Προς το Λαό 44 – Νέα κατοχή – Νέα Φτώχεια

 

«Η Εκκλησία απέναντι στη σύγχρονη κρίση» 

 

Της Ιεράς Συνόδου Εκκλησίας της Ελλάδος*

 

 

Η Ιεραρχία της Εκκλησίας τής Ελλάδος, η οποία συνήλθε στην τακτική Συνε­δρία της από 5ης – 8ης Οκτωβρίου τ. έ., αισθά­νεται τήν ανάγκη να απευθυνθεί στο πλήρωμά της, στο λαό του θεού, αλλά και σε κάθε καλοπροαίρετο άνθρωπο, για να μι­λήσει με τη γλώσσα τής αλήθειας και τής αγάπης.

Οι ημέρες πού ζούμε είναι δύσκολες και κρίσιμες. Περνάμε ως χώρα μία δεινή οικο­νομική κρίση πού δημιουργεί στους πολλούς ανασφάλεια και φόβο. Δεν γνωρίζου­με τι είναι αυτό πού μάς έρχεται τήν επόμενη μέρα. Ή χώρα μας φαίνεται να μην είναι πλέον ελεύθερη αλλά να διοικείται επί της ουσίας από τους δανειστές μας. Γνωρίζουμε ότι πολλοί περιμένετε από τήν ποιμαίνουσα Εκκλησία να μιλήσει και να τοποθετηθεί πάνω στα γεγονότα που παρακολουθούμε.

Είναι αλήθεια ότι αυτό πού συμβαίνει στην πατρίδα μας είναι πρωτόγνωρο και συ­νταρακτικό. