Ανοίξτε τα βιβλία του δημόσιου χρέους

 

Του Ερίκ Τουσέν*

 

 

Στη δημιουργία Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου που θα δώσει τα νομικά και ηθικά επιχειρήματα για την παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους καλεί ο διακεκριμένος επιστήμονας και αγωνιστής Ερίκ Τουσαίν στη βαρυσήμαντη συνέντευξη που παραχώρησε στα Επίκαιρα[1]. Ο Ερίκ Τουσαίν δεν μιλάει στη βάση υποθέσεων.

Έχοντας ενεργή συμμετοχή στην Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου που συγκρότησε ο πρόεδρος του Ισημερινού, Ραφαέλ Κορέα, πριν τρία χρόνια μεταφέρει την πολύτιμη εμπειρία του από τις καθόλα νόμιμες μεθόδους που χρησιμοποίησε ο πρόεδρος του Ισημερινού για να απαλλαγεί από ένα μεγάλο μέρος του δημοσίου χρέους. Μέχρι και την δευτερογενή αγορά χρησιμοποίησε ο Κορέα με τις κατάλληλες κινήσεις για να μειώσει το δημόσιο χρέος. Υπήρχε όμως πολιτική βούληση, όχι άνευ όρων παράδοση στους ξένους πιστωτές και διαπόμπευση της χώρας, όπως στην Ελλάδα!

–  Ποια είναι τα ειδικά χαρακτηριστικά της κρίσης δημοσίου χρέους που έχει ξεσπάσει εδώ και έναν χρόνο στην ευρωζώνη, διαφοροποιώντας την από άλλες κρίσεις χρέους που έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν σε χώρες του Τρίτου Κόσμου;

–  Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της κρίσης είναι ότι αποτελεί δημιούργημα των ιδιωτικών τραπεζών κυρίως της Γερμανίας και της Γαλλίας που πλήττει τις χώρες της περιφέρειας (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, κ.α.) και του πρώην Σοβιετικού μπλοκ που εντάχθηκε στην ΕΕ την προηγούμενη δεκαετία. Πρόκειται λοιπόν για μια κρίση που εξελίχθηκε εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτή η κρίση αποτελεί επίσης δημιούργημα, κι αυτό είναι ένα δεύτερο χαρακτηριστικό της, των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που εφαρμόστηκαν τις δεκαετίες ’80 – ’90 κι ως βασικό τους χαρακτηριστικό είχαν την μείωση των φόρων που πλήρωναν οι επιχειρήσεις και οι πλούσιοι. Το αποτέλεσμα στη συνέχεια ήταν να μειωθούν απότομα τα κρατικά έσοδα και να ανοίξει ο δρόμος για την σημερινή δημοσιονομική κρίση. Ανεξάρτητα δηλαδή από τις επιπλέον συγκυριακές αιτίες, η κρίση προετοιμάστηκε από τις φιλο-επιχειρηματικές πολιτικές των προηγούμενων δύο δεκαετιών.

Η τρίτη αιτία, που αποτέλεσε και τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι, ήταν το κόστος για τη διάσωση των ιδιωτικών τραπεζών σε χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία.

– Όπως συνέβη και στην Ελλάδα. Οι κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ έχουν θέσει στη διάθεση των τραπεζιτών την τελευταία τριετία, υπό την μορφή ρευστού και εγγυήσεων, 78 δισ. ευρώ!

– Σε αυτή την κατηγορία της Ισπανίας, της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας και της Ελλάδας θα ενταχθεί εντός λίγων εβδομάδων και η δική μου χώρα, το Βέλγιο. Κι αυτό λόγω της διάσωσης από το κράτος των τριών μεγάλων ιδιωτικών τραπεζών της Fortis, της Dexia και της KBC που είχε εκτεθεί πάρα πολύ στην ανατολική Ευρώπη και επίσης στην Ιρλανδία, κατέχοντας κρατικά ομόλογα ύψους 20 δισ. ευρώ.

– Κι ο λογαριασμός τώρα μεταβιβάζεται στους πολίτες;

– Ακριβώς! Τα ιδιωτικά χρέη μεταβιβάζονται στις δημόσιες αρχές και γι αυτό έχουμε την απογείωση του δημοσίου χρέους. Ως συνέπεια η έκρηξη του δημοσίου χρέους γίνεται μια πολύ καλή αφορμή για ένα νέο κύμα νεοφιλελεύθερων πολιτικών, πρωτοφανούς αγριότητας. Κι εννοώ αυτό που γίνεται στη χώρα σας, το οποίο μπορεί κάλλιστα να συγκριθεί με ότι συνέβη στις χώρες του Τρίτου Κόσμου από τη δεκαετία του ’80 μέχρι σήμερα με τη συμμετοχή του ΔΝΤ το οποίο έχει μια τεράστια εμπειρία σε αυτό τον τομέα. Οι ίδιες καταστροφικές, εγκληματικές πολιτικές εφαρμόζονται και σήμερα στην Ελλάδα, όπου μεταφέρεται αυτούσια όλη αυτή η αρνητική εμπειρία.

– Ο εφιάλτης πάντως του ΔΝΤ και του δημοσίου χρέους δεν αποτελεί μονόδρομο και χώρες όπως ο Ισημερινός απαλλάγηκαν από τα δεσμά τους. Πως έγινε αυτό;

– Στο τέλος του 2006 ο Ραφαέλ Κορέα κέρδισε τις προεδρικές εκλογές με βασική του εξαγγελία να τερματιστεί η απαράδεκτη κατάσταση με το εξωτερικό χρέος που απομυζούσε τους σπουδαιότερους πόρους της οικονομίας. Τον Ιούλιο του 2007 δημιούργησε με προεδρικό διάταγμα μια Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του δημοσίου χρέους – εγχώριου και διεθνούς. Η έρευνα αφορούσε 30 ολόκληρα χρόνια από το 1976 μέχρι το 2006. Ο λογιστικός έλεγχος έγινε επίσης με την ουσιαστική συμμετοχή 12 ατόμων που προέρχονταν από την κοινωνία των πολιτών, από την κοινότητα των ιθαγενών που αποτελούν το 50% του πληθυσμού και αλλού. Επίσης 6 άτομα, ειδικοί για την ακρίβεια, προέρχονταν από το εξωτερικό.

– Ήσασταν ένας εξ αυτών…

– Ναι. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων μας ήταν η μεγάλη εμπειρία που είχαμε από την ανάλυση του διεθνούς χρέους. Τεράστια σημασία είχε επίσης η απόφαση του Ραφαέλ Κορέα να υποστηρίξουν το έργο και τις αποφάσεις της Επιτροπής όλα τα όργανα του κράτους και αναφέρομαι στο υπουργείο Δικαιοσύνης, Οικονομικών, στις ανεξάρτητες αρχές κατά της διαφθοράς, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το Ελεγκτικό Συνέδριο, κ.α. Όλοι αυτοί συμμετείχαν στις συνεδριάσεις μας. Δουλέψαμε εντατικά επί 14 μήνες, από τον Ιούλιο του 2007 μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2008. Αναλύσαμε κάθε είδους σύμβαση που είχε υπογραφεί στους τομείς της ασφάλειας, των εμπορικών πιστώσεων, μεταξύ τραπεζών – ακόμη και του ιδιωτικού τομέα, με το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους πολυμερείς οργανισμούς. Βάλαμε επίσης στο μικροσκόπιο όλα τα διμερή δάνεια που είχε υπογράψει ο Ισημερινός με χώρες όπως η Ισπανία και η Γερμανία, ακόμη και τους όρους υπό τους οποίους συνάφθηκε το εσωτερικό χρέος. Σε αυτή τη δουλειά είχαμε τη βοήθεια 15 νομικών, ορκωτών λογιστών ελεγκτών, ειδικών στα δημόσια οικονομικά. Εξετάσαμε όχι μόνο όλα τα έγγραφα, αλλά και κάθε τι που αφορούσε το δανεισμό. Θέταμε για παράδειγμα το ερώτημα γιατί αυτό το δάνειο να συναφθεί με το συγκεκριμένο επιτόκιο και όχι με κάποιο άλλο, ποιο μέρος του αποπληρώθηκε, είχαμε το δικαίωμα να ανοίγουμε προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς αυτών που υπέγραφαν και παραλάμβαναν τα δάνεια. Επίσης ζητήσαμε παραστατικά από όλες τις τράπεζες για τα δάνεια που είχαν δοθεί ή υποτίθεται πως είχαν αποπληρωθεί γιατί έπρεπε να επιβεβαιωθεί κατά πόσο πραγματικά είχαν εξοφληθεί ακόμη και εκείνα τα δάνεια που θεωρητικά είχαν αποπληρωθεί.

– Η συμβολή των νομικών ποια ήταν;

– Ήταν αναντικατάστατη καθώς με τη βοήθειά τους εξετάσαμε τη νομιμότητα κάθε σύμβασης και των επιμέρους όρων της, τη συμβατότητά τους με το σύνταγμα της χώρας, το διεθνές δίκαιο και επίσης με το συμφέρον του έθνους. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε σε συγκεκριμένες οικονομικές συμβάσεις, έργων ασυνήθιστα μεγάλων διαστάσεων για τα μέτρα του Ισημερινού, όπως π.χ. μεγάλα φράγματα. Σε αυτή την περίπτωση μάλιστα δεν αρκεστήκαμε στις τυπικότητες. Με επίσημο τρόπο ρωτήσαμε την γνώμη των ντόπιων για τις επιπτώσεις που είχε στην καθημερινότητά τους η κατασκευή των φραγμάτων. Εξετάσαμε ακόμη και τους όρους που έγινε η χρηματοδότηση της κατασκευής τους κι αν όλα αυτά (κόστος, χρηματοδότηση) ήταν συγκρίσιμα με τις διεθνείς τιμές που επικρατούσαν για αντίστοιχες εργασίες.

Εξετάσαμε ακόμη και τους όρους των εμπορικών πιστώσεων που χορήγησαν στον Ισημερινό χώρες όπως η Γερμανία, με απώτερο στόχο να αγοραστούν γερμανικά προϊόντα για να ενισχυθούν οι γερμανικές εξαγωγές. Είναι δάνεια που δίνονται με σκοπό να υποστηριχθεί η αγορά προϊόντων αιχμής, όπως π.χ. της Ζίμενς. Καθήκον μας εμάς ήταν να ελέγξουμε τις τιμές με τις οποίες αγοράστηκε ο εξοπλισμός της Ζίμενς, κατά πόσο δηλαδή η τιμή ανταποκρινόταν στην ποιότητα. Κι αυτό γιατί σε πλήθος περιπτώσεων που εμπλέκονταν πολυεθνικές εταιρείες βρήκαμε ακραία φαινόμενα διαφθοράς. Αναφέρομαι για παράδειγμα σε κρατικές αγορές που δεν είχαν καμιά σχέση με τις ανάγκες της χώρας, αλλά αποτελούσαν αφορμές για να δοθούν μίζες.

–  Ανακαλύψατε συγκεκριμένες περιπτώσεις που πολυεθνικές επιχειρήσεις έδιναν μίζες;

–  Φυσικά. Οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ήταν των αμερικανικών τραπεζών Citibank και JPMorgan. Αυτές οι τράπεζες συστηματικά δωροδοκούσαν κρατικούς υπαλλήλους σε όλη την κλίμακα του δημοσίου – ακόμη και τον υπουργό Οικονομικών – για να πεισθούν να υπογράψουν συμβάσεις που εξόφθαλμα έβλαπταν το δημόσιο συμφέρον και με προκλητικό τρόπο ευνοούσαν τα συμφέροντα των τραπεζών.

–  Γι’ αυτό ο Κορέα ήθελε την ενεργό συμμετοχή και των δημόσιων αρχών στην Επιτροπή σας…

–  Πράγματι. Στην Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του Ισημερινού συμμετείχε ο ίδιος ο υπουργός Δικαιοσύνης και για κάθε ύποπτη περίπτωση που βρίσκαμε και αφορούσε όχι μόνο υπαλλήλους του υπουργείου Οικονομικών αλλά ακόμη και πρώην υπουργούς Οικονομικών εξέδιδε εντολή για δικαστική διερεύνηση. Η Δικαιοσύνη του Ισημερινού προχώρησε σε μηνύσεις ακόμη και εναντίον αμερικανικών τραπεζών γιατί αυτές οργάνωσαν τις επιχειρήσεις, αυτές δωροδοκούσαν.

Υπογραμμίζω πάντως ότι δεν ελέγξαμε μόνο τους όρους χρηματοδότησης αλλά όλη τη σκοπιμότητα κάθε κρατικής οικονομικής δοσοληψίας.

Μετά τα παραπάνω ο ίδιος ο πρόεδρος Ραφαέλ Κορέα δύο μόλις μήνες μετά την ολοκλήρωση των εργασιών μας, στις 14 Νοέμβρη 2008, ανακοίνωσε και επίσημα ότι στη βάση των ευρημάτων μας είναι υποχρεωμένος να προβεί στην παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους ύψους, 3 δισ. δολ. που αντιπροσώπευε το 70% του χρέους υπό τη μορφή ομολόγων. Αιτιολόγησε την απόφασή του λέγοντας πως το χρέος δεν ήταν νόμιμο, αλλά ήταν προϊόν διαφθοράς και δωροδοκιών. Κατά συνέπεια δεν ήταν υποχρεωμένη η κυβέρνησή του να σεβαστεί τις διεθνείς δεσμεύσεις. Τους επόμενους πέντε μήνες ολόκληρους μήνες η κυβέρνηση τήρησε στάση σιωπής, δεν προέβη σε καμιά δημόσια ανακοίνωση για το θέμα, παρά το ενδιαφέρον που υπήρχε.

– Και να υποθέσουμε ότι δεν συνέβη λόγω φόρτου εργασιών…

– Ακριβώς! Ήταν μια τακτική. Οι πιστωτές ήταν ιδιαίτερα ανήσυχοι καθώς δεν ήξεραν τι θα συμβεί από κει και πέρα. Η αντίδρασή τους ήταν να αρχίσουν να ξεπουλούν μανιωδώς στην δευτερογενή αγορά τα ομόλογα του Ισημερινού. Και ξέρετε σε τι τιμή; Στο 20% της ονομαστικής τους αξίας! Τότε ακριβώς η κυβέρνηση του Ισημερινού, τον Απρίλη του 2009 απευθύνθηκε στους πιστωτές με την εξής πρόταση: «Προτιθέμεθα να αγοράσουμε όλα τα ομόλογα με έκπτωση 65%. Πληρώνουμε δηλαδή 35 σεντς το δολάριο. Συμφωνείτε ή όχι;» Οι κάτοχοι του 91% των ομολόγων δέχθηκαν αμέσως την ανταλλαγή. Επρόκειτο για μια τεράστια επιτυχία της κυβέρνησης καθώς επέβαλε κούρεμα της τάξης του 65%.

– Λόγω αυτής της πολύ σπουδαίας και χρήσιμης εμπειρίας σας να υποθέσω έχετε υποστηρίξει ότι η μόνη λύση για την Ελλάδα είναι να προσφύγει σε στάση πληρωμών του δημοσίου χρέους και δημιουργίας Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου που θα προσδιορίσει τις ευθύνες των πιστωτών για την εκτίναξή του η οποία θα επιτρέψει την σοβαρή του μείωση;

– Ακριβώς! Αυτή η επιλογή αποτελεί μονόδρομο πλέον για την Ελλάδα!

– Κατά πόσο όμως η Ελλάδα, δεδομένων των ιδιαιτεροτήτων της, μπορεί να ακολουθήσει αυτό το παράδειγμα;

– Οι διαφορές που υπάρχουν με τον Ισημερινό δείχνουν ότι για την Ελλάδα τα πράγματα είναι πιο εύκολα. Αν φυσικά υπάρχει πολιτική βούληση. Πάρτε για παράδειγμα υπ’ όψη σας ότι ο Ισημερινός είναι μια μικρή χώρα, που δεν έχει καν δικό της νόμισμα. Χρησιμοποιεί το δολάριο, αυτό είναι το επίσημο νόμισμά της. Κατά συνέπεια είναι πολύ πιο έντονα εκτεθειμένη σε διεθνείς οικονομικές πιέσεις. (σ.σ.: Το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα του Ισημερινού αντιστοιχεί στο 12% του Ελληνικού και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ του Ισημερινού στο 10% του Ελληνικού). Το αίτημά της έγινε όμως δεκτό λόγω του ότι είχε πολύ ισχυρά νομικά και ηθικά ερείσματα και γι αυτό άλλωστε δεν συνοδεύτηκε από δικαστικές προσφυγές των πιστωτών κατά της κυβέρνησης.

– Λέγεται ωστόσο μετ’ επιτάσεως ότι οι αγορές θα τιμωρήσουν όποιες χώρες δεν σεβαστούν τις υποχρεώσεις τους…

– Πράγματι, αλλά πουθενά στην πράξη δεν έχει επιβεβαιωθεί αυτή η απειλή. Ο οικονομολόγος Κώστας Λαπαβίτσας στην τελευταία μελέτη του βρετανικού ινστιτούτου Research on Money and Finance (σ.σ. κι η οποία αναμένεται να κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Λιβάνη τις επόμενες μέρες) δείχνει πως ούτε η Ρωσία το 1998, ούτε η Αργεντινή το 2001 τιμωρήθηκαν από τις αγορές. Αντίθετα, η μετέπειτα πορεία της οικονομίας τους έδειξε πόσο επιτυχημένη και επωφελής ήταν η επιλογή τους, να προβούν δηλαδή σε αθέτηση πληρωμών.

– Τι πρέπει άμεσα να κάνει η Ελλάδα κατά τη γνώμη σας για να δραπετεύσει απ’ αυτό το φαύλο κύκλο;[1]

– Άμεσα πρέπει να συγκροτηθεί Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου με προσωπικότητες αναγνωρισμένου κύρους και εμπειρία. Η συμβουλή μου είναι μία: Ανοίξτε τα βιβλία! Εξετάστε με διαφανείς διαδικασίες και την παρουσία της κοινωνίας όλες τις κρατικές συμβάσεις – από τις πιο μεγάλες όπως για παράδειγμα των πρόσφατων Ολυμπιακών Αγώνων μέχρι τις πιο μικρές – και βρείτε ποιο μέρος του χρέους είναι προϊόν διαφθοράς, επομένως παράνομο και απεχθές κατά τη διεθνή νομική ορολογία και αρνηθείτε το!

 

Περί απεχθούς χρέους

 

Η θεωρητική θεμελίωση του όρου «απεχθές χρέος» οφείλεται στον ρώσο καθηγητή Νομικής, Αλεξάντερ Σακ. Η συμβολή του Σακ, ο οποίος την εποχή εκείνη – τη δεκαετία του ’20 – δίδασκε στο Παρίσι και δεν συγκαταλέγεται στους ριζοσπάστες διανοούμενους, έγκειται στις τρεις προϋποθέσεις που έθεσε έτσι ώστε ένα χρέος να χαρακτηρισθεί απεχθές οπότε κατά συνέπεια μια κυβέρνηση παύει να δεσμεύεται να το πληρώσει.

Οι τρεις όροι για να χαρακτηρισθεί απεχθές ένα χρέος ήταν: Πρώτο, να έχει συναφθεί χωρίς τη συγκατάθεση του έθνους. Δεύτερο, τα ποσά που εισέρευσαν από το δάνειο να σπαταλήθηκαν με τρόπο που αντιβαίνει στα συμφέροντα του έθνους και, τρίτο, ο πιστωτής να ήταν ενήμερος των παραπάνω. Να αναφερθεί πως η συνεισφορά του Σακ δεν έγινε σε κενό αέρα. Αντίθετα, αξιοποίησε πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα όπου η παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους αποφασίσθηκε με την παραπάνω αιτιολογική βάση. Το πρώτο παράδειγμα αφορούσε την άρνηση πληρωμής από τις ΗΠΑ το 1898 των χρεών που είχε αναλάβει η Κούβα όσο ήταν υπό ισπανική κατοχή και τα οποία οι ΗΠΑ στη συνέχεια αρνήθηκαν να επωμιστούν. Το δεύτερο παράδειγμα εξελίχθηκε είκοσι χρόνια αργότερα και πάλι πριν ο ρώσος νομικός δώσει περιεχόμενο στη ρήτρα του «απεχθούς χρέους». Αφορούσε ειδικότερα την απόφαση της κυβέρνησης της Κόστα Ρίκα να μην πληρώσει ένα δάνειο που είχε συνάψει η προηγούμενη δικτατορική εξουσία με την τράπεζα Royal Bank of Canada.

Η τεράστια συμβολή του Σακ έγκειται στην μετατόπιση του κέντρου βάρους της επιχειρηματολογίας υπέρ της παύσης πληρωμών του δημοσίου χρέους, η οποία παύει να επικεντρώνεται στην ηθική διάσταση του προβλήματος και μετατοπίζεται στη νομική. Το ερώτημα δηλαδή δεν είναι αν πλέον μπορεί μια χώρα να πληρώσει το δημόσιο χρέος της, αλλά αν πρέπει. Η συγκεκριμένη δυνατότητα αξιοποιήθηκε κατά κόρον τις τελευταίες δεκαετίες από πολλές κυβερνήσεις και κινήματα πολιτών.

 

* Ο Ερίκ Τουσαίν είναι ιστορικός και πολιτικός επιστήμονας, ιδρυτής και πρόεδρος της Επιτροπής για την Κατάργηση του Χρέους του Τρίτου Κόσμου (CADTM, www.cadtm.org). Έχει συγγράψει πολλά βιβλία για συναφή θέματα (Your money or your life! The tyranny of global finance, The World Bank:  a never ending coup d’ etat, και άλλα).

Το πιο πρόσφατο βιβλίο του που έγραψε μαζί με την Νταμιέν Μιλιέτ κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβρη του 2010 και καταπιάνεται με το θέμα του παγκόσμιου χρέους και τις ευθύνες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Τίτλος του: The debt, the IMF and the World Bank, sixty questions sixty answers (εκδόσεις Monthly Review).

 

ΠΗΓΗ: Posted by leonidasvatikiotis στο 10/12/2010, http://leonidasvatikiotis.wordpress.com/2010/12/10…..BC/

 Η αναγκαιότητα αρμονικής ανάπτυξης της Ευρωζώνης, οι επιθέσεις του ΔΝΤ, η επέλαση της Κίνας, η Γερμανία, η Ρωσία, η θέση των αγορών, η αλληλεξάρτηση των χρεών, οι τρείς εκδοχές της κρίσης και η ελπίδα για το μέλλον

 

Από την πλευρά της Γερμανίας, η αιτία της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, είναι η έλλειψη δημοσιονομικής πειθαρχίας – η μη τήρηση δηλαδή του συμφώνου σταθερότητας (έλλειμμα 3%), κατά την κατάρτιση και εφαρμογή των ετησίων προϋπολογισμών. Αντίθετα, από την πλευρά της Ισπανίας, «ένοχοι» για την κρίση είναι οι κερδοσκόποι.

Και στις δύο περιπτώσεις, «παραγνωρίζονται» προφανώς οι ευρύτερες αλληλεξαρτήσεις ιδιωτικών και δημοσίων χρεών, όπως θα αναλύσουμε στο τέλος του κειμένου, ενώ δεν λαμβάνονται καθόλου υπ’ όψιν οι μεγάλες «ενδοευρωπαϊκές ανισορροπίες», στον τομέα της παραγωγικότητας (για παράδειγμα, 30-40% χαμηλότερη παραγωγικότητα της Ελλάδας, σε σχέση με τη Γερμανία, σχεδόν αντίστοιχα υψηλότερες τιμές καταναλωτή κλπ).

Περαιτέρω, οι σημερινές μεγάλες προσπάθειες των ευρωπαϊκών κρατών, με στόχο τη «συλλογική», την από κοινού δηλαδή μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων, οδηγούν ασφαλώς στην ύφεση (depression). Αντίθετα, η μερική «θεραπεία» των προβλημάτων της Ευρωζώνης, με τη βοήθεια του ελεγχόμενου πληθωρισμού, κατά το «παράδειγμα» των Η.Π.Α. («εκτύπωση» χρημάτων από την ΕΚΤ, Ευρωομόλογα, Quantitative Easing κλπ), θα ήταν μάλλον μία βραχυπρόθεσμη λύση. Άλλωστε, όπως έχουμε ήδη αναλύσει, η απόσυρση των μέτρων στήριξης είναι μία εξαιρετικά δύσκολη, επικίνδυνη διαδικασία, χωρίς απολύτως κανένα εγγυημένο αποτέλεσμα.

Η καλυτέρευση τώρα της ευρωπαϊκής παραγωγικότητας, κατά το «πρότυπο» της Γερμανίας (συγκράτηση των μισθών, περιορισμός του κοινωνικού κράτους, μειωμένη εσωτερική κατανάλωση κλπ), θα οδηγούσε σε επικίνδυνες, παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες – ενώ, η συνέχιση του ενδοευρωπαϊκου ανταγωνισμού, ξανά εκ μέρους της Γερμανίας (επιδότηση/dumping εργατικού κόστους, ανάπτυξη εις βάρος των «εταίρων» της κ.α.), θα προκαλέσει αργά ή γρήγορα τη διάσπαση της Ευρωζώνης.

Κατά την άποψη μας η διέξοδος, η λύση της Ευρώπης δηλαδή, δεν είναι άλλη από τη «συμμετρική» εξέλιξη, από την «ταιριαστή», την αρμονική ανάπτυξη καλύτερα των κρατών-μελών της όπου, οι μέχρι σήμερα πλεονασματικές χώρες, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, θα αποδεχθούν μεγαλύτερα ελλείμματα – έτσι ώστε οι «ελλειμματικές» χώρες, όπως η Ισπανία και η Ελλάδα, να μπορούν να μειώσουν τα δικά τους.

Για παράδειγμα, μόνο εάν αυξήσει την εσωτερική της κατανάλωση η Γερμανία, μειώνοντας τους φόρους και αυξάνοντας τους μισθούς των εργαζομένων της, εισάγοντας παράλληλα προϊόντα από την Ελλάδα και επενδύοντας στη χώρα μας (αντί στην Κίνα ή αλλού), θα υπάρξει ταυτόχρονη, αρμονική ανάπτυξη και στις δύο χώρες. Στην περίπτωση αυτή είναι εύλογο ότι, η Ελλάδα θα περιόριζε τα ελλείμματα της, χωρίς να υποχρεωθεί σε ύφεση – η οποία θα είχε σαν αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, τη μείωση των εισαγωγών της από τη Γερμανία.   

