδιάζει μυστικά την αποχώρηση της από το Ευρώ, παράλληλα δε τη στενότερη συνεργασία της με τη Ρωσία – έτσι ώστε αφενός μεν να οχυρωθεί στρατιωτικά απέναντι στις οικονομικές επιθέσεις των Η.Π.Α., αφετέρου να καλύψει τα ενεργειακά της ελλείμματα (ενδεχομένως με στόχο τη συγκυριαρχία στην Ευρασία).

Ίσως οφείλουμε να τονίσουμε εδώ ότι, η Γερμανία αφενός μεν δεν διαθέτει ενεργειακές εταιρείες, όπως η Ιταλία (Eni), η Γαλλία (Total) και η Μ. Βρετανία (BP, Shell), οπότε είναι πολύ δύσκολο να δραστηριοποιηθεί στην εξόρυξη φυσικού αερίου ή πετρελαίου στη Μεσόγειο (αν και θα το επιδιώξει, με τη βοήθεια της υπερχρέωσης της Ιταλίας και της Γαλλίας), αφετέρου η Ρωσία αποτελεί εν δυνάμει «πολεμικό εταίρο» των Η.Π.Α. – αφού είναι μάλλον αδιανόητη η απόσυρση της υπερδύναμης από τα «Ευρασιακά» τεκταινόμενα.        

Η ΚΙΝΑ

Έχοντας αναφερθεί περιληπτικά στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Δυτική Τρόικα (Η.Π.Α., Ευρώπη-Ευρωζώνη και Ιαπωνία), καθώς επίσης στη Ρωσία (άρθρο μας), θεωρούμε σκόπιμο να συμπληρώσουμε περαιτέρω την αναφορά μας στην Κίνα – αφού αποτελεί τον πλέον πιθανό διάδοχο της υπερδύναμης, εάν πράγματι καταρρεύσει η παγκόσμια ηγεμονία της (όπως συνέβη στο παρελθόν με τη Μ. Βρετανία, με την Ισπανία κλπ.). 

Στα πλαίσια αυτά, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά στοιχεία της ιστορίας της Κίνας, είναι η συχνή και ξαφνική εναλλαγή της τάξης με το χάος – κάτι που δεν μπορεί να αποκλεισθεί ούτε σήμερα, παρά την οικονομική δυναμική της. Η πιθανότητα εμφάνισης μεγάλου πληθωρισμού, το σπάσιμο της φούσκας ακινήτων, η εξασθένιση της ανάπτυξης λόγω περιβαλλοντικών και ενεργειακών φυσικών περιορισμών, καθώς επίσης διάφορα άλλα, τα οποία θα μπορούσαν να συμβούν, είναι φυσικά δυνατόν να προκαλέσουν ξαφνικά χάος στο εσωτερικό της Κίνας.

Ο σημαντικότερος όμως κίνδυνος για την Κίνα είναι αναμφίβολα η αύξηση της ανεργίας – ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τυχόν απώλεια των ευκαιριών για κοινωνική άνοδο των πολιτών της, η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της συνοχής της χώρας. Εάν προσθέσουμε εδώ το δημογραφικό πρόβλημα της Κίνας (το οποίο προκλήθηκε ουσιαστικά από τον έλεγχο των γεννήσεων), όπου ο ανδρικός πληθυσμός είναι περισσότερος κατά 24 εκ. από το γυναικείο, θα διαπιστώσουμε πως το χάος απέχει ελάχιστα από την τάξη – η οποία βασιλεύει παντού σήμερα (είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο το ότι, οι μη έγγαμοι άνδρες τείνουν ευκολότερα  στην εγκληματικότητα – γενικότερα στην «άνομη», μη κοινωνική συμπεριφορά).

Σε κάθε περίπτωση, τυχόν εσωτερική κοινωνική αστάθεια, λόγω κυρίως των δημογραφικών ιδιαιτεροτήτων, σε συνδυασμό με μία πληθωριστική αύξηση των τιμών των τροφίμων, καθώς επίσης με μία μαζική αύξηση της ανεργίας, αποτελεί μία κατά πολύ μεγαλύτερη απειλή για την πολιτική ηγεσία της Κίνας, σε σχέση με μία στρατιωτική εισβολή των Η.Π.Α. ή οποιασδήποτε άλλης χώρας.

Πόσο μάλλον όταν μία ενδεχόμενη στρατιωτική αντιπαράθεση, δημιουργεί θέσεις εργασίας στην εξοπλιστική βιομηχανία (ήδη η Κίνα επενδύει περί τα 90 δις $ ετήσια) – οι οποίες είναι σημαντικότερες για την ανερχόμενη υπερδύναμη, σε σχέση με τα «φυσιολογικά» ανθρώπινα θύματα μίας πολεμικής σύρραξης.  

Για να μπορέσει τώρα η Κίνα να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, επενδύοντας σε έργα υποδομής κλπ., χρειάζεται απαραίτητα τα συναλλαγματικά της αποθέματα – τα οποία όμως κινδυνεύουν σε μεγάλο βαθμό από την πληθωριστική πολιτική των Η.Π.Α., από το δολάριο δηλαδή, στο οποίο η Κίνα έχει τοποθετήσει σχεδόν το 40% των χρηματικών αποθεμάτων της (άμεσα, μέσω της αγοράς ομολόγων από τη Fed, αλλά και έμμεσα, μέσω άλλων διαπραγματευτών – όπως, για παράδειγμα, της Fannie Mae και της Freddie Mac).

Η υποτίμηση λοιπόν του δολαρίου, με βάση την οποία επιτυγχάνεται ουσιαστικά η «υπεξαίρεση» των περιουσιακών στοιχείων της Κίνας από τις Η.Π.Α., αποτελεί μία τεράστια «υπαρξιακή απειλή» για την ανερχόμενη υπερδύναμη – με αποτέλεσμα να προειδοποιεί η Κίνα τις Η.Π.Α. ότι, δεν θα ανεχθεί τον σκόπιμο πληθωρισμό του δολαρίου, λαμβάνοντας τα μέτρα της.

ΤΑ ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ

Η αγορά των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου αποτελεί την κυριότερη επαφή της Κίνας με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα – ενώ, όπως έχουμε αναλύσει, ο μεγαλύτερος φόβος της είναι η υποτίμηση του δολαρίου, με τη βοήθεια της μαζικής εκτύπωσης χρημάτων εκ μέρους της Fed.

Εάν τώρα η Κίνα επιθυμούσε να εκδικηθεί τις Η.Π.Α., επιβάλλοντας αντίποινα, θα μπορούσε να πουλήσει μαζικά τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, τα οποία έχει στην κατοχή της (υπολογίζεται ότι υπερβαίνουν το 1 τρις $). Στην περίπτωση αυτή, το επιτόκιο δανεισμού των Η.Π.Α. θα εκτοξευόταν στα ύψη – ενώ το δολάριο, σε όλες τις αγορές συναλλάγματος, θα κατέρρεε σε χρόνο αναπνοής.

Το αποτέλεσμα θα ήταν υψηλότερο κόστος για τα ενυπόθηκα δάνεια, κατάρρευση των τιμών των ακινήτων, ραγδαία άνοδος του πληθωρισμού, «απογείωση» του ελλείμματος του προϋπολογισμού της υπερδύναμης, εκτόξευση του δημοσίου χρέους, ενδεχομένως τεράστια πτώση των χρηματιστηριακών δεικτών, χρεοκοπίες τραπεζών, κοινωνικές εξεγέρσεις και πάρα πολλά άλλα.

Εν τούτοις, οι περισσότεροι θεωρούν ότι, οι φόβοι αυτοί είναι ατεκμηρίωτοι – επειδή η Κίνα θα υποχρεωνόταν σε μεγάλες ζημίες, αφού είναι ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης των ομολόγων των Η.Π.Α., ενώ οι εξαγωγές της εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό (30%) από τους Αμερικανούς καταναλωτές. Επομένως, η μαζική «εκποίηση» των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου θα αντιστοιχούσε με οικονομική αυτοκτονία της Κίνας – κάτι που μάλλον δεν θα επιχειρούσε.

Εν τούτοις, δεν φαίνεται να γίνεται κατανοητό το ότι, η Κίνα θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλη ζημία στις Η.Π.Α. με άλλους τρόπους – πολύ λιγότερο πολυέξοδους. Ειδικότερα, τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου διαπραγματεύονται με διαφορετικές ημερομηνίες λήξης – από 30 ημέρες έως και 30 χρόνια. Στα πλαίσια αυτά, οι Κινέζοι θα μπορούσαν να μειώσουν σταδιακά τα αποθέματα τους σε τριακονταετή ομόλογα, αγοράζοντας άλλα, μικρότερης λήξης – χωρίς να αλλάξει απολύτως τίποτα, όσον αφορά τις συνολικές τους τοποθετήσεις.

Περαιτέρω, τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα έχουν πολύ μικρότερη μεταβλητότητα (volatility), σε σχέση με τα μακροπρόθεσμα – δεν διαφοροποιούνται δηλαδή σημαντικά οι τιμές πώλησης τους, με αποτέλεσμα η Κίνα να είναι καλύτερα προετοιμασμένη, απέναντι στο ενδεχόμενο κατάρρευσης τους.

Εκτός αυτού, οι Κινέζοι θα μπορούσαν να μειώσουν την έκθεση τους στα συγκεκριμένα ομόλογα, χωρίς να προκαλέσουν πανικό στις αγορές με τη μαζική εκποίηση τους – αφού απλά θα περίμεναν να τελειώσει η χρονική διάρκεια των βραχυπρόθεσμων αυτών ομολόγων (κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες) και να εξοφληθούν στη λήξη, χωρίς να αγοράσουν καινούργια. Κάτι τέτοιο θα το παρομοίαζε κανείς εύλογα με έναν βραδυφλεγή εκρηκτικό ωρολογιακό μηχανισμό, η ενεργοποίηση του οποίου θα είχε περιορισθεί χρονικά.      

Παράλληλα οι Κινέζοι, οι οποίοι έχουν επίσης ομόλογα άλλων χωρών στην κατοχή τους, θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τοποθετήσεις τους σε αυτά – αν και η ποιότητα, καθώς επίσης το μέγεθος της αγοράς των αμερικανικών ομολόγων, δεν επιτρέπει την εξ ολοκλήρου αντικατάσταση τους από ομόλογα άλλων χωρών.

Από την άλλη πλευρά όμως, η Κίνα δεν είναι υποχρεωμένη να περιορισθεί στα ομόλογα, όσον αφορά τις τοποθετήσεις της – αφού έχει τη δυνατότητα να αγοράσει πρώτες ύλες και εμπορεύματα από τα διεθνή χρηματιστήρια (πράγμα που ήδη κάνει), μετοχές εταιρειών εξόρυξης ενέργειας, μετάλλων κλπ., καθώς επίσης πρώτες ύλες απ' ευθείας από άλλα κράτη (όπως από την Αφρική, στην οποία η παρουσία της Κίνας είναι «συντριπτική»).

Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, το πλέον πολύτιμο όλων των εμπορευμάτων σήμερα είναι τι νερό – ενώ υπάρχουν πάρα πολλά επενδυτικά κεφάλαια παγκοσμίως, τα οποία εξειδικεύονται στην εξαγορά δικαιωμάτων γλυκού νερού, σε όλες τις περιοχές του πλανήτη. 

Ολοκληρώνοντας, η Κίνα διπλασίασε μυστικά, μεταξύ των ετών 2004 και 2009, τα συνολικά αποθέματα χρυσού που έχει στην κατοχή της – μέσω ενός ειδικού επενδυτικού κεφαλαίου (SAFE), με το οποίο (δήθεν) η κεντρική της τράπεζα δεν είχε καμία σχέση. Κατ' επακόλουθο, η Κίνα μειώνει διαρκώς την εξάρτηση της από τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, καθώς επίσης από το δολάριο – με αποτέλεσμα να μπορεί κάποια στιγμή στο μέλλον να επιτεθεί, χωρίς να υποστεί η ίδια σοβαρές ζημίες.

ΤΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ

Ο μεγάλος κύκλος της αύξησης των τιμών των εμπορευμάτων (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, μέταλλα κλπ.), με βάση τον οποίο οι τιμές φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ στη συνέχεια μειώνονται, σε ένα επίπεδο όμως συνεχώς υψηλότερο από το αμέσως προηγούμενο χαμηλό, δεν έχει ολοκληρωθεί – σύμφωνα με μία σειρά εξειδικευμένων αναλυτών.

Παρά τις ελπίδες λοιπόν από την ανακάλυψη νέων μεθόδων και νέων πηγών (σχιστόλιθος), καθώς επίσης παρά τον χαμηλό παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης, σαν αποτέλεσμα της κρίσης χρέους, οι τιμές των εμπορευμάτων έχουν αυξηθεί πάνω από 150% τα τελευταία χρόνια – μία εξέλιξη που φαίνεται ότι θα συνεχισθεί, εντείνοντας το ρίσκο του πληθωρισμού, ο οποίος ήδη λειτουργεί αυξητικά λόγω της Fed,  κυρίως όσον αφορά τις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως (άρθρο μας).

Το συμπέρασμα αυτό στηρίζεται βασικά στην Κίνα – η ανάπτυξη της οποίας, σε συνδυασμό με την αστικοποίηση του πληθυσμού της, καθώς επίσης με την καλυτέρευση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της, αυξάνει τη ζήτηση σε ενέργεια, σιτηρά, μέταλλα κοκ. Εάν δε συνειδητοποιήσει κανείς ότι, οι Αμερικανοί καταναλώνουν «κατά κεφαλήν» εννέα φορές περισσότερο πετρέλαιο από τους Κινέζους (κάτι που συμβαίνει σχεδόν με όλα τα άλλα εμπορεύματα) θα διαπιστώσει ότι, η ζήτηση θα συνεχίσει να αυξάνεται – επομένως και οι τιμές. Πόσο μάλλον εάν η Κίνα επιλέξει να επενδύσει τα συναλλαγματικά της αποθέματα σε εμπορεύματα – εγκαταλείποντας σταδιακά τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου.  

Από την άλλη πλευρά, με δεδομένο το ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας (επίσης άλλων αναπτυσσόμενων οικονομιών) υπερβαίνει ετήσια το 7% ως προς το ΑΕΠ της, ενώ η αύξηση της ποσότητας (εξόρυξη) όλων σχεδόν των εμπορευμάτων είναι της τάξης του 2% ετήσια, θα καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα: στη διαχρονική αύξηση των τιμών τους.

Επομένως, τα εμπορεύματα αποτελούν αφενός μεν έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο για το μέλλον, αφετέρου μία κατά πολύ ασφαλέστερη επένδυση ή/και αντίκρισμα απέναντι στα νομίσματα, από τα χάρτινα χρήματα που παράγουν οι τράπεζες από το πουθενά – μεταξύ άλλων, λόγω της μονεταριστικής διαχείρισης της οικονομίας, εκ μέρους της Fed. 

ΤΑ ΟΠΛΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Χωρίς καμία αμφιβολία, το ισχυρότερο (μη συμβατικό) όπλο της υπερδύναμης, είναι η χρηματοπιστωτική της βιομηχανία – πόσο μάλλον σε συνδυασμό με τη Μ. Βρετανία, καθώς επίσης με την υπόλοιπη Δύση (Ευρώπη και Ιαπωνία). Εάν δε καταφέρει να ανεξαρτητοποιηθεί από την ενέργεια, γεγονός που ίσως συμβεί μετά την ανακάλυψη νέων μεθόδων εκ μέρους της (σχιστόλιθος κλπ.), τότε η ισχύς της θα αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό.

Στα πλαίσια αυτά, οι επιθέσεις της, καθώς επίσης ο τρόπος «εκτέλεσης» τους (ΜΜΕ, επενδυτικά κεφάλαια, αστέρες οικονομολόγοι, Fed, εταιρείες αξιολόγησης, hedge funds κλπ.), είναι πλέον γνωστές σε όλους – αφού έχουν προ πολλού «δρομολογηθεί», συνεισφέροντας τεράστια ποσά στον προϋπολογισμό της υπερδύναμης (κυρίως από την ΕΕ και ειδικά από τη Γερμανία).

Όσον αφορά τη Ρωσία, η ενέργεια είναι το μεγάλο όπλο της – ειδικά σε σχέση με την κεντρική Ευρώπη, ιδίως με τη Γερμανία, η οποία δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να αντιμετωπίσει μία «ενεργειακή» επίθεση.