Στην αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή δεν υπάρχει η βούληση για συμμετρική εξέλιξη, για μία αρμονική ανάπτυξη, η οποία θα οδηγήσει στην πολιτική ένωση της Ευρώπης, είναι καλύτερα να διασπασθεί άμεσα η Ευρωζώνη, με δική της πρωτοβουλία – «υποχωρώντας» ίσως στην προηγούμενη της κατάσταση (ΕΟΚ), με την υιοθέτηση των εθνικών νομισμάτων εκ μέρους όλων των μελών της, τα οποία πλέον θα συνιστούν μία απλή ζώνη ελευθέρου εμπορίου (μαζί με τη Ρωσία).  

Εάν πραγματοποιηθεί τελικά κάτι τέτοιο, εάν κριθεί δηλαδή ότι δεν υπάρχει βούληση για πραγματική ένωση και ανεξαρτητοποιηθούν οι χώρες της Ευρωζώνης, τότε μάλλον θα συμβεί εντός του 2011  – αφού τότε λήγουν τα δεκαετή ομόλογα πολλών κρατών-μελών, τα οποία ελήφθησαν αμέσως μετά την προσχώρηση τους στο κοινό νόμισμα (Πίνακας Ι).

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Λήξη ομολόγων του δημοσίου σε δις €, με ημερομηνία καταγραφής τις 17.11.2010

 

Πηγή: Bloomberg

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Το έτος της μητέρας των κρίσεων

 

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα Ι, ειδικά όσον αφορά τους επομένους υποψηφίους εισόδου στον Ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία, το 2011 (δέκα έτη δηλαδή μετά την είσοδο τους στην Ευρωζώνη), είναι το χρονικό σημείο με τις μεγαλύτερες απαιτήσεις, σε σχέση με το δανεισμό τους. Τα ποσά που καλούνται αυτό το χρόνο να αναχρηματοδοτήσουν είναι πάρα πολύ μεγάλα, με το σύνολο σχεδόν της «δύσης» (Ιαπωνία, ΕΕ, Η.Π.Α.) στη δίνη του χρέους, οπότε τα πάντα μπορεί να συμβούν – τόσο στις ίδιες (χρεοκοπία, ΔΝΤ), όσο στην Ευρωζώνη (διάσπαση) και στον πλανήτη (πόλεμος).

Παραδόξως, ο δανεισμός της Ελλάδας είναι σωστά διαμοιρασμένος και στα πέντε έτη, γεγονός που συνηγορεί στο ότι η χώρα μας, σε αντίθεση με την Ισπανία και την Ιταλία, εισήλθε σωστά στην Ευρωζώνη – πληρώνοντας όμως αργότερα ακριβά τη συμμετοχή της, με τη μείωση της ανταγωνιστικότητας της (παράλληλα με τη σπατάλη του κρατικού μηχανισμού, η οποία προήλθε από την εύκολη πρόσβαση του δημοσίου στις αγορές, με χαμηλά επιτόκια δανεισμού, λόγω της υιοθέτησης του κοινού νομίσματος)           

Περαιτέρω, η «κατά περίπτωση» υιοθέτηση ενός εθνικού νομίσματος, όπως αυτή συζητείται τόσο για την Ελλάδα (δραχμή), όσο και για τη Γερμανία (μάρκο), δεν οδηγεί πουθενά – ενώ είναι απολύτως «ουτοπική», αφού στη μεν Ελλάδα θα είχε σαν αποτέλεσμα την «εκτόξευση» του χρέους σε ευρώ (δημοσίου και ιδιωτικού), λόγω «ραγδαίας» υποτίμησης της δραχμής, ενώ στη Γερμανία την καταβαράθρωση των εξαγωγών (65% στην ΕΕ), λόγω αθρόας ανατίμησης του μάρκου. Μόνο μία «ελεγχόμενη» λοιπόν, μία μεθοδική και προγραμματισμένη έξοδος όλων των μελών από την Ευρωζώνη, «κοινή συναινέσει», θα μπορούσε να έχει κάποιες ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας.    

Ολοκληρώνοντας την εισαγωγή μας, την οποία αυτή τη φορά ξεκινήσαμε με τα συμπεράσματα που θα τεκμηριώσουμε στη συνέχεια, θεωρούμε ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν είναι τόσο ισχυρή για να μπορέσει να αντιμετωπίσει μόνη της τις διαρκείς επιθέσεις του ΔΝΤ, του Κερδοσκοπικού Κεφαλαίου και της Κίνας. Πόσο μάλλον αφού, τα τεράστια προβλήματα της μέχρι σήμερα σύνδεσης των διαφόρων ευρωνομισμάτων με το ύπουλα ισχυρό «γερμανικό ευρώ», ταυτόχρονα με την αδυναμία άσκησης αυτόνομης «συναλλαγματικής πολιτικής», εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, θα οδηγούσαν όποια χώρα επιθυμούσε να εξέλθει «ηρωικά» μόνη της, στην απόλυτη οικονομική καταστροφή – εάν όχι, στην πλήρη εξάρτηση της «από τρίτους».

 

ΟΙ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΝΤ

 

Όπως έχουμε αναφέρει στο παρελθόν, οι σύνδικοι του διαβόλου, το ΔΝΤ δηλαδή, από το 1971 και μετά (κατάργηση του κανόνα του χρυσού), είναι όργανο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής – επομένως, των πολυεθνικών της Wall Street. Μετά την αποτυχία του τώρα στη Λατινική Αμερική (Η άλωση της Βραζιλίας), καθώς επίσης στις αναπτυσσόμενες χώρες (Ασία κλπ), έμεινε ουσιαστικά χωρίς αντικείμενο. Τόσο αυτό λοιπόν, όσο και η «σκοτεινή δύναμη» πίσω του (η Παγκόσμια Τράπεζα), αντιμετώπιζαν σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα (άρθρο μας: Σκάκι με το διάβολο).

Στα πλαίσια αυτά, οι Η.Π.Α. «επιτέθηκαν» τόσο στην Ευρώπη (κυρίως), όσο και αλλού, δια μέσου της πώλησης των ενυπόθηκων δανείων χαμηλής εξασφάλισης (CDO’S) – διαπράττοντας τη μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών. Εξήγαγαν λοιπόν τα προβλήματα τους σε ολόκληρο τον κόσμο, καταστρέφοντας τεράστιες ποσότητες χρημάτων και οδηγώντας αρκετές χώρες στο χείλος του γκρεμού.

Στη συνέχεια, εμφανίστηκε το ΔΝΤ σαν «ο από μηχανής Θεός», εν πρώτοις στην Ανατολική Ευρώπη και αργότερα στην Ευρωζώνη – από την πόρτα που του άνοιξε πρώτη η Ελλάδα, όταν βρέθηκε στο «μάτι του κυκλώνα». Η «κερκόπορτα» αυτή ανοίχθηκε με την αυθαίρετη πρωτοβουλία της Ελληνικής κυβέρνησης, η οποία ουσιαστικά προσκάλεσε μόνη της το ΔΝΤ – με την ανοχή δυστυχώς, αν όχι με τη συμμετοχή, της κυρίας Merkel.

Ο σοσιαλιστής ηγέτης τώρα του ΔΝΤ, κατάφερε να «αποβιβαστεί» στην Ευρώπη, πείθοντας τη γερμανίδα καγκελάριο για τις αγαθές του προθέσεις (ή, ίσως, συνεργαζόμενος μυστικά μαζί της), έχοντας φυσικά εξασφαλίσει την αμέριστη «συμπαράσταση» του Έλληνα πρωθυπουργού. Λίγους μήνες αργότερα, αφού προηγουμένως είχε εγκατασταθεί μόνιμα η σκιώδης κυβέρνηση στην Αθήνα, «αποκρατικοποιώντας» την εξουσία, διεύρυνε τις μεθοδικές επιθέσεις του, με τη βοήθεια των συμβατικών αμερικανικών όπλων (εταιρείες αξιολόγησης κλπ) και της ευρωπαϊκής κυβερνητικής «ανεπάρκειας».

Έτσι λοιπόν εισέβαλλε τελικά στη δεύτερη χώρα της Ευρωζώνης, στην Ιρλανδία, η οποία όμως, αυτή τη φορά, δεν το ζήτησε μόνη της, όπως η Ελλάδα, αλλά της επιβλήθηκε «εκ των άνω». Φυσικά θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες (Πορτογαλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ιταλία κλπ), αφού πλέον το ΔΝΤ έχει βρει μία πολύ πιο «αποδοτική» δραστηριότητα, από αυτήν που είχε μέχρι σήμερα (εάν φυσικά δεν εμποδιστεί από τη Γερμανία, την Κίνα, τη Ρωσία ή όποιον άλλο «ανταγωνιστή» του). 

Συνεχίζοντας, τα ποσά που δανείζει το ΔΝΤ είναι πλέον σε «τοκογλυφική» συνεργασία με την Κομισιόν και την ΕΚΤ, είναι πολύ πιο μεγάλα από τα συνήθη (για παράδειγμα στη Βραζιλία, σε μία πάμπλουτη σε υπέδαφος και ενέργεια χώρα των 190 εκ. κατοίκων, είχε περιορισθεί στα περίπου 30 περίπου δις $), ενώ χρησιμοποιούνται φρεσκοτυπωμένα, πληθωριστικά δολάρια, χωρίς αντίκρισμα (η ανοδική πορεία της τιμής του χρυσού, είναι η καλύτερη απόδειξη της απαξίωσης του δολαρίου). Μπορεί λοιπόν να αυξάνει απεριόριστα τα κεφάλαια του, χωρίς καθόλου να προβληματίζεται για την εύρεση τους, όπως οι «εταίροι» του στην Ευρωζώνη – οι οποίοι, κάποια στιγμή, θα δυσκολευθούν να το ακολουθήσουν, με όλα όσα κάτι τέτοιο συνεπάγεται για το μέλλον τους.        

Ο στόχος του φαίνεται να είναι, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, η υποδούλωση των χωρών-πελατών του, δια μέσου της κατάληψης της σκιώδους εξουσίας (ειδικά των εκάστοτε υπουργείων οικονομικών), η πλουσιοπάροχη αμοιβή των στελεχών του (δεν πληρώνουμε μόνο τόκους, αλλά και υψηλούς μισθούς στο ΔΝΤ), η λεηλασία των κερδοφόρων δημοσίων επιχειρήσεων από τις πολυεθνικές-εντολοδόχους του, καθώς επίσης η κερδοφόρα εγκατάσταση των ξένων εταιρειών – σε χώρες που «επιβάλλει» το ίδιο αφενός μεν μία εκτεταμένη φοροαποφυγή, αφετέρου δε μία τεράστια «συμπίεση» των αμοιβών των εργαζομένων, η οποία καταλήγει στην εξαθλίωση της πλειοψηφίας τους.  

Φυσικά, το «Ταμείο» είναι πλήρως οργανωμένο, ενώ έχει την ικανότητα «χειρισμού» της κοινής γνώμης, δια μέσου της «χειραγώγησης» κάποιων ΜΜΕ, ορισμένων «επιφανών» συνδικαλιστών και γενικότερα των περισσοτέρων από αυτούς που εκπροσωπούν τους ονομαζόμενους «κοινωνικούς εταίρους».

Σε γενικές γραμμές δε το φοβισμένο, το «παγωμένο» στη θέση του και άβουλο πλήθος, δεν αντιδράει αμέσως – συνήθως πολύ αργότερα, όταν είναι πλέον αδύνατον να αντιστραφούν τα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, το «πλήθος» στην Αργεντινή βγήκε τότε μόνο στους δρόμους, όταν η χώρα είχε λεηλατηθεί και χρεοκοπήσει, μετά από αρκετά χρόνια δραστηριοποίησης των συνδίκων του διαβόλου.   

Κλείνοντας, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, “Όταν μία αντιπροσωπεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου «επισκέπτεται» μία χώρα, θέτοντας σαν προϋπόθεση για την εκχώρηση δανείων τον περιορισμό των κοινωνικών και λοιπών δαπανών, η διαφορά δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη, σε σχέση με τη φυσική καταστροφή που θα προκαλούσε ένας βομβαρδισμός εκ μέρους του ΝΑΤΟ.

Το ΔΝΤ απαιτεί το κλείσιμο νοσοκομείων, σχολείων και βιομηχανιών, με ένα πολύ χαμηλότερο κόστος «εισβολής» για τη Δύναμη που εκπροσωπεί, από αυτό που θα είχε ο ανελέητος βομβαρδισμός των νοσοκομείων, των σχολείων και των βιομηχανιών – όπως στο παράδειγμα της Γιουγκοσλαβίας. Το αποτέλεσμα όμως, για τη χώρα «υποδοχής» του, είναι σχετικά το ίδιο: Η απόλυτη καταστροφή της” (M. Chossudovsky).

 

Η ΕΠΕΛΑΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

 

Αναλύοντας τις κινήσεις της «κίτρινης» υπερδύναμης, είναι εμφανές ότι προσπαθεί, όσο καλύτερα μπορεί, να εκμεταλλευθεί την  ευρωπαϊκή κρίση χρέους – εντελώς διαφορετικά όμως, από τους Η.Π.Α./ΔΝΤ και τη Γερμανία.

Τους περασμένους μήνες λοιπόν η Κίνα παρουσιάστηκε στην Ελλάδα, στην Ιταλία, στην Ιρλανδία, στην Πορτογαλία, στη Βρετανία και στην Ισπανία, σαν το «λευκό ιππότη» – σαν το σωτήρα στην ανάγκη καλύτερα, έναν καινούργιο «μνηστήρα», ο οποίος δεν παρέμεινε αδιάφορος, όταν κάποια κράτη-μέλη της Ευρωζώνης βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Oπως είπε δε ο πρωθυπουργός, ο κ. Wen Jiabao, «Θα προσφέρουμε περαιτέρω βοήθεια και θα βοηθήσουμε ορισμένες χώρες να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους».  

Οι Κινέζοι, διαθέτοντας πάνω από 2,4 τρις $ συναλλαγματικά αποθέματα και φοβούμενοι πλέον τις τοποθετήσεις τους στα αμερικανικά ομόλογα δημοσίου, εν όψει πιθανού πληθωρισμού στις Η.Π.Α., αναζητούν εναγωνίως δυνατότητες διασποράς των επενδύσεων τους. Έτσι λοιπόν, οι πρόσφατοι προβληματισμοί των υπερχρεωμένων, μικρότερων χωρών της «περιφέρειας» του Ευρώ, οι οποίες αναζητούν πάση θυσία λύσεις, υποδεχόμενες με ευγνωμοσύνη τον οποιονδήποτε επενδυτή, ταιριάζουν απόλυτα στα σχέδια της απολυταρχικής Κίνας – αν και στο κέντρο της Ευρώπης, στις πλεονασματικές χώρες της, η προθυμία των Κινέζων αντιμετωπίζεται με αυξανόμενο σκεπτικισμό. «Η Κίνα εξαγοράζει την Ευρώπη και εμείς οι Ευρωπαίοι πουλάμε την ψυχή μας στο διάβολο», είπε πρόσφατα στις Βρυξέλες ο Γερμανός επίτροπος κ. G.Oettinger.

Μετά την Αφρική (κυρίως εξαγορά γης, για την εξόρυξη πρώτων υλών) και την Ασία, η Κίνα «προωθείται» ραγδαία στη «γηραιά ήπειρο», μέσα από την αδύναμη, νότια περιφέρεια της, αναζητώντας ουσιαστικά εναλλακτικές αγορές γα την πώληση των προϊόντων της – σε αντίθεση με τις Η.Π.Α./ΔΝΤ, οι οποίες έχουν μία εντελώς διαφορετική στρατηγική. Ξεκινώντας από την Ιταλία (άρθρο μας: Η κινεζική επιδημία), από την οποία εφοδιάζει την κεντρική Ευρώπη, διεύρυνε την παρουσία της στην Ελλάδα, στο λιμάνι του Πειραιά, δια μέσου της Cosco (προγραμματίζεται αντίστοιχη επένδυση στην Κρήτη, στο χωριό Κόκκινος Πύργος), αποσκοπώντας στην ευρύτερη αγορά των Βαλκανίων. Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, τόσο η Γερμανία, όσο και η Ολλανδία, σε καμία περίπτωση δεν θα επέτρεπαν τη συμμετοχή των Κινέζων στο λιμάνι του Αμβούργου ή του Ρότερνταμ.   

Ο Wen Jiabao ανακοίνωσε επί πλέον, την πρόθεση του να αγοράσει ομόλογα του δημοσίου, όταν βέβαια η Ελλάδα επιστρέψει στις αγορές (απαγορεύεται ρητά από το ΔΝΤ-μνημόνιο ο δανεισμός της χώρας μας από άλλους, κατά το χρονικό διάστημα ισχύος του!). Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας τον υποδέχθηκε φωτίζοντας προς τιμήν του κόκκινο το Κολοσσαίο, η Κίνα αγόρασε ομόλογα του ισπανικού δημοσίου αξίας 625 δις $ και, όπως λέγεται, συμμετείχε κατά 20% στην πρόσφατη έκδοση/πώληση ομολόγων της Πορτογαλίας.  

Στην Πορτογαλία, οι κινεζικές επιχειρήσεις ενδιαφέρονται για χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ενεργειακές εταιρείες – πρόσφατα η «Energias de Portugal» (EDP)  υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την «China Power International», ενώ συζητούνται συμμετοχές κινεζικών τραπεζών στις πορτογαλικές Millenium BCP (από την Industrial and Commercial Bank of China) και BPI (από την Bank of China).

Στη Μ. Βρετανία, ήδη από το 2005, η κρατική αυτοκινητοβιομηχανία Nanjing Automobile Group εξαγόρασε τα υπόλοιπα της χρεοκοπημένης MG Rover, ενώ σχεδιάζεται η επαναλειτουργία του παλαιού εργοστασίου της στο Birmingham. Η δραστηριοποίηση των Κινέζων στη βρετανική αγορά ακινήτων είναι αρκετά σημαντική, με κέντρο βάρους το Λονδίνο, όπου πρόσφατα η Bank of China αγόρασε απέναντι από την κεντρική τράπεζα της Αγγλίας ένα τεράστιο ακίνητο, έναντι 150 εκ. $, μετατρέποντας το σε κεντρικό κατάστημα των ευρωπαϊκών της δραστηριοτήτων.

Στην Πολωνία, κινεζικές κατασκευαστικές εταιρείες ανέλαβαν κομμάτια της εθνικής οδού Βαρσοβίας-Λοντζ, τα οποία οφείλουν να είναι έτοιμα για τους αγώνες ποδοσφαίρου του 2012. Η China Overseas Engineering Group Company (η οποία έχει ήδη ανακοινώσει επέκταση των δραστηριοτήτων της στα δημόσια έργα της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Ουγγαρίας), ανέλαβε την κατασκευή για λιγότερα χρήματα από το 30% που είχαν υπολογίσει οι Αρχές της Πολωνίας – με τους Ευρωπαίους κατασκευαστές να είναι εκτός εαυτού, ισχυριζόμενοι ότι η ασυναγώνιστη αυτή τιμή οφείλεται σε dumping.

Σε περιπτώσεις όπως αυτή της Πολωνίας, αφενός μεν «εισάγονται» εργάτες από την Κίνα, οι οποίοι πληρώνονται με βάση τον εκεί μισθό (περί τα 100 $ μηνιαία), αφετέρου δε η χρηματοδότηση των έργων προέρχεται από τις κρατικές τράπεζες της Κίνας, οι οποίες είναι «φθηνότερες» κατά 8-9% από τις αντίστοιχες Ευρωπαϊκές.

Χωρίς να επεκταθούμε λοιπόν περαιτέρω, στις πολυποίκιλες δραστηριότητες των Κινέζων στην Ευρώπη, η μελλοντική υπερδύναμη φαίνεται να έχει στο στόχαστρο την αγορά της ΕΕ – την οποία προσπαθεί να «καταλύσει» μέσω της συμμετοχής των κρατικών της επιχειρήσεων στις ιδιωτικές ευρωπαϊκές. Ταυτόχρονα δε, με την ανάληψη έργων υποδομής, σε τιμές που είναι αδύνατον να ανταγωνιστεί η δύση, καθώς επίσης μέσω της «εξαγοράς» πολιτικής ισχύος (άμυνα απέναντι σε ενδεχόμενο προστατευτισμό, μέσω υψηλών δασμών εκ μέρους της δύσης), με τη βοήθεια των επενδύσεων σε κρατικά ομόλογα.

Το γεγονός αυτό οφείλει να προβληματίσει κυρίως τη Γερμανία, αφού οι γερμανικές εξαγωγές στην Ευρώπη αποτελούν το 65% σχεδόν των συνολικών της. Ειδικότερα, το 80% των γερμανικών εξαγωγών «τιμολογούνται» σε Ευρώ, ενώ μόλις το 13% σε δολάρια. Επί πλέον, όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙΙ που ακολουθεί, πάνω από το 50% των γερμανικών εξαγωγών πραγματοποιούνται σε 10 χώρες της Ε.Ε. (άρα το ισχυρό Ευρώ ελάχιστα τις επηρεάζει), ενώ μόλις το 7,58% στις Η.Π.Α. (σχεδόν παντού οι εξαγωγές της υπερβαίνουν τις εισαγωγές, με συνολικό πλεόνασμα 196,5 δις €):

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Συνολικές εξαγωγές και εισαγωγές της Γερμανίας το 2007, σε δις €

 

*       2007 σε δις €                                                                                   

**     Διαφορά εξαγωγών μείον τις εισαγωγές – πλεόνασμα ή έλλειμμα

***  Ουσιαστικά εισαγωγές από δικές της μονάδες – Έλλειμμα με Ρωσία λόγω πετρελαίου   

Πηγή: Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Για σύγκριση: Ελληνικές εξαγωγές 2007 = 17,2 δις (56 φορές χαμηλότερες)

Ελληνικές εισαγωγές 2007 = 53,4 δις (μόλις 14,5 φορές χαμηλότερες)

 

Οφείλει επίσης να προβληματίσει τις Η.Π.Α., ειδικά εάν η «επιδρομή» της υπερδύναμης, μέσω του ΔΝΤ, βρεθεί αντιμέτωπη με την εξέγερση εκείνων των λαών, οι οποίοι δεν έχουν καμία πρόθεση να παραχωρήσουν Εθνική Κυριαρχία, κατά το (πιθανότατα) ατυχές παράδειγμα της χώρας μας.  

 

ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΜΝΗΣΤΗΡΕΣ

 

Εκτός από τις Η.Π.Α. (ΔΝΤ) και την Κίνα, υπάρχουν δύο ακόμη μνηστήρες, οι οποίοι φιλοδοξούν να «απαγάγουν» την πολύφερνη «νύφη», την Ευρώπη: η Γερμανία και η Ρωσία. Η μεν πρώτη, με τη βοήθεια της ελεγχόμενης χρεοκοπίας των αδύναμων χωρών της Ευρωζώνης, μέσω της οποίας επιδιώκει την «αποικιοποίηση» τους, καθώς επίσης με την «κατάληψη» της διοίκησης της ΕΚΤ από τον δικό της κεντρικό τραπεζίτη, επιθυμεί την εκπλήρωση του παλαιού της ονείρου: την ανάδειξη της στην ηγεσία της Ευρασίας (άρθρο μας). 

Ο δε τέταρτος μνηστήρας, η Ρωσία, μάλλον «καιροφυλακτεί», περιμένοντας την κατάλληλη ευκαιρία να επέμβει – στηριζόμενη στην ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης, καθώς επίσης στην «αμυντική» της αδυναμία. Όπως έχουμε όμως αναφέρει, η πρόσφατη πρόταση του κ.Putin, για τη δημιουργία μίας ελεύθερης ζώνης εμπορίου, η οποία θα συμπεριελάμβανε τις χώρες της Ε.Ε. και τη Ρωσία, δεν φαίνεται να βρήκε σύμφωνη την παρούσα γερμανική κυβέρνηση – παρά το ότι «προωθήθηκε» από τον πρώην Γερμανό καγκελάριο κ.Schroeder, με την έγκριση των γερμανών τραπεζιτών και βιομηχάνων.

Εν τούτοις, ανεξάρτητα από τις όποιες αντιρρήσεις της ηγέτιδας δύναμης της ΕΕ, η οποία μάλλον δεν θα ήθελε να χάσει το «παιχνίδι» ή, έστω, να «καθαιρεθεί» στη δεύτερη θέση, καθώς επίσης ανεξάρτητα από τις πραγματικές προθέσεις της Ρωσίας, η πρόταση της αξίζει να μελετηθεί σοβαρά. Ενδεχομένως θα αποτελούσε μία ιδανική λύση, αφού αφενός μεν θα λειτουργούσε υπέρ της ενεργειακής αυτονομίας της περιοχής, αφετέρου υπέρ της «αμυντικής» ανεξαρτησίας της – ταυτόχρονα με πολλά άλλα πλεονεκτήματα (επενδύσεις από και προς τη Ρωσία, ανάπτυξη, αυτάρκεια κλπ).

Υποθέτουμε βέβαια ότι, ένα τέτοιο γεγονός δεν θα ενθουσίαζε τις Η.Π.Α., ιδιαίτερα μετά την απόβαση του ΔΝΤ στην Ευρώπη. Επίσης μάλλον όχι την Κίνα, η οποία διαθέτει ήδη δύο μεγάλες «μονάδες» εφοδιασμού της Ευρώπης – στην Ιταλία και στην Ελλάδα. Όμως, αυτό που ενδιαφέρει όλους εμάς τους Ευρωπαίους είναι αναμφίβολα το καλύτερο δυνατόν για την περιοχή μας, σε συνθήκες ελευθερίας, ανεξαρτησίας και ειρήνης – χωρίς να σημαίνει ότι δεν πρέπει να είμαστε προσεκτικοί ή να μην αναλαμβάνουμε κανενός είδους ρίσκο.

        

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

 

Όπως έχουμε ήδη αναλύσει (Πρώσοι, Γαλάτες και Σάξονες),  οι νομισματικές ενώσεις έχουν «ιστορικά» περιορισμένη διάρκεια. Ένα πρώτο παράδειγμα είναι η «Σκανδιναβική νομισματική ένωση» (1873), στην οποία συμμετείχαν η Σουηδία, η Νορβηγία, η Δανία και η Ισλανδία. Τα θεσμικά μέτρα ενσωμάτωσης των τεσσάρων χωρών αμελήθηκαν, η ποσότητα των χρημάτων που «κυκλοφορούσε» η κάθε χώρα οριζόταν από τη δική της επί μέρους Οικονομία και η «συνθήκη σταθερότητας», σχετικά ανάλογη του συμφώνου του Μάαστριχτ, έπαψε κάποια στιγμή να τηρείται. Η ένωση κατέρρευσε τελικά το 1920, μετά από 47 συνεχή έτη λειτουργίας.

Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι η «Λατινική νομισματική ένωση», η οποία ιδρύθηκε το 1865 – συμμετείχε αργότερα (1868) και η  Ελλάδα. Οι υπόλοιπες χώρες ήταν η Ελβετία, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία, ενώ κατέρρευσε κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου.

Φυσικά η ΕΕ έχει μία πολύ σημαντική διαφορά, σε σχέση με τις προαναφερθείσες νομισματικές ενώσεις: μία κοινή, ευέλικτη αγορά εμπορευμάτων και υπηρεσιών, αντίστοιχη με αυτήν των Η.Π.Α. – τη μοναδική άλλη «ένωση» με τα ίδια τα χαρακτηριστικά. Εν τούτοις, στις Η.Π.Α. είναι αδύνατον να «αποσχισθεί» κάποια Πολιτεία, όπως για παράδειγμα η υπερχρεωμένη Καλιφόρνια, αποδυναμώνοντας το δολάριο – κάτι που δυστυχώς, παρά το ότι θεωρούταν αυτονόητο μέχρι σήμερα στην ΕΕ, έχει πάψει να είναι (το αργότερο μετά τις έντονα εγωκεντρικές δηλώσεις της γερμανίδας καγκελαρίου, σε σχέση με την «εκδίωξη» όποιας χώρας δεν τηρεί τους συμφωνημένους κανόνες).

Οι «αγορές» λοιπόν, έτσι όπως τις έχουμε παρουσιάσει στο άρθρο μας «Επικίνδυνα Παιχνίδια», οι διεθνείς επενδυτές δηλαδή (τα κερδοσκοπικά κεφάλαια, τα οποία ουσιαστικά «εκπροσωπούνται» ελάχιστα από το ΔΝΤ), δεν καταλαβαίνουν πως είναι δυνατόν να συνυπάρχουν μακροπρόθεσμα, σε μία νομισματική ένωση, χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία.

Επί πλέον, ούτε η Γερμανία, αλλά ούτε και η Ισπανία είναι σε θέση να εξηγήσουν, πως ακριβώς θα λειτουργήσει η απαιτούμενη διαδικασία «αρμονικής ανάπτυξης», εντός του χώρου του Ευρώ. Πως δηλαδή θα καταφέρουν να αναπτυχθούν παράλληλα οι πλεονασματικές με τις ελλειμματικές χώρες της Ευρωζώνης, στηριζόμενες σε μία κοινή νομισματική πολιτική, η οποία δεν θα αναγκάσει σε χρεοκοπία τα αδύναμα κράτη, δεν θα δημιουργήσει φούσκες (στη Γερμανία ήδη απαιτούνται υψηλότερα επιτόκια), και δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις ισχυρές οικονομίες, υποθάλποντας την διεθνή ανταγωνιστικότητα τους.       

Έτσι λοιπόν, για όσο χρονικό διάστημα τόσο η Γερμανία (η Ολλανδία κλπ), όσο και η Ισπανία (η Ελλάδα κλπ) δεν μπορούν να δώσουν σωστές εξηγήσεις και  συνεχίζουν να ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους, τόσο περισσότερο οι «αγορές» θα στοιχηματίζουν στη διάλυση της Ευρωζώνης – οδηγώντας τα επιτόκια δανεισμού των κρατών-μελών της, καθώς επίσης τα ασφάλιστρα κινδύνου, σε όλο και υψηλότερα επίπεδα. Πόσο μάλλον αφού πλέον οι διεθνείς επενδυτές προσθέτουν το δημόσιο με το ιδιωτικό χρέος των κρατών, όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια.

Ολοκληρώνοντας, επειδή τα ομόλογα του δημοσίου δεν αποτελούν πλέον ασφαλή επένδυση για τις «αγορές», η τεράστια «αδρανής» ρευστότητα, η οποία αυξήθηκε ακόμη περισσότερο από την επεκτατική πολιτική των κεντρικών τραπεζών (κυρίως της Fed, καθώς επίσης των τραπεζών της Αγγλίας και της Ιαπωνίας), χωρίς να κατευθυνθεί στην πραγματική οικονομία, θα τοποθετηθεί πιθανότατα στις μετοχές εκείνων των πολυεθνικών επιχειρήσεων (μεγάλες φαρμακευτικές, ενεργειακές, εταιρείες υποδομών κλπ), οι οποίες είναι αφενός περισσότερο ασφαλείς από τα υπερχρεωμένα κράτη, αφετέρου προσφέρουν υψηλά μερίσματα – πολλές φορές μεγαλύτερα από τα επιτόκια των ομολόγων, ενώ παρέχουν επίσης δυνατότητες κεφαλαιακών κερδών, από ενδεχόμενη αύξηση της αξίας των μετοχών τους (ιδιαίτερα όταν προβλέπεται μεγάλος πληθωρισμός, εισαγόμενος από την Ασία).

Επομένως, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις θα ενδυναμωθούν ακόμη περισσότερο, εξαγοράζοντας η μία την άλλη με τα φθηνά χρήματα που έχουν στη διάθεση τους – με τελικό στόχο τη μονοπωλιακή τους επικράτηση. Παράλληλα, θα ισχυροποιηθούν επίσης οι αναπτυσσόμενες οικονομίες (Ρωσία, Βραζιλία, Κίνα κλπ), οι οποίες προσελκύουν όλο και περισσότερο τα κερδοσκοπικά κεφάλαια – τα οποία «μεταναστεύουν» εκεί, λόγω των μεγάλων μελλοντικών προοπτικών κερδοφορίας τους.          

 

Η ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΧΡΕΩΝ

 

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με το ότι, οι κρίσεις της Ισπανίας και της Ελλάδας είναι διαφορετικής φύσης. Η κρίση της Ελλάδας είναι αυτή που πάντοτε φοβόταν η Κομισιόν, προσπαθώντας να την εμποδίσει με την υιοθέτηση των κανόνων του Συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης – η ανευθυνότητα δηλαδή του δημοσίου τομέα της χώρας μας, η οποία παρέμενε τα τελευταία χρόνια «κρυφή», με το τέχνασμα της παράδοσης «αλλοιωμένων» στατιστικών στοιχείων (δημιουργική λογιστική κλπ).

Αντίθετα, η κρίση της Ισπανίας είναι εντελώς διαφορετική, αφού οφείλεται στην υπερχρέωση του ιδιωτικού τομέα. Τόσο οι ιδιώτες επενδυτές εκεί, όσο και οι επιχειρήσεις, υπερχρεώθηκαν στα πλαίσια μίας τεράστιας υπερβολής (φούσκας) ακινήτων η οποία, όταν «έσπασε», είχε σαν αποτέλεσμα τόσο την ανεργία (20%), όσο και τη γνωστή μας τραπεζική κρίση – αφού οι οφειλέτες αδυνατούσαν να αποπληρώσουν τα χρέη που δημιούργησαν, αγοράζοντας «επί πιστώσει» υπερεκτιμημένα ακίνητα (ή κατασκευάζοντας πολύ περισσότερα, σε σχέση με τις ανάγκες της αγοράς),  

Οι εθνικές κυβερνήσεις τώρα αυτών των χωρών (Ισπανία, Ιρλανδία, Βέλγιο κλπ) αποφάσισαν να διασώσουν τον τραπεζικό τους τομέα, αναλαμβάνοντας τα επισφαλή χρέη του, εις βάρος τόσο των προϋπολογισμών, όσο και των Πολιτών τους. Αυτός είναι και ο λόγος που οι διεθνείς επενδυτές προσθέτουν πλέον τα δημόσια με τα ιδιωτικά χρέη, για πρώτη φορά, αφού σε τελική ανάλυση τα κράτη ανέλαβαν τις υποχρεώσεις των τραπεζών τους. Εδώ ακριβώς ευρίσκεται και το μεγάλο πλεονέκτημα της Ελλάδας, η οποία έχει συγκριτικά πολύ χαμηλό συνολικό χρέος (Πίνακας ΙΙΙ):

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Συνολικό χρέος 2008 επιλεγμένων κρατών, σε σχέση (%) με το ΑΕΠ

 

Πηγή: McKinsey Global Institute   

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Δεν έχουμε στη διάθεση μας αναλυτικά στοιχεία, υπάρχει όμως το σύνολο.

Σημείωση 1: Τα μεγέθη έχουν σε κάποιο βαθμό διαφοροποιηθεί το 2009, όπως έχουμε αναφέρει σε πίνακες προηγουμένων άρθρων μας

Σημείωση 2: Το ιδιωτικό χρέος είναι το σύνολο του χρέους των τραπεζών, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, εκτός του δημοσίου.  

 

Παρά το ότι λοιπόν η Ισπανία τήρησε τους κανόνες του συμφώνου σταθερότητας, υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα χρεοκοπίας της, αφού η ανάληψη των χρεών του ιδιωτικού τομέα θα «εκβάλλει» τελικά σε τεράστια ελλείμματα προϋπολογισμού, όπως συνέβη στην Ιρλανδία – οπότε στο δημόσιο χρέος της, το οποίο σύντομα θα ξεπεράσει αρκετά το 100% του ΑΕΠ της. Επομένως, υπάρχει πλέον εμφανής, «αρνητική» αλληλεξάρτηση δημοσίων και ιδιωτικών χρεών, με συνδετικό κρίκο τις εμπορικές τράπεζες.   

Οφείλουμε να συμπληρώσουμε εδώ ότι, οι πλεονασματικές χώρες, όπως η Γερμανία, οι οποίες αποταμιεύουν περισσότερα από αυτά που επενδύουν στην πραγματική τους οικονομία, είναι υποχρεωμένες να τοποθετούν τα πλεονάσματα τους, μέσω των τραπεζών τους, στο εξωτερικό. Έτσι λοιπόν εξηγείται γιατί οι γερμανικές τράπεζες έχασαν τόσο μεγάλα ποσά κατά την κρίση των subrimes, αλλά και το γιατί έχουν επενδύσει τόσο πολλά χρήματα σε ομόλογα του Ελληνικού δημοσίου, του Ιρλανδικού κλπ – με αποτέλεσμα η Γερμανία να είναι «ενεργό μέλος» της αλυσιδωτής «πυρηνικής αντίδρασης» που προβλέπεται για την Ευρωζώνη. Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τις Γαλλικές τράπεζες, τις Ιταλικές κλπ.

Μόνο αυτός που δεν κατανοεί λοιπόν τις τεράστιες αυτές αλληλεξαρτήσεις, μπορεί να ισχυρισθεί ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από μία ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, για το ευρωπαϊκό ή το παγκόσμιο σύστημα, επειδή το μέγεθος της είναι μικρό σε σχέση με το αντίστοιχο της Ευρωζώνης. Αντίθετα, ακόμη και η Ουγγαρία είναι σημαντική για την Ευρωζώνη, αφού οι Αυστριακές τράπεζες είναι αυτές που τελικά θα επιβαρυνθούν τα όποια οικονομικά προβλήματα της χώρας.  

 

ΟΙ ΕΚΔΟΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ

 

Η εξέλιξη της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, παρά το ότι προφανώς οφείλεται σε οικονομικές αιτίες, καθορίζεται πρακτικά από το ότι, οι «επεξηγηματικές» εκδοχές, αυτές δηλαδή που φιλοδοξούν να εξηγήσουν τα επί μέρους αίτια, δεν ταιριάζουν μεταξύ τους. Όπως έχουμε λοιπόν αναφέρει στην αρχή  του κειμένου μας, διαφορετική εξήγηση της κρίσης δίνει η μία χώρα, διαφορετική η άλλη και διαφορετική οι επενδυτές – με αποτέλεσμα να επιλέγονται εντελώς αντικρουόμενες λύσεις και ενέργειες, από όλους τους «ενδιαφερομένους».     

Αναλυτικότερα, για τους Γερμανούς οι αιτίες της κρίσης επικεντρώνονται στην ανεύθυνη δημοσιονομική πολιτική της Ελληνικής κυβέρνησης (άλλων χωρών επίσης), η οποία οδήγησε τη χώρα στα τεράστια ελλείμματα του προϋπολογισμού της, καθώς επίσης στην «έκρηξη» των δημοσίων χρεών. Επομένως, κατά τη Γερμανία πάντοτε, η λύση είναι αυτή που πρότεινε η κυρία Merkel: η «ενίσχυση» των κανόνων σταθερότητας, οι οποίοι προβλέπονται από τη συνθήκη του Μάαστριχτ (έλλειμμα κάτω του 3%, δημόσιο χρέος στο 60% του ΑΕΠ), με την αυστηρή «τιμωρία» των κρατών που δεν συμμορφώνονται (έτσι ώστε να πάψουν να το κάνουν). «Πως όμως αλήθεια θα μπορέσουν να επιβιώσουν εκείνες οι χώρες οι οποίες, παρά το ότι είναι ελλειμματικές, θα επιβαρύνονται με ακόμη περισσότερες δαπάνες, από αυξημένους τόκους και πρόστιμα μη τήρησης των κανόνων του Μάαστριχτ;», αναρωτούνται οι αγορές.  

Για τους Ισπανούς τώρα, η αιτία της ίδιας κρίσης, είναι η ανεύθυνη συμπεριφορά των κερδοσκόπων, αφού η χώρα τήρησε επακριβώς τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Ευρωζώνη, τα δέκα πρώτα χρόνια της συμμετοχής της σε αυτήν. Το δημόσιο χρέος της, σε σχέση με το ΑΕΠ της, είναι χαμηλότερο ακόμη και από το αντίστοιχο της Γερμανίας ή της Γαλλίας – οπότε η κερδοσκοπία με τα κρατικά ομόλογα της, είναι εντελώς αδικαιολόγητη. Η λύση επομένως που προτείνει, είναι η προστασία της Ευρωζώνης από τα κερδοσκοπικά κεφάλαια, με τη βοήθεια της θέσπισης ειδικών νομοθετικών μέτρων εναντίον τους. «Ξεχνάει όμως εμφανώς των ιδιωτικό της τομέα ο οποίος, σε αντίθεση με την Ελλάδα, είναι κάτι περισσότερο από υπερχρεωμένος – με την “εξυπηρέτηση” των δυσμενών αποτελεσμάτων του (ανεργία, τραπεζικές επισφάλειες κλπ) να απαιτεί την υπερβολική, απότομη χρέωση του δημοσίου», συμπεραίνουν οι αγορές.     

Υπάρχει όμως και μία τρίτη εκδοχή: αυτή των διεθνών επενδυτών, των αγορών δηλαδή, οι οποίες βλέπουν το χώρο του Ευρώ συνολικά και αναρωτούνται, κατά πόσον είναι η Ευρωζώνη «λειτουργική», αντιμετωπιζόμενη σαν ένα ολόκληρο «οικονομικό σύστημα». Παρατηρούν λοιπόν πολύ σωστά, επί πλέον των όσων έχουμε ήδη αναφέρει, ότι η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ισπανίας (της Ελλάδας, της Ιταλίας κλπ) έχει επιδεινωθεί τουλάχιστον κατά 30% σε σχέση με τη Γερμανία, τα τελευταία δέκα χρόνια που οι δύο χώρες συμμετέχουν στην ΟΝΕ. Ταυτόχρονα, δεν βλέπουν καμία πιθανότητα καλυτέρευσης της ανταγωνιστικότητας της Ισπανίας και των υπολοίπων χωρών του Νότου, οπότε συμπεραίνουν πως δεν είναι δυνατόν να περιορισθεί το δημόσιο χρέος τους.

Η λύση λοιπόν για τους ίδιους είναι η διάλυση της Ευρωζώνης – με την ταυτόχρονη υιοθέτηση των προηγουμένων εθνικών νομισμάτων από κάθε χώρα-μέλος, τα οποία θα επιτρέπουν την αύξηση της ανταγωνιστικότητας τους (μείωση για τη Γερμανία), δια μέσου της υποτίμησης των νομισμάτων τους. Ταυτόχρονα δε στοιχηματίζουν εύλογα στο ότι, η σταθερά «αναποφάσιστη» Γερμανία δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης, οπότε αυξάνονται σταδιακά τα επιτόκια και των δικών της ομολόγων.      

Υπάρχουν λοιπόν τρείς διαφορετικές «εκδοχές» και πολλά ερωτηματικά, σε σχέση με την κρίση χρέους της Ευρωζώνης, ενώ οφείλει κανείς να αναζητήσει τις σωστές απαντήσεις – αυτές δηλαδή που, εάν διαπιστωθεί η ορθότητα τους, θα βοηθήσουν τα μέγιστα στην υιοθέτηση μίας κοινά αποδεκτής, εφαρμόσιμης λύσης, η οποία με τη σειρά της θα καθησυχάσει τις «αγορές».

Για όσο διάστημα όμως δεν υπάρχουν οι απαντήσεις, αν και νομίζουμε ότι ταυτίζονται με τις θέσεις των κερδοσκόπων, οι «αγορές» δεν πρόκειται να σταματήσουν τις «επιθέσεις» – όσο και αν αυξηθούν τα κεφάλαια του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης ή «συσκέπτεται» τα Σαββατοκύριακα η Ευρωζώνη, για να προλάβει το άνοιγμα των χρηματιστηρίων, λαμβάνοντας επιπρόσθετα, θεωρητικά μέτρα.     

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Κατά την άποψη μας, παρά το ότι σε περιόδους κρίσης αυξάνονται συνήθως τόσο τα ελλείμματα, όσο και τα χρέη (μέθοδος Keynes), η αντίθετη πολιτική, η υφεσιακή μείωση χρεών και ελλειμμάτων δηλαδή (όπως αυτή που ακολουθεί η Ελληνική κυβέρνηση, με βάση τις καταστροφικές εντολές του ΔΝΤ), οδηγεί σε κατά πολύ δυσμενέστερα αποτελέσματα.

Είναι άλλωστε γνωστό (οικονομικός κανόνας) ότι, σε περιόδους ανάπτυξης περιορίζεται το δημόσιο χρέος, αφού εισπράττονται φόροι σε συνεχώς υψηλότερο ΑΕΠ, ενώ αυξάνεται το ιδιωτικό χρέος – λόγω των μεγαλυτέρων επενδύσεων, καθώς επίσης της αυξημένης κατανάλωσης. Αντίθετα, σε περιόδους ύφεσης, μεγεθύνεται το δημόσιο χρέος (σε ποσοστιαία και απόλυτα νούμερα) ενώ περιορίζεται το ιδιωτικό. Επομένως όταν μία χώρα, όπως η Ελλάδα, με υπερχρεωμένο το δημόσιο τομέα και ελάχιστα δανεισμένο τον ιδιωτικό, εφαρμόζει την ακριβώς αντίθετη οικονομική πολιτική, είναι αδύνατον να καταπολεμήσει τα οικονομικά της αδιέξοδα.       

Εν τούτοις όμως, δεν ισχύουν τα ίδια για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης (για παράδειγμα, στην Ισπανία ο ιδιωτικός τομέας είναι υπερχρεωμένος, ενώ το δημόσιο όχι). Εκτός αυτού, ανεξάρτητα από τον παραπάνω οικονομικό κανόνα, πολλές υπερχρεωμένες χώρες κινδυνεύουν δυστυχώς με χρεοκοπία, εάν δεν ακολουθήσουν περιοριστική (υφεσιακή) δημοσιονομική πολιτική.

Η λύση των προβλημάτων λοιπόν, ειδικά στην Ευρωζώνη, ευρίσκεται κατά την άποψη μας στη συμμετρική ανάπτυξη των επί μέρους κρατών της – σε ένα διαφορετικό επομένως μοντέλο κοινής ανάπτυξης, το οποίο θα εξασφαλίζει τη σωστή κατανομή των αναπτυξιακών ωφελημάτων, χωρίς να έρχεται σε αντίθεση (συναλλαγματικοί πόλεμοι κλπ) με τον υπόλοιπο πλανήτη.  

Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί, μόνο εάν τα πλεονάσματα των πλουσίων χωρών της Ευρωζώνης  μειωθούν, προς όφελος των ελλειμματικών κρατών της – εάν όχι με τη βοήθεια της «αγοράς» (μεγαλύτερη κατανάλωση των πλεονασματικών χωρών, επικεντρωμένη σε προϊόντα των ελλειμματικών), τότε με μία πολιτικά και δημοκρατικά ελεγχόμενη μεταφορά πόρων, από τις πλεονασματικές στις ελλειμματικές χώρες – η οποία όμως απαιτεί μία περισσότερο «διακρατική», ευρωπαϊκή σκέψη, αν όχι την απεριόριστη αλληλεγγύη των μελών της Ευρωζώνης μεταξύ τους, προς όφελος ολόκληρης της Ένωσης.

Έχοντας την ελπίδα λοιπόν ότι η Γερμανία, η οποία ουσιαστικά κρατάει τα «κλειδιά», δεν θα καταστρέψει την Ευρωζώνη, αφού κινδυνεύει και η ίδια να πληγεί ανεπανόρθωτα, καθώς επίσης ότι τελικά θα επικρατήσει η κοινή λογική, οφείλουμε να κάνουμε υπομονή, όπως και η χώρα μας, μέχρι να επιβεβαιωθεί το αισιόδοξο σενάριο της αρμονικής ανάπτυξης της ηπείρου μας. Στην αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει να λειτουργήσουμε γρήγορα και αποφασιστικά, εκδιώκοντας μόνοι μας τους εισβολείς και ανακτώντας την Εθνική μας κυριαρχία – την ελευθερία και την ανεξαρτησία μας, όσες θυσίες και αν απαιτήσει κάτι τέτοιο, όσο και αν μας κοστίσει.       

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 05. Δεκεμβρίου 2010, viliardos@kbanalysis.com      

                                         

 

*   Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2241.aspx

Κρίση-Χρέος-Πτώχευση: Υπάρχει εναλλακτική λύση;

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση χρόνιας χρεοκοπίας και υπό διαδικασία ελεγχόμενης πτώχευσης σε καθεστώς θεσμοθετημένης κατοχής. Είναι στην καρδιά μιας γενικότερης κρίσης της ευρωζώνης, όπου το ευρώ και ο μηχανισμός στήριξής του έχει μετατραπεί σε μηχανισμό χρεοκοπιών. Μπορεί η χώρα και ο λαός της να γλυτώσουν την ολοκληρωτική καταστροφή; Ή πρέπει να περιμένουμε πότε θα διαλυθεί η ευρωζώνη, πότε θα βγάλουν το φίδι από την τρύπα κάποιοι άλλοι αντί για εμάς, ή πότε και πώς θα κατορθώσει η ολιγαρχία των Βρυξελλών να αποκαταστήσει την ισορροπία του τρόμου στο εσωτερικό της ευρωζώνης; Μέχρι να γίνει κάτι από όλα αυτά, το σίγουρο είναι ότι η χώρα και ο λαός της θα έχουν οδηγηθεί στην ανυπαρξία υπό καθεστώς διεθνούς ελέγχου επ’ αόριστο.

Ο λαός και προπαντός οι εργαζόμενοι βιώνουν σήμερα την χρεωκοπία ενός ολόκληρου τρόπου ανάπτυξης της οικονομίας και άσκησης της πολιτικής που καταρρέει μπροστά στα μάτια τους. Οι για δεκαετίες πολιτικές συμπίεσης του «εργατικού κόστους», κατεδάφισης κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων, απορρύθμισης, ιδιωτικοποίησης, διαρκούς ανοίγματος και «φιλελευθεροποίησης» των αγορών δεν άφησαν μόνο εξουθενωμένους τους εργαζόμενους, αλλά έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στα τραγικά αδιέξοδα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα. Οι πολιτικές διαρκούς λιτότητας και εκποίησης του κοινωνικού πλούτου δεν συνέθλιψαν μόνο το παρών του εργαζόμενου λαού, αλλά του αποστερούν και το μέλλον. Οι απλοί εργαζόμενοι, ο εργάτης, ο αγρότης, ο συνταξιούχος, ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας, ο νέος, αρχίζουν να κατανοούν πια ότι δεν υπάρχει καμιά ελπίδα όσο η χώρα εξακολουθεί να πορεύεται στον ίδιο μονόδρομο.

Εδώ και χρόνια η χώρα έχει παραδοθεί στις πιο καταστροφικές δυνάμεις της παγκόσμιας αγοράς, έχει μετατραπεί σε παράδεισο ασυδοσίας για κάθε είδος αρπακτικού. Η ενίσχυση της κερδοσκοπίας με τα ιδιωτικά και δημόσια χρέη, η έξαρση των εξωτερικών ελλειμμάτων που συνθλίβουν την όποια παραγωγική βάση της οικονομίας, η στέρηση της χώρας από τους πιο ζωτικούς της πόρους στο όνομα της «προσέλκυσης ξένων επενδύσεων» και η υποβάθμισή της σε οικονομία φτηνής εργασίας και μεταπρατικών υπηρεσιών, είναι ο τρόπος που αντιλαμβάνεται το κεφάλαιο και ο δικομματισμός την ένταξη στην παγκόσμια οικονομία.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση βρήκε την οικονομία και την κοινωνία της χώρας σε μια ήδη προϋπάρχουσα βαθιά κρίση και γενικευμένη παρακμή. Μια παρακμή που φέρνει ανεξίτηλα τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Μάαστριχτ και η ΟΝΕ ως ασφυκτικός κορσές οδήγησαν τη χώρα στην πλήρη ασφυξία. Καταδίκασαν την οικονομία σε διαρκή παραγωγική υποβάθμιση, την εγχώρια αγορά σε προνομιακό πεδίο άνθησης κάθε είδους μονοπωλίων, το λαϊκό εισόδημα σε μόνιμη καθίζηση, τον εργαζόμενο σε έρμαιο της εργοδοτικής ασυδοσίας, τον αγρότη σε αδιέξοδο, το κράτος σε φέουδο των μεγαλοεπιχειρηματιών, μεγαλοτραπεζιτών και μεγαλοεργολάβων και των εγκάθετων πολιτικών τους, ενώ τη χώρα συνολικά σε υποδούλωση στα πιο αδίστακτα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα.