Μία τέτοιου είδους επίθεση θα μπορούσε να ενορχηστρωθεί με το ξαφνικό σταμάτημα της τροφοδοσίας της Ευρώπης με φυσικό αέριο (με μία αιτιολογία αντίστοιχη με τις προηγούμενες φορές, ουκρανικό πρόβλημα) – με αποτέλεσμα αφενός μεν να προκληθούν ζημίες στη βιομηχανία, αφετέρου να αυξηθούν οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Με τον τρόπο αυτό θα εκτοξευόταν στα ύψη το κόστος της βιομηχανικής παραγωγής, όπως συνέβη με την πετρελαϊκή κρίση του '70 – οπότε θα μειώνονταν σημαντικά οι εξαγωγές, θα κατέρρεαν τα χρηματιστήρια, θα δημιουργούνταν μεγάλες κοινωνικές αναταραχές κλπ.

Μία άλλη θα ήταν η σύνδεση του νομίσματος της με το χρυσό, η δημιουργία μίας ζώνης ρουβλίου, καθώς επίσης η απαίτηση της να εξοφλούνται τα εμπορεύματα της (φυσικό αέριο, πετρέλαιο, μέταλλα κλπ.) είτε σε ρούβλια συνδεδεμένα με το χρυσό, είτε σε ένα άλλο νόμισμα, συνδεδεμένο με ένα καλάθι εμπορευμάτων – μία απαίτηση στα πλαίσια της λογικής, αφού η σύνδεση ενός νομίσματος με τα εμπορεύματα δεν προκαλεί πληθωρισμό, επειδή η ετήσια παραγωγή τους δεν υπερβαίνει το 2% (όπως συμβαίνει και με το χρυσό).   

Τέλος, η ισχύς της Κίνας είναι η παραγωγική της βιομηχανία (εφόσον καταφέρνει να εξασφαλίζει την ενέργεια, καθώς επίσης τις πρώτες ύλες που απαιτούνται), σε συνδυασμό με τα τεράστια, διαρκώς αυξανόμενα συναλλαγματικά της αποθέματα – με τη βοήθεια των οποίων θα μπορούσε ίσως να κερδίσει τη μάχη με τις Η.Π.Α., εάν λειτουργούσε σε βάθος χρόνου, μεθοδικά και ήρεμα. 

Η επίθεση εκ μέρους της, εναντίον των Η.Π.Α., θα μπορούσε να εξελιχθεί στη βάση των αντιποίνων που περιγράψαμε προηγουμένως – με την παράλληλη απαίτηση της να παραχωρήσει το δολάριο τη θέση του σε ένα άλλο αποθεματικό νόμισμα, συνδεδεμένο με ένα καλάθι διεθνών νομισμάτων ή εμπορευμάτων.

Όσον αφορά την Ευρώπη, η διάθεση των τεράστιων συναλλαγματικών αποθεμάτων της Κίνας στην εξαγορά επιχειρήσεων, ειδικά στη σημερινή εποχή κρίσης, θα μπορούσε εύκολα να την αναδείξει στον απόλυτο κυρίαρχο του παιχνιδιού – ειδικά λόγω της ανόητης πολιτικής της Γερμανίδας καγκελαρίου η οποία κατάφερε, δυστυχώς για τους Γερμανούς, να «ξεθάψει» το τέρας του ναζισμού.     

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΣΥΡΡΑΞΗΣ

Παρά τα όσα αναφέραμε έχουμε την άποψη ότι,  καμία από τις τρεις παραπάνω δυνάμεις δεν θα μπορούσε μόνη της να κερδίσει μία ενδεχόμενη, τελική μάχη, για την ηγεσία του πλανήτη – με πιθανότερη μελλοντική εξέλιξη την απομόνωση της κάθε μίας, στο δικό της ζωτικό χώρο.

Εάν όμως οι δύο από αυτές τις δυνάμεις ενώνονταν μεταξύ τους, με στόχο την τρίτη, τότε ο οικονομικός  πόλεμος θα ήταν δυνατόν να εξελιχθεί υπέρ τους – αν και όχι τόσο εύκολα. Στα πλαίσια αυτά, θα αναφερθούμε στα εξής «σενάρια»:

(α) Μία ενδεχόμενη συμμαχία των Η.Π.Α. με τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της Ιαπωνίας, θα ήταν θανατηφόρα για την Ευρώπη, για τη Γερμανία ειδικά, καθώς επίσης εξαιρετικά επικίνδυνη για την Κίνα – όπως και για όλο τον υπόλοιπο πλανήτη.

(β) Μία συμμαχία των Η.Π.Α. με την Κίνα, δεν θα απειλούσε ιδιαίτερα τη Ρωσία – πόσο μάλλον αφού γνωρίζει πολύ καλά να επιβιώνει, ακόμη και όταν απομονώνεται, όπως έχει αποδείξει πολλές φορές στην Ιστορία της. Στην περίπτωση αυτή, οι πιθανότητες να συμμαχήσει η Ρωσία με την Ευρώπη, θα ήταν αρκετά μεγάλες.  

(γ) Αυτό που φαίνεται πιθανότερο, είναι η συνεργασία της Κίνας με τη Ρωσία. Στα πλαίσια αυτά, θα μπορούσαν να συντονίσουν μυστικά αφενός μεν τις συναλλαγματικές, αφετέρου τις ενεργειακές τους επιθέσεις εναντίον της Δυτικής Τρόικας – αυξάνοντας ακόμη περισσότερο την ισχύ τους με τη χρήση των παραγώγων χρηματοπιστωτικών προϊόντων, με τα οποία εξασφαλίζεται η μόχλευση των διατιθεμένων κεφαλαίων. Σε μία τέτοια περίπτωση, θα συντονιζόταν ασφαλώς πολύ πιο πριν, κερδίζοντας παράλληλα τεράστια ποσά – αφού θα προέβλεπαν με σιγουριά το μέλλον.

Εάν δε προκαλούσαν ταυτόχρονα έναν περιορισμένο συμβατικό πόλεμο, στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με τη βοήθεια του Ιράν και με στόχο τις Η.Π.Α. (καθώς επίσης τους συμμάχους της, κυρίως δε το Ισραήλ), η εκδίωξη των Η.Π.Α. από την Ευρώπη και την Ασία θα ήταν μάλλον δεδομένη.

Η Ευρώπη φυσικά θα αποτελούσε το μεγάλο λάφυρο του πολέμου, καθώς επίσης η Μέση Ανατολή – προφανώς δε η Ιαπωνία και πολλές άλλες μικρότερες χώρες, οι οποίες θα ήταν αδύνατον να αντισταθούν σε μία τέτοια συντονισμένη επίθεση.

Ο χωρισμός τότε του πλανήτη σε δύο βασικές περιοχές, με την Αμερική, Βόρεια και Νότια, στη μία πλευρά, καθώς επίσης την Ευρασία στην άλλη, θα ήταν ίσως η μοναδική ειρηνική διέξοδος – χωρίς να χρησιμοποιηθούν εκείνα τα όπλα, τα οποία θα κατέστρεφαν ολόκληρη την υφήλιο.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Υπάρχουν φυσικά πολλά άλλα σενάρια, λιγότερο ή περισσότερο ευφάνταστα, καθώς επίσης «παραλλαγές» των υφισταμένων. Εν τούτοις, η καλύτερη δυνατή εξέλιξη θα ήταν ασφαλώς η συνεργασία όλων των μεγάλων δυνάμεων μεταξύ τους – χωρίς να υπάρχουν οι πλεονασματικές, καθώς επίσης οι ελλειμματικές οικονομίες (ασυμμετρίες), οι οποίες ουσιαστικά προκαλούν τις συνεχείς παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές κρίσεις.

Άλλωστε, το σημαντικότερο όλων είναι η διατήρηση της ειρήνης – με την παράλληλη προστασία του πλανήτη από τα περιβαλλοντικά, καθώς επίσης από τα άλλα μεγάλα προβλήματα, τα οποία δημιουργεί αφενός μεν το εξαιρετικά επικίνδυνο «δόγμα της ανάπτυξης», αφετέρου η ανθρώπινη πλεονεξία. 

* Βασίλης Βιλιάρδος  (copyright), Αθήνα, 16. Μαρτίου 2013, viliardos@kbanalysis.com. Ο κ. Βασίλης Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2834.aspx

Κύπρος: Η ανατομία μιας αποσταθεροποίησης

 

Του Γιάννη Βαρουφάκη

 

Το Eurogroup, με την πρόσφατη απόφασή του για την Κύπρο, απεδείχθη άλλη μια φορά όχι μόνο ανίκανο να δημιουργήσει αναχώματα στο διάβα της ευρωζωνικής Κρίσης, αλλά και ιδιαίτερα αποτελεσματικό στο να υπηρετεί τις αγριότερες των διαθέσεών της.

Η ιδέα και μόνο ότι σκέφτηκαν να διαφυλάξουν τη σταθερότητα στην Ιταλία ή την Ισπανία, παραβιάζοντας σε μια άλλη ελλειμματική χώρα της Ευρωζώνης το συμβόλαιο κράτους-καταθετών (για δημόσια διασφάλιση των καταθέσεων έως τις 100 χιλιάδες ευρώ, ένα όριο που εισήχθη για να αποφευχθούν οι επιδρομές πανικόβλητων καταθετών στις τράπεζες) αποτελεί ύβρη απέναντι στον κοινό νου. Ακόμα κι αν την τελευταία στιγμή πάρουν πίσω την αρχική τους απόφαση, να κατασχέσουν μέρος ακόμα και των μικρών καταθέσεων, η ζημιά έχει γίνει. Καθώς η απόφαση αυτή θα «κυνηγά» την Ευρώπη και τους ηγέτες της για καιρό πολύ, αξίζει η ανατομία της.

1. Τι επιλογές είχαν;

Η Κρίση της Ευρωζώνης αφορά ζεύγη κρατών και των τραπεζικών τους συστημάτων που, μετά από το Κραχ του 2008, στερούμενα μιας Κεντρικής Τράπεζας στον ρόλο της «οπισθοφυλακής» άρχισαν (ως ζεύγη) να πτωχεύουν το ένα μετά το άλλο. Αρχής γενομένης από την Ελλάδα, η Κύπρος είναι το πέμπτο ζεύγος κράτους-τραπεζών που καταρρέει επισήμως. Σε δύο από αυτές τις περιπτώσεις τα κράτη «έπεσαν» πρώτα, συμπαρασύροντας τις τράπεζες, ενώ στις τρεις άλλες περιπτώσεις (Ιρλανδία, Ισπανία και Κύπρος) οι τράπεζες «φούνταραν» και παρέσυραν τα κράτη στον βυθό της πτώχευσης. Εν τέλει, δεν έχει μεγάλη σημασία ποιο από τα δύο μέρη του ζεύγους γλίστρησε πρώτο (το κράτος ή οι τράπεζες). Σημασία έχει ότι όταν είτε ένα κράτος είτε ένα εθνικό τραπεζικό σύστημα καταρρεύσει (εντός της Ευρωζώνης), τότε και τα δύο μέρη του ζεύγους κατευθύνονται, με μαθηματική ακρίβεια, στον βυθό.

Τη στιγμή της κατάρρευσης ενός τέτοιου ζεύγους, ανεξάρτητα από τα αίτιά της, το Eurogroup, είχε και έχει πέντε εναλλακτικές:

(1) Να μεταφερθούν οι ζημίες (κράτους-τραπεζών) εξ ολοκλήρου στους φορολογούμενους των πλεονασματικών χωρών μέσα από μία διαδικασία εξόντωσης των φορολογούμενων (και ιδίως των μικρομεσαίων) των πτωχευμένων χωρών οι οποίοι φορτώνονται επισήμως τεράστια δάνεια τα οποία η κοινωνική τους οικονομία (ιδίως υπό καθεστώς ακραίας λιτότητας) δεν θα μπορέσει να αποπληρώσει ποτέ (με αποτέλεσμα τη μόνιμη ύφεση και τη διόγκωση του ποσοστού χρέους).

(2) Να μεταφερθούν οι ζημίες (κράτους-τραπεζών) εξ ολοκλήρου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπό όρους εξόντωσης των φορολογούμενων (και ιδίως των μικρομεσαίων) των πτωχευμένων χωρών οι οποίοι φορτώνονται επισήμως τεράστια δάνεια τα οποία η κοινωνική τους οικονομία δεν θα μπορέσει να αποπληρώσει ποτέ (με αποτέλεσμα τη μόνιμη ύφεση).

(3) Να κουρευθούν οι πιστωτές των κρατών και/ή των τραπεζών που πτώχευσαν.

(4) Να κουρευθούν οι τραπεζικές καταθέσεις.

(5) Μια συνολική λύση που δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο ζεύγος, αλλά που χτυπάει την Κρίση στη ρίζα της σε όλα τα κράτη-μέλη ταυτόχρονα (π.χ. με έναν τέτοιο τρόπο)

Στην περίπτωση Ελλάδας και Πορτογαλίας, η ΕΕ επέλεξε την πρώτη εναλλακτική. Στην περίπτωση της  Ιρλανδίας και της Ισπανίας, επιλέχθηκε ένας συνδυασμός των εναλλακτικών (1) και (2) ενώ η Ιταλία, προς το παρόν, βρίσκεται εγκλωβισμένη αποκλειστικά στην εναλλακτική (2). Η εναλλακτική (3) χρησιμοποιήθηκε για την Ελλάδα μετά από δύο χρόνια άρνησης ότι απαιτείται κι όταν ήταν πολύ αργά καθώς η επιλεγμένη εναλλακτική (1) είχε ήδη μειώσει τόσο πολύ το ΑΕΠ και την δυναμική της χώρας που το κούρεμα (το PSI) ήταν, τελικά, ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη (καθώς έγινε αφού ένα τεράστιο μέρος των χρεών είχε ήδη μεταφερθεί στις πλάτες των βόρειων φορολογούμενων και της ΕΚΤ). Τώρα, στην περίπτωση της Κύπρου, ήρθε φαίνεται η ώρα να δοκιμάσουν την εναλλακτική (4) ή όπως έγραψαν οι Financial Times (Alphaville) «Μια ανόητη ιδέα της οποίας ήρθε η ώρα». Την μόνη εναλλακτική που δεν δοκιμάζουν είναι η μόνη που θα απέδιδε: την εναλλακτική (5), δηλαδή την  συνολική λύση που παύει να προσποιείται ότι η κάθε χώρα είναι ιδιαίτερη περίπτωση – αλλά αυτό είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία. Ας μελετήσουμε τώρα τι ακριβώς αποφάσισαν για την Κύπρο. 

2. Το κούρεμα καταθέσεων: η ηθική διάσταση

Ο λόγος που στην περίπτωση της Κύπρου δεν εφαρμόστηκε ο γνωστός συνδυασμός των εναλλακτικών (1) και (2) είναι διττός: Πρώτον, οι Γερμανοί ψηφοφόροι, τελικά, κατανόησαν αυτό που οι ηγέτες τους τους έκρυβαν για τρία χρόνια – δηλαδή, ότι τα δάνεια προς τις χώρες μας δεν ήταν μια πράξη αλληλεγγύης προς τους χειμαζόμενους λαούς της Περιφέρειας, αλλά μια κυνική προσπάθεια να μεταφερθούν ζημίες από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του Βορρά στις πλάτες των βορείων φορολογούμενων. Έτσι, η εναλλακτική (1) έχασε έδαφος στην περίπτωση της Κύπρου. Δεύτερον, το SPD επέλεξε ως κεντρική αντιπολιτευτική του πολιτική, την εναντίωσή του στη διάσωση τραπεζών είτε μέσω της ΕΚΤ είτε μέσω του ESM. Πάει, λοιπόν, και η εναλλακτική (2), καθώς η κα Μέρκελ δεν είναι διατεθειμένη να προσφέρει στην αντιπολίτευση πεδίο λαμπρής δόξας. Όσο για την εναλλακτική (3), αυτή την απέρριψαν εκ προοιμίου, σκεπτόμενοι ότι ένα κούρεμα κρατικών ομολόγων (το τρίτο μετά το PSI και την «επαναγορά» ελληνικού δημόσιου χρέους του περασμένου Δεκεμβρίου) θα ήταν ό,τι χειρότερο σε μια εποχή που οι αγορές ομολόγων (και τα spreads της Ιταλίας) έχουν ησυχάσει. Έτσι, λοιπόν, κατέληξαν στην εναλλακτική (4).