 

Η χώρα αντιμετωπίζει μια θεσμοθετημένη κατοχή

 

Η οικονομία της χώρας και ο λαός της έχει κριθεί αναλώσιμη προκειμένου να διασωθεί το ευρώ και το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για να μπορούν οι ισχυροί της ευρωζώνης να συνεχίσουν τη σπατάλη δημόσιων πόρων ώστε να στηριχθεί η χρηματιστική κερδοσκοπία και το «ισχυρό ευρώ», πρέπει οι χώρες σαν την Ελλάδα να ακολουθήσουν μια ακόμη πιο δραστική περιοριστική πολιτική, να ρευστοποιήσουν και να ξεπουλήσουν ότι έχει απομείνει από την οικονομία τους, να βυθίσουν το σύνολο της κοινωνίας στην ανέχεια και την ανεργία.

Με αυτήν την πολιτική του διατεταγμένου αυτοχειριασμού, έχουν πλήρως συμφωνήσει και ευθυγραμμιστεί οι ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Έχουν ήδη παραδώσει τις τύχες της χώρας στους γραφειοκράτες των Βρυξελλών και των πιο αδίστακτων διεθνών οργανισμών της παγκόσμιας αγοράς, όπως είναι το ΔΝΤ, προκειμένου να επιβληθεί το αναγκαίο κατοχικό καθεστώς της βίαιης επιτήρησης και του καταναγκασμού. Η χώρα έχει εγκαταλειφθεί παντελώς στις ορέξεις και τα συμφέροντα των ισχυρών «εταίρων» της και των τοκογλύφων δανειστών της.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΔΝΤ και το μεγάλο κεφάλαιο υπαγορεύουν μέσω της παρούσας κυβέρνησης τη συναίνεση για να προετοιμάσουν και να νομιμοποιήσουν ένα αυταρχικό κράτος εκτάκτου ανάγκης, απαραίτητο για να αναμετρηθούν με το εργατικό και λαϊκό κίνημα, αλλά και με την κοινωνική έκρηξη που τροφοδοτεί η κρίση και τρέμουν όσο τίποτε άλλο. Η οικονομική κατάρρευση και η χρεωκοπία απαιτούν για το συμφέρον της ολιγαρχίας την συντριβή του ελληνικού λαού, την μετατροπή της χώρας σε μια τεράστια «γκρίζα ζώνη», την εμπράγματη εκποίηση της εθνικής κυριαρχίας, που έχουν έτσι ή αλλιώς οικιοθελώς απεμπολήσει με την αποικιακή δανειακή σύμβαση, που ανάλογή της δεν υπάρχει στα ιστορικά χρονικά της χώρα και διεθνώς. Πράγμα που μπορεί να συμβεί μόνο με όρους καταστολής της κοινωνίας και αντιδημοκρατικής εκτροπής.

 

Η ίδια η δημοκρατία απειλείται

 

Αφού καταλύθηκε η έννομη συνταγματική τάξη της χώρας με το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση, χωρίς να υπάρξει ούτε η παραμικρή αντίσταση από τα θεσμοθετημένα όργανα της πολιτείας. Αφού επιβλήθηκε ως υπέρτατο συμφέρον έναντι του λαού, το συμφέρον των ξένων και ντόπιων δανειστών και τραπεζιτών, η αυθαιρεσία, η ασυδοσία και η ανοιχτή μετατροπή του κράτους σε όργανο διασφάλισης της κατοχής, έγινε ο υπέρτατος νόμος της χώρας. Τώρα οι μεγάλοι αρχιτέκτονες της κρίσης και της καταστροφής αποζητούν τη σιδερένια πυγμή μιας «ισχυρής κυβέρνησης» που θα μπορεί ανεξέλεγκτα να ποδοπατά δικαιώματα και ελευθερίες προκειμένου να εξασφαλίσει την υποταγή της χώρας και του λαού της. Οι ίδιες οι εκλογές, ακόμη και με τους ήδη υπάρχοντες άθλιους καλπονοθευτικούς μηχανισμούς,  αρχίζουν να ενοχλούν, να γίνονται αφόρητες για τους θιασώτες της κυρίαρχης πολιτικής. Η προσφυγή στις κάλπες δεν βοηθά στην αντιμετώπιση της κρίσης, λένε και ξαναλένε τα «παπαγαλάκια» της χούντας των αγορών. Στη δική τους αντίληψη η αντιμετώπιση της κρίσης προϋποθέτει το λαό στη γωνία, δίχως φωνή, εξουθενωμένο, εξαθλιωμένο, υποταγμένο, παράλυτο.

Το σύστημα δικομματικής εναλλαγής έχει οδηγήσει τη δημόσια ζωή σε μια πρωτοφανή σήψη και παρακμή, προκαλεί τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς την πολιτική γενικά και εγκυμονεί εξαιρετικά σοβαρές απειλές για τη χώρα και τον λαό, για την ίδια τη δημοκρατία γενικά. Η προσπάθεια να διασωθεί ο δικομματισμός με τη μια ή την άλλη μορφή του έρχεται σε σύγκρουση ακόμη και με τον κολοβό κοινοβουλευτισμό, που υπάρχει στην χώρα.

Η διάσωσή του απαιτεί όλο και πιο απολυταρχικές μεθόδους άσκησης της πολιτικής, μεγαλύτερη αυθαιρεσία από την εξουσία, διαρκείς εκτροπές ακόμη κι απ’ αυτό που συνήθως χαρακτηρίζεται ως «συνταγματική έννομη τάξη». Ο δικομματισμός σήμερα προϋποθέτει ένα πολιτικό σύστημα που είναι εντελώς απρόσβλητο από τις διαθέσεις, τις πιέσεις και τις παρεμβάσεις του λαού. Η διατήρηση του δικομματισμού συνιστά τη μεγαλύτερη απειλή από την εποχή του φασισμού και της χούντας για τις ελευθερίες, τα δικαιώματα, τη δημοκρατία, για τα πιο ζωτικά συμφέροντα του λαού, για την ίδια την ύπαρξη της χώρας.

 Η πραγματικότητα αυτή θέτει ακόμη και στον πιο πολιτικά αδαή το επιτακτικό ερώτημα, που θα πάει αυτή η κατάσταση; Τι θα γίνει; Τι πρέπει να γίνει για να βγει η κοινωνία και η χώρα από το αδιέξοδο; Οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και οι νέοι κατανοούν πια ότι από τον τρόπο που απαντούν σ’ αυτά τα ερωτήματα κρίνεται από σήμερα το παρόν και μέλλον τους, το δικό τους και της χώρας. Όλο και μεγαλύτερες μάζες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αυτή η κατάσταση «δεν πάει άλλο».

Έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο όπου μέρα με τη μέρα η πλειοψηφία του λαού συνειδητοποιεί μέσα από την πείρα της ότι στα πλαίσια του κυρίαρχου συστήματος δεν υπάρχει καμιά ελπίδα. Η κατάσταση πρέπει να αλλάξει εδώ και τώρα. Όλο και περισσότεροι απλοί άνθρωποι του καθημερινού μόχθου διακατέχονται από την προσδοκία μιας πολύ μεγάλης αλλαγής και αναζητούν το πολιτικό πλαίσιο εκείνο που μπορεί με πειστικό τρόπο να εκφράσει μια τέτοια ριζική μεταστροφή. Κι αυτό υποδηλώνει την τεράστια επαναστατική δυναμική που κρύβει η σημερινή συγκυρία.

Οι ίδιες δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν για χρόνια στη λεηλασία και το ξεπούλημα της χώρας οδηγούν το λαό και τους εργαζόμενους σε μια ελεγχόμενη πτώχευση, σε μια χρεοκοπία δίχως τέλος. Έχουν το θράσος να μιλούν για «υπευθυνότητα» οι εγκάθετοι των ντόπιων και ξένων μεγάλων συμφερόντων. Γι’ αυτούς προέχει η διάσωση του ευρώ, της Ε.Ε., των μεγάλων κερδοσκόπων και των μονοπωλίων. Η ελληνική οικονομία και μαζί ο εργαζόμενος λαός πρέπει να θυσιαστεί, να μπει στο γύψο επ’ αόριστο, ώστε να αποδειχθεί βιώσιμο το «ισχυρό ευρώ» και τα μονοπωλιακά συμφέροντα που εκφράζει. Κι αυτό το λένε ανοικτά. Το παραδέχονται και το θεωρούν απολύτως φυσιολογικό. Ακόμη κι όταν ο κ. Σαμαράς διατυμπανίζει την αντίθεσή του με το μνημόνιο.

 

Το αναγκαίο σχέδιο διάσωσης

 

Απέναντι σ’ αυτή την πραγματικότητα, επείγει ένα άμεσο σχέδιο διάσωσης της χώρας. Ένα σχέδιο σωτηρίας που πρέπει να ξεκινήσει με την εκδίωξη της παρούσας κυβέρνησης Παπανδρέου το ταχύτερο δυνατό. Η κυβέρνηση αυτή όσο παραμένει στην εξουσία αποδεικνύεται όλο και πιο επικίνδυνη. Επικίνδυνη για το παρών και το άμεσο μέλλον της χώρας, για το λαό, για την ίδια τη δημοκρατία. Πρέπει να φύγει το ταχύτερο δυνατό. Πρέπει να πέσει κάτω από το βάρος της λαϊκής οργής και κινητοποίησης. Κι αυτό γιατί πρέπει να αποτραπούν άμεσα οι πολιτικές που εφαρμόζει και σχεδιάζει να επιβάλει, οι οποίες καταδικάζουν τη χώρα σε κατάσταση πρωτοφανούς εκποίησης και διαρκούς χρεωκοπίας προκειμένου να εξασφαλιστούν τα συμφέροντα της ντόπιας και ξένης ολιγαρχίας.

Για να παραμείνει «αξιόπιστο νόμισμα» του ευρώ, όπως λέει ο κ. Τρισέ, η Ελλάδα πρώτα, μετά η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, το Βέλγιο, κοκ, πρέπει να ισοπεδωθούν, να εκποιηθούν προς όφελος των τραπεζών και των διεθνών αγορών και οι λαοί τους να υποστούν τη μεγαλύτερη εθνική καταστροφή στην ιστορία τους.

Η πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου οφείλει να μετατραπεί σε αφετηρία της πάλης του λαού για μια άλλη πολιτική, για μια νέου τύπου ανάπτυξη της χώρας. Αυτό που χρειάζεται επειγόντως είναι ένα ισχυρό λαϊκό ρεύμα το οποίο να είναι σε θέση να ανατρέψει τις κυρίαρχες δυνάμεις και τους όποιους δυσμενείς συσχετισμούς. Να οδηγήσει στην ήττα το δικομματισμό και τις παρελκόμενες δυνάμεις του για να μην επιτρέψει την άνοδο «ισχυρών κυβερνήσεων» που ιδίως σήμερα ισοδυναμούν με έναν ανίσχυρο λαό και με μια ακόμη πιο ανίσχυρη δημοκρατία. Για να προκύψει ένα τέτοιο μαζικό πολιτικό κίνημα απαιτείται ένα ευρύτερο μέτωπο δυνάμεων, μια μεγάλη κοινωνικοπολιτική συμμαχία, η οποία θα αντιστρατεύεται τον άνωθεν επιβαλλόμενο «μονόδρομο», θα αντιτάσσεται στο μεγάλο κεφάλαιο, στην ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ και θα προτάσσει το συμφέρον των εργαζομένων και της χώρας.

Η σημερινή κρίση αποδεικνύει ότι η ίδια η φύση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η οικονομία και η κοινωνία της χώρας απαιτεί ριζικά διαφορετικές λύσεις, λύσεις ενταγμένες σε μια πορεία συνολικής ρήξης με το καθεστώς της ασυδοσίας, της υπερεκμετάλλευσης, του πολιτικού αυταρχισμού, της διαφθοράς και του παρασιτισμού του κράτους, της ασφυκτικής πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής υποτέλειας.

Στην κυρίαρχη πολιτική που υποτάσσει τα πάντα στο κέρδος και τους κερδοσκόπους, χρειάζεται να αντιπαρατεθεί μια ριζικά διαφορετική πολιτική η οποία πρέπει να βασίζεται σε νέα κριτήρια ανάπτυξης με επίκεντρο τις ανάγκες των εργαζομένων για απασχόληση, παιδεία, υγεία, κοινωνική ασφάλιση, προστασία του περιβάλλοντος, δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου και αποφασιστική συμμετοχή σ’ όλες τις διαδικασίες που τους αφορούν στην εργασία, την κοινωνία και στην πολιτική. Χρειάζεται μια ριζικά διαφορετική πολιτική που υπογραμμίζει την αλληλεξάρτηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, με την πιο πλατιά δημοκρατία, με την πολιτιστική και οικολογική αναγέννηση, με την κατάκτηση από τη χώρα μας μιας νέας, ισότιμης, εθνικά κυρίαρχης και ανεξάρτητης θέσης στο σύγχρονο κόσμο.

Μια τέτοια ριζικά διαφορετική πολιτική έχει ως βασική προϋπόθεση την ανάκτηση του ελέγχου της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας από τις πολυεθνικές, τα μονοπώλια και τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς. Όσο η χώρα βρίσκεται υπόδουλη στο ευρώ και την ΟΝΕ, όσο σύρεται και άγεται από τους διεθνείς κερδοσκόπους και τις πολυεθνικές, όσο στενάζει η οικονομία και οι εργαζόμενοι κάτω από το ζυγό των μονοπωλίων, δεν μπορεί να υπάρξει κανενός είδους φιλολαϊκή πολιτική, δεν μπορεί να υπάρξει καμιά καλύτερη προοπτική για τον εργάτη, τον αγρότη, τον συνταξιούχο, τον μικρομεσαίο επιχειρηματία, το νέο.

Ανάκτηση του ελέγχου σημαίνει την εφαρμογή πολιτικών με βάση τις πιο επείγουσες ανάγκες του λαού και με κριτήριο την ορθολογική αξιοποίηση των πόρων και των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας. Σημαίνει επίσης το άνοιγμα του διεθνή ορίζοντα της χώρας που εξασφαλίζει την ολόπλευρη αξιοποίηση των σχέσεων μ’ όλες τις χώρες και τους λαούς στην Ευρώπη και παγκόσμια δίχως δεσμά και μονοπωλιακές εξαρτήσεις.

 

Ανάκτηση του ελέγχου σημαίνει άμεσα και πρακτικά:

 

Πρώτο: Τον άμεσο απεγκλωβισμό από το ευρώ και την ΟΝΕ. Όσο η χώρα βρίσκεται υπό το καθεστώς του ευρώ είναι υποχρεωτικά εκτεθειμένη στις πιέσεις, τους εκβιασμούς και τις επιδρομές της διεθνούς κερδοσκοπίας, είναι παντελώς ανοχύρωτη απέναντι στις πιο ασύδοτες δυνάμεις της αγοράς και λειτουργεί ως αναλώσιμο είδος για τα διευθυντήρια της Ευρωζώνης που κινούνται με πρωταρχικό κριτήριο το συμφέρον και τη στήριξη της οικονομίας των ισχυρών. Η οικονομία της χώρας πρέπει να αποκτήσει τη νομισματική της ελευθερία για να είναι σε θέση να απελευθερώσει τις δυνατότητές της, να ανασυγκροτήσει την παραγωγική της βάση και να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρει η διεθνής οικονομική ζωή.

Δεύτερο: Το αποφασιστικό σπάσιμο του φαύλου κύκλου του χρέους. Η σημερινή υπερχρέωση αποτελεί αφενός προϊόν ενός παρασιτικού κράτους, φέουδου πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, και αφετέρου  προνομιακό πεδίο εξάρτησης της οικονομίας και εξαγοράς του κράτους ως σύνολο από τους πιο αδίστακτους κερδοσκόπους της αγοράς. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Η οικονομία και η κοινωνία δεν μπορεί να συνθλιβεί κάτω από το βάρος της εξυπηρέτησης των χρεών. Οι απλοί εργαζόμενοι δεν έχουν καμιά υποχρέωση να αποπληρώσουν χρέη, προϊόντα τοκογλυφίας, ρεμούλας και κερδοσκοπίας.

Τρίτο: Το κράτος πρέπει να μετατραπεί σε βασικό μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας και στήριξης της κοινωνίας. Το δόγμα της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, με βάση το οποίο οι κυβερνήσεις συγκάλυπταν ανέκαθεν την ασυδοσία των μεγάλων ιδιωτικών μονοπωλίων, κατέρρευσε παταγωδώς. Όσο η οικονομία και η κοινωνία συνεχίζει να υπηρετεί αυτό το χρεοκοπημένο δόγμα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η συρρίκνωση της αγοράς, τόσο χειροτερεύει η κατάσταση της παραγωγής, τόσο γιγαντώνεται η μαζική ανεργία, τόσο υποβαθμίζεται η θέση του εργαζόμενου, τόσο πολλαπλασιάζεται το κλείσιμο των επιχειρήσεων. Μόνη διέξοδος είναι να αναλάβει το κράτος τα ηνία της οικονομίας, όχι για να φορτωθεί με τις ζημιές του ιδιωτικού τομέα, ούτε για να παίξει ρόλο συμπληρωματικό στην «ελεύθερη» αγορά. Το κράτος και πιο συγκεκριμένα η κρατική επιχειρηματική δράση πρέπει να αποτελέσουν βασικό μοχλό και αναντικατάστατο μέσο για την ορθολογική και ισόρροπη ανάπτυξη της οικονομίας, ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των αναπτυσσόμενων τεχνολογιών αιχμής, της διευρυμένης αναπαραγωγής κοινωνικών αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και για την ισότιμη παραγωγική ένταξη της χώρας στο διεθνή καταμερισμό της εργασίας.

Ανάκτηση του ελέγχου σημαίνει επίσης και διεκδίκηση της δημοκρατίας. Σημαίνει την ανατροπή του υπάρχοντος διάτρητου και απόλυτα διεφθαρμένου συστήματος καλπονοθευτικής αναπαραγωγής ενός περιορισμένου κοινοβουλευτισμού που στηρίζει την απολυταρχία της εκάστοτε κυβέρνησης.

 

Σημαίνει θεμελίωση της δημοκρατίας στις παρακάτω βασικές αρχές:

 

Πρώτο: Την ουσιαστική κατοχύρωση και διεύρυνση της λαϊκής κυριαρχίας, ώστε όλες οι εξουσίες στην πράξη να πηγάζουν και να ασκούνται από τον ίδιο τον λαό.

Δεύτερο: Την εξασφάλιση του ενιαίου και αδιαίρετου της δημοκρατίας, όχι μόνο από εδαφική και διοικητική άποψη, αλλά πρώτα και κύρια από άποψη πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Τρίτο: Την κατοχύρωση των ελευθεριών, των ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων του πολίτη απέναντι στην εξουσία.

Τέταρτο: Την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας στη βάση της εθνικής αυτοδιάθεσης και ανεξαρτησίας της χώρας.

Χρειάζεται επειγόντως να ανοίξει ο δρόμος για την ανατροπή του θεσμοθετημένου καθεστώτος κατοχής και εκποίησης. Κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο από αυθεντικά λαϊκές δυνάμεις που διεκδικούν την εξουσία με νέο περιεχόμενο, κατεύθυνση και τρόπο δράσης. Δυνάμεις που θα επιδιώκουν να φέρουν στο κέντρο των πολιτικών αντιπαραθέσεων το συμφέρον των εργαζομένων. Να αγωνίζονται για την επιβολή λύσεων από σήμερα και όχι να τις παραπέμπουν σε κάποιο απώτερο και μακρινό μέλλον. Να διεκδικούν τη χώρα για τον εργαζόμενο λαό και όχι να την παραδίδουν στα συμφέροντα της ολιγαρχίας και του καθεστώτος κατοχής στο όνομα ενός ψεύτικου «διεθνισμού» και «ευρωπαϊσμού» που στην πραγματικότητα είναι κήρυγμα υποταγής στον υπερεθνικό ζυγό του κεφαλαίου και των οργάνων του διεθνώς. Να μην αρκούνται στην απόρριψη των κυρίαρχων πολιτικών, αλλά να πρωτοστατούν στην ανάδειξη άμεσων λύσεων με βάση τις ανάγκες και τα συμφέροντα του εργαζόμενου λαού. Να αποτελούν έναν μάχιμο και ικανό πόλο συσπείρωσης της μεγάλης μάζας του λαού και εκφραστής των αιτημάτων, των διεκδικήσεων και των αναγκών του. Να βασίζονται σε μια πολιτικά φερέγγυα και εσωτερικά συνεκτική προγραμματική συμφωνία, που δεν θα έχει προκύψει μέσα από τεχνικούς συμψηφισμούς και μέσους όρους, αλλά θα έχει ως άμεσο στόχο:

· Να αλλάξει ριζικά τη θέση των εργαζομένων στην παραγωγή και τη διανομή του πλούτου.

· Να αλλάξει ριζικά τη θέση του πολίτη και του λαού στο σύστημα διακυβέρνησης της χώρας.

· Να αλλάξει ριζικά τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη και παγκόσμια.

Μπορεί να υπάρξει φιλολαϊκή διέξοδος από την επικείμενη πτώχευση. Η χρεωκοπία της κυρίαρχης οικονομίας και πολιτικής δεν πρέπει για κανένα λόγο να συμπαρασύρει τη χώρα και το λαό της. Χρειάζεται επειγόντως ένας ριζικά διαφορετικός προσανατολισμός. Απέναντι στις επίσημες πολιτικές που μεταχειρίζονται τους εργαζόμενους ως «κόστος» για την οικονομία και την αγορά, απαιτείται μια αναπτυξιακή προσπάθεια η οποία θα πρέπει να στηρίζεται στους ίδιους τους εργαζόμενους.

• Να στηρίζει ολόπλευρα το εισόδημά τους και να τροφοδοτείται από την πραγματική του αύξηση.
• Να κατοχυρώνει και να διευρύνει τις κατακτήσεις και τα δικαιώματά τους.

Να βελτιώνει διαρκώς τους όρους διαβίωσης, εργασίας και κοινωνικής δράσης τους στην πόλη και την ύπαιθρο.   

 

Αυτό σημαίνει την παρακάτω δέσμη άμεσων μέτρων:

1. Την εκπόνηση και εφαρμογή ενός σχεδίου ταχύρρυθμης παραγωγικής ανασυγκρότησης της οικονομίας με βασικό μοχλό το δημόσιο τομέα και ένα ενισχυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, προσανατολισμένο κατά προτεραιότητα στην ανάπτυξη της παραγωγής, την αύξηση της παραγωγικής προστιθέμενης αξίας και της σταθερής απασχόλησης, απαλλαγμένο από τα δεσμά και τις ιεραρχήσεις των μεγάλων έργων «κοινοτικής επιλογής».
2. Την ουσιαστική αύξηση όλων των μισθών και συντάξεων ώστε να αναπληρωθούν οι  μεγάλες απώλειες από την μακρόχρονη λιτότητα και να αναζωογονηθεί αποτελεσματικά η εσωτερική αγορά.
3. Την κατοχύρωση κατώτερων αποδοχών που να καλύπτουν τις ετήσιες βασικές ανάγκες της εργατοϋπαλληλικής οικογένειας και των κατώτερων συντάξεων στο 80% αυτών των αποδοχών.
4. Την θεσμοθέτηση γνήσιας Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής στη βάση ενός αυθεντικού τιμάριθμου που να μετρά το αληθινό κόστος ζωής για το εργατικό νοικοκυριό.
5. Την κατάργηση όλων των μορφών ευλύγιστης, προσωρινής και μερικής απασχόλησης τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα και κατοχύρωση ανελαστικών εργατικών δικαιωμάτων στη βάση της σταθερής και μόνιμης απασχόλησης.
6. Την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων στην εργασία και την κοινωνική ασφάλιση, καθώς και την κατοχύρωση ίσης αντιμετώπισης από εργοδότες και κράτος για όλους τους αλλοδαπούς εργαζόμενους δίχως προαπαιτήσεις, περιόδους αναμονής και γραφειοκρατικές διαδικασίες που τους μετατρέπουν σε υποχείριο του εργοδότη, της κρατικής διοίκησης και των κατασταλτικών μηχανισμών.
7. Την μετατροπή του ΟΑΕΔ σε ταμείο ασφάλισης κατά της ανεργίας με τον επαναπροσανατολισμό του συνόλου των πόρων του στην πραγματική στήριξη των ανέργων με το επίδομα ανεργίας στο 80% του βασικού μισθού για ολόκληρη την περίοδο της ανεργίας και την κατοχύρωση πλήρη κοινωνικοασφαλιστικών δικαιωμάτων των ανέργων. Το ταμείο ασφάλισης κατά της ανεργίας θα πρέπει να αποτελεί οργανικό τμήμα της κοινωνικής ασφάλισης, να το διαχειρίζονται με διαφάνεια αποκλειστικά εκπρόσωποι των εργαζομένων δίχως η κυβέρνηση να έχει αρμοδιότητα παρέμβασης ή ελέγχου και να επιβαρύνει αποκλειστικά την εργοδοσία στο σύνολό της.
8. Την κατάργηση όλων των αντιασφαλιστικών νόμων, ρυθμίσεων και διατάξεων, επιστροφή των χρεών του κράτους και των ιδιωτών στο σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης, πλήρη απεξάρτηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης από την κυβέρνηση, κατοχύρωση του αναδιανεμητικού χαρακτήρα του και ουσιαστική αύξηση της συμβολής εργοδοτών και κράτους.
9. Την κατοχύρωση ενός πραγματικά δημόσιου συστήματος υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, που δεν θα αποτελεί προθάλαμο για την ιδιωτική υγεία, ούτε θα το νέμονται ιδιώτες προμηθευτές και πολυεθνικές και το οποίο θα χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό, χωρίς να επιβαρύνονται τα ασφαλιστικά ταμεία με πρόσθετα κόστη ή με υπηρεσίες που πρέπει να παρέχονται στους πολίτες δωρεάν από το κράτος.
10. Την εξασφάλιση μιας ενιαίας δημόσιας δωρεάν παιδείας στη βάση του υποχρεωτικού δημόσιου δωδεκαετούς σχολείου και της δημόσιας ανώτατης παιδείας στη βάση των σύγχρονων απαιτήσεων για μόρφωση, έρευνα, ακαδημαϊκή και κοινωνική ζωή.
11. Την κατάργηση όλων των φοροαπαλλαγών και φοροκινήτρων προς τις μεγάλες επιχειρήσεις και επιβολή συσωρευτικής φορολογίας στα επιχειρηματικά κέρδη, στις χρηματιστικές συναλλαγές όλων των ειδών και στις μεγάλες περιουσίες κινητών και ακινήτων αξιών όχι μόνο των φυσικών, αλλά και των νομικών προσώπων.
12. Μείωση στο μισό της φορολογίας των πολύ μικρών επιχειρήσεων και αξιοποίηση του συνόλου των αναπτυξιακών, επενδυτικών και άλλων επιδοτήσεων του κράτους για την άμεση στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στα πλαίσια του σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης της οικονομίας.
13. Την ριζική αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος με την αντιστροφή της σχέσης άμεσων-εμμέσων φόρων και με σκοπό να πάψει να λειτουργεί ως μηχανισμός αφαίμαξης του εργατικού και λαϊκού εισοδήματος, της μικρής επιχείρησης και του ατομικού παραγωγού.
14. Την ριζική αναμόρφωση όλων των δαπανών διακυβέρνησης του κράτους, με πρώτα και κύρια την δραστική περικοπή των φανερών και μη δαπανών που συνδέονται με την κυβέρνηση, με υπουργούς, συμβούλους, βουλευτές και κόμματα, την αναθεώρηση ολόκληρης της πολιτικής κρατικών προμηθειών, την κατάργηση του σκόπιμου διοικητικού υδροκεφαλισμού, των υπεργολαβιών και εκχωρήσεων, την αναδρομική διεκδίκηση ολόκληρης της περιουσίας του δημοσίου, κινητής και ακίνητης, που δόθηκε χαριστικά, καταπατήθηκε, ή ξεπουλήθηκε κατά καιρούς από τις κυβερνήσεις, την κατάργηση των μυστικών κονδυλίων και όλων των «ειδικών λογαριασμών», την άμεση καταγγελία όλων των λεόντειων, χαριστικών και αποικιοκρατικών συμβάσεων και συμφωνιών του δημοσίου με «ημέτερους» και επιχειρηματικά συμφέροντα, την κατάργηση της χρηματοδότησης των ΜΚΟ και άλλων «εθελοντικών» ή ιδιωτικών οργανώσεων, την εκ βάθρων αναθεώρηση του συνόλου των στρατιωτικών δαπανών στη βάση των πραγματικών αναγκών για την εθνική άμυνα.
15. Την εθνικοποίηση όλων των παλιών ΔΕΚΟ με σκοπό τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου και των σχέσεών τους τόσο ως προς την κυβέρνηση όσο και ως προς την αγορά, τον εξορθολογισμό τους προς όφελος της εργαζόμενης κοινωνίας, την επιβολή εργατικού και κοινωνικού ελέγχου, την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που δεν θα αποτελούν δυσβάστακτο βάρος για το λαϊκό νοικοκυριό, καθώς και την προστασία βασικών κοινωνικών και δημόσιων αγαθών από την κερδοσκοπία και τα ιδιωτικά μονοπώλια.
16. Την εθνικοποίηση των μεγάλων τραπεζών με σκοπό τον δραστικό περιορισμό της χρηματοπιστωτικής επιβάρυνσης της οικονομίας, τον αναπροσανατολισμό του τραπεζικού συστήματος από την τοκογλυφία και την κερδοσκοπία με «τοξικά» και μη προϊόντα, στην πιστωτική στήριξη της παραγωγικής ανασυγκρότησης της οικονομίας σε συνδυασμό με την κατάργηση των στεγανών και των απορρήτων του τραπεζικού συστήματος, καθώς και την κατοχύρωση της πλήρους διαφάνειας, του κοινωνικού και εργατικού ελέγχου στις τραπεζικές λειτουργίες.
17. Την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων με την αναθεώρηση και παραγραφή των χρεών όσων αδυνατούν να τα αποπληρώσουν, με την άμεση θέσπιση αναπτυξιακών και κοινωνικών κριτηρίων για την τραπεζική χρηματοδότηση, την κατάργηση όλων των επιπλέον χρεώσεων που συνοδεύουν τις χορηγήσεις και την επιβολή ανώτερων επιπέδων επιτοκίων χρηματοδότησης που θα καθορίζονται με βάση το επιτόκιο της διατραπεζικής αγοράς, αλλά και τις αντοχές της εθνικής οικονομίας.
18. Το χτύπημα των μονοπωλίων, ολιγοπωλίων και καρτέλ στην αγορά, μέσα από την δυναμική ανάπτυξη του παραγωγικού ρόλου του κράτους, την απαγόρευση της λειτουργίας των παράκτιων εταιρειών, την κατάργηση των εμπορικών και άλλων απορρήτων, την ονομαστικοποίηση των μετοχών, την επιβολή εργατικού και κοινωνικού ελέγχου στις μεγάλες επιχειρήσεις, ιδίως στις πολυεθνικές, την προνομιακή ενίσχυση του συνεταιρισμού, της μικρής και μεσαίας επιχείρησης και των άμεσων παραγωγών.
19. Την άμεση στήριξη του εισοδήματος των αγροτών σε συνδυασμό με την στήριξη της παραγωγής τους, που σημαίνει την άμεση διαγραφή των χρεών για τους υπερχρεωμένους παραγωγούς, το χτύπημα της δικτατορίας των χονδρεμπόρων και των κάθε λογής μεσαζόντων μαζί και της εξάρτησης από τις πολυεθνικές, έτσι ώστε ο αγρότης να εξασφαλίζει ικανοποιητικές τιμές παραγωγού και ο καταναλωτής χαμηλές τιμές αγοράς.
20. Την αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων της παγκόσμιας οικονομίας και των διεθνών σχέσεων με όλους τους λαούς και όλα τα κράτη στη βάση της πλήρους ελευθερίας των συναλλαγών και του αμοιβαίου οφέλους, ενάντια στη μονοπώληση της τεχνολογίας και της αγοράς από τις πολυεθνικές, ενάντια στα δεσμά και τους περιορισμούς που θέτουν οι διεθνείς οργανισμοί και οι «οικονομικές ολοκληρώσεις» του ιμπεριαλισμού.
21. Την άμεση ψήφιση της απλής αναλογικής ως πάγιου εκλογικού συστήματος για τις εθνικές και τοπικές εκλογές με την κατάργηση κάθε αντιδημοκρατικού νόμου, ρύθμισης και μέτρου που νοθεύει την αυθεντική και ισότιμη συμμετοχή και έκφραση του λαού.
22. Τον πλήρη διαχωρισμό κράτους και εκκλησίας με την κατοχύρωση της ελευθερίας της συνείδησης κάθε πολίτη, την μετατροπή των εκκλησιών σε ιδιωτικούς οργανισμούς χωρίς κρατική υποστήριξη ή χρηματοδότηση, καθώς και με την εθνικοποίηση της εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας.
23. Την αναβάθμιση του κοινοβουλίου με την κατάργηση του υπάρχοντος αντιδημοκρατικού κανονισμού και της χρηματοδότησης των κομμάτων, την θεσμική κατοχύρωση της ισότιμης μεταχείρισης βουλευτών και κομμάτων, την εξασφάλιση της ουσιαστικής λογοδοσίας της κυβέρνησης, την κατάργηση όλων των στεγανών και απορρήτων, την υπαγωγή της δημόσιας διοίκησης, της αστυνομίας και των ενόπλων δυνάμεων στον άμεσο έλεγχο της βουλής.
24. Την δημοσιοποίηση και δημόσια αποκήρυξη όλων των μυστικών ή άλλων συμφωνιών, δεσμεύσεων και συνθηκών που έχουν αποδεχτεί κατά καιρούς οι κυβερνήσεις, τόσο στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, όσο και μονομερώς με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, οι οποίες βλάπτουν τα άμεσα συμφέροντα του λαού και της χώρας, υπονομεύουν την εθνική κυριαρχία της και θέτουν υπό αμφισβήτηση την εδαφική ακεραιότητά της.
25. Την άμεση επιστροφή όλων των στρατιωτικών αποστολών που έχουν σταλεί στο εξωτερικό και υιοθέτηση όλων των αναγκαίων μέτρων που δεν θα επιτρέπουν σε καμία ξένη δύναμη να χρησιμοποιεί την επικράτεια της χώρας για τους δικούς της πολιτικούς και στρατιωτικούς σκοπούς.

Τι είναι και τι θέλει η πρωτοβουλία ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

 

Για την προώθηση αυτού του άμεσου σχεδίου, του μοναδικού που μπορεί άμεσα και πρακτικά να διασώσει τη χώρα και το λαό, χρειάζεται επειγόντως μια πολιτική Πρωτοβουλία ευρύτερων δυνάμεων και αγωνιστών που να θέσει ως άμεση ανάγκη το ενιαίο μέτωπο με τους όρους και τις προϋποθέσεις που περιγράψαμε. Η Πρωτοβουλία αυτή δεν θα ψάξει να βρει κάποιον άλλο για να του αναθέσει το ενιαίο μέτωπο, αλλά θα απευθυνθεί στις υπάρχουσες δυνάμεις της ίδιας της εργαζόμενης κοινωνίας, σε όλες τις δυνάμεις του λαού, με σκοπό να θέσει άμεσα και επιτακτικά την ανάγκη κοινής δράσης για να ανατραπεί το καθεστώς κατοχής, για να δοθούν άμεσες λύσεις στα πιο ζωτικά προβλήματα του λαού. Μα πάνω από όλα θα απευθυνθεί στον απλό κόσμο, στους αγωνιστές του λαϊκού και εργατικού κινήματος, στους απλούς ανθρώπους του λαού και της εργατικής τάξης ανεξάρτητα από ιδεολογικές πεποιθήσεις και κομματικές εξαρτήσεις, μετατρέποντας την ενότητα και την κοινή δράση σε δική τους κατεξοχήν υπόθεση.

Κι αυτή η πρωτοβουλία υπάρχει, έχει δημιουργηθεί. Είναι η πρωτοβουλία για την συγκρότηση μετώπου για τη σωτηρία του λαού και την αναγέννηση της χώρας με τη επωνυμία ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ. Κάνει ήδη τα πρώτα βήματά της προσπαθώντας πρώτα και κύρια τις προσπάθειές της να διευκολύνει, να βοηθήσει και να συντονίσει τις προσπάθειες οργάνωσης που επιχειρούν πλατιές δυνάμεις των εργαζομένων και του λαού σε χώρους δουλειάς και κατοικίας, εντός και εκτός μαζικών οργανώσεων και συνδικάτων. Με τη φιλοδοξία να κάνει τη διαφορά, αλλά χωρίς καμμιά έπαρση ή αλαζονεία ότι αποτελεί το άπαν, έχει ήδη αποδείξει στην πράξη ότι στην πάλη ενάντια στο καθεστώς κατοχής, θέτει τις διαχωριστικές γραμμές όχι με βάση το παρωχημένο σχήμα δεξιά-αριστερά, αλλά με βάση την ανάγκη πάλης για τη μη αναγνώριση του χρέους, την έξοδο από το ευρώ, την εθνικοποίηση των τραπεζών, την παραγωγική ανασυγκρότηση του τόπου.

Αν και οι παλιές συνήθειες και τα κολλήματα μιας ολόκληρης ζωής δύσκολα ξεπερνιούνται, η πρωτοβουλία προσπαθεί στην πράξη να αποδείξει ότι όποιος προτάσσει και αγωνίζεται γι’ αυτά τα άμεσα αιτήματα δεν χρειάζεται να καταθέτει πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων, ούτε να κάνει δηλώσεις αποκήρυξης του αλλοτινού του εαυτού προκειμένου να ενταχθεί στη συλλογική δράση. Σε μια εποχή που βασιλεύουν με τη διαλυτική τους δράση τα κάθε λογής πολιτικά μαγαζάκια, καπετανάτα και επίδοξοι κομματικοί ινστρούχτορες που μόνο αποτυχίες έχουν να επιδείξουν, η ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ επιχειρεί το αδιανόητο: να βοηθήσει στην οργάνωση του ίδιου του λαού ώστε να διεκδικήσει ο ίδιος τα αυτονόητα. Για να την βρει κανείς δεν χρειάζεται να ψάξει πολύ. Αν δεν την βρίσκει στη γειτονιά του, ή στο χώρο δουλειάς του, τότε σίγουρα θα την βρει κάθε Δευτέρα στην Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών (Αθήνα, Τοσίτσα 11) στις 7:00 μ.μ. όπου συζητά με όλους τις εξελίξεις και οργανώνει τον αγώνα εναντίον του καθεστώτος κατοχής.

 

Σημείωση: Δημοσιεύθηκε στο inprecor.gr, 4/12/2010 http://www.inprecor.gr/index.php/archives/9829, αλλά  μας  κοινοποιήθηκε και από το συγγραφέα.

Δεν ζούμε σε συνηθισμένους καιρούς – Ελεύθεροι Έλληνες

 

«Το καλούτσικο μπορεί να επαρκεί σε συνηθισμένους καιρούς, αλλά δεν ζούμε σε συνηθισμένους καιρούς»

 

Tων Γρηγόρη Γεροτζιάφα, Γιώργου Γρόλλιου, Παντελή Ραδίση

 

 

Στους ασυνήθιστους καιρούς, οι άνθρωποι έχουν τη μοναδική ευκαιρία είτε να ελευθερωθούν και να δημιουργήσουν, είτε να γίνουν υποτελείς και να περάσουν στην ανυπαρξία.

Η χώρα μας και οι πολίτες της βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με αυτό ακριβώς το δίλημμα και οι κυβερνήτες μας έχουν ήδη πάρει θέση απέναντι σε αυτό. Πρόσφατα, είδαμε και ακούσαμε έναν θλιβερό πρωθυπουργό να μας εκβιάζει και να μας τρομοκρατεί, ότι αν δεν υποστηρίξουμε τις επιλογές του, η χώρα μας θα πτωχεύσει και εμείς θα βυθιστούμε στο χάος.

 

Ωστόσο, όλοι και όλες γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η χώρα μας εξαιτίας συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών του ιδίου αλλά και προηγούμενων κυβερνήσεων είναι σήμερα υπερχρεωμένη και καταδικασμένη σε αλματώδη ύφεση, τα νοικοκυριά σύρονται στην φτώχεια και στην ανέχεια και το ζήτημα δεν είναι αν θα πτωχεύσει η χώρα μας, αλλά το πότε.  Και φυσικά, το ερώτημα που στριφογυρίζει στο μυαλό όλων μας είναι απλό. Πώς είναι δυνατόν να εμπιστευόμαστε την τύχη τη δική μας και των παιδιών μας σε ανθρώπους που έμπρακτα μας περιφρονούν, έμπρακτα μας ντροπιάζουν διεθνώς, έμπρακτα μας εμπαίζουν και μας καταδικάζουν με τις επιλογές τους στην εξαθλίωση και την υποταγή;  

Δεν πρέπει να γελιόμαστε. Η αγωνία που βλέπουμε να ζωγραφίζεται στα πρόσωπα των κυβερνώντων μας δεν αναφέρεται σε εμάς. Δεν αναφέρεται στη δική μας σωτηρία. Αφορά την καθυστέρηση της πτώχευσης με γνώμονα τη διάσωση των ξένων και των ντόπιων τοκογλύφων, τη διάσωση ενός συστήματος εξουσίας πολιτικών, δημοσιογράφων, κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών, οι οποίοι όλα αυτά τα χρόνια έκαναν πάρτι, καταληστεύοντας τον κόπο και τον μόχθο των εργαζόμενων Ελλήνων και Ελληνίδων.

Και εμείς από την άλλη, έχουμε στην πραγματικότητα μόνο δύο λύσεις: Είτε να υποταχθούμε και να εξοντωθούμε με αργό και βασανιστικό τρόπο συναισθηματικά, οικονομικά και στο τέλος βιολογικά, είτε να αγωνιστούμε και να περάσουμε για μία ακόμη φορά στην ιστορία ως ο λαός των «τρελών» ανυπότακτων που όταν απειλείται η ύπαρξή τους, παίρνουν τη ζωή και το μέλλον στα χέρια τους.

Προς το παρόν, οι περισσότεροι και οι περισσότερες από εμάς δεν έχουμε πάρει θέση απέναντι σε αυτά τα θέματα. Μονάχα παρακολουθούμε άλλοτε εξαντλημένοι, άλλοτε έκπληκτοι και άλλοτε αμήχανοι και νευρικοί την τραγωδία που άλλοι έγραψαν. Παθητικά και ως ένα βαθμό μοιρολατρικά προσπαθούμε να βρούμε ατομικές, ευκαιριακές και προσωπικές λύσεις σε προβλήματα που από τη φύση τους λύνονται μονάχα με συλλογική δράση. Και τελικά υποχωρούμε, απέχουμε ή κλεινόμαστε στον εαυτό μας με την ελπίδα ότι δεν μπορεί, κάποιος τελικά θα κάνει κάτι και θα διαφύγουμε την καταστροφή.

 

Ελεύθεροι Έλληνες πολίτες,

 

Η ζωή μπορεί να τραβήξει την ανηφόρα, αρκεί να ενεργοποιηθούμε. Η οργή που άλλοτε κρατάμε μέσα μας και άλλοτε εκφράζουμε σε εκδηλώσεις και διαδηλώσεις κάθε μορφής είναι απαραίτητη. Όμως, επίσης, πρέπει σήμερα να ακυρώσουμε και να καταργήσουμε με τις πράξεις μας  τις επίσημες και επικίνδυνες πολιτικές της εξόντωσης που μας επιβάλλουν, να δημιουργήσουμε τις συνθήκες εκείνες που θα μας επιτρέψουν να αποφασίσουμε ΕΜΕΙΣ τη ζωή και το μέλλον μας, στηριζόμενοι αποκλειστικά στις δικές μας δυνάμεις.

Αν και αλληλένδετες μεταξύ τους, η πρώτη κατεύθυνση συλλογικής δράσης αναφέρεται στην άρνηση και την απόρριψη της υποτέλειας. Γνωρίζουμε όλοι και όλες ότι ο πόλεμος που μας κάνουν είναι καταρχήν οικονομικός. Αφού λοιπόν μας έχουν υπερχρεώσει με τα διάφορα δάνεια, αφού έχουν αφήσει ανεξέλεγκτες όλες τις τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης, αφού οι άνθρωποι πλέον αντιμετωπίζονται σαν απλοί αριθμοί και όχι σαν ανθρώπινες υπάρξεις και αφού έχουν κατασπαταλήσει τον μόχθο και τον ιδρώτα των πολιτών, λένε τώρα πως θα μας σώσουν. Από ποιους θα μας σώσουν άραγε, αν όχι από τους εαυτούς τους; Πρέπει να τους πολεμήσουμε κι εμείς με τον ίδιο τρόπο. Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα κίνημα για να μην πληρωθεί το χρέος της χώρας μας προς τους διεθνείς τοκογλύφους, αλλά και τα χρέη των απλών ανθρώπων προς τις τράπεζες-τοκογλύφους, χρέη που είναι άδικα, επαχθή και καταδικάζουν έναν ολόκληρο λαό στην ένδεια και την υπανάπτυξη.

Η δεύτερη κατεύθυνση συλλογικής δράσης είναι να δημιουργήσουμε εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης και επικοινωνίας, να σταματήσουμε να ακούμε και να βλέπουμε τους ποικιλόχρωμους παπαγάλους της εξουσίας οι οποίοι παρελαύνουν στις τηλεοπτικές οθόνες. Πρέπει να απορρίψουμε τα μέσα που χρησιμοποιούν ώστε να μας ενοχοποιούν για την ανικανότητα και τη φαυλότητα των πολιτικών που οι ίδιοι αρχικά παρουσιάζουν και εφαρμόζουν ως μονόδρομο, καθώς και τα όργανα τα οποία μηχανεύτηκαν για να μας αλλοτριώσουν, να μας αποξενώσουν από τις ρίζες και τις αξίες του πολιτισμού μας και να μας κάνουν δούλους.

Η τρίτη κατεύθυνση συλλογικής δράσης αναφέρεται στην οικοδόμηση ενός δικαιότερου και δημοκρατικότερου παρόντος και μέλλοντος για εμάς και τα παιδιά μας. Όλοι και όλες γνωρίζουμε σήμερα ότι οι άνεργοι αυξάνονται, οι συνθήκες εργασίας γίνονται όλο και πιο σκληρές, οι οικογένειες αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερες δυσκολίες στην κάλυψη των βασικών αναγκών των μελών τους και ότι ο παραγωγικός ιστός της χώρας μας έχει συρρικνωθεί δραματικά. Η μόνη αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων είναι η άμεση στροφή προς ένα ριζικά διαφορετικό τρόπο ζωής, εργασίας και ανάπτυξης, που αξιοποιεί τις ικανότητες, τις γνώσεις και τις δεξιότητες όλων μας και έχει ως απώτερους σκοπούς την αυτάρκεια, την αυτονομία και την ελευθερία. Με άλλα λόγια, πρέπει να οργανώσουμε έναν συνασπισμό αλληλεγγύης, αλληλοβοήθειας και ενεργής λήψης αποφάσεων σε κάθε γειτονιά και κάθε περιοχή που να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει καταρχήν τις βασικές βιοτικές μας ανάγκες (διατροφή, ένδυση, στέγαση). Στην πράξη αυτό σημαίνει πως πρέπει να οικοδομήσουμε μικρές γεωγραφικά και πληθυσμιακά κοινότητες ανθρώπων που να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν προϊόντα και υπηρεσίες τόσο μεταξύ τους, όσο και με άλλες κοινότητες και με αυτό τον τρόπο να καλύπτουν όχι μόνο τις βασικές ανάγκες όλων των πολιτών τους, αλλά και να αναπτύσσονται οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά, συναποφασίζοντας σε τοπικές συνελεύσεις. Τα έμπρακτα παραδείγματα τέτοιων κοινοτήτων τόσο στο εσωτερικό της χώρας μας, όσο και έξω από αυτήν είναι ήδη αρκετά και αποτελούν απόδειξη της λειτουργικότητας, της βιωσιμότητας και του δημοκρατικού τρόπου διαβίωσης που μπορούμε να επιτύχουμε αν ενεργοποιηθούμε και αγωνιστούμε γι’ αυτόν.

Σας καλούμε λοιπόν σε αυτόν τον κοινό αγώνα που αξίζουμε όλοι και όλες και τον χρωστάμε στον εαυτό μας και τα παιδιά μας, στον τόπο μας που αγαπάμε με τόσο πάθος και σε εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους για να υπερασπιστούν τις βασικές αξίες που γέννησαν τον πολιτισμό μας, τη Δημοκρατία και την Ελευθερία. Για να πραγματωθεί, επιτέλους, η εθνική ανεξαρτησία, η λαϊκή κυριαρχία και η κοινωνική απελευθέρωση στην πατρίδα μας.

 

Θεσσαλονίκη, 21 Νοέμβρη 2010

 

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 24 Νοεμβρίου 2010, http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/11/blog-post_8366.html και μηνιαία εφημερίδη «Ρήξη», φ. 69 , σελ.10, 4-12-2010.

Αδιέξοδη επιμήκυνση

 

Του Δημήτρη Καζάκη*

 

Κλείδωσε η συμφωνία για την ένταξη και της Ιρλανδίας στον «μηχανισμό στήριξης». Άλλη μια μεγάλη επιτυχία για την ευρωζώνη και το ευρώ. Θυμηθείτε ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες οι ηγέτες της Ε.Ε. και της ευρωζώνης διαβεβαίωναν ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημιούργησαν ήταν αχρείαστο.

 

Η Ιρλανδία πήγαινε περίφημα. Με τις περικοπές προϋπολογισμού και την άγρια λιτότητα που εφαρμόζεται από τις αρχές του 2009 δεν μπορεί παρά να πηγαίνουν όλα καλά. Το ίδιο και η Πορτογαλία, όπως και η Ισπανία κ.ο.κ. Να όμως που το Ευρωπαϊκό Ταμείο χρειάστηκε. Κι όχι μόνο χρειάστηκε, αλλά οι ηγέτες της ευρωζώνης, με πρώτους την κ. Μέρκελ και τον κ. Σαρκοζί, αποφάσισαν ότι το χρειάζονται επί μονίμου βάσεως και όχι προσωρινά, μέχρι το 2013, όπως προβλεπόταν αρχικά. Η εικόνα σταθερότητας και εσωτερικής συνοχής της ευρωζώνης κατέρρευσε πλέον οριστικά.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη τις λεπτομέρειες του «σχεδίου διάσωσης» που έχει αποφασιστεί στο παρασκήνιο για την Ιρλανδία. Εκτός από το συνολικό ύψος της δανειακής «βοήθειας», η οποία λέγεται ότι θα φτάσει τα 85 δισ. ευρώ, και το τοκογλυφικό επιτόκιο που θα κληθεί να πληρώσει η Ιρλανδία και θα κινείται γύρω στο 6%, δεν γνωρίζουμε τίποτε άλλο ουσιαστικό. Δεν γνωρίζουμε αν η Ιρλανδία θα υπογράψει δανειακή σύμβαση ανάλογη μ’ εκείνη της Ελλάδας, ούτε αν θα κληθεί να εφαρμόσει κάποιο μνημόνιο ανάλογο με αυτό που επιβλήθηκε στη χώρα μας. Οι αρχές της ευρωζώνης τηρούν σιγή ιχθύος.

«Το μνημόνιο της συνεργασίας που θα προσδώσει νομικό καθεστώς στα 85 δισ. ευρώ του πακέτου διάσωσης που συμφωνήθηκε με την Ε.Ε. και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι μάλλον σίγουρο ότι δεν πρόκειται να δημοσιοποιηθεί πριν από τον προϋπολογισμό» έγραφαν οι Irish Times (30.11).

Πρόκειται για καθαρή πολιτική σκοπιμότητα. Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας καταρρέει πολιτικά. Το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης την κατηγορούν για «εθνική προδοσία» και αντιτάσσονται στην εν λόγω συμφωνία «διάσωσης» με την οποία καταργείται η εθνική κυριαρχία της Ιρλανδίας και παραδίδεται στους κομισάριους των Βρυξελών και της Ουάσιγκτον. Μαζικές διαδηλώσεις τού μέχρι πρότινος στωικού ιρλανδικού λαού ανάγκασαν την κυβέρνηση να προκηρύξει άμεσες εκλογές.