Πολλοί ίσως ξαφνιαστείτε που θα πω ότι συμφωνώ με την αρχή του κουρέματος των καταθέσων για τις κυπριακές τράπεζες, όσο επίπονο και να είναι, εφόσον: (α) αφορά τράπεζες που πτώχευσαν από βλακεία τους, και (β) δεν καταστρατηγεί το συμβόλαιο πολίτη-κράτους για την εξασφάλιση των καταθέσεων κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ. Για να το πω απλά, σε καμία χώρα του κόσμου το κράτος δεν ασφαλίζει όλες τις καταθέσεις, ανεξάρτητα από το ύψος τους. Στις χώρες της Ευρωζώνης, μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, για να μην τρέξουν όλοι στις τράπεζες να σηκώσουν τις καταθέσεις τους, τα περισσότερα κράτη-μέλη (της Κύπρου συμπεριλαμβανομένης) αύξησαν τα ποσά καταθέσεων που εγγυώνται στις 100 χιλιάδες ευρώ. Αυτό ήταν το συμβόλαιο κράτους-πολίτη. Η λογική της μερικής ασφάλισης (που ξεκίνησε το 1932 από την κυβέρνηση Roousevelt στις ΗΠΑ) είναι απλή: Το κράτος ασφαλίζει ένα ποσό που καλύπτει τις καταθέσεις της πλειοψηφίας των πολιτών του, αλλά αφήνει ένα μέρος ανασφάλιστο ώστε οι μεγαλοκαταθέτες να «ελέγχουν» τους ιδιώτες τραπεζίτες για να μην τζογάρουν ανενόχλητοι οι τελευταίοι με τα χρήματα άλλων και τις πλάτες των φορολογούμενων.

Στην περίπτωση της Κύπρου, οι τράπεζες πτώχευσαν λόγω εγκληματικά ανόητων επιχειρηματικών κινήσεων (π.χ. έδωσαν δάνεια 8 φορές το ΑΕΠ της χώρας). Σε μια πραγματικά ελεύθερη οικονομία, θα έπρεπε να κλείσουν, το κράτος να κατασχέσει ό,τι περιουσιακό στοιχείο έχουν, και να αποζημιωθούν οι καταθέτες (από το κράτος) για ποσά έως και 100 χιλιάδες ανά λογαριασμό ή ανά αποταμιευτή. Αυτό ήταν το συμβόλαιο μεταξύ κράτους και πολίτη.

Βέβαια η κυβέρνηση κρίνει, ορθώς, ότι το κλείσιμο των τραπεζών θα ήταν καταστροφικό και, αντί να δανειστεί όλο το ποσό (τα 17 δισ.) που θα χρειαζόταν για να μη χάσει κανείς καταθέτης ούτε ένα ευρώ, θα απαιτήσει από τους καταθέτες ένα μέρος των χρημάτων. Αυτό θα ήταν καθόλα θεμιτό αν το κράτος τηρούσε στο ακέραιο το συμβόλαιό του με τον πολίτη-καταθέτη: δηλαδή, κανείς Κύπριος πολίτης (ή πολίτης της Ε.Ε.) με καταθέσεις έως 100 χιλιάδες, να μη χάσει ούτε ένα ευρώ. Από εκεί και πέρα, πάνω από τις 100 χιλιάδες, το κυπριακό Δημόσιο δεν έχει καμία υποχρέωση να υποχρεώσει τον Κύπριο μικρομεσαίο φορολογούμενο να χρεωθεί αβάστακτα ποσά για να αποζημιώσει (α) όσους καταθέτες έχουν καταθέσεις πάνω από 100 χιλιάδες ή (β) καταθέτες χωρών εκτός Ε.Ε. που δεν έχουν κανένα ασφαλιστικό συμβόλαιο με το κυπριακό κράτος.

Από ηθικής και νομικής λοιπόν πλευράς, η κυβέρνηση Αναστασιάδη είχε κάθε δικαίωμα να κουρέψει τις καταθέσεις άνω των 100 χιλιάδων ευρώ. Κατ' εμέ, είχε μάλιστα υποχρέωση να το πράξει καθώς η εναλλακτική θα ήταν να «φεσώσει» τους πιο αδύναμους πολίτες με ακόμα 5 ή 6 δισ. δανείων τα οποία, αφού οι καταθέσεις των πλουσίων (ιδίως ξένων) έφευγαν για Γερμανία ή Cayman Islands μεριά, ο κυπριακός λαός δεν θα μπορούσε να ξεπληρώσει ποτέ. Όσο για το επιχείρημα ότι οι καταθέσεις είναι ιερές, ανεξάρτητα ύψους, θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω: Γιατί είναι πιο ιερές οι καταθέσεις των 3 και 5 εκατομμυρίων από τα φάρμακα του καρκινοπαθή ή τα επιδόματα ανεργίας του νέου άνεργου που θα κουρευθούν, ώστε να εκταμιευτούν ψήγματα αυτών των 3 και 5 εκατομμυρίων υπέρ κάποιων κυρίων που έβαλαν τα χρήματά τους σε ανόητες τράπεζες, χωρίς να έχουν κάποια ασφάλιση είτε κρατική ούτε ιδιωτική;

Όχι, φίλες και φίλοι. Δεν θα προσθέσω τη φωνή μου σε όσους καταδικάζουν την ιδέα του κουρέματος των καταθέσεων ανεξάρτητα ύψους και εντοπιότητας του καταθέτη.  Αυτό που καταδικάζω είναι η επίσημη ανακοίνωση αθέτισης του συμβολαίου κράτους-καταθετών, σύμφωνα με το οποίο η κυπριακή κυβέρνηση εγγυήθηκε στους πολίτες της (και τους πολίτες των χωρών της ΕΕ) ότι καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων δεν θα αγγιχθούν. Το τραγικό σφάλμα του κ. Αναστασιάδη δεν ήταν το κούρεμα των καταθέσεων, γενικά και αόριστα. Το σφάλμα του ήταν ότι δεν εξαίρεσε, εξ αρχής και πλήρως, τις καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων – τουλάχιστον στη συμφωνία που ανακοινώθηκε αρχικά. Μακάρι, τελικά, να αλλάξει αυτή η κατανομή βαρών και να εξαιρεθούν από το χαράτσι οι χαμηλές καταθέσεις. Ακόμα και τότε, όμως, το ερώτημα τίθεται: Πώς τους ήρθε να ανακοινώσουν από κοινού και με όλα τα μέρη σύμφωνα (ΔΝΤ, ΕΚΤ, ΕΕ, Γερμανία, Λευκωσία, Αθήνα) ότι μέρος των καταθέσεων θα κατασχεθούν, ανεξαρτήτως του ύψους τους;

3. Γιατί δεν σεβάστηκαν την εγγύηση καταθέσεων έως 100 χιλιάδες ευρώ;

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου απάντησε στο ερώτημα αυτό λέγοντας ότι οι άνω των 100 χιλιάδων ευρώ καταθέσεων απλά δεν αρκούσαν για να μαζευτούν τα απαιτούμενα 5,8 δισ. Δεν ήταν όμως έτσι τα πράγματα και το ήξεραν αυτό, τόσο οι Κύπριοι ηγέτες, όσο και η ΕΕ. Δύο αναλυτές της Barclays, ο Antonio G. Pascual και ο Laurent Fransolet, ανέλυσαν τα στοιχεία των κυπριακών τραπεζών και αναφέρουν τα εξής: Οι συνολικές καταθέσεις στις κυπριακές τράπεζες ανέρχονται στα 37,6 δισ. Από αυτά, το 55% των καταθέσεων βρίσκεται σε λογαριασμούς με ποσά άνω των 100 χιλιάδων ευρώ και ανήκει, ως επί το πλείστον, σε κατοίκους χωρών εκτός Ε.Ε. Όπερ μεθερμηνευόμενο, η συντριπτική πλειοψηφία των καταθέσεων Κυπρίων πολιτών βρίσκεται κάτω από το όριο των 100 χιλιάδων ευρώ. Ας δούμε τώρα την κατανομή των βαρών του νέου «φόρου» μεταξύ καταθετών με καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ και των μεγαλοκαταθετών σε τρία σενάρια: (Α) Την ανακοινωθείσα απόφαση σύμφωνα με την οποία τα ποσοστά κατάσχεσης καταθέσεων είναι 6,75% για καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ και 9,9% για καταθέσεις άνω των 100 χιλιάδων ευρώ, (Β) μια εναλλακτική, πιο προοδευτική κατανομή 3,5% και 12,5% αντίστοιχα, και (Γ) τη λύση της μηδενικής φορολόγισης καταθέσεων κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ:

(Α) 6,75% και 9,9%: 2,08 δισ. χαράτσι στους μικροκαταθέτες και 3,72 δισ. στους μεγαλοκαταθέτες

(Β) 3,5% και 12,5%: 1,1 δισ. χαράτσι στους μικροκαταθέτες και 4,7 δισ. στους μεγαλοκαταθέτες

(Γ) 0% και 15,5%: Μηδενικό χαράτσι στους μικροκαταθέτες και 5,8 δισ. στους μεγαλοκαταθέτες

Το σενάριο Γ καταδεικνύει ότι με έναν φόρο 15,5% στις καταθέσεις άνω των 100 χιλιάδων (που θα έπληττε πολίτες χωρών εκτός Ε.Ε., στους οποίους το κυπριακό κράτος δεν έχει καμία απολύτως ηθική ή νομική υποχρέωση, όσο αφορά την ασφάλεια των καταθέσεών τους), η Κύπρος θα είχε εξοικονομήσει τα 5,8 δισ. που χρειαζόταν χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις εμπιστοσύνης με τον λαό της και με τους υπόλοιπους λαούς της Ε.Ε. Γιατί, λοιπόν, δεν το επέλεξαν εξαρχής;

Είναι προφανές ότι με το σενάριο (Α) που ανακοινώθηκε ως η κοινή Ευρωπαϊκή πολιτική, τα χαράματα του Σαββάτου, καταθέτες (στη μεγάλη τους πλειοψηφία, πολίτες της Ε.Ε.) στους οποίους το κυπριακό κράτος είχε υποσχεθεί ότι δεν θα χάσουν δεκάρα από μια τραπεζική κρίση, θα υποστούν τεράστιο κόστος. Ακόμα και το σενάριο (Β), που το περιορίζει, καταστρατηγεί την αξιοπιστία του κράτους και καταρρακώνει το ηθικό του πολίτη της Ε.Ε. (όχι μόνο του Κύπριου) ο οποίος βλέπει το κράτος να σχίζει ένα νομικά και ηθικά ισχυρό συμβόλαιο που είχε μαζί του. Θα μου πείτε: Τότε, γιατί δεν θα πήγαιναν το κράτος στα δικαστήρια οι καταθέτες;

Δεν έχω αμφιβολία ότι θα το έκαναν αν η Ε.Ε. και η κυπριακή κυβέρνηση επέμενε στη «φορολόγηση» όλων των καταθέσεων. Και άριστα θα έπρατταν. Για αυτό το λόγο, η κυπριακή κυβέρνηση παρουσίασε το χαράτσι ως φόρο και όχι ως κατάσχεση καταθέσεων. Ο κ. Αναστασιάδης, όταν ρωτήθηκε γιατί δεν επέλεξε το σενάριο (Γ), επιχειρηματολόγησε ότι αν το ποσοστό «φόρου» ξεπεράσει το 10%, θα είναι δύσκολο να παρουσιαστεί ως φόρος στα δικαστήρια όπου θα προσφύγουν πολίτες! Δυστυχώς, αυτή του η απάντηση έκρυβε δύο ατοπήματα: Πρώτον, ότι επέλεξε έναν ευφημισμό (βαφτίζοντας «φόρο» το κούρεμα-κατάσχεση) που στόχο έχει την καταστρατήγηση του συμβολαίου κράτους-πολίτη. Δεύτερον, επειδή, στην ουσία, δεν ήθελε να κουρέψει τους Ρώσους καταθέτες με 15,5%, παρά το γεγονός ότι αυτό θα του επέτρεπε να τηρήσει το συμβόλαιο τιμής με τους πολίτες της χώρας του και της Ε.Ε., γενικότερα. Και γιατί αυτό; Επειδή, λέει, κάτι τέτοιο θα διακινδύνευε την εθνική στρατηγική μετατροπής της Κύπρου σε… Ελβετία της Μέσης Ανατολής. Λες και αυτό το όνειρο δεν έχει γίνει σκόνη, ήδη!

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, φημολογείται ότι η κυπριακή κυβέρνηση, κατόπιν εορτής, διαπραγματεύεται με την Ε.Ε., την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, την αλλαγή της αρχικής απόφασης, ώστε να εξαιρεθούν τελικά οι καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων – να ενεργοποιηθεί το σενάριο Γ, δηλαδή. Μακάρι. Το ερώτημα, όμως, εξακολουθεί να τίθεται: Τώρα το σκέφτηκαν; Τέτοια επιπολαιότητα, τόσο από τη Λευκωσία, όσο και από την Ε.Ε.;

Συμπέρασμα

Σε αυτή τη συνολικά θλιβερή ιστορία, υπάρχει κάτι που είναι θετικό: Ότι η Κύπρος απέφυγε την αποκλειστική χρήση της εναλλακτικής (1) – η οποία χαντάκωσε την Ελλάδα ελέω του δίδυμου των κυρίων Παπανδρέου-Παπακωνσταντίνου. Είναι σημαντικό, δηλαδή, ότι ο Κύπριος φορολογούμενος δεν σήκωσε όλο το φορτίο των 17 δισ. που απαιτούνταν για να μη γονατίσει το κράτος και το τραπεζικό σύστημα. Δυστυχώς, δεν σεβάστηκαν το συμβόλαιο με τους καταθέτες, όσον αφορά τις πρώτες 100 χιλιάδες που το κράτος είχε δεσμευτεί απέναντι στον Ευρωπαίο πολίτη (και τον Κύπριο, βέβαια) να διασφαλίσει. Ήταν μέγα ατόπημα της νέας κυπριακής κυβέρνησης, που ξεκίνησε με αυτογκόλ, ακόμα κι αν, τελικά, συγκλονισμένοι από την αντίδραση των πολιτών, κάνουν το σωστό εξαιρώντας από το χαράτσι τις καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων. Όσο για την Ε.Ε., τι να πει κανείς; Σε μια περίοδο όπου οι λαοί έχουν αρχίσει να την κοιτούν με όλο και αυξανόμενη εχθρότητα, ανακοίνωσε μια απόφαση που απέδειξε την περιφρόνηση των ηγετών της στο μόνο ίσως συμβόλαιο κρατικής εξουσίας με τους πολίτες που όλοι θεωρούσαν ιερό.

Πέραν, όμως, από τη δόμηση του κουρέματος των κυπριακών καταθέσεων και ανεξάρτητα του αν, τελικά, θα εξαιρεθούν ή όχι οι μικροκαταθέτες από το χαράτσι, το νέο κυπριακό δράμα μας επιβεβαιώνει ότι η Κρίση του ευρώ καλά κρατεί. Και είναι λογικό. Ο μόνος θεσμός που ιδρύσαμε στην Ευρώπη για να δαμάσει την Κρίση, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) αποσταθεροποιεί την Ευρωζώνη μόνο και μόνο με την ύπαρξή του. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον ότι το χαράτσι στις κυπριακές καταθέσεις ονομάστηκε «επιβαλόμενος φόρος σταθερότητας» (stability levy). Λες και οι Ευρωπαίοι ηγέτες μας, χρησιμοποιούν τη λέξη «σταθερότητα» κάθε φορά που παίρνουν μια αποσταθεροποιητική απόφαση ή δημιουργούν ένα νέο εργαλείο που, ακούσια, ενισχύει την αποσταθεροποίηση της νομισματικής μας ένωσης.

(1) Μην ξεχνάμε ότι και στην Ελλάδα, που δεν κουρεύτηκαν άμεσα οι καταθέσεις τον Μάιο του 2010 με το Μνημόνιο Νο. 1, η βαθιά ύφεση που έφερε η τεράστια μνημονιακή συμφωνία κούρεψε ντε φάκτο τις καταθέσεις καθώς η πλειοψηφία, αντιμέτωπη με νέους φόρους και λιγότερα εισοδήματα, αναγκάστηκε να στραφεί στις αποταμιεύσεις για να ζήσει και να καταβάλει τα νέα χαράτσια. Στην Κύπρο η Ε.Ε., εν τη σοφία της, έβαλε το χέρι στις αποταμιεύσεις των μικρομεσαίων άμεσα και χωρίς να περιμένει τη λιτότητα να τις «κατασχέσει» εκ μέρους της!