Χιλιοπαιγμένα κόλπα

 

Όμως, πριν οδηγηθεί ο λαός στις κάλπες, η κυβέρνηση βιάζεται να περάσει τον χειρότερο προϋπολογισμό στα χρονικά, ώστε να δώσει την ευκαιρία στην επόμενη κυβέρνηση να επικαλεστεί τη «συνέχεια του κράτους» και τις «δεσμεύσεις» που προκύπτουν από τις ήδη υπάρχουσες συμφωνίες για να δρομολογήσει τον μηχανισμό επιτήρησης και κηδεμονίας. Η τακτική είναι γνωστή και χιλιοδοκιμασμένη. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης που σήμερα κατακεραυνώνουν την κυβέρνηση για «προδοσία» και διαδηλώνουν την αντίθεσή τους στη συμφωνία «διάσωσης», όταν θα έρθουν στην κυβέρνηση, ξαφνικά θα θυμηθούν ότι δεν μπορούν να ανατρέψουν τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι των «εταίρων» της η προηγούμενη «προδοτική» κυβέρνηση.

Επειδή όμως ακόμη και σ’ αυτή τη φάση η τωρινή κυβέρνηση αδυνατεί να βρει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να περάσει τον προϋπολογισμό της, χρειάζεται τις ψήφους της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Για να μην συνδυαστεί λοιπόν ο υπό ψήφιση προϋπολογισμός με την κατοχική δανειακή σύμβαση που θα κληθεί να υπογράψει η Ιρλανδία για να πάρει τη «βοήθεια», οι λεπτομέρειες του «μνημονίου συνεργασίας» που έχει συμφωνηθεί στο παρασκήνιο δεν δημοσιοποιούνται. Όπως και να έχει, η συμφωνία που επιβλήθηκε στην Ιρλανδία έχει όλα τα χαρακτηριστικά της αποικιοκρατίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ η Ιρλανδία αναγκάζεται να μπει στον μηχανισμό στήριξης για να χρηματοδοτήσει ο κρατικός προϋπολογισμός τις υπερχρεωμένες ιδιωτικές τράπεζες της χώρας, η Ε.Ε. και το ΔΝΤ ούτε θέλησαν ν’ ακούσουν την ιρλανδική πρόταση να χρηματοδοτηθούν απευθείας οι τράπεζες για να είναι υπόλογες αυτές και να μην εκτιναχθεί το δημόσιο χρέος της χώρας. Με τη συμφωνία των 85 δισ. ευρώ το κράτος της Ιρλανδίας δεσμεύεται αφενός να φορτωθεί ο προϋπολογισμός του το χρέος των ιδιωτικών τραπεζών τουλάχιστον για τα επόμενα 11 χρόνια και αφετέρου να παραδώσει τα κλειδιά της οικονομίας και της χώρας στους γραφειοκράτες της ευρωζώνης και του ΔΝΤ. Κατά τα άλλα, μιλάμε για «ελεύθερη αγορά».

 

«Πιόνια των τραπεζών»

 

Αυτή ακριβώς η επιβολή καθεστώτος νεοαποικιοκρατίας υπέρ των ντόπιων και ευρωπαϊκών τραπεζών είναι που έχει εξωθήσει τον ιρλανδικό λαό σε κατάσταση εξέγερσης. Ο δημοσιογράφος των Irish Times Φίνταν Ο’ Τουλ, που πρωτοστατεί στο κίνημα εναντίον της συμφωνίας, έγραψε στην εφημερίδα του (30.11) τα εξής:]

«Η Ιρλανδία έχασε. Η Ε.Ε. έχασε. Είμαστε και οι δύο πιόνια των ευρωπαϊκών τραπεζών και της ΕΚΤ. Αυτό δεν είναι σχέδιο βοήθειας. Είναι η μακροβιότερη απαίτηση για λύτρα της ιστορίας: Κάντε αυτό που σας λέμε και ίσως, εν ευθέτω χρόνω, να πάρετε πίσω τη χώρα σας. Η έκταση εγκατάλειψης των ιρλανδικών εθνικών συμφερόντων γίνεται καθαρή αν κοιτάξουμε τη συμφωνία από τρεις πλευρές. Το επιτόκιο, σχεδόν στο 6%, είναι βάναυσα εκβιαστικό. Το Εθνικό Αποθεματικό Ταμείο Συντάξεων, το οποίο είναι το μόνο που μας έχει απομείνει για στρατηγικές επενδύσεις για να ανοικοδομηθεί η οικονομία μας, πρόκειται να παραδοθεί… στις τράπεζες. Η καταστροφική τραπεζική στρατηγική πρόκειται να συνεχιστεί…

Και μια άγρια επίθεση στους χαμηλόμισθους εργαζόμενους με τη μορφή μιας τεράστιας μείωσης του ελάχιστου μισθού, πρόκειται να συμπεριληφθεί στη δεσμευτική συμφωνία. Αν ρωτιόταν ο ιρλανδικός λαός να δεχτεί αυτά τα μέτρα ως αξιοπρεπείς λύσεις στα δικά μας πολύ αληθινά διλήμματα θα τα ψήφιζε; Το γεγονός ότι η απάντηση είναι ένα εμφανές “όχι” μας λέει τη σκληρή αλήθεια: η ιρλανδική δημοκρατία έχει εγκαταλειφθεί από μια κυβέρνηση ζόμπι».

Προφανώς οι Ιρλανδοί δεν έχουν δημοσιογράφους τύπου Μανώλη Καψή ή Μπάμπη Παπαδημητρίου για να μάθουν τα καλά της υποδούλωσης και του προτεκτοράτου και έτσι έχουν κάθε λόγο να μάχονται για τα αληθινά τους συμφέροντα. Μόνο ο κ. Γ. Παπανδρέου βγήκε να πει καλά λόγια για τον δωσίλογο, όπως τον θεωρεί και τον κατονομάζει το σύνολο της πολιτικής και της κοινωνίας της χώρας του, τωρινό πρωθυπουργό της Ιρλανδίας. Προφανώς ανακάλυψε ότι έχουν πολλά κοινά σημεία.

 

Το πρώτο βήμα για τη συνολική αναδιάρθρωση

 

Όμως όλα αυτά δεν είναι τίποτε μπροστά στη νέα ευεργεσία που πρόκειται να δεχθεί η χώρα μας από την τρόικα. Για να συγχρονιστεί ο δικός μας μηχανισμός στήριξης με εκείνον της Ιρλανδίας, οι ηγέτες της ευρωζώνης δέχτηκαν την επιμήκυνση αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. ευρώ που έχουν υποσχεθεί στη χώρα μας. Χαράς ευαγγέλια για την κυβέρνηση. Αμέσως ο κ. Παπακωνσταντίνου έτρεξε να δηλώσει τα εξής:

«Χθες, έγινε ένα πολύ σημαντικό βήμα για τη χώρα. Στο πλαίσιο της συμφωνίας της δανειακής σύμβασης για την Ιρλανδία, η χώρα μας πέτυχε στο Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης να εξεταστεί και η παράλληλη εναρμόνιση του δανειακού προγράμματος της δικής μας χώρας με αυτό της Ιρλανδίας. Με απλά λόγια, να προχωρήσει, αφού παρθούν οι αποφάσεις από τα Κοινοβούλια των υπολοίπων χωρών, σε μια δυνατότητα επιμήκυνσης της αποπληρωμής του δανειακού προγράμματος των 110 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Είναι μια σημαντική στιγμή, για μια σειρά από λόγους. Καταρχάς, γιατί επιβραβεύει μια προσπάθεια που έχει γίνει, γιατί δίνει μια ανάσα στη χώρα μας και δίνει ένα σήμα στις διεθνείς αγορές βιωσιμότητας της προσπάθειας αυτής που κάνουμε. Διότι όλοι γνωρίζουν και όλοι γνώριζαν σε όσες συζητήσεις έχουμε κάνει με ξένους επενδυτές και επέμεναν σε δύο πράγματα. Επέμεναν ότι πρέπει να συνεχιστεί η δημοσιονομική προσαρμογή που κάνουμε και να έχουμε πρωτογενή πλεονάσματα, για να μπορέσουμε να ελέγξουμε το χρέος μας.

Επέμεναν ότι πρέπει να βάλουμε πάλι μπροστά την αναπτυξιακή διαδικασία. Και αυτό γίνεται μέσα από τις μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές. Αλλά, ταυτόχρονα, επέμεναν ότι έχουμε και ένα πρόβλημα, που είναι ότι στο τέλος αυτού του Προγράμματος υπάρχουν δύο χρόνια με εξαιρετικά υψηλές δανειακές ανάγκες και συγχρόνως ανάγκες εξόφλησης δανείου για το 2014 – 2015. Με το χθεσινό βήμα, το οποίο πρέπει τώρα να μεταφραστεί σε αποφάσεις Κοινοβουλίων, εξομαλύνεται αυτή η δύσκολη περίοδος. Και αυτό θα ανοίξει μια ώρα νωρίτερα τις διεθνείς αγορές, για να μπορέσουν οι ελληνικές τράπεζες να έχουν χρηματοδότηση, την οποία θα περάσουν στην ελληνική οικονομία, για να πάρει πάλι μπροστά η αναπτυξιακή μηχανή».

 

Τι να πρωτοπεί κανείς.

 

Καταρχάς η επιμήκυνση του χρέους δεν γίνεται ποτέ ως «επιβράβευση», αλλά ως αναγνώριση της αδυναμίας του οφειλέτη να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του προς τους δανειστές. Επιμηκύνεται η αποπληρωμή ενός δανείου μόνο όταν ο δανειστής διαπιστώσει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να πληρώσει και έτσι του μακραίνει το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο καλείται να καλύψει την οφειλή του. Αυτό κάνουν και οι δανειστές της χώρας.

 

Επιμήκυνση Μνημονίου

 

Δεύτερο, όπως συμβαίνει με ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση που η τράπεζα του επιμηκύνει την αποπληρωμή ενός δανείου, η επιμήκυνση αυτή δεν είναι ανώδυνη ούτε δίχως επιπρόσθετο κόστος. Έτσι και στην περίπτωση της χώρας. Το ελάχιστο επιτόκιο με το οποίο συζητιέται ότι θα πρέπει να επιβαρυνθεί η Ελλάδα για να αποζημιωθούν οι δανειστές για την επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους θα είναι τουλάχιστον στο ύψος του αντίστοιχου της Ιρλανδίας, δηλαδή γύρω στο 6%.

Τρίτο, η επιμήκυνση αυτή για  περίπου 11χρόνια θα σημάνει και την επιμήκυνση του μνημονίου, αλλά πρωτίστως και της δανειακής σύμβασης με βάση την οποία η Ελλάδα έχει οικειοθελώς απεμπολήσει «άνευ όρων και αμετάκλητα», όπως αναφέρει το αγγλικό πρωτότυπο της σύμβασης, την εθνική της κυριαρχία. Με άλλα λόγια, θα συνεχιστεί για 6 επιπλέον χρόνια το καθεστώς της επίσημης κατοχής της χώρας από την Ε.Ε., την ΕΚΤ και το ΔΝΤ με ό,τι σημαίνει αυτό για την εκποίηση και τη μετατροπή της σε «μπανανία».

 

Από πού θα τα βρούν;

 

Τέταρτο, η επιμήκυνση της αποπληρωμής ενός χρέους είναι πάντα η χειρότερη μορφή διακανονισμού που μπορεί να υποστεί ένας οφειλέτης. Γιατί καταλήγει πάντα να πληρώνει για μακρύτερο χρονικό διάστημα πολύ περισσότερα. Κι επειδή η χώρα δεν διαθέτει τα αναγκαία πλεονάσματα σαν οικονομία για να βρει να τα πληρώσει εξ ιδίων πόρων, θα πρέπει να δανειστεί εκ νέου και έτσι θα καταλήξει με πολύ μεγαλύτερο χρέος στο τέλος. Αυτό άλλωστε ομολογεί κι ο ίδιος ο κ. Παπακωνσταντίνου όταν λέει ότι στόχος της όλης επιμήκυνσης είναι να βγούμε στις αγορές για να δανειστούμε.

Φυσικά τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ’ ό,τι θέλει να τα παρουσιάζει η κυβέρνηση. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις δανειακές ανάγκες που εκτιμά η κυβέρνηση ότι θα έχει το 2011.

Στον Πίνακα 1 βλέπουμε τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης όπως περιλαμβάνονται στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2011 και δίπλα τους παραθέτουμε τις εκτιμήσεις που έχουν γίνει από άλλες πηγές. Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση έχει μαγειρέψει τα στοιχεία σκόπιμα για να υποβαθμίσει τις πραγματικές δανειακές ανάγκες για το 2011, οι οποίες με έναν πρόχειρο υπολογισμό υπερβαίνουν τα 92 δισ. ευρώ από 69,4 δισ. που προϋπολογίζει η κυβέρνηση. Κι αυτά με δεδομένη την εκτίμηση του κρατικού ελλείμματος, όπως γίνεται από την κυβέρνηση. Πού θα βρεθούν τα δάνεια αυτά;

Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι η κυβέρνηση θα μπορέσει να δανειστεί τα 22 και πλέον δισ. ευρώ με βραχυπρόθεσμο δανεισμό, δηλαδή eurocommercial paper και έντοκα γραμμάτια τρίμηνης και εξάμηνης διάρκειας, πού θα βρεθούν τα υπόλοιπα 25,2 δισ. ευρώ; Από τις αγορές; Η ίδια η κυβέρνηση έχει πάψει να μιλά για έξοδο στις αγορές μέσα στο 2011. Το έχει μεταθέσει για το 2012, όταν, υποτίθεται, θα αρχίσει η ελληνική οικονομία να έχει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και το κρατικό έλλειμμα θα πλησιάζει στο 3%. Αν δεν ξέραμε την αναλγησία και την πώρωση που διακρίνει τους σημερινούς κυβερνώντες, θα λέγαμε ότι διαθέτουν πολύ χιούμορ για να λένε τέτοια ανέκδοτα.

 

Πίνακας 2: Προβλέψεις καθαρών δανειακών αναγκών 2010-2015 (σε δισ. ευρώ)
	2010	2011	2012	2013	2014	2015
ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές	230,0	224,0	228,0	235,0	242,0	251,0
(α) Πληρωμές τόκων	13,3	15,9	17,1	18,9	20,4	20,3
(β) Ληξιπρόθεσμα ομόλογα	24,5	38,9	31,7	27,7	31,6	51,4
Σύνολο α+β	39,2	47,7	49,7	44,7	50,6	71,7
Εξοφλήσεις βραχυπρόθεσμου δανεισμού	36,7	26,0	30,0	34,0	38,0	40,0
Εξόφληση μηχανισμού στήριξης	–	–	–	6,1	28,6	38,9
Γενικό σύνολο εξυπηρέτησης χρέους	75,9	73,7	79,7	84,8	117,2	150,6
Πρωτογενές αποτέλεσμα	-13,7	-2,1	2,4	7,4	14,2	15,2
Καθαρές δανειακές ανάγκες	89,6	75,8	77,3	77,4	103,0	135,4
Μηχανισμός στήριξης	29,0	44,0	27,0	10,0	–	–
Πηγή: Υπολογισμοί με βάση τις εκτιμήσεις του Προϋπολογισμού 2011, τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ΔΝΤ, Ενδιάμεση Έκθεση, Ιούλιος, 2010.

 

 

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι οικονομολόγος – αναλυτής

 

ΠΗΓΗ: (ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ “Π” ΣΤΙΣ 02-12-10), http://www.topontiki.gr/article/11969

 

Η ώρα της κρίσης για το Ευρώ

 

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

 

Την πρώτη φορά που τέθηκε δημόσια θέμα για την τύχη του ευρώ και συγκεκριμένα για την διάσπαση των 16 χωρών της ευρωζώνης σε δύο ομάδες, μία των βορείων που θα χρησιμοποιεί το neuro και μία των νοτίων που θα χρησιμοποιεί το sudo, η όλη προβληματική παρέπεμπε σε άσκηση επί χάρτου. Όχι γιατί δεν προϋπήρχαν οι αποκλίνουσες δυναμικές, αλλά γιατί ακόμη και τότε (στις 22 Μαρτίου, οπότε και δημοσιεύθηκε με μια ασυνήθιστη καθαρότητα η επίμαχη άποψη στους Financial Times) τα προβλήματα φαινόντουσαν επιλύσιμα και δεν είχαν προσλάβει ακόμη εκρηκτικές διαστάσεις. Επίσης, δεν φαινόταν να υπάρχουν αντίστοιχες προθέσεις από τη μεριά αυτών που κρατούν τα κλειδιά της ευρωζώνης…

Έκτοτε μεσολάβησε η ταπεινωτική προσφυγή της Ελλάδας στον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ, η σχεδόν βίαιη… προσαγωγή της Ιρλανδίας στον ίδιο μηχανισμό (πως αλλιώς θα διασφαλίζονταν οι γερμανικές τράπεζες που έχουν δανείσει 139 δισ. δολ. στην Ιρλανδία;) οι κλιμακούμενες πιέσεις στην Πορτογαλία και η δημόσια ανησυχία μήπως η Ισπανία, που πρέπει το 2011 να αναχρηματοδοτήσει ομόλογα που λήγουν αξίας 192 δισ. ευρώ(!), είναι το επόμενο θύμα. Πρόκειται για προβληματισμούς που εκ πείρας πια μπορούμε να πούμε ότι δεν διατυπώνονται καθόλου αθώα. Αντίθετα, θυμίζουν αυτοεκπληρούμενη προφητεία καθώς ανοίγουν τις ορέξεις των κερδοσκόπων και δυσχεραίνουν ασφυκτικά την προσπάθεια των κρατών να εξυπηρετήσουν τις δανειακές τους ανάγκες.

Ρόλο καταλύτη στην διαδικασία δημιουργίας ντε φάκτο μιας δεύτερης ταχύτητας στο εσωτερικό της ευρωζώνης έπαιξε το σχέδιο «ελεγχόμενης χρεοκοπίας» που με πρόσχημα την δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού επίλυσης δημοσιονομικών κρίσεων έστρωσε το χαλί στους σορτάκηδες και κάθε είδους κερδοσκόπους. Έκανε δε ακόμη πιο επισφαλή τη θέση των συνήθων υπόπτων. Γιατί, ας μην κοροϊδευόμαστε όσο κι αν ήταν το βάθος των δημοσιονομικών προβλημάτων της Ελλάδας ή της Ιρλανδίας ή δομικές οι ανισορροπίες, η εξέλιξη της κρίσης και η λύση που δόθηκε παραμένει αναντίστοιχη του προβλήματος, δηλαδή εξαιρετικά βίαιη.

 

Το τέλος της ευρωζώνης

 

Εκ των πραγμάτων λοιπόν συνάγεται ότι η τακτική των ηγεμονικών δυνάμεων στο εσωτερικό της ευρωζώνης οδηγεί στον κατακερματισμό της, που ακόμη όμως είναι άγνωστο τι μορφή θα λάβει: δύο χωριστών ευρώ (που κανείς όμως δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το «κακό» δεν θα εκτοπίσει το «καλό», κατ’ εφαρμογή του γνωστού νόμου του Gresham από τη νομισματική θεωρία) ή, απλούστερα, της εκδίωξης των υπερχρεωμένων περιφερειακών χωρών από την ευρωζώνη. Τακτική που ενδέχεται να επιβληθεί και με πιο κομψούς τρόπους, όπως για παράδειγμα η αποβολή από την ευρωζώνη για τρία, τέσσερα ή περισσότερα χρόνια, μέχρι να αποδειχθεί ότι… ουδέν μονιμότερο του προσωρινού. Η εκδίωξη των κλυδωνιζόμενων κρατών της περιφέρειας (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία) στις οποίες ενδέχεται να προστεθεί και το Βέλγιο θα σηματοδοτήσει την δημιουργία μιας νέας ευρωζώνης, που θα αποτελείται από την Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία και πολύ πιθανά τη Γαλλία, όπως δείχνουν οι πολιτικές κωλοτούμπες του Παρισιού το τελευταίο διάστημα.

Η προκλητική συμπεριφορά της Γερμανίας όλο αυτό το διάστημα έχει συμβάλλει σε μια εντυπωσιακή μεταστροφή των απόψεων της κοινής γνώμης για το ευρώ, ακόμη και στην Ελλάδα όπου ανέκαθεν η συμμετοχή στην ΕΕ έβρισκε μεγάλη αποδοχή. Χαρακτηριστική είναι δημοσκόπηση της εταιρείας Public Issue που διενεργήθηκε για τον Σκάι στην οποία το 46% των ερωτηθέντων δηλώνει πως το ευρώ και η ΟΝΕ έχουν μεγάλη ευθύνη για το χρέος της Ελλάδας, όταν μόνο το 33% πιστεύει ότι η ευθύνη τους είναι μικρή. Ένα σημαντικό ποσοστό επίσης, της τάξης του 22%, ζητάει την επιστροφή στη δραχμή!

 

Ανατιμήσεις και πληθωρισμός

 

Για τους υπέρμαχους του ενιαίου νομίσματος, από την άλλη μεριά, η συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωζώνη εγγυάται την σταθερότητα των τιμών. Αυτό για παράδειγμα απάντησε την προηγούμενη Πέμπτη ο πρώην υπουργός Οικονομικών και καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νίκος Χριστοδουλάκης, όταν ρωτήθηκε, στο πλαίσιο διάλεξής του στο 11ο συνέδριο της Εταιρείας Οικονομολόγων Θεσσαλονίκης. «Αν είσαι μισθωτός και σε ενδιαφέρει η σταθερότητα των τιμών, είσαι με το ευρώ», ήταν η απάντησή του. «Αν είσαι εφοπλιστής μπορείς να μην το υποστηρίζεις», συνέχισε. 

Η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Αρκεί να θυμηθούμε το κύμα ανατιμήσεων που συνόδευσε την εισαγωγή του στην ελληνική αγορά πριν δέκα χρόνια, όταν η απάθεια της κυβέρνησης δημιούργησε τους όρους ώστε όλα τα προϊόντα και πολύ περισσότερο οι υπηρεσίες που μέχρι τότε στοίχιζαν 200 ή 300 δραχμές μέσα σε λίγες μέρες να «μεταφραστούν» σε 1 ευρώ. Το επιχείρημα του πρώην υπουργού ανατρέπεται αν δούμε και το τρέχον κύμα ανατιμήσεων, που οδήγησε τον πληθωρισμό να ξεπεράσει το 5% το καλοκαίρι, λόγω των αυξήσεων στην έμμεση φορολογία που επέβαλλε η κυβέρνηση. Η σχετικότητα του παραπάνω επιχειρήματος υπογραμμίζεται αν δούμε επίσης το επίπεδο τιμών κι από μια άλλη οπτική γωνία, του επιπέδου των μισθών. Συγκεκριμένα, τι σημασία έχει να μένουν οι τιμές σταθερές (που ούτε αυτό συμβαίνει) αν οι μισθοί μειώνονται ακόμη και κατ’ απόλυτη αξία, όπως συμβαίνει σήμερα για παράδειγμα, στο πλαίσιο της εφαρμογής των οδηγιών ΔΝΤ – ΕΕ, με εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιους υπάλληλους και συνταξιούχους που είδαν τους μισθούς τους να μειώνονται ή με εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα που στο εξής θα αμείβονται με λιγότερα χρήματα από την γενική συλλογική σύμβαση εργασίας, η οποία πλέον αποκτά διακοσμητικό ρόλο. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: με τα χρήματά τους θα μπορούν να αγοράζουν όλο και λιγότερα είδη κατανάλωσης.

 

Καταστροφική ισοτιμία ένταξης

 

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι το ευρώ οδήγησε σε διάλυση τον παραγωγικό ιστό της Ελλάδας. Και αυτή η συνέπεια είναι σημαντικότερη από την μείωση των πραγματικών εισοδημάτων γιατί είναι πολύ δύσκολα αντιστρεπτή. Στην πραγματικότητα είναι μη ανατάξιμη. Δεν συνέβη μάλιστα καθόλου τυχαία. Η κατάργηση χιλιάδων θέσεων εργασίας στην ελληνική μεταποίηση και το κλείσιμο λόγω ανταγωνισμού υποδειγματικών, και όχι μόνο απαρχαιωμένων μονάδων, ξεκίνησε την δεκαετία του ’80. Επιταχύνθηκε δε την δεκαετία του ’90 με την έλευση του ευρώ, όταν η Γερμανία μπορούσε να εξάγει αξιοποιώντας στο έπακρο τα πλεονεκτήματά της. Οι όροι τέθηκαν στις αρχές του 1998 όταν συζητιόταν η ένταξη της δραχμής στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών, που αποτελούσε τον προθάλαμο της ΟΝΕ. Η όχι απλώς άνευ όρων, αλλά ενθουσιώδη αποδοχή από την κυβέρνηση Σημίτη της γερμανικής πρότασης για κλείδωμα της ισοτιμίας ένταξης στο ευρώ στο μη ρεαλιστικό επίπεδο των 340,75 δραχμών (πολύ πιο ανατιμημένο από το αρχικό σχέδιο των 357 και το μετέπειτα των 353,109 δραχμών) αποδείχθηκε καταστροφική γιατί βαθμιαία όλες οι εισαγωγές από την ευρωζώνη έγιναν φθηνότερες, ενώ οι εξαγωγές ακριβότερες.

Η ελληνική οικονομία όμως όπως ανέβηκε δεμένη πισθάγκωνα να αναμετρηθεί στο ρινγκ του ευρωπαϊκού ανταγωνισμού, με τον ίδιο τρόπο αναμετρήθηκε όλα αυτά τα χρόνια και στο επίπεδο του διεθνούς ανταγωνισμού. Η συνέχεια δηλαδή αποδείχθηκε εξ ίσου οδυνηρή, καθώς η ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά επιζήμια για τα συμφέροντα της ελληνικής οικονομίας. Οι παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας  στην ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου όλα αυτά τα χρόνια (που κυμάνθηκε από 0,838 δολάρια στις 24 Νοέμβρη 2000 ως 1,594 στις 11 Ιούλη 2008) συνέτειναν στην ανατίμησή του. Ήταν μια επιλογή που ανέκαθεν προκαλούσε τριβές στο εσωτερικό της ευρωζώνης. Ιστορικές για παράδειγμα είναι οι φραστικές επιθέσεις του Νικολά Σαρκοζύ στις αποφάσεις της ΕΚΤ, σχετικά με τα επιτόκια για παράδειγμα, όταν ζητούσε λιγότερη αυστηρή και περιοριστική πολιτική και μια χαλαρότερη ισοτιμία έτσι ώστε να υποστηρίζεται η παραγωγή και να διευκολύνονται οι γαλλικές εξαγωγές. Ο γάλλος πρόεδρος μάλιστα έσπαγε με τον τρόπο του τον «κανόνα της σιωπής» των πολιτικών αρχηγών ως προς τις αποφάσεις της ΕΚΤ διεκδικώντας το αυτονόητο: οι πολιτικοί να έχουν λόγο για τη νομισματική πολιτική.