ΠΗΓΗ: Τρίτη 19-03-2013, http://www.alfavita.gr/apopsi/…82

ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ Η ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

 

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου*

 

Τα μέλη της κυπριακής Βουλής κρατάνε κυριολεκτικά στα χέρια τους τη μοίρα του ελληνισμού, σε Κύπρο και σε Ελλάδα, ενώ οι αποφάσεις που θα λάβουν θα έχουν μεγάλη επιρροή στην περαιτέρω εξέλιξη της ευρωπαϊκής κρίσης. Αν πουν ναι στην απόφαση του Eurogroup δεν έχει τελειώσει μόνο η κυπριακή οικονομία, τελειώνει και το κυπριακό κράτος, η ύπαρξη του οποίου είναι προϋπόθεση ασφαλούς επιβίωσης των Ελληνοκυπρίων στο νησί.

Ήδη τρωθείσα από το Μνημόνιο και τις Δανειακές, η Ελλάδα δεν έχει μεγάλες πιθανότητες να αντέξει επιπλέον τις οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες μιας κυπριακής καταστροφής. Θα οδηγηθεί στο τελικό κραχ και θα παύσει να υπάρχει ως συγκροτημένο κράτος. Οι κυπριακές εξελίξεις οδηγούν σύντομα σε ελληνική έκρηξη.

Το Όχι είναι η αναγκαία συνθήκη σωτηρίας όχι όμως και ικανή. Χρειάζεται άμεσα η εκπόνηση μιας στρατηγικής που θα επιτρέψει τη σωτηρία Κύπρου και Ελλάδας και θα εντάξει τον αγώνα τους σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο. Ήδη, οι εξελίξεις των δύο τελευταίων ημερών κομίζουν μια πληθώρα πολύ χρήσιμων, κρίσιμων πληροφοριών γύρω από το τι συμβαίνει σε Κύπρο, Ελλάδα και Ευρώπη. Καταγράφουμε στη συνέχεια μερικές πρόχειρες σημειώσεις-σκέψεις για την εξελισσόμενη κρίση

1. Ο Νίκος Αναστασιάδης έχει ξεπεράσει, με τη δράση του, τα ιστορικά προηγούμενα του Εφιάλτη και του Γιώργου Παπανδρέου. Χρειάστηκε μόνο 15 μέρες για να καταστρέψει την κυπριακή οικονομία και το κυπριακό κράτος. Προφανώς αυτό δεν προέκυψε σε δύο ώρες, οργανώθηκε πολύ νωρίτερα και ήταν σε γνώση και της ελληνικής κυβέρνησης.

Θυμίζουμε ότι οι αποφάσεις του Εurogroup είναι ομόφωνες, ελήφθησαν δηλαδή με τη συγκατάθεση της Αθήνας

Αν ο κ. Αναστασιάδης ήθελε να διαπραγματευθεί και να φερθεί εντός του πνεύματος του κυπριακού συντάγματος, μπορούσε και όφειλε να ζητήσει να πάει όλο το Εθνικό Συμβούλιο στο Eurogroup, όπως συνέβαινε στις διαπραγματεύσεις για το κυπριακό.

Οι όροι που χρησιμοποίησε στο διάγγελμά του μοιάζουν απελπιστικά με τους όρους που χρησιμοποίησε ο Γιώργος Παπανδρέου: αναφορά στο 1974, στη χρεωκοπία, στη έλλειψη εναλλακτικής κλπ. Το πιθανότερο είναι ότι αυτοί οι όροι έχουν συμπεριληφθεί και στα δύο διαγγέλματα από ανθρώπους της Αυτοκρατορίας του Χρήματος, που επιχειρούν να χειραγωγήσουν τον ελληνικό λαό, παίζοντας επιδέξια με έννοιες πολύ φορτισμένες στο συλλογικό μας ασυνείδητο.

2. Η τρομακτική σημασία της αποκάλυψης Σόιμπλε. Στριμωγμένος ο Σόιμπλε αποκάλυψε δημόσια χωρίς να διαψευστεί ότι η Γερμανία διαφωνούσε με το κούρεμα του χρέους των καταθετών έως 100.000 ευρώ, ποσό εγγυημένο από την ΕΕ. Υπέρ του κουρέματος αυτού τάχθηκε η Κομισιόν, η ΕΚΤ και η κυπριακή κυβέρνηση.

Αφήνουμε κατά μέρος το εκπληκτικό κατόρθωμα του Αναστασιάδη. Αν η περιγραφή Σόιμπλε είναι ακριβής, τότε σημαίνει ότι την ατζέντα δεν τη βάζει η Γερμανία. Και επειδή δεν είναι δυνατόν να τη βάζουν οι ανώτεροι γραφειοκράτες των Βρυξελλών ή της ΕΚΤ, σημαίνει ότι το Χρήμα έχει βρει τον τρόπο να χρησιμοποιεί επιδέξια τη Γερμανία, ειδικά την απελπιστικά πρωτόγονη, επαρχιακή μορφή του γερμανικού εθνικισμού αλά Σόιμπλε και Λάμερς, ως ιδιοτελή χρήσιμο ηλίθιο. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ ανήκει στο πανευρωπαϊκό κόμμα της Goldman Sachs, όπως και σειρά σημαινόντων παραγόντων σε όλα τα κέντρα πολιτικής και οικονομικής εξουσίας της Ευρώπης και της ίδιας της Γερμανίας.

Κουρεύοντας τις καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ, που είχε εγγυηθεί η ΕΕ δεν πλήττουν μόνο τις κυπριακές τράπεζες. Πλήττουν την εμπιστοσύνη σε όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες και την ίδια την ΕΕ. Αν κάποιος θέλει να προκαλέσει «ελεγχόμενη έκρηξη» της τραπεζικής φούσκας, όπως το 2008, ή/και διάλυση της ΕΕ, αυτά ακριβώς θα έκανε.

3. Ο ρόλος του ΔΝΤ. Επιχειρείται τελευταία να εξωραϊσθεί ο ρόλος του ΔΝΤ στην Ελλάδα και να εμφανισθεί ως δήθεν φιλικότερη δύναμη και να επιρριφθούν όλες οι ευθύνες για την ευρωπαϊκή κρίση στη Γερμανία. Η κυβέρνηση του Βερολίνου φέρει ασφαλώς σοβαρότατες ευθύνες, εξίσου όμως σοβαρές ευθύνες φέρουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ, δηλαδή οι δυνάμεις που αφανώς τις επηρρεάζουν, το ΔΝΤ και βεβαίως, και οι κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας που συγκατατίθενται στα μέτρα και ευχαριστούν για το «ενδιαφέρον»

Η Κυρία Λαγκάρντ ήταν παρούσα στις αποφάσεις. Επιπλέον, όλη η ιστορία του κουρέματος ξεκίνησε από την απαίτηση του ΔΝΤ να γίνει βιώσιμο το χρέος.

4. Από το Ανάν στο κούρεμα. Το 2004, είπαν στους Κυπρίους ότι θα καταστρεφόντουσαν αν δεν ψήφιζαν το σχέδιο Ανάν. Τώρα τους λένε ότι δεν τους κατέστρεψαν, όπως ήδη έκαναν με την ανακοίνωση του κουρέματος, που υπήρξε τρομερό πλήγμα στην αξιοπιστία Κύπρου και τραπεζών της, και θα ολοκληρώσουν αν τυχόν επικυρωθεί από τη Βουλή. Το πρόβλημα πια είναι α. ο περιορισμός των ζημιών από το φοβερό πλήγμα στην οικονομική εμπιστοσύνη και β. η σωτηρία του κράτους

5. Μια ιστορική ίσως ανεπανάληπτη ευκαιρία. Η τακτική του σοκ και δέους φαίνεται για πρώτη φορά να μη λειτουργεί στην Ευρώπη με τις αντιδράσεις των κυπριακών κομμάτων και πολιτικών και πολιτών. Η Κύπρος μπορεί να αντιστρέψει την κατάσταση και να επιστρέψει το σοκ, αρνούμενη να ανοίξει τις τράπεζές της όσο δεν βρίσκεται ικανοποιητική λύση στο πρόβλημα. Αν ανοίξει σήμερα τις τράπεζες τάχασε όλα. ‘Οσο τις κρατάει κλειστές θα έχει όλο τον πλανήτη στην αυλή ης

Ικανοποιητική λύση θα μπορούσε να σημαίνει για παράδειγμα ρητή εγγύηση της ΕΚΤ και της Γερμανίας ότι θα συνδράμουν την Κύπρο εάν α. καταρρεύσει η οικονομία της λόγω φυγής κεφαλαίων μόλις ανοίξουν οι τράπεζες και β. γνωρίσει μεγάλη  ύφεση ως αποτέλεσμα των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν.

Εννοείται ότι δεν μπορεί να υπάρξει το παραμικρό κούρεμα κάτω των εγγυημένων 100.000 ευρώ και ενδεχομένως δεν πρέπει να γίνει καθόλου κούρεμα. Τα εν λόγω ποσά άλλωστε είναι αστεία για την Ευρώπη, τελείως δυσανάλογα προς τη ζημιά που προκαλείται.

Επίσης, το πακέτο πρέπει να περιλάβει και ικανοποιητικό μνημόνιο και όχι το μνημόνιο να αφεθεί για μελλοντική διαπραγμάτευση και στην ανύπαρκτη καλή πίστη των εταίρων.

6. Διεθνοποίηση του κυπριακού. Χρειάζεται μια πανευρωπαϊκή καμπάνια με θετική εναλλακτική στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους και θεσμών, που να μη στηρίζεται στο αίτημα αλληλεγγύης, αλλά στην οργανική σύνδεση της μοίρας των υποκείμενων στον πόλεμο των αγορών ευρωπαϊκών λαών

7. Ρωσία και γεωπολιτική. Είναι προφανής η γεωπολιτική στόχευση απομόνωσης και αποκοπής του ελληνικού χώρου (Ελλάδας και Κύπρου) από τον ρωσικό ή/και τον κινεζικό παράγοντα. Η απάντηση στη γεωπολιτική επίθεση η αποδοχή των ρωσικών προτάσεων εξαγοράς κυπριακών τραπεζών και εισόδου στον τομέα αερίου της Κύπρου, εφόσον αυτές ισχύουν.

Οι φίλοι στην ανάγκη φαίνονται. Καμιά χώρα δεν μπορεί να θεωρεί φιλική και συμμαχική προς την Κύπρο αν δεν συνδράμει τώρα τη σωτηρία του κυπριακού κράτους και αντίθετα τη σπρώξει στον όλεθρο. ‘Ολη η εξωτερική και ενεργειακή πολιτική της Δημοκρατίας πρέπει να υποταγούν στην ανάγκη σωτηρίας του κυπριακού κράτους

8. Το ευρώ ως πρόβλημα και το ευρώ ως όπλο. Δεν έχει νόημα να θέσει η Κύπρος με δική της πρωτοβουλία θέμα εξόδου της από το ευρώ σήμερα. Αντίθετα πρέπει να χρησιμοποιήσει όλα τα πολιτικά και θεσμικά εργαλεία που διαθέτει ως μέλος της ΟΝΕ και της ΕΕ για να φέρει σε δύσκολη θέση τις κυρίαρχες δυνάμεις της Ευρωγερμανίας. Αν θέλει η Μέρκελ να τη διώξει ας πάρει εκείνη την ευθύνη, το κόστος και την πρωτοβουλία

8. ΔΗΚΟ, ΕΥΡΩΚΟ και η αστική τάξη της Κύπρου. Αυτά τα δύο κόμματα έκαναν μια σειρά αμφιλεγόμενων επιλογών. Σήμερα καλούνται με την πράξη τους να αποδείξουν ότι τιμούν τη μνήμη των αγωνιστών της ΕΟΚΑ, των διαδηλωτών στην Αθήνα που σκοτώθηκαν για την ένωση, του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και του Δώρου Λοϊζου, του Σπύρου Κυπριανού, του Τάσσου Παπαδόπουλου. ‘Οσο για την αστική τάξη της Κύπρου, ας μην εχει αυταπάτες ότι θα επιβιώσει μιας εθνικής καταστροφής χωρίς ιστορικό προηγούμενο.

* Konstantakopoulos.blogspot.com

Αθήνα 18 Μαρτίου

Η ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΪΚΑΣ ΣΤΗΝ  ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Δήλωση του Γιώργου Κασιμάτη*

Κάθε Έλληνας πρέπει να δει ποιες σκοτεινές δυνάμεις και ποιοι δόλιοι στόχοι βρίσκονται πίσω από το πρωτοφανές χτύπημα που επέφερε η πολιτική και η οικονομική ηγεσία της Ευρωζώνης στην Κυπριακή Δημοκρατία για την κατάλυση και υποδούλωσή της. Κάθε Ευρωπαίος, ιδίως κάθε Ευρωπαίος του Νότου, θα πρέπει να αντιληφθεί και να συνειδητοποιήσει  το νόημα του χτυπήματος, αυτό που επέφερε η σκοτεινή σύμπνοια και συνεργασία των αχόρταγων δυνάμεων της πολιτικής ηγεμονίας και της απληστίας του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού για την κατάλυση και την άλωση του εθνικού κράτους ως πολιτισμικής και πολιτικής οντότητας. Αλλά και κάθε άνθρωπος του Πλανήτη θα πρέπει να συνειδητοποιήσει το τι σημαίνει για τη ζωή του, για τον πολιτισμό του και για τη μελλοντική ιστορία του λαού στον οποίο ανήκει η αγαστή σύμπνοια και συμμαχία της γεωπολιτικής και της καπιταλιστικής ηγεμονίας, του παντοδύναμου οικονομικό-πολιτικού ιμπεριαλισμού.

Ο κ. Σόιμπλε δήλωσε ότι η περίπτωση της Κύπρου είναι διαφορετική από εκείνη της Ελλάδας. Είναι ψέμα! Μόνο η εξωτερική μορφή της πρώτης επέμβασης διαφέρει. Στην Ελλάδα άρχισε με τα «Μνημόνια» του απάνθρωπου δανεισμού – στην Κύπρο άρχισε με το «Μνημόνιο» επέμβασης στις καταθέσεις και στο τραπεζικό σύστημα για να ακολουθήσει και στην οικονομική πολιτική. Στην ουσία της, όμως, η επέμβαση είναι ίδια και απαράλλαχτη: Είναι η άλωση της εθνικής οικονομίας και η αρπαγή του εθνικού πλούτου, είναι η άσκηση γεωπολιτικής κυριαρχίας στην περιοχή, είναι η νέα μορφή πολέμου για την κατάκτηση και κατάλυση του εθνικού κράτους, είναι η αρχή του δεύτερου μετά την Ελλάδα πειράματος επιβολής των κέντρων υπερεθνικής εξουσίας του οικονομικό-πολιτικού  ιμπεριαλισμού  για την κατάλυση των αρχών δημοκρατικής νομιμότητας και προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Η επέμβαση στην Κύπρο μας αποκαλύπτει τις ίδιες μεθόδους και τις ίδιες δυνάμεις που μας αποκάλυψε η επέμβαση στην Ελλάδα: πώς προκαλούνται οι οικονομικές κρίσεις, πώς διογκώνονται, πώς γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης και κερδοσκοπίας  και πώς μεταβάλλονται σε όπλα υποδούλωσης των λαών και γεωπολιτικών επικυριαρχιών.

Η επέμβαση στην Κύπρο, όπως και η επέμβαση στην Ελλάδα το 2010, μας αποκαλύπτει, πώς η οικονομική επάρκεια μιας χώρας χειραγωγείται και μετουσιώνεται σε οικονομική κρίση και ανάγκη επιβίωσης του λαού, πώς ασκείται η πολιτική του τρόμου, πώς δυσφημείται και συκοφαντείται ένας λαός και πώς ασκείται η πολιτική ενοχής της υποταγής του. Μας αποκαλύπτει πώς επιλέγονται οι «εκλεγόμενες» κυβερνήσεις, πώς δημιουργούνται οι «πλειοψηφίες» της Βουλής και πώς χειραγωγείται η δημοκρατία και η λειτουργία του πολιτεύματος μιας χώρας.