 

Καιάδας το «σκληρό ευρώ»

 

Δεν είναι δυνατόν άλλωστε η νομισματική πολιτική να βρίσκεται συνταγματικά μάλιστα, όπως προστάζει το καταστατικό της ΕΚΤ και η περίφημη «ανεξαρτησία» των κεντρικών τραπεζών, εκτός δημόσιας συζήτησης.

Καθόλου τυχαία σε αυτό το πλαίσιο, η «σκληρή» συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου που με προνομιακό τρόπο εξυπηρετούσε τους γερμανούς τραπεζίτες. Γιατί ένα «ισχυρό» ευρώ αποτελεί δέλεαρ για τους ανά τον κόσμο κεντρικούς τραπεζίτες ώστε να αυξήσουν τα μερίδια του ευρώ στο σύνολο των αποθεμάτων τους «ξεφορτώνοντας» ανταγωνιστικά νομίσματα όπως το δολάριο. Για όσους τραπεζίτες ή διαχειριστές δε, το έχουν ήδη επιλέξει η ανατίμησή του συνιστά επιβράβευση των επιλογών τους, στο βαθμό που η αποτίμηση των αποθεματικών καταλήγει σε επαυξημένη αξία του χαρτοφυλακίου. Επιβλαβές ωστόσο αποδεικνύεται το «ισχυρό» ευρώ σε ό,τι αφορά την μεταποίηση, σε γενικές γραμμές. Δεν βλάπτει όμως όλους το ίδιο. Γιατί η Γερμανία κατάφερε να βγάλει την μεταποίησή της με κέρδη από το αυτό τον «μεγάλο μετασχηματισμό» μειώνοντας τους μισθούς ή περιορίζοντας την αύξησή τους. Μεταφέροντας έτσι το κόστος, ακόμη και με δυσανάλογους όρους, στους εργαζόμενους εξουδετέρωσε τα προβλήματα που δημιούργησε το ευρώ. Τα προβλήματα άλλωστε δεν ήταν και σοβαρά γιατί τα δύο τρίτα του γερμανικού εμπορίου διεξάγονται στην ευρωζώνη.

Με την Ελλάδα όμως δεν συνέβη το ίδιο. Γιατί πρώτο, το 15% του ΑΕΠ της Ελλάδας προέρχεται από τον τουρισμό κι ο τουρισμός ως γνωστό ευνοείται από «μαλακές» ισοτιμίες και καταδικάζεται από «σκληρές». Δεύτερο, το 56% των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνονται εκτός της ευρωζώνης, δεν μένουν συνεπώς ανεπηρέαστες από την ισοτιμία του ευρώ. Κατά συνέπεια η ελληνική οικονομία δέχθηκε πλήγματα από την ισοτιμία του ευρώ.

 

Δημόσιος διάλογος

 

Στη βάση όλων των παραπάνω αξίζει να ξεκινήσει από μηδενική βάση ένας δημόσιος διάλογος για τη νομισματική πολιτική της Ελλάδας. Στο πλαίσιο αυτής της αντιπαράθεσης να συζητηθεί ποια ισοτιμία ευνοεί την δημιουργία θέσεων εργασίας, υποστηρίζει την παραγωγική ανασυγκρότηση και την παραγωγή κοινωνικά χρήσιμων αγαθών και υπηρεσιών και επίσης, το σημαντικότερο, ποια νομισματική πολιτική δεν έχει εγγεγραμμένη στα γονίδιά της την λιτότητα αλλά διευκολύνει την εφαρμογή αναδιανεμητικών πολιτικών που αποτελούν την χαίνουσα πληγή της οικονομίας των δύο τελευταίων δεκαετιών.

 

ΠΗΓΗ: Δημοσιεύτηκε στα «Επίκαιρα» (2-8/12/2010),  http://leonidasvatikiotis.wordpress.com/2010/12/03/….-2-812201/

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Γιατί επιμήκυνση και όχι διαγραφή χρέους;

 

Του Κώστα Σαρρή*

 

Η παράταση φαίνεται να οδηγεί (εκτός θαύματος) το παιχνίδι στα… πέναλντι, στο μεγαλύτερο φόβο του τερματοφύλακα. Εκεί δείχνουν να πηγαίνουν τα πράγματα με την κουβέντα που ανοίγει για "παράταση της αποπληρωμής του χρέους" μπροστά στα αδιέξοδα της αντιμετώπισης της… "ελληνικής τραγωδίας".

Ανάβει έτσι πάλι η συζήτηση για την αντιμετώπιση του βάρους του χρέους καθώς όλοι πλέον παραδέχονται – αν και ορισμένοι δεν το ομολογούν ανοιχτά – ότι η κατάσταση των υποχρεώσεων του ελληνικού κράτους στους πιστωτές του θα είναι χειρότερη στο… τέλος του Μνημονίου.

Κάπως έτσι η κουβέντα μεταφέρεται από τις φωνές που επιχειρηματολογούσαν με τα πόδια στυλωμένα ότι «δεν μιλάμε για αναδιάρθρωση του χρέους», στις φωνές που κουβεντιάζουν τώρα το ενδεχόμενο «επιμήκυνσης του χρέους» (όπως ομολογούσε στα παρασκήνια ο Στρος Καν του ΔΝΤ ήδη από τον Ιούλιο) τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο όσο και στα κοινοτικά επιτελεία, αναγκάζοντας την Α. Μέρκελ να παρέμβει αυστηρά λέγοντας ότι «η Γερμανία δεν θα δεχθεί παράταση του μηχανισμού στήριξης».

 

Γιατί επιμήκυνση και όχι διαγραφή χρέους

Σε επίσημο επίπεδο βέβαια οι κορώνες παραμένουν, τόσο από το ΔΝΤ, όσο κι από τον Ολι Ρεν που ανερυθρίαστα μιλούν από τη μια μεριά για την προοπτική νέου πακέτου μέτρων αλλά από την άλλη διαψεύδουν την προοπτική «αναδιάρθρωσης ή επιμήκυνσης του χρέους». Αλλά και από το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο που ετοιμάζει νέο "χαράτσι" στο δημόσιο (με αιχμή το "ενιαίο μισθολόγιο" που φέρνει νέες περικοπές) και "μαχαίρι" στις ΔΕΚΟ (με αιχμή τις συγκοινωνίες).

Η συζήτηση, λοιπόν, προχωράει. Και όσοι πήραν την πρωτοβουλία να αναδείξουν το αίτημα της διαγραφής του χρέους φαίνεται οι προσεγγίσεις τους να δικαιώνονται.

Περισσότερο, όμως, φαίνεται να δικαιώνονται στα μάτια του κόσμου που αγανακτεί από τις περικοπές τις οποίες καλείται να πληρώσει για χρέη που δεν δημιούργησε. Κι αναγκάζεται να φτάνει ακόμα και σε άρνηση πληρωμών, είτε ατομικά, είτε συλλογικά σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα παρά τις "τρικλοποδιές" εχθρικών συνδικαλιστικών ηγεσιών όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στην Ευρώπη (Γαλλία, Βρετανία):

Από τον απλήρωτο λογαριασμό της ΔΕΗ έως την άρνηση κλεισίματος εργοστασίων π.χ. της Fulgor στην Κόρινθο ή της εφημερίδας "Απογευματινή" στην Αθήνα που βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας (στα χνάρια του Ελεύθερου Τύπου της Γ. Αγγελοπούλου). Μέχρι την επίθεση στους δήθεν "προνομιούχους" εργαζόμενους στις συγκοινωνίες που αποφασίζουν συντονισμένες απεργιακές κινητοποιήσεις και τις καθημερινές κόντρες απέναντι στις περικοπές π.χ. στα νοσοκομεία, σε μια σειρά τομείς κοινωνικής πρόνοιας και της τοπικής αυτοδιοίκησης τώρα με τον «Καλλικράτη».

Δεν πρόκειται, δηλαδή, μόνο για συζήτηση που ανοίγει περιορισμένα σε κάποια κλειστά τραπεζικά, κοινοτικά ή κυβερνητικά στρατηγεία. Αλλά για συζήτηση που ανοίγει στην καθημερινότητα των απλών ανθρώπων όπως βιώνουν τις επιπτώσεις στη ζωή τους.

Κερδοσκόποι

Όσο κι αν επίσημα χείλη ξορκίζουν την «αναδιάρθρωση του χρέους» (έτσι λέγεται κομψά η ελεγχόμενη χρεοκοπία), η διεύρυνση των δημοσιονομικών προβλημάτων από το βάθεμα της οικονομικής ύφεσης επιδεινώνει τις προβλέψεις αντί να τις βελτιώνει. Με αποτέλεσμα σειρά από φωνές που μιλούν για το ενδεχόμενο το ελληνικό δημόσιο να μην αποφύγει τελικά την χρεοκοπία, να πολλαπλασιάζονται.

Όχι μόνο από το διεθνή τύπο, όπως Wall Street Journal και Financial Times, που πάνε τη συζήτηση στο θέμα λήψης μέτρων "ελεγχόμενης χρεοκοπίας" και "επιμήκυνσης του χρέους" αλλά και από μεγάλους τραπεζικούς διεθνείς ομίλους – όπως η Citigroup και άλλοι – που ανοίγουν το θέμα προκειμένου να βρουν τρόπους να μην χάσουν όλα τα λεφτά τους πιέζοντας παράλληλα για "εγρήγορση και όχι εφησυχασμό" στη λήψη μέτρων… "νοικοκυρέματος".

Είναι οι ίδιοι κερδοσκοπικοί μηχανισμοί που εκθειάζονται από τα ελληνικά ΜΜΕ όταν μιλούν «θετικά» για το «ελληνικό δράμα» και λοιδορούνται όταν μιλούν «αρνητικά».
Τις τελευταίες μέρες, μάλιστα, από τις ίδιες διεθνείς στήλες, από τη μία πλευρά αποτυπώνεται ως θετικό μήνυμα η άντληση χρημάτων από το ελληνικό δημόσιο μέσω βραχυπρόθεσμου δανεισμού από τις ξένες αγορές (αν και την πλειοψηφία την αντλούν ακόμα από τις ελληνικές τράπεζες, η τελευταία δημοπρασία ήταν 50-50) κι από την άλλη ανοίγουν την κουβέντα για «θέσπιση κανόνων ελεγχόμενη χρεοκοπίας», προκαλώντας σχιζοφρένεια στους «εθνικούς σχολιαστές» των ελληνικών ΜΜΕ.

Παραλλαγές αναδιάρθρωσης

Το όλο θέμα βέβαια των σκληρών μέτρων και του Μνημονίου εξαντλείται στο πότε θα βγει η Ελλάδα στις αγορές να δανειστεί. Αλλά, "αν κάποιος έχει βρεθεί στην ανάγκη να δανείζεται για να εξυπηρετεί τα χρέη του, τι είναι αυτό που θα πρέπει να τον ενδιαφέρει; Να βρίσκει διαρκώς νέα δάνεια ώστε να παρατείνει την αδιέξοδη κατάσταση του ή να τελειώνει μια και καλή με το σύνολο των χρεών του; Η κυβέρνηση, όπως και οι οπαδοί των διαφόρων παραλλαγών αναδιάρθρωσης του χρέους, έχουν στόχο το πρώτο. Αδιαφορώντας για το γεγονός ότι κάθε νέο δάνειο που συνάπτει η χώρα στην κατάσταση υπερχρέωσης που βρίσκεται είναι ένα ακόμη καρφί στο φέρετρο της", αναφέρει στην εφημερίδα "Το Ποντίκι" ο οικονομολόγος Δημήτρης Καζάκης που υποστηρίζει τη λύση της παύσης πληρωμών.

"Οι θριαμβολογίες για την υπερπροσφορά που εμφανίστηκε, αλλά και την οριακή μείωση του επιτοκίου των τριμηνιαίων εντόκων σε σχέση με την προηγούμενη φορά, δεν μπορούν να κρύψουν τη δεινή θέση ενός κράτους το οποίο αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα ρευστότητας, ώστε αναγκάζεται να δανειστεί με βραχυπρόθεσμους τίτλους σε τακτική βάση. Πράγμα που συνιστά εξαιρετικά επαχθή τρόπο δανεισμού. Κι αυτό διότι το ετήσιο κόστος για τα εξαμηνιαία έντοκα γραμμάτια φτάνει το 10%, ενώ για τα τριμηνιαία ξεπερνά το 16%".

Οι εκλογές στους Δήμους και τις Περιφέρειες του Νοεμβρίου έχουν ανοίξει ακόμα περισσότερο αυτή την κουβέντα. Μέχρι και ο πρόεδρος της ΝΔ Α. Σαμαράς κάνει "κολοτούμπες" προσπαθώντας να αντιπαρατεθεί στο ΠΑΣΟΚ φορώντας αντιμνημονιακό μανδύα, με μοναδικό επιχείρημα ότι έπρεπε να είχαν παρθεί μέτρα στον απλό κόσμο νωρίτερα και ότι ο Γ. Παπανδρέου και ο Γ. Παπακωνσταντίνου… άργησαν!

Μνημόνιο

Θεατρινισμοί. Με αυτά τα επιχειρήματα τα πράγματα δεν πάνε πολύ μακριά. Ούτε βέβαια πάνε με εκβιασμούς και κινδυνολογίες ότι το ΟΧΙ στο Μνημόνιο θα σημάνει περισσότερη φτώχεια ότι θα αποκλειστεί η Ελλάδα από τις αγορές διότι θα οδηγηθεί εκτός ευρώ, θα επιστρέψει στη δραχμή, θα γίνει Αλβανία… και πάει λέγοντας.
Επιχειρήματα που θυμίζουν την εποχή που οι "εκσυγχρονιστές Σημίτη" προσπαθούσαν να ελέγξουν το ΠΑΣΟΚ. Ξεχνούν ότι η πολιτική του "σκληρού" ευρώ έφερε τεράστιες ανισορροπίες μεταξύ "Βορρά" και "Νότου" στη διακίνηση εμπορευμάτων και κεφαλαίων που διαιωνίζονται και δεν αμφισβητούνται, αντίθετα ενισχύονται με συμφωνίες σκληρών κυρώσεων στις "απροσάρμοστες χώρες". Με αποκορύφωμα την πρό(σ)κληση της κυβέρνησης – εν όψη προεκλογικής περιόδου – προς στους αντιπάλους της να απαντήσουν στο εξής ερώτημα:

«Υπάρχει άλλος δρόμος η Ελλάδα να εξασφαλίσει τα 110 δισ. ευρώ του ΔΝΤ και της ΕΕ;».

Στα δυο πρώτα επιχειρήματα η εικόνα μιλάει από μόνη της. Και πάλι είναι αποκλεισμένη η χρηματοδότηση της Ελλάδας από τις αγορές και ο κόσμος σπρώχνεται σε όλο και μεγαλύτερη φτώχεια για να μεταφερθούν πόροι στους τραπεζίτες-δανειστές. Και πολύ περισσότερο τίποτε δεν δείχνει ότι οι αγορές θα ανοίξουν αφού τα νούμερα μιλούν για περισσότερα χρέη ως ποσοστό του ΑΕΠ (150%) στη λήξη του «πακέτου στήριξης». Αλλά κι αν ακόμα ανοίξουν οι "κάνουλες των αγορών" το επιτόκιο που θα ζητούν θα είναι το ίδιο ληστρικό – σε τέτοιες δραματικές συνθήκες.

"Αμείλικτο" δίλημμα;

Στο άλλο επιχείρημα, το δίλημμα μπορεί να εμφανίζεται «αμείλικτο»: Ποιος θα εξασφαλίσει 110 δισ. ευρώ; Αλλά υπάρχει κι άλλη σκοπιά να δει κάποιος τα πράγματα. Υπάρχει μια άλλη απάντηση που μπορεί να δώσει λύση και να εξασφαλίσει όχι 110, αλλά 340 δισ. ευρώ! Είναι η πρόταση αντί για επιμήκυνση, διαγραφή του χρέους που αγγίζει τα 340 δισ. ευρώ. Πάγωμα του χρέους τώρα, λοιπόν, για να απελευθερωθούν αυτοί οι τεράστιοι πόροι που ρίχνονται στις "μαύρες τρύπες" των τραπεζών.

* Μόνο οι τόκοι θα είναι αυξημένοι κατά 60% στην τριετία που λήγει το 2011. Πριν την κρίση ήταν κάτω από 10 δισ. ευρώ και τώρα υπολογίζεται να φτάσουν τα 15,8 δισ. το 2011!

* Συνολικά για τόκους και χρεολύσια το 2011 θα πρέπει να σπαταληθεί το ποσό των 43,4 δισ. ευρώ, σχεδόν 11 δισ. ευρώ περισσότερα από αυτά που πληρώθηκαν το 2010 ή ποσοστό 32,7%.

Πόροι οι οποίοι θα μπορούσαν αντί να πηγαίνουν στα τραπεζικά θησαυροφυλάκια, όπως τώρα, να κατευθυνθούν στην κοινωνία.

Ποιος φοβάται μια τέτοια προοπτική;

* Κώστας Σαρρής, ksarris@pegasus.gr

 

ΠΗΓΗ: ΗΜΕΡΗΣΙΑ (20/10/2010) και http://www.nomoneynodebt.gr/details.php?id=369

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Μια λύση υπάρχει για το Ευρώ

 

Του Γιώργου Δελαστίκ

 

Τα παραμύθια τελείωσαν. Πέρα από τις φαιδρές συζητήσεις καθαρά προπαγανδιστικού χαρακτήρα που γίνονται στη χώρα μας, όπου ο μισθός των ηλεκτροδηγών του Ηλεκτρικού προβάλλεται ως αιτία (!) χρεοκοπίας της Ελλάδας, προκειμένου να διευκολυνθεί η κυβερνητική πολιτική λεηλασίας των μισθών και των συντάξεων εκατομμυρίων εργαζομένων και απόμαχων της εργασίας, στην Ευρώπη μαίνονται πλέον οι συζητήσεις για το μέλλον του ίδιου του ευρώ, το οποίο όλο και συχνότερα προσδιορίζεται ως θεμελιώδης αιτία των οικονομικών δεινών των χωρών της Ευρωζώνης.

Το γεγονός ότι όλες οι χώρες της Ευρωζώνης βρέθηκαν ξαφνικά να περιδινίζονται βίαια σε μια δημοσιονομική κρίση, που ωθεί κάποιες από αυτές – Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία κ.λπ. – στο χείλος της αβύσσου αποδεικνύει ότι υπάρχουν κοινές αιτίες που προκάλεσαν το πρόβλημα, πέρα από τα ιδιαίτερα οικονομικά προβλήματα της κάθε χώρας, τα οποία, όσο υπαρκτά και αν είναι, σίγουρα δεν είναι η γενεσιουργός αιτία της κρίσης.

Η πρώτη αιτία είναι εξόφθαλμη. Η δημοσιονομική κρίση ξέσπασε όταν προ της άμεσης απειλής κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διέθεσαν πάνω από ένα τρισεκατομμύριο (!) ευρώ για να διασώσουν τις τράπεζες.
Αυτό εκτίναξε τα ελλείμματα του προϋπολογισμού και το δημόσιο χρέος των κρατών-μελών της Ευρωζώνης και της ΕΕ.

Στη συνέχεια, με πρόσχημα το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να μαζέψουν από τον κόσμο τα λεφτά που έδωσαν στις τράπεζες και γι' αυτό λιώνουν στη λιτότητα όλους τους λαούς της Ευρώπης. Είναι τόσο τραγικά απλή η κύρια αιτία της κρίσης όσο και αν δεν ομολογείται.
Από εκεί και πέρα, αυτή η επιλογή των ηγετών της Ευρωζώνης είναι αδιέξοδη. Τσακίζει τους ανθρώπους, διαλύει τα οικονομικά των πιο αδύναμων κρατών και οδηγεί στην καταστροφή το ίδιο το ευρώ με τη σημερινή του μορφή.

Πολιτικές τύπου Μνημονίου με την ΕΕ και το ΔΝΤ δεν κάνουν τίποτε άλλο πέρα από το να διασφαλίσουν ότι οι τράπεζες (των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών, κατά κύριο λόγο) που έχουν δανείσει κράτη θα πάρουν οπωσδήποτε πίσω τα λεφτά τους, αφήνοντας τις χώρες σε κατάσταση ερειπίων.

Πριν από τη σταδιακή αποχώρηση χωρών από το ευρώ και την επιστροφή στα εθνικά τους νομίσματα, που σύντομα θα καταστεί η μοναδική λύση σωτηρίας, υπάρχει ένα τελευταίο σκαλοπάτι. Αν η Γερμανία αποφασίσει ότι θέλει στην παρούσα φάση να διασώσει το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, γνωρίζει άριστα ότι μία και μοναδική λύση υπάρχει: να αποφασίσουν σε πολιτικό επίπεδο οι Ευρωπαίοι ηγέτες ότι θα δώσουν εντολή στην Ευρωπαiκή Κεντρική Τράπεζα να κάνει αυτό που κάνουν οι κεντρικές τράπεζες όλου του κόσμου, όπως η αμερικανική FED, η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η Τράπεζα της Αγγλίας και πάει λέγοντας – να δανείζει απευθείας η ΕΚΤ τα κράτη – μέλη της Ευρωζώνης και της ΕΕ και όχι μέσω εμπορικών τραπεζών.

Η λύση είναι απλούστατη. Αντί η Ελλάδα, η Ιρλανδία κ.λπ. να δανείζονται με επιτόκια 5% ή 10% ή και περισσότερο από τους ιδιώτες κερδοσκόπους, να δανείζονται από την ΕΚΤ με επιτόκιο 1% για πολλά χρόνια! Ετσι και τα χρέη τους θα μπορούν να αποπληρώνουν και παράλληλα θα μπορούν να σημειώνουν οικονομική ανάπτυξη που σταδιακά θα βελτιώνει το βιοτικό επίπεδο των λαών τους, αντί να τους ρίχνει στη μιζέρια και να τους γυρίζει μισό αιώνα πίσω. Αυτό κάνει π.χ. η αμερικανική FED, η οποία έχει στην κατοχή της ομόλογα του Δημοσίου των ΗΠΑ αξίας περίπου ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων – δηλαδή έχει δανείσει 1 τρισεκατομμύριο δολάρια στην αμερικανική κυβέρνηση!
Η Γερμανία απαγορεύει μέχρι στιγμής στην ΕΚΤ να κάνει αυτό το πράγμα. Την ωθεί όμως να δανείζει τις εμπορικές τράπεζες με επιτόκιο 1%, οι οποίες με τη σειρά τους δανείζουν τα κράτη της Ευρωζώνης με 5% ή 10%, θησαυρίζοντας εις βάρος των κρατών που τις διέσωσαν!

Αν αυτό το αίσχος δεν σταματήσει, ορισμένα τουλάχιστον κράτη της Ευρωζώνης δεν έχουν σωτηρία. Θα καταστραφούν και θα εκδιωχθούν από το ευρώ.

 

ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ:  Θέλουν αποβολές από την Ευρωζώνη

Εκδίωξη χωρών από το ευρώ μεθοδεύουν οι Γερμανοί ηγέτες, παρ’ όλο που κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τις συνθήκες της ΕΕ. «Μαίνεται στην περιφέρεια της Ευρωζώνης μια οικονομική ύφεση που συγκρίνεται μόνο με την παγκόσμια οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1930. Η αθλιότητα της περιφέρειας έχει να κάνει και με το ευρώ», γράφει σε ανάλυσή της η γερμανική εφημερίδα «Ντι Βελτ» και ισχυρίζεται ότι για να μπορέσουν οι περιφερειακές ευρωπαϊκές χώρες να ανακάμψουν, «θα ήταν απαραίτητη η αποχώρηση της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας από το ευρώ»! Αν δεν γίνει αυτό, «ίσως στο τέλος θα λέμε ότι η Ευρώπη αυτοκαταλύεται», καταλήγει απειλητικά.

 

ΠΗΓΗ: Δημοσιεύτηκε στον Έθνος, 29.11.2010

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Η  ώρα της Ιρλανδίας

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

Ασφαλώς δεν αποτελεί έκπληξη το ότι η κυβέρνηση της Ιρλανδίας αναγκάστηκε τελικά να προσφύγει στο διεθνές νομισματικό ταμείο. Πολύ περισσότερο δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακολουθήσουν την πορεία, την οποία πρώτη έλαβε η χώρα μας. Ήδη ο “τελετάρχης” ανεφώνησε: Να ετοιμάζεται η Πορτογαλία.

Οι λαοί, το ζαλισμένο κοπάδι κατά Τσόμσκυ, παρακολουθούν σαστισμένοι την πορεία της διεθνούς οικονομίας, από την οποία εξαρτάται και η οικονομία του κάθε νοικοκυριού. Είναι εντυπωσιακό το ότι αρκετοί πολίτες στη χώρα μας  παραμένουν καρτερικοί βαρυνόμενοι ίσως και από τύψεις καθώς έχουν πεισθεί ότι όλοι μαζί τα φάγαμε αυτά που φαγώθηκαν.

Η Ιρλανδία είναι χώρα, η οποία αντιστέκεται στην παγκοσμιοποίηση λόγω παραδόσεως. Ας θυμηθούμε ότι η κακή γειτονία με την άλλοτε κοσμοκράτειρα Μεγάλη Βρεττανία χαλύβδωσε τον ιρλανδικό λαό. Η ρωμαιοκαθολική πίστη είναι ακόμη εκεί αρκετά ζωντανή, γι’ αυτό και δεν έχει νομιμοποιηθεί η έκτρωση, όπως σε πλείστες όσες άλλες ευρωπαϊκές χώρες και στην “ορθόδοξη” Ελλάδα! Για λόγους παραδόσεως και ο λαός της απεφάνθη προ ολίγων ετών κατά του ευρωπαϊκού συντάγματος, αφού οι κρατούντες εκεί έχουν την υποχρέωση να τον ερωτούν. Όμως οι κρατούντες σε συνεργασία με τον διεθνή όμιλο των απατεώνων όλα αυτά τα χρόνια έκαναν και εκεί τη δουλειά τους. Μάλιστα η Ιρλανδία προβαλλόταν κατά καιρούς ως παράδειγμα προς μίμηση! Πώς λοιπόν κατέληξε στο να μην μπορεί να ανταπεξέλθει και αυτή στις υποχρεώσεις της εκ του δανεισμού; Ίσως να βγει και εκεί κάποιος πολιτικός να διακηρύξει ότι “όλοι μαζί τα φάγαμε”!

Η διεθνής της απάτης, η οποία κατευθύνει τα της οικονομίας μέσω του απολύτως ελεγχομένου χρηματιστηριακού, τραπεζικού και πολιτικού παιχνιδιού έχει να επιτελέσει πλέον ευχερέστατο έργο. Γράψαμε και σε άλλα άρθρα ότι η οικονομία δεν είναι επιστήμη, για να διδάσκεται ως τέτοια στα Πανεπιστήμια. Είναι σύνολο ανθρωπίνων ενεργειών, μέσω των οποίων οι ισχυροί επιβάλλουν όρους στην αγορά, όρους οι οποίοι υπό καθεστώς παγκοσμιοποίησης συμβάλλουν με επιταχυνόμενο διαρκώς ρυθμό στη συσσώρευση του πλούτου των λαών στα χέρια της διεθνούς ολιγαρχίας της απάτης! Αυτοί και όχι ανύπαρκτοι οικονομικοί νόμοι ή συγκυρίες ανάλογες με τη “θεά” τύχη των ψευδοεπιστημόνων καθορίζουν την άνοδο και πτώση των τιμών στο χρηματιστήριο. Αυτοί δίνουν εντολές και οι κατά τόπους εκπρόσωποί τους εκμαυλίζουν τους απλήστους για κέρδη να δοκιμάσουν ένα παιχνίδι, του οποίου αγνοούν ακόμη και τους στοιχειώδεις κανόνες με συνέπεια να χάσουν τις οικονομίες τους. Αυτοί κανονίζουν πότε θα δανείσουν και με ποιούς όρους, ώστε να έχουν εγγυημένα τα υπερκέρδη εκ του δανεισμού. Αυτοί στήνουν εξωθεσμικούς μηχανισμούς, οι οποίοι βαθμολογούν πιστωτικά ιδρύματα αλλά και χώρες. Και με βάση τη βαθμολογία αυτά μπορούν να δανείζονται από τους παγκόσμιους οικονομικούς κολοσσούς, προκειμένου να αντιμετωπίζουν τη στενότητα ρευστότητας. Και όταν αυτοί κρίνουν την στιγμή κατάλληλη, εξαπολύουν τη θύελλα. Γνωρίζουν τα πάντα, καθώς ελέγχουν τα πάντα, πλην όμως παρουσιάζουν τις εξελίξεις ως απολύτως τυχαία συμβάντα, ακόμη πιό τυχαία από τις καταστροφές σε περιοχές γύρω από μπαζωμένα ρέματα!     

Σε πρώτη φάση αποφασίζουν να αποτρέψουν την καταστροφή της χώρας, την οποία θέτουν υπό την “προστασία” τους δανείζοντάς την όμως με υψηλό επιτόκιο ως “φιλάνθρωποι”. Και είναι αυτοί, υποτίθεται, πιστοί του μωσαϊκού νόμου, πρωτίστως, και του ευαγγελικού κηρύγματος, που απαγορεύουν τον δανεισμό με τόκο. Εκεί καταντούν όσοι ξεστρατίζουν από την πίστη και υποκαθιστούν τον θείο νόμο με τον άλλο της ανθρώπινης ιδιοτέλειας που τον βαφτίζουν και επιστημονικό κατά το ανάλογο του νόμου της βαρύτητας!

Οι λαοί που αποχαυνώθηκαν με τα δάνεια, μέσω των οποίων υποθηκεύτηκε η χώρα τους, αρχίζουν να αισθάνονται τις συνέπειες. Τότε όμως που ολούθε γύρω τους όρθωναν τείχη εκείνοι υπνωτισμένοι από τη σαγήνη των δημαγωγών εκάθευδαν. Δεν είχαν προσέξει ότι όλα τα σύμφωνα λιτότητας και σταθερότητας ουδεμία φροντίδα ελάμβαναν για την εξασφάλιση εργασίας στους πολίτες. Απεναντίας όλες οι πολιτικές οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια στην αύξηση της ανεργίας. Και βέβαια δεν αναφερόμαστε στην ενδημούσα στον καπιταλισμό ανεργία προς έλεγχο των αμειβών των εργαζομένων. Προβάλλουμε την εκτίναξη της ανεργίας στα ύψη λόγω της ανατροπής της οικονομίας των κρατών. Η παγκοσμιοποίηση οδήγησε στον σχηματισμό επενδυτικών παραδείσων σε κάποιες περιοχές του πλανήτη και στην κατάρρευση της εγχώριας παραγωγής, βιομηχανικής αλλά και αγροτικής, σε πλείστες άλλες. Το συσσωρευμένο κεφάλαιο επενδύεται σε αγορές φθηνού εργατικού κόστους και ισχνότατης εργατικής νομοθεσίας υπό ποικίλα καθεστώτα. Είναι αδύνατο μακροπρόθεσμα να αντέξει η οικονομία στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες την εκ του ανταγωνισμού πίεση. Οι βιομηχανικές επιχειρήσεις θα κλείνουν η μία μετά την άλλη, θα εμφανίζονται για λίγο εμπορικές εισαγωγής, για να υποκύψουν με τη σειρά τους στις άλλες που θα φέρουν απ’ ευθείας στην αγορά τα φθηνά προϊόντα με θεμιτούς αλλά και με αθέμιτους τρόπους. Συνεπώς για ποιά ανάκαμψη της οικονομίας γίνεται λόγος; Για ποιές επενδύσεις κεφαλαίων σε χώρες που έχασαν όλα τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα; Προφανώς η ύφεση θα παρατείνεται, η ανεργία θα διογκώνεται, η παραγωγή θα μειώνεται, τα αποθεματικά θα τείνουν να εξαντληθούν και η γενιά των προνομιούχων που έχοντας εξασφαλίσει σύνταξη συντηρεί τη μείζονα οικογένεια θα εκλείψει!

Θα χορτάσουν τότε οι άπληστοι δανειστές, ώστε να μας υποδείξουν να πτωχεύσουμε; Ασφαλώς όχι. Εκτός από τον πλούτο που σωρεύσαμε με τα δάνεια και την εργασία μας υπάρχει και ο πλούτος της γης. Πέρα από τα οικονομικά παιχνίδια υπάρχουν και τα άλλα γεωστρατηγικής. Ας θυμηθούμε τον προ ετών λόγο της προέδρου της Βουλής μας προς τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Δημοκρατίας, στον οποίο συνιστούσε να συμβιβαστούμε με την κατάσταση της μειωμένης εθνικής κυριαρχίας. Τότε όμως παρακολουθούσαμε τις “ενημερωτικές” εκπομπές της πλουραλιστικής ιδιωτικής τηλεόρασης και δεν δώσαμε προσοχή στα λεχθέντα. Και τώρα που ακόμη τρώμε από τα ταμιευμένα δεν κατανοούμε το νόημα των λόγων. Αύριο ίσως. Ίσως να ξυπνήσουμε από τον λήθαργο και να αναζητήσουμε μαζί με τη χαμένη μας εθνική κυριαρχία και την χαμένη προσωπική αξιοπρέπεια.

            Πάντως στον κατήφορο τον δικό μας πορεύονται και πολλές άλλες χώρες. Μετά την Πορτογαλία θα ακούσουμε τον “τελετάρχη” να λέει: Να ετοιμάζεται η Ισπανία και μετά η Ιταλία…Βλέπω στο βάθος και τη “μεγάλη” Γαλλία να οδηγείται στον κατήφορο. Μόνη και αγέρωχη η Γερμανία, τη βιομηχανική παραγωγή της οποίας προμηθεύεται η άρχουσα τάξη του ιδιοτύπου κινεζικού καθεστώτος. Τί περιμένει η πρωίμως παρακμασμένη ΕΕ; Ποιός θα ρίξει πρώτος το σύνθημα “ο σώζων εαυτόν σωθείτω”; Μήπως πρέπει να αρχίσουν τα προβλήματα και για τη Γερμανία (κάποτε θα αρχίσουν), για να τεθεί τέρμα στο ψευδές όραμα των δήθεν ενωμένων λαών, τους οποίους “τσουβάλιασαν” τα συμφέροντα του κεφαλαίου, για να τους οδηγήσουν στον εκφυλισμό πρώτα και μετά στην ανέχεια και στην απόγνωση; Ο Χριστός είπε: “Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν”. Και η ΕΕ υπήρξε προσπάθεια ερήμην του Θεού στην ήπειρο που παραχάραξε το μήνυμα του Ευαγγελίου και βαρύνεται για πλήθος εγκλημάτων σε όλη την έκταση του πλανήτη.

Τί κρίμα να μην ακούγεται ακόμη και τώρα λόγος κριτικός και αυτοκριτικός εκ μέρους των θρησκευτικών ταγών, οι οποίοι φαίνεται να ζηλώνουν δόξαν των παντελώς αποτυχημένων πολιτικών!

 

                                                                        “ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ”, 29-11-2010

Το δημόσιο χρέος ως οικουμενικό πρόβλημα  … και η σύγχρονη «Σεισάχθεια»

 

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

 

«Οι διευθύνουσες ελίτ – κεντρικοί τραπεζίτες, υπουργοί Οικονομικών, πολιτικοί που εμφανίζονται ως ταγοί της δημοσιονομικής αρετής – συμπεριφέρονται σαν ιερείς αρχαίας θρησκείας, αξιώνοντας ανθρωποθυσίες για να κατευνάσουμε την οργή αόρατων θεών (των αγορών ομολόγων)… Όποιος αμφιβάλλει για τα βάσανα που προκαλεί η περικοπή δημοσίων δαπανών σε μια ασθενή οικονομία, ας στρέψει την προσοχή του στα καταστροφικά αποτελέσματα των προγραμμάτων λιτότητας σε Ελλάδα και Ιρλανδία. Θα πει κανείς ότι οι χώρες αυτές δεν είχαν την πολυτέλεια της επιλογής. Είναι αξιοσημείωτο, όμως, ότι όλα αυτά τα βάσανα που επωμίστηκαν οι λαοί τους δεν φαίνεται να βελτίωσαν στο ελάχιστο την εμπιστοσύνη των επενδυτών στις κυβερνήσεις τους».

Όταν οι New York Times δημοσίευαν τις παραπάνω εκτιμήσεις του Πολ Κρούγκμαν, στα μέσα Αυγούστου, αρκετοί θεώρησαν ότι ο διάσημος οικονολόγος εζήλωσε δόξαν Κασσάνδρας. Εκείνη την εποχή τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ιδιαίτερα τα αγγλόφωνα και γερμανόφωνα, δεν φείδονταν επαίνων για τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μπράιαν Κάουεν: Τα σκληρά μέτρα αποδίδουν καρπούς, η οικονομία της Ιρλανδίας ανακάμπτει και ο Κελτικός Τίγρης, που τόσους και τόσο είχε εντυπωσιάσει τα προηγούμενα χρόνια, θα είναι γρήγορα έτοιμος για καινούργια άλματα, έλεγαν τότε. Να όμως που ο πληγωμένος Τίγρης, αφού βρέθηκε εκ νέου στα όρια της κατάρρευσης παρά τα απεχθή μέτρα της κυβέρνησής του, οδηγήθηκε με το μαστίγιο της κ. Μέρκελ στο κλουβί του «μηχανισμού διάσωσης» Ε. Ε. – ΔΝΤ, όπου εδώ και μήνες βρίσκεται και η Ελλάδα.

Κοινή πλέον είναι η εκτίμηση ότι οι χειρότεροι κίνδυνοι βρίσκονται όχι πίσω μας, αλλά μπροστά μας. Το ενδεχόμενο ενός ανεξέλεγκτου φαινομένου ντόμινο με τελική κατάληξη την κατάρρευση του ίδιου του ευρώ θεωρείται πιθανό από αναλυτές όπως ο Γκίντεον Ράχμαν των Finacial Times: «Προτού καλά καλά τακτοποιηθεί το πακέτο διάσωσης της Ιρλανδίας, οι αγορές ομολόγων στρέφουν το δυσοίωνο ενδιαφέρον τους προς την Πορτογαλία», σημείωνε ο αρθρογάφος. Πρόσθεσε δε ότι «μετά την Πορτογαλία, είναι πιθανό να έρθει η σειρά της Ισπανίας».

 

Ο κίνδυνος της Ισπανίας

 

Πραγματικά, η Ισπανία, που μαστίζεται και αυτή από δημοσιονομική κρίση αφότου έσκασε η φούσκα της αγοράς ακινήτων, όπως και στην Ιρλανδία, είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής της Πορτογαλίας, επομένως ο πρώτος που θα «μολυνθεί» από ενδεχόμενη χρεοκοπία της. Με την ανεργία στο 20% και το κόστος δανεισμού διαρκώς αυξανόμενο, η κατάσταση της οικονομίας της εμφανίζεται εξαιρετικά ευάλωτη. Και αν οι κρίσεις μικρών χωρών, όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, είναι σχετικά εύκολο να απορροφηθούν από την Ευρωζώνη, δεν συμβαίνει το ίδιο με την Ισπανία. Μια μεγάλη χώρα 46 εκατομμυρίων, με μια οικονομία της τάξης του 1,4 τρισ. δολαρίων θα μπορούσε να προκαλέσει τεκτονικούς σεισμούς στις τράπεζες της Γερμανίας και της Γαλλίας. Ας σημειωθεί ότι οι τελευταίες κατέχουν το 48% του ισπανικού και του πορτογαλικού χρέους και το 41% του ελληνικού.

Σε κάθε περίπτωση, γίνεται πλέον φανερό ότι η υπερχρέωση των κρατών δεν αφορά μόνο τους «τεμπέληδες» Ελληνες ή τους «μεθυσμένους από τη φούσκα των ακινήτων» Ιρλανδούς, όπως ήθελαν τα ρατσιστικά στερεότυπα της περασμένης άνοιξης. Αντίθετα, εξελίσσεται σε πραγματικά οικουμενικό πρόβλημα τεραστίων διαστάσεων, ανάλογο με εκείνο που ήρθε στο προσκήνιο για πρώτη φορά τη δεκαετία του '80. Μόνο που τότε το πρόβλημα αφορούσε τις υπερχρεωμένες χώρες του Τρίτου Κόσμου, ιδίως της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, αλλά και της Ανατολικής Ευρώπης (π. χ. Πολωνία), που πλήρωσαν πάρα πολύ ακριβά την άνοδο των επιτοκίων δανεισμού που επέβαλαν οι ΗΠΑ επί Ρόναλντ Ρίγκαν, για να υποστούν βαρύ τον πέλεκυ του ΔΝΤ στη συνέχεια.

Σήμερα η κατάσταση εμφανίζεται αντεστραμμένη: Η υπερχρέωση αφορά όχι τον Τρίτο Κόσμο, αλλά τις μητροπόλεις του βιομηχανικού Βορρά. Ενδεικτικά, το εξωτερικό χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) της Λατινικής Αμερικής κυμαίνεται στο 40% του ΑΕΠ, έναντι 100% για τις ΗΠΑ, 155% για τη Γερμανία, 188% για τη Γαλλία, 416% για τη Βρετανία και 470% για την Ολλανδία! (Ειρήσθω εν παρόδω ότι η Ελλάδα, με εξωτερικό χρέος γύρω στο 167%, πρέπει να θεωρείται όχι σπάταλη, αλλά σχετικά… εγκρατής!). Το εύλογο ερώτημα, που αποσιωπάται συνήθως, είναι πώς είναι δυνατόν οι πιο πλούσιες κοινωνίες του κόσμου να έχουν τόσο φτωχά κράτη; Αν οι Ελληνες είναι τεμπέληδες και οι Ιρλανδοί αχαλίνωτοι, πώς εξηγείται η υπερχρέωση των πρωταθλητών της προτεσταντικής ηθικής, Γερμανίας και Ολλανδίας, και των κοιτίδων του μονεταρισμού, Αμερικής και Βρετανίας;

Η απάντηση προκύπτει αβίαστα: Ακριβώς η νεοφιλελεύθερη στροφή από τη δεκαετία του '80 είναι που δημιούργησε τις βάσεις για το εκτρωματικό δίπολο «πλούσιοι ιδιώτες – φτωχά κράτη». Πρώτα απ' όλα, με την κατάρρευση των φορολογικών εσόδων των κρατών, καθώς οι φορολογικοί συντελεστές για τα επιχειρηματικά κέρδη συρρικνώθηκαν, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, στο μισό ή και στο ένα τρίτο (στην Ελλάδα, από 40% σε 20%). Μόνο την οκταετία 2000 – 2008 στις χώρες του ΟΟΣΑ η φορολογία επιχειρήσεων έπεσε κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες. Και αυτό, σε εποχές παχιών αγελάδων και εκτόξευσης των επιχειρηματικών κερδών!

 

Η σωτηρία των τραπεζών

 

Ο δεύτερος, καθοριστικός παράγοντας της υπερχρέωσης ήρθε με τα αστρονομικά κονδύλια που διέθεσαν τα κράτη για τη διάσωση των τραπεζών (χωρίς κατά κανόνα να τις εθνικοποιήσουν και χωρίς να θίξουν ιδιαίτερα τα κεφάλαια των μεγαλομετόχων). Κονδύλια, που ανέρχονταν σε 700 δισ. δολάρια για τις ΗΠΑ, 500 δισ. για τη Βρετανία και 1.700 δισ. για την Ε. Ε. στο σύνολό της. Και ύστερα από όλο αυτό το όργιο «ιδιωτικοποίησης των κερδών – κοινωνικοποίησης των ζημιών», καλείται ο μεγάλος όγκος των μη προνομιούχων να πληρώσει τον λογαριασμό…

 

Ανάξια ανταμοιβή του επιμελούς μαθητή

 

«Η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της ένα αποτελεσματικό πρότυπο, εκείνο της Ιρλανδίας»! Αυτά δήλωσε στις 7 Δεκεμβρίου 2009, μιλώντας από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ, πιέζοντας την απρόθυμη, μέχρι τότε, κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου να προχωρήσει στον δρόμο της οδυνηρής λιτότητας.

Η σημερινή κατάρρευση της Ιρλανδίας αποτελεί την πιο αποστομωτική απάντηση στους οπαδούς του νεοφιλελεύθερου δρόμου. Η χώρα μοντέλο του κ. Τρισέ είχε πράγματι υλοποιήσει όλα αυτά που συνιστούν σήμερα στην Ελλάδα του μνημονίου: Εγινε επίγειος παράδεισος για τους επιχειρηματίες, περιορίζοντας την εργοδοτική εισφορά για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων στο 10,75% του μισθού (ενώ οι μισθωτοί υποχρεώθηκαν να καταβάλουν το 15% έως 30% των αποδοχών τους) και τη φορολογία των επιχειρήσεων στο γλίσχρο 12,5% των κερδών. Με αυτούς τους όρους κοινωνικού ντάμπινγκ, κατάφερε να γίνει μαγνήτης ξένων κεφαλαίων, τα οποία τροφοδότησαν τις δίδυμες φούσκες της αγοράς ακινήτων και των τραπεζών.

Μετά την αναπόφευκτη διάρρηξη της φούσκας, η Ιρλανδία ακολούθησε και πάλι την κατά Τρισέ και Στρος Καν ορθοδοξία της θεραπείας – σοκ: Αφού διέσωσε τις τράπεζες με χρήματα των φορολογουμένων, εκτοξεύοντας το έλλειμμα στα ουράνια, προχώρησε σε αθρόες απολύσεις νοσοκόμων και δασκάλων, ενώ μείωσε τους μισθούς κατά 8% έως και 15%, με αποτέλεσμα να συρρικνωθεί η οικονομία κατά 20% σε σύγκριση με το 2007. Η εγχείρηση πέτυχε, αλλά ο ασθενής, αφού έκανε ένα – δύο ασθενικά βήματα, μπήκε στην εντατική του μηχανισμού διάσωσης, για να λάβει καινούργια, ακόμη περισσότερο οδυνηρά μέτρα, που θα τον βυθίσουν σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση.

Το δυστύχημα για τις ευρωπαϊκές ελίτ είναι ότι οι χώρες που εμφανίζονται ως αδύνατοι κρίκοι, από στενά οικονομική σκοπιά, είναι για ιστορικούς λόγους και οι πιο εύφλεκτες πολιτικά. Η Ιρλανδία, με το άλυτο εθνικό της πρόβλημα που συνδαυλίζει τον αριστερό πατριωτισμό του Σιν Φέιν και τις αντι-Ε. Ε. διαθέσεις, που οδήγησαν στο «όχι» για τη Συνθήκη της Λισσαβώνας· η Πορτογαλία, όπου το Κ. Κ. και το αντίστοιχο του ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρώνουν αθροιστικά 22%· η Ελλάδα, με τις πρόσφατες εκλογές να καταγράφουν βαθύτατη κρίση νομιμοποίησης των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας. Όλα αυτά εγγράφουν στην ημερήσια διάταξη το ενδεχόμενο σοβαρής διάρρηξης της ευρωπαϊκής συνοχής στις περιφερειακές χώρες της Ένωσης.

 

Δημόσιος λογιστικός έλεγχος στις αμαρτωλές συμβάσεις

 

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ευρωζώνη πιστοποιούν ότι το χρέος των ανεπτυγμένων κρατών έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και εξελίσσεται σε θανάσιμο βρόχο κάθε αναπτυξιακής προσπάθειας. Το παράδειγμα της Ελλάδας είναι χαρακτηριστικό χωρίς να είναι μοναδικό: για τόκους και χρεολύσια το ελληνικό Δημόσιο θα πληρώσει τον επόμενο χρόνο 65 δισ. ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι πάνω από το μισό (54,4%) του τακτικού προϋπολογισμού θα πάει στους πιστωτές μας, κυρίως στις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες. Συγκριτικά, το σύνολο των δαπανών για μισθούς, συντάξεις, παιδεία, υγεία και κοινωνική ασφάλιση θα είναι μόλις το 32% του τακτικού προϋπολογισμού!

Το χειρότερο είναι ότι οι εφαρμοζόμενες πολιτικές δεν διαγράφουν καμία προοπτική βελτίωσης, το αντίθετο. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, στο σύνολο των βιομηχανικών κρατών το χρέος θα ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ εντός του 2010. Οι προβλέψεις της Τράπεζας Διεθνών Διευθετήσεων (BIS) -κάτι σαν υπερτράπεζα των κεντρικών τραπεζών- για το 2010 είναι οι εξής: Ιαπωνία 204% του ΑΕΠ, Ιταλία 130%, ΗΠΑ και Γαλλία 100%. Οσο για το 2020, η κατάσταση προβλέπεται εφιαλτική, σε πείσμα των οδυνηρών μέτρων λιτότητας: Ιαπωνία 300%, Βρετανία 200%, Βέλγιο, Γαλλία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ιταλία και ΗΠΑ 150%.

 

Σύγχρονη «Σεισάχθεια»

 

Υπό το βάρος αυτών των δεδομένων κερδίζει έδαφος η ιδέα για μια σύγχρονη «Σεισάχθεια», με διαγραφή μεγάλου μέρους των συσσωρευμένων χρεών – κάτι που ήδη έγινε με επιτυχία τα τελευταία χρόνια στις περιπτώσεις της Αργεντινής και του Ισημερινού. Για τον σκοπό αυτό εργάζονται διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις μεγάλου βεληνεκούς, όπως η CADTM, η οποία ξεκίνησε ως πρωτοβουλία για τη διαγραφή του χρέους του Τρίτου Κόσμου, στην πορεία όμως διηύρυνε το πεδίο δράσης της περιλαμβάνοντας και τις χρεωμένες χώρες του βιομηχανικού Βορρά.

Μια βασική ιδέα που προωθεί η CADTM -η οποία προσφέρει και την απαιτούμενη τεχνογνωσία για την υλοποίησή της- είναι ο δημόσιος λογιστικός έλεγχος (audit) του δημοσίου χρέους. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα-οφειλέτης ανοίγει τον φάκελο του δημοσίου χρέους, ώστε να μάθουν τόσο οι πολίτες της όσο και η διεθνής κοινή γνώμη ποιοι δάνεισαν τι και για ποιο σκοπό, πού πήγαν στην πραγματικότητα τα κονδύλια αυτά, τι συμβάσεις υπεγράφησαν, ποιοι ωφελήθηκαν από αυτές, αν υπήρξαν σκανδαλώδεις διαδικασίες κ.λπ. Στο έδαφος αυτής της έρευνας, θα γίνει δυνατό να τεκμηριωθεί ποιο τμήμα του χρέους πήγε όντως σε αναγκαίες αναπτυξιακές προσπάθειες και συνεπώς πρέπει να εξυπηρετηθεί, και ποιο ήταν, κατά τη διεθνή νομική ορολογία, «απεχθές χρέος» (odious debt), το οποίο έχει βάσιμους λόγους να μην αναγνωρίσει και να μην αποπληρώσει ο λαός της χώρας.

Μήπως θα έπρεπε η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου -είτε μόνη της είτε σε συνεργασία με άλλες περιφερειακές χώρες όπως η Ιρλανδία, η Πορτογαλία ή και η Ισπανία- να προχωρήσει και αυτή σε δημόσιο λογιστικό έλεγχο του ελληνικού χρέους από ανεξάρτητη επιτροπή διεθνούς κύρους, υπό συνθήκες πλήρους διαφάνειας; Δεν είναι καιρός να ανοίξουμε τους φακέλους των εξοπλιστικών δαπανών, των C4I και της Siemens, των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και του κεκλιμένου «Παπανικολή» ή ακόμη των δημοσίων έργων και των πολεμικών αποζημιώσεων; Δεν είναι καιρός να συγκροτήσουν και τα έθνη-οφειλέτες τη δική τους «τρόικα», που θα ελέγξει τους πιστωτές και τους ελεγκτές τους;

 

 

Ιnfo

– Paul Krugman, «Appeasing the Bond Gods», The New York Times, 19/8/2010.

– Editorial, «La tormenta no amaina», El Pais, 23/11/2010.

– Jerome Duval, DamieMillet & Sophie Perchellet, «Ouragad' austerite sur l' Europe», CADTM, 6/7/2010.

– GideoRachman, «How Germany could come to kill the euro», Financial Times, 22/11/2010.

 

ΠΗΓΗ1: «Η Καθημερινή της Κυριακής», Hμερομηνία δημοσίευσης: 28-11-10, http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_28/11/2010_424148

 

ΠΗΓΗ2: «Η Καθημερινή της Κυριακής», Hμερομηνία δημοσίευσης: 28-11-10, http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_28/11/2010_424147