Άκουσα αιτιάσεις εις βάρος του κυπριακού τραπεζικού συστήματος που δικαιολογούσαν δήθεν την επέμβαση: ότι το τραπεζικό αυτό σύστημα είναι υπερτροφικό αναλογικά με το μέγεθος της χώρας και ότι, δήθεν, δεν τηρούσε πάντοτε την αρχή της νομιμότητας. Διερωτώμαι: δεν είδαν, άραγε, οι Βρυξέλλες γύρω τους κανένα άλλο υπερτροφικό τραπεζικό σύστημα μικρού κράτους; Ούτε έμαθαν ποτέ για ανομίες ευρωπαϊκών τραπεζικών συστημάτων;

Ένα είναι βέβαιο: ότι η επέμβαση της Τρόικας στο τραπεζικό σύστημα της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι αντίθετη με τις αρχές νομιμότητας του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παραβιάζει την  εθνική κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και απειλεί άμεσα δικαιώματα του ανθρώπου. Αλλά φαίνεται ότι αυτή η ανομία που υποσκάπτει σήμερα τα θεμέλια του ευρωπαϊκού πολιτισμού, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κοινωνικού κράτους δικαίου δεν έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Τρόικα και τις δυνάμεις που εκπροσωπεί…

Πριν κλείσω αυτές τις γραμμές, άκουσα το διάγγελμα του Προέδρου της Κύπρου. Νόμιζα ότι το ημερολόγιο γύρισε πίσω και άκουγα το Γιώργο Παπανδρέου το Μάιο του 2010 και αργότερα τους επόμενους δύο πρωθυπουργούς μετά από κάθε «Μνημόνιο» και από κάθε παράδοση όπλων και υποταγή της χώρας. Οι δυνάμεις που απεργάζονται και υπηρετούν σήμερα το δέσιμο της Κύπρου χειροπόδαρα δεν μπόρεσαν να αλλάξουν τη μονοτονία του πολιτικού λόγου άλωσης και υποδούλωσης του εθνικού κράτους. Ίδιες λέξεις, ίδιοι εκβιασμοί, ίδιος λόγος «φόβου και δέους», ίδια «ενοχή» του κυπριακού λαού και ίδια «ευθύνη «παλαιότερων κυβερνήσεων», ίδιος «μονόδρομος σωτηρίας». «ίδιες υποσχέσεις» («άτακτη χρεωκοπία», «απώλεια των καταθέσεων», «έξοδος από το ευρώ», «γκρεμός», «καταστροφή», «αίσθημα ενοχής»,  «η μόνη λύση σωτηρίας», η «μοναδική και τελευταία θυσία», η «σύντομη ανάκαμψη»). Ένα πρέπει να ξέρει ο κυπριακός λαός: ότι στην Ελλάδα όλα αυτά αποδείχτηκαν ψεύδη. Παρά την αποκάλυψη όλων των ειδών ψεύδους που χρησιμοποιήθηκαν, παρά το ότι οι ίδιοι οι δανειστές ομολογούν το «λάθος», η δουλεία συνεχίζεται με όλο και πιο αβάσταχτα βάρη, μέχρι την τελική άλωση του ελληνικού πλούτου και μέχρι την πλήρη εξαθλίωση του ελληνικού λαού – αν δεν υπάρξει αποφασιστική αντίσταση και αλλαγή.

Ο Κυπριακός Λαός οφείλει να πάρει το μάθημα από την αδελφή του, την Ελλάδα: Να μην υποκύψει στους εκβιασμούς της πολιτικής του φόβου, της ενοχής και της ανασφάλειας. Οφείλει να συνειδητοποιήσει τη γεωπολιτική του ισχύ και τη δύναμη του υποθαλάσσιου πλούτου του. Οφείλει να θυμηθεί την Ιστορία του: ότι όρθωσε το μικρό αλλά τιτάνιο ανάστημά του στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη διάδοχό της  Τουρκία, καθώς και στην κοσμοκράτειρα Αγγλική Αυτοκρατορία. Να θυμηθεί ότι είναι ακόμη νωπή η τόλμη του, με την οποία, με άξια ηγεσία και αψηφώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αγγλία και την Ευρώπη, απέκρουσε την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας με το πρωτοφανές έκτρωμα του διεθνούς δικαίου, το Σχέδιο Ανάν.

Με όλο αυτό το οπλοστάσιο, ο Κυπριακός Λαός οφείλει να οργιστεί, να αγανακτήσει και να αντιδράσει με όλα τα νόμιμα μέσα της δημοκρατίας. Τώρα! Οφείλει να αξιώσει από τον Πρόεδρο της Κύπρου την ανάκληση της συναίνεσής του, οφείλει να κινητοποιήσει στο σωστό δρόμο της Πατρίδας το αντιπροσωπευτικό του σώμα και, αν χρειαστεί, να αξιώσει λαϊκή ετυμηγορία για το μεγάλο ανοσιούργημα της επέμβασης. Η ελλαδική εμπειρία ας γίνει οδηγός του Λαού της Κυπριακής Δημοκρατίας!

Πειραιάς, 17 Μαρτίου 2010

 

Σημείωση από τΜτΒ: Το άρθρο – δήλωση μου ήλθε με το ηλ. Ταχυδρομείο.

Ο «γόρδιος δεσμός» της αριστερής ταυτότητας

Συμβολή σ' έναν διάλογο για την ανθρωπολογική σημασία των ρήξεων σε βάση και εποικοδόμημα.

 

Των Νίκου Λάιου* και Αλέξανδρου Σταθακιού**

H μερικότητα της επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ τον Μάη και τον Ιούνη του 2012, εκλογική καθώς ήταν, αλλά και η καθολικότητα της πίεσης για άμεσες και πρακτικές λύσεις στο κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα της Χώρας, πυρηνικά πολιτική όντας, έβαλαν ίσως «στον πάγο» την συγκεκριμενοποίηση μιας αριστερής Ταυτότητας. Ακριβώς αυτή η καθυστέρηση έδειξε πως η αναζήτηση τέτοιας ταυτότητας, όπως κάθε άλλης, δεν μπορεί να είναι διεργασία αφηρημένη ή «θεσμική», αλλά διαρκώς δοκιμαζόμενη στις συγκεκριμένες κοινωνικές πρακτικές ως αναφαίρετο τμήμα τους.

Η αναζήτηση αριστερής Ταυτότητας του ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να αντικρύζεται σαν ευθύγραμμη πορεία με κάποιο τέλος. Αντίθετα, θα πρέπει να διέρχεται από πραγματικά λαϊκά αιτήματα και αντιστάσεις απέναντι στις ανθρωποκτόνες πολιτικές περίσωσης του καπιταλισμού. Θα πρέπει, δηλαδή, να αναλύεται ως διαρκές ζητούμενο, σε υλικό επεξεργασίας από όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους στο πεδίο των καθημερινών, άμεσα βιωμένων και κατανοητών αντιθέσεων. Και από τους ίδιους ανθρώπους, στις ίδιες πρακτικές διαδικασίες, να συντίθεται βήμα-βήμα ως ελάχιστο συλλογικό σημείο αναφοράς. Έτσι μονάχα, η αναζήτηση αριστερής Ταυτότητας παύει να είναι «υπαρξιακό πρόβλημα» κομματικών ή άλλων μηχανισμών.
Παραπέρα, δεδομένης της κατάρρευσης κάθε Προτύπου/Μοντέλου (πιστεύουμε και των μέχρι σήμερα αριστερών), η ζητούμενη Ταυτότητα οφείλει να εμπεριέχει και να εμπεριέχεται σε Υπερβάσεις, για να μπορεί να σταθεί ως «νέα μεγάλη διήγηση» στα μυαλά και τις καρδιές των ζωντανών ανθρώπων. Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να αποσπαστεί η συγκρότηση Ταυτότητας από τους δήθεν «ειδικούς» μιας πολιτικής και ιδεολογίας των διαδρόμων, και να προσφερθεί στα μέλη της κοινωνίας, στους αληθινά «ειδικούς» της περίπλοκης Ζωής. Θα πρέπει, επιπλέον, μέσα στην ζωντανή κοινωνία να προτείνεται ως ένα χειροπιαστό κοινωνικό και πολιτισμικό μοντέλο πετυχημένου, ολοκληρωμένου αποχωρισμού από καθετί που πέθανε.

Η διαδικασία συγκεκριμενοποίησης, λοιπόν, μιας αριστερής ταυτότητας περνά από ένα Νέο Παράδειγμα, που θα μπορεί να γίνεται κατανοητό και να είναι στοιχειωδώς αποτελεσματικό ως διάδοχο της καπιταλιστικής κρίσης, της κοινωνικής και πολιτισμικής παρακμής, της συνολικής κατάρρευσης των λεγόμενων «δυτικών» μοντέλων κατανόησης και τροποποίησης του κόσμου, του ανθρωπολογικού αδιεξόδου – διαδικασίες συμπλεκόμενες στην εξέλιξή τους σε σχεδόν παγκόσμιο επίπεδο. Σε τελική ανάλυση χρειάζεται μια νέα, αγωνιστική κοσμοαντίληψη Λόγου-Πράξης, που θα παρακινεί μεγάλες ομάδες ανθρώπων ως ενεργά κοινωνικά πρόσωπα (ούτε ως «άτομα» ούτε ως «μάζα») να της δώσουν υπόσταση, να αγωνιστούν με συνέπεια, πίστη και αποφασιστικότητα για την πραγμάτωσή της.

Αριστερή ταυτότητα σήμερα έξω από αυτές τις εν εξελίξει διαδικασίες είναι ζήτημα αφηρημένο, σχολαστικό και συντηρητικό. Άρα, όχι μόνο πολιτικά αδύναμο, αλλά και ανάξιο του σεβασμού ή καν της προσοχής της κοινωνικής πλειοψηφίας, που της προσφέρονται κι άλλες, πολύ πιο συμπαγείς, αυθεντικά συντηρητικές προτάσεις, σαν «λύση» στα αδιέξοδά της.

Οι Συνιστώσες: Μια πρώτη συμβολή της Ανάγκης

Ξεκινήσαμε με την γενική θέση μας. Ας δούμε τώρα ένα από τα ειδικά πολιτικά χαρακτηριστικά της μέχρι σήμερα πορείας, που θεωρούμε ως κεντρικό της και ταυτόχρονα οριακό της.

Δυστυχώς ή ευτυχώς η Ιστορία προχωρά με άλματα. Και η επείγουσα, πρακτική  ανάγκη για ένα «τεθωρακισμένο όχημα μάχης» των κοινωνικών ομάδων, που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί η Αριστερά, λειτούργησε σαν πελώριο πολιτικό ελατήριο: Ο ΣΥΡΙΖΑ συσπείρωσε με επιτυχία πολλές δυνάμεις, από μεταρρυθμιστικές έως επαναστατικές, και ένα κομμάτι του λαού τις εκτίναξε στον εξώστη της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ας σημειώσουμε παρενθετικά ότι ο εξώστης αυτός, από άποψη πολιτική ως τώρα αξιοποιείται περισσότερο θεσμικά και λιγότερο πυρηνικά – μάλιστα σε ένα (αστικοδημοκρατικό) θεσμικό πλαίσιο ποσοτικά συρρικνούμενο και ποιοτικά αντιδραστικοποιούμενο ως σύνολο, ειδικά κατά την τελευταία τετραετία των «μνημονίων».

Η σημασία των ιδεολογικών ή και ταξικών διαφορών αυτών των εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ δυνάμεων ατρόφησε μπρος στην συντριπτική δύναμη της πραγματικότητας. Η πραγματικότητα τις έκανε να εμφανίζουν κοινό φόβο, θυμό, αμηχανία απέναντι στην χυδαία αγοραία αντιμετώπιση των κοινωνικών και πολιτικών πραγμάτων, η οποία πλήττει και τις ίδιες. Αυτή η ισοπεδωτική αντίληψη και πρακτική, που επιβάλλει η ολιγαρχία για να επιβιώσει, δημιουργεί τέτοιες απώλειες σ' όλες τις κοινωνικές τάξεις πλην κομματιών της μεγαλοαστικής, τέτοια κοινωνική πόλωση σε δυο σημεία με τάσεις οριστικής διαγραφής των ενδιάμεσων, ώστε οι ιδεολογικές διαφορές να παραμερίζονται αναγκαστικά. Αυτή είναι, νομίζουμε, η ανατομία του πρώτου βήματος, ως ένα «δείγμα αμοιβαίας καλής θέλησης» απέναντι στις «οικείες Άλλες» αριστερές ιδεολογίες, για να επιβιώσει η καθεμιά έναντι του κοινού εχθρού.
Έτσι αναγκαστικά, λοιπόν, όλες οι δυνάμεις συνεισέφεραν κάποια πρωτόλεια υλικά για την θωράκιση του «οχήματος» ΣΥΡΙΖΑ. Δεδομένων των κοινωνικών και πολιτισμικών εξελίξεων, ως κορυφαία στιγμή αυτής της πρώτης πολιτικής συνεισφοράς αποτιμούμε την συμφωνία όλων, πως για να είναι ισχυρή η θωράκιση, τα συντιθέμενα υλικά θα δουλευτούν απ' την αρχή.

Είναι η Ανάγκη ικανή συνθήκη της Υπέρβασης;

Πράγματι, λοιπόν, ο συνδυασμός πίεσης εξωτερικών της Αριστεράς δυνάμεων και ενστικτώδους ανταπόκρισης από δυνάμεις στο εσωτερικό της Αριστεράς, αναγκάζει σε συνεχή προγραμματική επιδίωξη της εσωτερικής ενότητας. Είναι αρκετή αυτή;
Η εμπειρία δείχνει ότι σημειώνεται μεγάλη καθυστέρηση στην πρακτική διαδικασία «σύνθεσης των υλικών», που στην πραγματικότητα είναι σύνθεση εμπειριών ζωής, τρόπων σκέψης και πράξης, βεβαιοτήτων και συμπαγών αρχών «στιλβωμένων» στην ανάγκη μαχητικής προβολής τους. Συχνά και επιβολής τους en bloc. Υπογραμμίζουμε ότι αναφερόμαστε εδώ στην γενική διαδικασία, αφού προφανώς υπάρχουν πολύ ζωηρές επιμέρους κινήσεις (τοπικές, συνοικιακές, συνδικαλιστικές, φεμινιστικές, κλπ.) που καταφέρνουν, μέσα από την κοινή δράση, να κάνουν Υπερβάσεις «στο πεδίο». Αυτές οι οάσεις αληθινού ηρωισμού, όμως, δεν μπορούν να υπερκεράσουν τα κεντρικά κενά.

Αυτή η πολλαπλή καθυστέρηση είναι μια απόδειξη, κατά την άποψή μας, πως όλα τα μέχρι σήμερα γνωστά και κραταιά αριστερά Παραδείγματα στην Ελλάδα υποφέρουν απίθανα απ' την ειδική καθίζησή τους μέσα στο γενικότερο περιβάλλον παρακμής και αποδιοργάνωσης/αποσύνθεσης. Δεν εννοούμε ότι η αριστερή κριτική και η όποια αριστερή πρόταση δεν έχουν πια λόγο ύπαρξης. Τότε δεν θα υπήρχε λόγος να σκεφτούμε καν να γράψουμε το άρθρο. Ο καπιταλισμός δεν έπαψε να είναι δομικά καπιταλισμός, που με τις νεοφιλελεύθερες εκδοχές του σκληραίνει και απογυμνώνεται από ιδεολογικές και άλλες αυταπάτες, προβάλλοντας ακόμα και στα πιο δύσπιστα μάτια ως μάχη μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας. Κι ας μην την ονομάζουν όλα τα στόματα έτσι…

Ακριβώς, όμως, επειδή ο καπιταλισμός δεν διστάζει να συντρίψει ακόμη και βασικά ιδεολογικά του υποστηρίγματα της τελευταίας 50ετίας (κράτος πρόνοιας, κοινωνική κινητικότητα, εργασιακά δικαιώματα, δημοκρατία κλπ.) για να επιβληθεί δια πυρός και σιδήρου μέσα στις νέες συνθήκες, αναρωτιόμαστε αν και η Αριστερά έχει το μυαλό και τα κότσια να ανασυνθέσει τα δικά της Παραδείγματα: για να σηκώσει το γάντι και ν' αναμετρηθεί στα ίσια, με τελικό στόχο να νικήσει. Άρα, μιλάμε εδώ για καθίζηση των αριστερών Παραδειγμάτων ως αυτοπροσδιοριζόμενων ιδεολογικών πυρσών, που τάχα φέγγουν μακρύτερα απ' τους άλλους στην πηχτή, βαθειά νύχτα του καπιταλισμού όπως τον γνωρίσαμε. Από την άποψη αυτή όλα έχουν κλείσει τον ιστορικό κύκλο της ζωής τους μες στον ευρύτερο ιστορικό κύκλο. Κι αυτό πρέπει να το πάρουμε απόφαση. Η νύχτα προχώρησε και πλησιάζει βίαια το χάραμα. Θα 'μαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτά που θ' αντικρύσουμε; Θα 'μαστε σε θέση «να κρατηθούμε όρθιοι» (για να χρησιμοποιήσουμε ένα σύνθημα της περιόδου) μαζί με την κοινωνία, από σημεία που θα είναι και σταθερά και για όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους – αφού αυτοί συναποτελούν την κοινωνία;

Να εκλεπτύνουμε την Ανάγκη με την Λογική και την Αισθητική

Η βιαιότητα της σύγκρουσης στην μικρή Ελλάδα μας, που έχει γίνει ένα απ' τα πρώτα «χαρακώματα» της παγκόσμιας οικονομικής και γεωπολιτικής διαμάχης, προστάζει όλη αυτή η καθυστέρηση του υποκειμενικού, του πολιτισμικού, του ιδεολογικού -του «εποικοδομήματος» που θα έλεγε ο Μαρξ- να ξεπεραστεί διαλεκτικά μέσα από την συνθετική Υπέρβαση όλων των επί μέρους αριστερών παραδόσεων.  Άρα, όχι με μια αναγκαστική συγκόλληση, αλλά με την ειλικρινή και γενναία κριτική αποτίμηση όλων των παραδόσεων, την αντιπαραβολή τους με τις σημερινές πραγματικές ανάγκες των καταπιεσμένων, στον τόπο μας και σε όλο τον κόσμο. Μάλιστα δε, να προχωρήσει έτσι σε μια νέα σύνθεση, όχι επιδιώκοντας ένα ακόμα «ακαδημαϊκό» εργαλείο, αλλά ένα νέο πολιτικό «ευαγγέλιο» δράσης, άξιο ν' απομνημονευτεί, να γραφτεί στους τοίχους και να τραγουδηθεί στους αγώνες.

Οι συνθέσεις με άξονα την διαλεκτική μέθοδο απαιτούν χρόνο. Και ο χρόνος των καιρών μας είναι πυκνός. Όσοι επέλεξαν να μην παρακολουθούν τις εξελίξεις ή να τις παρακολουθούν χωρίς να μετέχουν σ' αυτές, οικειοποιούμενοι απλά τα λαϊκά ξεσπάσματα και προχωρήματα -όταν αυτά προέκυπταν- είναι αναγκαίο να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλίες, πριν η Ιστορία τους καταστήσει  άχρηστα υλικά. Στο πλαίσιο της Ελλάδας των Μνημονίων, η Αριστερά, η οποία διεκδικεί ρόλο πρωτοπορίας σε μια συμμαχία που θα σώσει τις υλικές, πολιτικές, πολιτιστικές και ηθικές προϋποθέσεις της Ελευθερίας σε μια ρημαγμένη Πατρίδα, δεν μπορεί να συνομιλεί με τους ενδεχόμενους κοινωνικούς συμμάχους της όντας η ίδια ένα συμπίλημα παραδόσεων που δεν θέλουν να υπερβούν τον εαυτό τους μέσα στο νέο ιστορικό πλαίσιο. Αυτό ισχύει για όλους τους αγωνιστές της Αριστεράς – και τους χθεσινούς «ταξικούς» και τους χθεσινούς «ανανεωτικούς». Απ' τον λαό δεν λείπουν οι λογής «καθηγητές», με κουστούμι ή με αμπέχονο, αλλά οι αληθινοί σύντροφοι, οι συμμέτοχοι που θυσιάζουν τον παλιό εαυτό τους, προσφέροντας το μυαλό και την καρδιά τους σε μια νέα, συλλογική πορεία κοινωνικής και πολιτιστικής ανόρθωσης. Λείπουν οι άνθρωποι, που θα απεκδυθούν τις «ατομικές» προβιές τους, για να επαναφέρουν μαζί με τους υπόλοιπους την κοινωνία στον πολιτικό στίβο – κι όχι η αντιπαράθεση για τον χαρακτηρισμό του στίβου αυτού ως «ταξική πάλη» ή «κοινωνικό συμβόλαιο». Την τελική πορεία και τους χαρακτηρισμούς θα επιλέξει και θα ονοματίσει ο λαός. Τραγουδώντας τους.

Επαναστάτες και Ανανεωτικοί – «Πολύ Ταξικοί» και «Λίγο Ταξικοί»

Η ίδια η φύση της Αριστεράς από τον καιρό της Γαλλικής Επανάστασης, δεν επιτρέπει «μεταμφιέσεις». Αριστερά σημαίνει συνειδητή ανάληψη δράσης για την διαρκή και ριζική αλλαγή των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών υπέρ των κοινωνικών ομάδων που αδικούνται, στην γοργοκίνητη νεωτερικότητα -και όχι μόνο στον καπιταλισμό- με διαρκές ζητούμενο το πέρασμα σε μια καλύτερη κοινωνία, καλύτερων ανθρώπων. Για να μην αποκλίνει απ' αυτήν την στρατηγική της, η Αριστερά οφείλει να είναι επαναστατική και ανανεωτική. Αν η ανανέωση δεν στοχεύει -με την «αναγόμωση» της κοινωνικής και πολιτικής δυναμικής- να προκαλέσει τις πλέον ριζικές αλλαγές, τότε μπορεί απλά να είναι το πρόσχημα της αναθεώρησης αρχών για να διευκολυνθεί η οπισθοχώρηση. Αν η επαναστατική οπτική δεν αφουγκράζεται τον αχό των κοινωνικών κυμάτων, αν δεν βλέπει σε ποιες εξοχές της καθημερινότητας χτυπούν κάθε στιγμή για να ριχτεί μαζί τους σε κοινό αγώνα, τότε αυτοαναιρείται σε έναν αχρείαστο κοινωνικά μάντη κακών και ακατανόητο πολιτικά φορέα της οποιασδήποτε «καθαρότητας».

Επαναστάτης και Ανανεωτικός είναι αυτός που θέτει ερωτήματα για τις ιδέες και τις πρακτικές και που δοκιμάζει απαντήσεις στην πράξη. Ώστε να ξεπεραστούν σκληρύνσεις, καθυστερήσεις, στερεοτυπικές συμπεριφορές που ο χρόνος συσσωρεύει και πάνω του, ώστε να γίνει ο ίδιος δυναμικό στοιχείο στην αναπότρεπτη κίνηση της Ιστορίας. Στην πραγματικότητα, η Ανανέωση και η Επαναστατικότητα μοιάζουν με δυο καθρέφτες, που αντικρύζουν ο ένας τον άλλον σε κριτικά άπειρο βάθος. Κι όμως, μέχρι σήμερα λειτουργούν σαν σκόρπια θρύψαλα, δημιουργώντας ένα αλαλούμ στρεβλωμένων ειδώλων.

Ο Λόγος (και η Αισθητική) στον λαό

Υπάρχει τρόπος απεγκλωβισμού του ΣΥΡΙΖΑ και ολόκληρης της Αριστεράς από την εσωτερική, «υπαρξιακή» δυσκινησία της; Μέχρι τώρα η Αριστερά δεν τον έχει βρει στην πράξη, αν και συχνά επικαλείται αφ' ενός τον λαό, αφ' ετέρου την τακτική ευελιξία. Ειδικά όταν ψυχανεμίζεται ότι έχει στριμωχτεί με δικές της ευθύνες, ας πούμε επειδή φώναζε για την «επαναστατικότητα» ή τον «ανανεωτισμό» της χωρίς νά 'ναι ούτε το ένα ούτε το άλλο στην πράξη, μιας και οι εξελίξεις προχωρούσαν ερήμην της και την άφηναν πίσω. Να, λοιπόν, που εφαρμόσαμε την αντίληψη ότι σε κάθε μάχη υπάρχουν τακτικές οπισθοχωρήσεις και ανακωχές! Μόνο που το κάναμε, συχνά, εκ των υστέρων, για να αποποιηθούμε τα ελλείμματά μας και με κίνητρο την Ανάγκη και μόνο. Πράγμα που σημαίνει ότι η στρατηγική της Αριστεράς, όπως την θέσαμε λίγο παραπάνω, κινδυνεύει. Γιατί αυτή έχει στο επίκεντρό της τον Άνθρωπο. Κι ο Άνθρωπος δεν είναι ον της Ανάγκης μόνο, μάλιστα με μια πρωτοκαθεδρία -λιγότερο ή περισσότερο «ταξική»- των οικονομικών όρων της. Ο Άνθρωπος είναι ον και της Ανάγκης και της Λογικής και της Αισθητικής.

Κι αν αυτό χρειάζεται περισσότερη κουβέντα, ας μείνουμε σε πέντε αλληλοσχετιζόμενα και, πιστεύουμε, πρακτικά ερωτήματα:

α). Ποια παραδειγματική Λογική και ποια παραδειγματική Αισθητική περιέχουν τα επιχειρήματα της αντιπαράθεσης «πολύ ταξικός vs. λίγο ταξικός» που θα πείσουν και θα συγκινήσουν τον λαό;

β). Μια ατζέντα και επιχειρηματολογία με άξονα το Οικονομικό (παραγωγή, ύφεση, ανάπτυξη, χρέος κοκ.), όσο «επαναστατική» ή «μεταρρυθμιστική» κι αν είναι, σε τελική ανάλυση και επί της ουσίας δεν περιορίζεται στο πεδίο της Ανάγκης και του άμεσου υλικού Οφέλους;

γ). Με τέτοια συνθήματα και τέτοια επιχειρηματολογία, τι είδους Ανθρώπους καλούμε να ριχτούν στην πολύ σκληρή μάχη για την Διέξοδο και τι είδους Διέξοδος θα είναι αυτή;

δ). Θα είναι καν Διέξοδος μια κίνηση με κυρίαρχο ελατήριο την Ανάγκη και το υλικό Όφελος; ή θα είναι μια εκτόνωση της Ανάγκης, ενδεχομένως με κάποια ελάχιστα υλικά Οφέλη – άρα χωρίς διαδικασίες ποιοτικών αλλαγών βάθους στους Ανθρώπους, δηλαδή εκτός της αριστερής στρατηγικής όπως την παρουσιάσαμε πιο πάνω;
ε). Κατ' επέκταση, πώς οι ίδιοι οι Άνθρωποι της Αριστεράς θα κάνουμε το βήμα πέρα απ' την δική μας Ανάγκη, πέρα ακόμη κι από εκείνη την Λογική που την κάνει η Ανάγκη μας ό,τι θέλει -πέρα απ' τα ιδιοτελή οφέλη μας (υλικά, ιδεολογικά κλπ.)- για να είμαστε βοηθητικοί στην κοινωνία;

Ο λαός, οι Άνθρωποί του, έχουν πολλά να πουν και να κάνουν. Έχουν να μιλήσουν τις ανάγκες τους, τα ενδιαφέροντά τους, τις δυσκολίες τους, τους φόβους τους, τα όνειρά τους, στιγμιότυπα της προσωπικής πορείας τους μέχρι τα σημερινά αδιέξοδά τους. Ειδικά τα αδιέξοδα είναι συμπυκνωμένα σημεία αυτοκριτικής, συγκεφαλαίωσης, προεργασίας για το επόμενο βήμα, που μόνο ως ρήξη μπορεί να πραγματοποιηθεί στην συνθήκη του φαινομενικά αξεπέραστου εμποδίου.  Όταν αυτοί που όντως έχουν πεισθεί ότι ο κύκλος έφτασε στο τέλος του βρουν όρους ειλικρινούς συζήτησης και κοινής πράξης χωρίς φυτευτούς «καθοδηγητές», αλλά με «αυτοφυείς» πρωτοπόρους σαν τον Ρήγα και τον Μαρίνο Αντύπα , τότε (και όχι «αυτόματα», από σκέτη Ανάγκη ή και Λογική) έχουν ένα σημείο εκκίνησης. Τότε μονάχα θ' αρχίσουν να γράφουν τον επόμενο κύκλο, τούτη την φορά Ωραίον κι όχι ωραιοπαθή, Μετρημένον κι όχι μέτριο, Αισθητικό κι όχι αισθησιακό.

Ειδικά στις σημερινές συνθήκες ακραίας ταξικής πόλωσης, ιμπεριαλιστικής επέλασης και κοινωνικής πολτοποίησης, τα υλικά γραφής της επόμενης «μεγάλης διήγησης» της Αριστεράς δεν βρίσκονται μέσα στον εσωστρεφή υπερθεματισμό «πολύ ταξικό vs. λίγο ταξικό». Βρίσκονται στις εξωστρεφείς πυκνώσεις, που συμπεριέχουν ακέραιο το ταξικό: «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» και «Ελευθερία ή Θάνατος». Πόσο κάποια ζωηρά, πολύτιμα κομμάτια της σύγχρονης Αριστεράς απέχουν απ' αυτήν την εμπνευσμένη ποιητική της ρήξης, της ανατροπής, της Υπέρβασης! Απέχει, άραγε, και ο αγωνιζόμενος λαός;

Η Ιστορία φαίνεται να έκλεισε το μάτι στον ΣΥΡΙΖΑ, χάρις στους εκατοντάδες χιλιάδες νευρώνες του αγωνιζόμενου λαού. Να μην ξεχνάμε, ακόμα, ότι χάρις στην ίδια συμβολή, η Ιστορία κουνάει γοργά τα πόδια της και προχωράει. Ελπίζουμε να ανασκουμπωθούν ο ΣΥΡΙΖΑ και η άλλη Αριστερά, να την προλάβουν. 

*  Ο Νίκος Λάιος είναι Κοινωνικός Ανθρωπολόγος, Γενικός Γραμματέας του Σωματείου των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων.

** Ο Αλέξανδρος Σταθακιός είναι Θεολόγος-Κοινωνιολόγος, Αντιπρόεδρος του Σωματείου των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 14 Μάρτιος 2013, http://e-dromos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=11328….821&Itemid=61

Γιατί έγινε η δήμευση των καταθέσεων στην Κύπρο;

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Αυτό που έγινε στην Κύπρο με κατευθείαν «κούρεμα» των καταθέσεων δεν είναι ολίσθημα, ούτε λάθος, ούτε κάποιο αναγκαίο κακό. Πρόκειται για έγκλημα εκ προμελέτης που αποφασίστηκε από το Eurogroup στις 15/3 και εκτελέστηκε από τον νέο Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη, γνωστό οικονομικό δολοφόνο και διαπλεκόμενο με πολύ σκοτεινά συμφέροντα.

Το βασικό πρόβλημα δεν βρίσκεται απλά στο «κούρεμα» των καταθέσεων, αλλά στο ανεπανόρθωτο πλήγμα που δέχτηκε το τραπεζικό σύστημα του νησιού. Είτε περάσει το «κούρεμα», είτε όχι. Είτε γίνει στα 9,90 % για πάνω από 100 χιλιάδες ή όχι, είναι παντελώς αδιάφορο. Κανείς δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη σ' ένα τραπεζικό σύστημα όπου κάποιος αποφασίζει αυθαίρετα το «κούρεμα» των καταθέσεων. Ένα τέτοιο τραπεζικό σύστημα δεν μπορεί να σταθεί. Ακόμη κι αν ανακληθεί το «κούρεμα», ποιος μπορεί να έχει εμπιστοσύνη ότι κάτι τέτοιο δεν θα επαναληφθεί; Επομένως το σίγουρο είναι ότι οι τράπεζες της Κύπρου, είτε «κουρευτούν» οι καταθέσεις, είτε όχι, θα έχουν να αντιμετωπίσουν – μόλις, όποτε, ή αν ανοίξουν ποτέ – ένα γενικευμένο πανικό καταθετών που θα επιδιώκουν την ανάληψη των χρημάτων τους από τις τράπεζες. Και έχουν απόλυτο δίκιο.

Τι τράβηξε την προσοχή στην Κύπρο των αρπακτικών της Ευρωζώνης; Μα το ύψος των καταθέσεων που βρίσκονται στις τράπεζές της. Οι καταθέσεις στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα ανέρχονται στο 382% του ΑΕΠ της Κύπρου. Ίσως ο υψηλότερος δείκτης καταθέσεων στην ευρωζώνη. Το αντίστοιχο ποσοστό για την Ιρλανδία είναι 152%, ο μέσος όρος της ευρωζώνης κυμαίνεται περίπου στο ΑΕΠ της, ενώ στην Ελλάδα οι καταθέσεις και ρέπος στις εγχώριες τράπεζες ανέρχονταν στα 221 δις ευρώ (Ιανουάριος '13) δηλαδή στο 115% περίπου του ΑΕΠ της χώρας. Με άλλα λόγια οι κυπριακές τράπεζες έχουν πολλές καταθέσεις.

Περίπου το 62,5% των καταθέσεων στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα είναι από κατοίκους της Κύπρου. Πιο συγκεκριμένα ο ιδιωτικός τομέας της Κύπρου διαθέτει (13/2/'13) καταθέσεις στις εγχώριες τράπεζες ύψους 42,3 δις ευρώ, ή 237% του ΑΕΠ της Κύπρου. Από αυτά τα 26,3 δις ευρώ, ή 147% του ΑΕΠ της Κύπρου ανήκουν στα εγχώρια νοικοκυριά, ενώ τα 9,3 δις ευρώ, ή 52% του ΑΕΠ ανήκουν σε επιχειρήσεις. Για να πάρουμε μια ιδέα τι σημαίνουν όλα αυτά, ας αναλογιστούμε ότι στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2013, οι κάτοικοι εσωτερικού διέθεταν καταθέσεις 176,6 δις ευρώ, ή 91% του ΑΕΠ της χώρας. Από αυτά τα 161 δις ευρώ, ή 83% του ΑΕΠ αφορούν σε καταθέσεις των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Ενώ τα νοικοκυριά διαθέτουν σε καταθέσεις 135,8 δις ευρώ ή 70% του ΑΕΠ της χώρας.

Ένα δεύτερο πολύ σημαντικό στοιχείο της καταθετικής βάσης των τραπεζών της Κύπρου είναι το ιδιαίτερο μεγάλο μέγεθος καταθέσεων και ρέπος από το εξωτερικό και κυρίως από χώρες εκτός ευρωζώνης. Το σύνολο των ιδιωτικών καταθέσεων στην Κύπρο που προέρχονται εκτός ευρωζώνης ανέρχονται σε 20,8 δις ευρώ, ή 116% του ΑΕΠ του νησιού. Από αυτά τα νοικοκυριά από χώρες εκτός ευρωζώνης διαθέτουν 4,9 δις ευρώ ή 27%, οι επιχειρήσεις από χώρες εκτός ευρωζώνης διαθέτουν 11,4 δις ευρώ καταθέσεις ή 64% του ΑΕΠ, ενώ πιστωτικά ιδρύματα εκτός ευρωζώνης διαθέτουν 4,5 δις ευρώ ή 25% του ΑΕΠ της Κύπρου. Στην Ελλάδα, για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, οι καταθέσεις και ρέπος μη κατοίκων της ζώνης του ευρώ ανέρχονται στα 43 δις ευρώ, ή στο 22% του ΑΕΠ της χώρας.

Ο πληθυσμός της Κύπρου είναι περίπου 875.000, ώστε οι καταθέσεις από τον τομέα των νοικοκυριών συνεπάγονται κατά κεφαλήν ποσό 30.000 ευρώ περίπου. Σε αντίθεση με τα 4,6 εκατομμύρια του πληθυσμού της Ιρλανδίας που συνεπάγεται κατά κεφαλήν καταθέσεις των νοικοκυριών της τάξης των 20.000 ευρώ. Και της Ελλάδας της οποία οι κατά κεφαλή καταθέσεις των νοικοκυριών ανέρχονται στα 12.500 ευρώ. Η Ελλάδα έχει κατά κεφαλή ΑΕΠ 17.900 ευρώ περίπου, η Ιρλανδία έχει 35.000 ευρώ, ενώ η Κύπρος 20.000 ευρώ.

Οι κατά κεφαλήν καταθέσεις των νοικοκυριών στην Κύπρο είναι 150% υψηλότερες του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της. Οι επίσημες στατιστικές δείχνουν ότι οι Κύπριοι έχουν πολλά χρήματα στην τράπεζα. Ενώ το εγχώριο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου αποτελεί πόλο προσέλκυσης πολύ σημαντικών καταθέσεων από το εξωτερικό και κυρίως από χώρες εκτός ευρωζώνης. Ολόκληρη τη οικονομία της Κύπρου στηρίζεται κατά πρώτο και κύριο λόγο στην μετατροπή των τραπεζών της σε διαμετακομιστικό κέντρο κεφαλαίων, ειδικά με την μορφή δανείων και καταθέσεων. Για παράδειγμα το 2011, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι εγχώριες τράπεζες της Κύπρου εξήγαγαν 43,5 δις ευρώ σε Δάνεια/Νόμισμα και καταθέσεις και εισήγαγαν 62,6 δις ευρώ. Την ίδια χρονιά το ΑΕΠ της Κύπρου ανήλθε σχεδόν σε 18 δις ευρώ τρέχουσες τιμές. Το χρήμα που διακίνησαν οι εγχώριες τράπεζες της Κύπρου προς το εξωτερικό ήταν σχεδόν 2,5 φορές μεγαλύτερο από το ΑΕΠ και από το εξωτερικό σχεδόν 3,5 φορές μεγαλύτερο από το ΑΕΠ του νησιού.

Όλα αυτά δεν θα μπορούσαν να είχαν περάσει απαρατήρητα από τα αρπαχτικά της ευρωζώνης και κυρίως την Γερμανία. Το θέμα ήταν πώς θα έβαζαν στο χέρι την Κύπρο με δεδομένο ότι χάρις στη συμμετοχή στην ευρωζώνη το συνολικό εξωτερικό χρέος του νησιού ανήλθε από 200% του ΑΕΠ το 2004 στα 447,4% του ΑΕΠ το 2008, στα 465,6% του ΑΕΠ το 2011. Η ιδιαίτερα μεγάλη καταθετική βάση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος, αλλά και το εμπόριο χρήματος με το εξωτερικό και κυρίως με χώρες εκτός ευρωζώνης, έδινε στο νησί την δυνατότητα να αντιμετωπίσει με σχετική ευκολία τις όποιες ζημιές λόγω της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη.

Η επίθεση που δέχθηκε η Κύπρος από τα αρπαχτικά της ευρωζώνης άρχισε να προετοιμάζεται από το 2011, έστω κι αν έλλειπαν στα στοιχεία εκείνα που έκαναν περισσότερο ανησυχητική την οικονομική πορεία της Κύπρου από εκείνη των άλλων χωρών της ευρωζώνης ακόμη και της Γερμανίας. Παρ' όλα αυτά η ευρωζώνη ξεκίνησε ολόκληρη εκστρατεία για την θυματοποίηση της Κύπρου. Σ' αυτήν την εκστρατεία συμμετείχε και ο προηγούμενος πρόεδρος της Κύπρου Χριστόφιας, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο για την επίθεση αυτή εναντίον του νησιού. Το παραμύθι είναι γνωστό: οι τράπεζες εμφάνισαν λογιστικές ζημιές και επομένως το κράτος έπρεπε να τις διασώσει. Βέβαια οι λογιστικές ζημιές των τραπεζών ήταν εν πολλοίς εικονικές λόγω της αλλαγής των τοποθετήσεών τους σε ελληνικά και άλλα ομόλογα, αλλά λόγω της συγκριτικά τεράστιας καταθετικής βάσης που υποτίθεται ότι διαθέτουν, οι ζημιές δεν συνιστούσαν κίνδυνο γι' αυτές. Οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης ήξεραν πολύ καλά τι είχαν κάνει την καταθετική τους βάση οι τράπεζες και πώς την έχουν εξανεμίσει, γι' αυτό και τις έπεισαν να δεχθούν το «δώρο» της διάσωσης. Κι έτσι όλοι μαζί άρχισαν να ψάλουν το Αλληλούια του γνωστού μονόδρομου της τρόικας. Με πριμαντόνα τον Χριστόφια προσπάθησαν να εξαπατήσουν τους Κύπριους ότι δεν υπήρχε άλλος δρόμος. Και κλάμα η κυρία του προεδρικού μεγάρου!

Κι όλα αυτά βέβαια με την γνωστή δικαιολογία. Οι τράπεζες έπρεπε να διασωθούν και μάλιστα ατόφιες, χωρίς να ψάξει κανένας τα ενεργητικά τους για το που πήγε και πάει τόσο χρήμα, μόνο και μόνο για να εγγυηθούν άπαντες τις καταθέσεις του κοσμάκη. Με την άνοδο του Νίκου Αναστασιάδη και με δεδομένη την γενική αποχαύνωση που ακολουθεί κάθε εκλογική αναμέτρηση, όπου ο λαός έχει να επιλέξει ανάμεσα στην Σκύλα και την Χάρυβδη, ξεκίνησε η επίθεση.

Το συγκεκριμένο μέτρο δείχνει τα εξής:

Πρώτο: Σε τι άθλια κατάσταση βρίσκεται η ίδια η ευρωζώνη και κυρίως οι μεγάλες οικονομίες της με πρώτη την Γερμανία. Αυτός είναι ο λόγος που δεν μπορούν να περιμένουν, ούτε να παίξουν το παιχνίδι της κλιμάκωσης των μνημονίων, όπως έκαναν με την Ελλάδα, όπως επίσης με την Ιρλανδία και Πορτογαλία. Η διάλυση της οικονομίας της Κύπρου με αυτόν τον άμεσο τρόπο υποδηλώνει ότι η ύφεση που αγκαλιάζει ακόμη και την Γερμανία δεν αφήνει πολλά περιθώρια κινήσεων στα αρπαχτικά της ευρωζώνης.

Δεύτερο: Πώς σκέφτονται να λειτουργήσουν τον αποκαλούμενο «ενιαίο τραπεζικό χώρο» της ευρωζώνης, όπως τον έχουν αποφασίσει. Οι τράπεζες και κυρίως οι καταθέσεις των πολιτών της ευρωζώνης θα μετατραπούν σε εύκολη λεία των αρπαχτικών της. Άλλωστε εγγύηση καταθέσεων στην ευρωζώνη δεν υπάρχει. Μέχρι σήμερα μόνο τα κράτη μπορούσαν να παράσχουν τέτοια εγγύηση, αλλά μόνο εικονικά μιας και σε περίπτωση γενικής κατάρρευσης των τραπεζών δεν μπορούν να αντλήσουν τα χρήματα που χρειάζονται για να αποκαταστήσουν τις χαμένες καταθέσεις.

Τρίτο: Η Κύπρος δεν πρόκειται να συνέλθει ξανά μετά από αυτό το χτύπημα. Ότι κι αν αποφασιστεί για το «κούρεμα» οι εγχώριες τράπεζες θα αδειάσουν από καταθέσεις και κεφάλαια, ενώ κανείς δεν πρόκειται ποτέ να τις ξαναεμπιστευτεί. Κι αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα για να εξαρτηθεί πλήρως η Κύπρος και η οικονομία της από τον μηχανισμό στήριξης που θα της επιβάλει το Eurogroup, ενώ θα αναγκαστεί να ξεπουλήσει τα πάντα μετατρέποντας του Κυπρίους σε ραγιάδες, σε δουλοπάροικους των αγορών με την προσδοκία ενός ξεροκόμματου.

Η Κύπρος κι ο λαός της έχει δυο μόνο επιλογές: Ή να επιζήσει σαν αποικία υπό καθεστώς πλήρους εξάρτησης από τις χρηματοδοτήσεις από το ευρωσύστημα που θα δώσει σε Γερμανούς και άλλους την δυνατότητα να την λεηλατήσουν όσο κανένας άλλος κατακτητής στην πολύχρονη ιστορία του νησιού. Ή να φύγει αμέσως εδώ και τώρα από το ευρώ, να εισάγει ξανά την κυπριακή λίρα, να θέσει υπό καθεστώς δημόσιας εκκαθάρισης τις τράπεζες – για να ξεκαθαριστεί το που πήγε όλο αυτό το χρήμα – έτσι ώστε να ανοικοδομήσει το τραπεζικό σύστημά της υπό κρατική ιδιοκτησία και να ανοικοδομήσει την οικονομία της επενδύοντας στην ζωντανή εργασία και στην κυριαρχία του νησιού. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει.

Τα επόμενα εικοσιτετράωρα θα δούμε αν οι μηχανισμοί της ευρωζώνης θα μπορέσουν να αναχαιτίσουν την επιδρομή στις τράπεζες από καταθέτες σ' ολόκληρο το ευρωσύστημα. Αν τα καταφέρουν θα έχουν την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν την ραγδαία πτώση του ευρώ, αλλά και των αγορών κεφαλαίου. Διαφορετικά θα δούμε έναν γενικευμένο πανικό με εξαργυρώσεις σε όλες τις αγορές κεφαλαίου που θα συμπαρασύρει τα πάντα και θα προκαλέσει ένα μεγάλο κραχ στην ίδια την καρδιά της ευρωζώνης.

Όπως και να έχουν οι εξελίξεις, εμείς δεν μπορούμε να περιμένουμε. Αν έκαναν κάτι τέτοιο σε μια εύρωστη γενικά οικονομία σαν της Κύπρου, σκεφτείτε τι σχεδιάζουν για μια χώρα σαν την Ελλάδα. Πρέπει εδώ και τώρα να αποσύρουν όσοι διαθέτουν ακόμη καταθέσεις, ακόμη και το τελευταίο τους ευρώ από τις τράπεζες πριν να είναι πολύ αργά γι' αυτούς. Ταυτόχρονα θα πρέπει να γενικευτεί η παύση πληρωμών όλων μας προς το κράτος, έτσι ώστε να καταρρεύσει η κυβέρνηση. Αν το κάνουμε με συνέπεια και συνέχεια για το επόμενο δίμηνο, τότε αποκτούμε την πρωτοβουλία ως λαός και επιβάλουμε τετελεσμένα. Αντί να μας τα επιβάλουν αυτοί, ας τους τα επιβάλουμε εμείς.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 18 Μαρτίου 2013, http://dimitriskazakis.blogspot.gr/2013/03/blog-post_18.html

ΠΟΥ ΠΑΜΕ;

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

Η κρίση βαθαίνει και οι πλέον δύσπιστοι αρχίσουν να αντιλαμβάνονται ότι η χώρα μας οδηγείται σε μακροχρόνια ύφεση υπό την καθοδήγηση των δανειστών μας, οι οποίοι χαράσσουν πλέον φανερά την πολιτική της χώρας μας όχι μόνο την οικονομική. Αναλύσεις επί αναλύσεων των επαϊόντων μας βομβαρδίζουν από τη μικρή οθόνη με σαφή την πρόθεση να εντυπωσιάσουν οι πλείστοι για το πλήθος των γνώσεων τους. Άχαρη, αν όχι δόλια, η υποστήριξη των μέτρων από πλευράς των υπερμάχων της εφαρμοζομένης πολιτικής, προπετής και λαϊκιστική η επίθεση εκ του ασφαλούς των ευρισκομένων εκτός εξουσίας και ποθούντων αυτήν. Τελικά είναι τόσο δύσκολο να σκεφθούμε με την κοινή λογική ως λογικά όντα, καθώς καυχόμαστε, τέκνα πλέον του δυτικού «ορθολογισμού»; Είναι τόσο δύσκολο να θέσουμε απλά ερωτήματα όπως τα ακόλουθα.

Πρώτο: Οι δανειστές μας, οι οποίοι δια των οργάνων τους απαιτούν συνέπεια στην εφαρμογή της πολιτικής, που επέβαλαν αδιαφορώντας για τις όποιες επιπτώσεις αυτής στον λαό μας, θέλουν πράγματι το καλό μας; Θέλουν πράγματι να μας δώσουν χέρι βοήθειας, ώστε να εξέλθουμε από την κρίση ή απλώς θέλουν να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους; Αν πράγματι θέλουν το καλό μας, ας μας φέρουν οι υπέρμαχοι της πολιτικής που εφαρμόζεται ένα μόνο παράδειγμα λαού, ο οποίος εξήλθε από την οικονομική κρίση και οδεύει πλέον προς την ευημερία με την υποστήριξη των ισχυρών της γης που επιβάλλουν τον έλεγχό τους σ' όλη την έκταση του πλανήτη. Δεν αυξάνει διαρκώς η συσσώρευση του πλούτου στα χέρια των ελαχίστων και δεν εξαπλώνεται η βιοτική δυστυχία στη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων της γης;

Δεύτερο: Ποιοι επιβάλλουν πολιτική; Είναι οι εκλεγμένοι από τους λαούς τους θεωρούμενοι ισχυροί ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων; Είναι πράγματι υπεύθυνη για τις δοκιμασίες του ελληνικού λαού η σκληρή Μέρκελ και κάποιοι άλλοι αλαζόνες ηγέτες δυτικών χωρών ή μήπως αυτοί είναι οι αρχιεπιστάτες στις φυτείες που καλλιεργούν δούλοι;  Δεν έχουμε πεισθεί ότι οι πολιτικοί είναι εντολοδόχοι προς εκπροσώπηση των συμφερόντων του τραπεζικού κεφαλαίου των πλουτοκρατών; Δεν εκλέγονται δεσμευόμενοι να εφαρμόσουν με συνέπεια την πολιτική που εντέλλονται τα κέντρα νομής εξουσίας; Λέσχες και Στοές είναι φαντασιώσεις αρρωστημένων συνωμοσιολόγων; Η πλανητική ισχύς επί του τραπεζικού συστήματος από αιώνες της σκοτεινής οργάνωσης του Σιωνισμού (ΠΡΟΣΟΧΗ: όχι του εβραϊκού λαού) πιστεύεται ακόμη ότι αποτελεί μύθευμα; Ότι κλίνουν γόνυ οι επίδοξοι ηγέτες των ΗΠΑ και πλείστων άλλων χωρών ενώπιον των ιερών του Ισραήλ και φορούν το γνωστό σκούφο είναι άνευ σημασίας; Το ότι γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες επιχειρήσεων πολέμου κατά λαών, οι ηγέτες των οποίων θεωρούνται απειλή για το Ισραήλ, και ακολουθεί η νομή της λείας μεταξύ των «ειρηνοποιών» (Ιράκ, Λιβύη, Συρία εν εξελίξει) δεν μας έχει συνετίσει;

Τρίτο: Άραγε η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση σε παγκόσμια κλίμακα; Μήπως όντως είμαστε ανεξάρτητη χώρα με λαϊκή κυριαρχία και εθνική αξιοπρέπεια και δεν είμαστε προτεκτοράτο; Είναι επιεικώς αστείο να τίθεται το ερώτημα αυτό, αλλά μας έχουν τόσο παραμυθιάσει με τη λαϊκή κυριαρχία και την Ελλάδα των Ελλήνων (μόνο της χούντας το χριστιανών αποτάσσεται μετά βδελυγμίας!). Είμαστε προτεκτοράτο από τότε που μας έβαλαν να δολοφονήσουμε τον μόνο άξιο της πατρίδας κυβερνήτη, τον Ιωάννη Καποδίστρια. Μήπως οι βρισιές, με τις οποίες εκτονώνεται η λαϊκή αγανάκτηση κατά των ασκησάντων την εξουσία με χαρακτηρισμούς όπως ανίκανοι και άχρηστοι είναι ελαφρυντικά; Μήπως αυτοί απλά υπήρξαν εντολοδόχοι και γνώριζαν πάρα πολύ καλά πού οδηγούσαν τη χώρα; Μήπως η διαπλοκή και η διαφθορά ήταν το προσωπικό «κέρδος» εκείνων που περιφρόνησαν λαό, ιερά και όσια και έφτυσαν στο πρόσωπο του Καποδίστρια;

Τέταρτο: Μήπως οι «φιλήσυχοι» πολίτες, οι οποίοι είχαν αισθανθεί ανακούφιση με την επιβολή της χούντας από τις ΗΠΑ, παραμένουν αμετανόητοι οπαδοί του ολοκληρωτισμού ως  μέσου σωτηρίας της πατρίδος; Δεν έχουν ακόμη αντιληφθεί ότι οι αφελείς και μωροφιλόδοξοι συνταγματάρχες ανέλαβαν να συνεισφέρουν στη βρώμικη επιχείρηση κατά της Κύπρου, στην οποία ως και οι βρώμικοι πολιτικοί δεν ήθελαν να αναμειχθούν;

Πέμπτο: Αντιλαμβάνονται οι αριστεροί (δεν γνωρίζω πόσοι απόμειναν κομμουνιστές) ότι αναλώνουν την μαχητικότητά τους αποκλειστικά στην πολεμική κατά της πατρίδος και της πίστεως; Μήπως φαντάζονται ακόμη τις πατρίδες ανίσχυρες και ευάλωτους τους λαούς,  ώστε να αφανίζονται αυτοί από ιδεολογίες και επιχειρήσεις σκοτεινών κέντρων που επιχειρούν να επιβάλουν την παγκοσμιοποίηση; Δεν αντιλαμβάνονται ότι ο διεθνισμός της παγκοσμιοποίησης, καπιταλιστικός στο έπακρο, δεν βοηθά την ιδεολογία τους και οι ίδιοι μετατρέπονται από ιδεολόγοι σε νεροκουβαλητές του συστήματος; Δεν συνειδητοποιούν ότι αντί να είναι η πρωτοπορεία για κοινωνική επανάσταση είναι πρωτοπορεία για τον ηθικό εκφυλισμό της νιότης, που αποτελεί κυρίαρχο στόχο του αστισμού, ο οποίος τρέφεται από τον εκμαυλισμό των συνειδήσεων; 

Έκτο: Υπηρέτες του συστήματος ασκούντες την εξουσία, επίδοξοι εξουσιαστές με επαγγελίες «ανατροπής στα πλαίσια του συστήματος» και αντιεξουσιαστές δεν αντιλαμβάνονται πράγματι ότι η παράταξη του ολοκληρωτισμού κερδίσει αυτούς που θέλουν απλά να τιμωρήσουν όλους όσοι ευθύνονται για την εκποίηση της πατρίδος, οικονομική ή ιδεολογική; Είναι όλοι αυτοί οι ψηφοφόροι και οπαδοί του ολοκληρωτισμού; Το πιστεύουν πραγματικά; Είναι ο ολοκληρωτισμός εκτός ελέγχου από μέρους του συστήματος; Είναι  αφελείς, ώστε να πιστεύουν ότι το θηρίο που θεριεύουν με τους πάσης φύσεως ενδοτισμούς και προδοσίες, δεν θα χρησιμοποιηθεί από το σύστημα, όταν αυτό κρίνει ότι οι συνθήκες το επιβάλλουν; Το σύστημα χρειάζεται τον ολοκληρωτισμό εν όψει της επιχείρησης αστυνόμευσης ακόμη και της ψυχής του ανθρώπου με τις κάρτες, που κάθε τόσο επιβάλλει προς «διευκόλυνσή» μας! Δεν συνειδητοποιούμε ότι η ελευθερία μας εκτείνεται ώς εκεί που δεν ενοχλεί το σύστημα;

Έβδομο: Απ' όσα ερωτήματα θέσαμε δεν απουσίαζε παντελώς ο Θεός; Χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται, είχε γράψει ο Ντοστογιέφσκυ. Ζούμε ερήμην του Θεού και των εντολών του. Ευαγγελικός λόγος δεν αρθρώνεται με σφρίγος. Η Εκκλησία καταγγέλεται ως κατεστημένο, πολλές φορές φαινομενικά όχι αδίκως, επειδή οι επικριτές αδυνατούν ή δεν θέλουν, λόγω προκατάληψης, να κάνουν διάκριση μεταξύ θεσμού και προσώπων, τα οποία είναι συνυπεύθυνα για όλα τα προαναφερθέντα! Όμως η Εκκλησία άντεξε κάτω από διωγμούς έξωθεν ή αθλιότητες έσωθεν επί δύο χιλιάδες έτη. Και ο ιδρυτής της μας βεβαίωσε ότι «Πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν αυτής». Ο Θεός είναι όχι μόνο Δημιουργός, αλλά και Θεός της Ιστορίας. Μπορεί να χλευάζουν οι «ορθολογιστές» του «διαφωτισμού»! Στο τέλος νικητής θα εξέλθει το «αρνίον το εσφαγμένον», το οποίο ξεκινά και εφέτος την πορεία του προς τη σταύρωση. Μετά τη σταύρωση όμως ακολουθεί η ανάσταση!

Καλή Σαρακοστή.

«ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ», 18-03-2013

Η "μαύρη τρύπα" στη χρηματοδότηση της Χρυσής Αυγής

 

Της Όλγας Στέφου

 

Πώς καταφέρνει μια οργάνωση του 0,5% να αναδειχθεί σε κοινοβουλευτική δύναμη της τάξης του 7%; Πού βρίσκει τους πόρους να κάνει προεκλογική εκστρατεία; Και, κυρίως, ποια είναι η σχέση των κυβερνήσεων των τελευταίων ετών με το ακροδεξιό παρακράτος;

Το ότι η Νέα Δημοκρατία έχει στους κόλπους της πρώην χουντικούς και νυν ακροδεξιούς, είναι γνωστό. Από στελέχη της ΕΠΕΝ, όπως ήταν ο Μάκης Βορίδης, μέχρι επίδοξους ανασκευαστές της σύγχρονης ιστορίας, σαν τον κ. Κωτούλα. Φαίνεται πως η ανάγνωση της ιστορίας, όπως την κάνει ο κ. Κωτούλας, ακούγεται ιδιαίτερα βολική σε ένα κομμάτι του ακροατηρίου της ΝΔ, ενισχύοντας την πολύ παλιά προσπάθεια "άφεσης αμαρτιών" των εγκλημάτων του ναζισμού.

Για παράδειγμα, δεν αρνείται την ύπαρξη στρατοπέδων συγκέντρωσης, αλλά τα τοποθετεί στη σφαίρα των… εκατέρωθεν εγκλημάτων που συμβαίνουν σε έναν πόλεμο, χωρίς να αναγνωρίζει πως πίσω από την ύπαρξή τους υπήρχε ιδεολογικό κίνητρο. Μοιάζει σα να προσπαθεί η ΝΔ να "χαϊδέψει τ' αφτιά" των ναζιστών. Είναι, όμως, αυτή της η πρακτική τόσο πρόσφατη όσο φαίνεται;

Το 2004 έρχεται η συνέντευξη του πρώην υπαρχηγού της Χρυσής Αυγής, Χ. Κουσουμβρή, στον Στέλιο Βραδέλη από τον "Ταχυδρόμο", που θέτει πρώτη φορά το θέμα της χρηματοδότησης της Χρυσής Αυγής από το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία. Συγκεκριμένα, ο Χ. Κουσουμβρής αναφέρει: "Ως ταμίας της "Χρυσής Αυγής"΄, είχα τη δυνατότητα να γνωρίζω ότι στο ταμείο δεν είχαμε ποτέ περισσότερα από 300-400 ευρώ. Με τα χρήματα αυτά δεν συντηρείται μια οργάνωση. Το ποιος (την ενίσχυε οικονομικά)  δεν το ξέρω με σιγουριά. Ξέρω όμως ότι το προεκλογικό μας υλικό για τις ευρωεκλογές είχε έρθει με δελτίο αποστολής από τα γραφεία μεγάλου κόμματος." Ο Κουσουμβρής στο βιβλίο του "Γκρεμίζοντας το μύθο της Χρυσής Αυγής", αναφέρει πιο συγκεκριμένα: "Ποιος χρηματοδοτούσε, άραγε, αυτήν την προσπάθεια; Απ'ό,τι εμμέσως μας έδωσε να καταλάβουμε ό ίσος ο διαβόητος "αρχηγός" της Χρυσής Αυγής, Νίκος Μιχαλολιάκος, "αρπαχτές γινόντουσαν απ' όλους τους πολιτικούς χώρους καταπώς συνέφερε τα δύο μεγάλα κόμματα, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία".

Σε ενίσχυση των λεγομένων του Κουσουμβρή, έρχεται η δήλωση του έτερου πρώην υπαρχηγού της Χρυσής Αυγής, Δημήτρη Ζαφειρόπουλου σε αναφορά που έκανε σε άρθρο του για την ακροδεξιά, τον εθνικιστικό χώρο κλπ: "[…] Εξάλλου, σε αντίθεση με τους μηχανισμούς του ΠΑΣΟΚ, η ΝΔ δεν είναι άξια για περίπλοκες διαδρομές. Το πολύ-πολύ να τυπώσει κανένα ακροδεξιά φυλλάδιο όταν το ΛΑΟΣ χρειαζόταν πλευροσκόπηση εκ των δεξιών του".

Η πρόσφατη ημερίδα της ΕΣΗΕΑ για τη Χρυσή Αυγή, έρχεται να δώσει κι άλλες πληροφορίες. Ο Τάσος Τέλλογλου, τοποθετούμενος επί της χρηματοδότησης της ΧΑ, αναφέρει: "Η Χρυσή Αυγή στις εκλογές στηρίχθηκε οικονομικά από ορισμένα πολιτικά κόμματα του λεγόμενου «συνταγματικού τόξου». Τους τύπωναν ψηφοδέλτια, τους βοηθούσαν με προεκλογικό υλικό. Στις εκλογές του περασμένου Μαΐου πλήρωσαν 60.000 ευρώ για προεκλογικά φυλλάδια. Σήμερα έχουν οικονομική στήριξη εφοπλιστών, μεγαλοδικηγόρων, φαρμακοβιομηχάνων, κατασκευαστών, και χρηματοδότηση από μία συγκεκριμένη τράπεζα". 

Μαρτυρίες μέσα από τη Χρυσή Αυγή, αλλά και από νεοφιλελεύθερους δημοσιογράφους συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: Η χρηματική σχέση μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και της Χρυσής Αυγής ξεκινά από παλιά. Ίσως μια μικρή αναδρομή σε δηλώσεις στελεχών του κυβερνώντος κόμματος να εξηγεί ένα μεγάλο κομμάτι του γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό…

 

Από τον Καρατζαφέρη ως τον Ψωμιάδη και τον Φαήλο Κρανιδιώτη

 

Εν έτει 1998, ο τότε βουλευτής της ΝΔ, Γιώργος Καρατζαφέρης, απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα προς… άπαντες του "εξωσυνταγματικού" τόξου. Αναφέρει ότι η Χρυσή Αυγή, η ΕΠΕΝ, οι βασιλικοί και οι ναζιστές αποτελούν κομμάτι της Νέας Δημοκρατίας και θέλει να τους δώσει εξουσία, Διοικήσεις κρατικών οργανισμών και υφυπουργεία. [Σημείωση adin: Δείτε το – μονταρισμένο – σχετικό βίντεο]: http://www.youtube.com/watch?v=QF2zXDwJs-w&feature=player_embedded&bpctr=1363604784

Από κοντά και ο τότε νομάρχης  Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Ψωμιάδης. Το 1998 και 1999, η Χρυσή Αυγή παρουσιάζει μια έντονη… δραστηριότητα. Ήταν τότε που "εγκαινίασαν" τα μνημόσυνα των Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, Ιωάννη Μεταξά και Κωνσταντίνου Μανιατάκη, μαζί με την άνοδο των επιθέσεων σε "διαφορετικούς", στις τρείς κάθε μήνα. Το γνωστό ΤΗΛΕΑΣΤΥ καλύπτει τηλεοπτικά τις "εκδηλώσεις" της Χρυσής Αυγής. Με ερώτηση βουλευτή του τότε Συνασπισμού στη Βουλή για τη δραστηριότητα της ΧΑ, καταγράφεται επίσημα στα πρακτικά το εξής χωρίο: "Εξαιρετικά αρνητικό είναι το γεγονός ότι οι έκνομες αυτές δραστηριότητες ενθαρρύνονται από ορισμένους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και συγκεκριμένα από τους κύριους Ψωμιάδη και Καρατζαφέρη.

Φυσικά ο κ. Ψωμιάδης επανήλθε με τη διάσημη πια δήλωσή του: ΝΔ και Χρυσή Αυγή, αδερφές κεντροδεξιές παρατάξεις. [Σημείωση admin: Δείτε το  μονταρισμένο – σχετικό βίντεο]: http://www.youtube.com/watch?v=8jb0_F9SUiw&feature=player_embedded

Στην ακόμη πιο πρόσφατη ιστορία, ο Φαήλος Κρανιδιώτης, σύμβουλος του Αντώνη Σαμαρά, προτείνει άνοιγμα της ΝΔ στη βάση της Χρυσής Αυγής. Συγκεκριμένα σε άρθρο του, αναφέρει: "Είναι λοιπόν καιρός για άνοιγμα προς τη βάση (…) της Χρυσής Αυγής, χωρίς προσβολές ή συγκρουσιακά συνθήματα αλλά με πρακτικές πολιτικές: καταπολέμηση λαθρομετανάστευσης κι εγκληματικότητας, στιβαρή εξωτερική πολιτική, αποκατάσταση της αμυντικής μας ισχύς, όχι μόνο σε υλικό αλλά και με αξιοπρεπείς αποδοχές του προσωπικού, γερό χτύπημα της ανεργίας με άμεση εκκίνηση των μεγάλων έργων, επανελλήνιση της Παιδείας." 

Μήπως το άρθρο Κρανιδιώτη, πέρα από προσπάθεια "ανοίγματος στη βάση της ΧΑ", είναι μια προσπάθεια προσέγγισης εκ νέου του νεοναζιστικού κόμματος;

ΠΗΓΗ: http://www.alterthess.gr/content/i-mayri-trypa-sti-xrimatodotisi-tis-xrysis-aygis. Το είδα: Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2013, http://periodista.gr/index.php/greece/item/2539-….82

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.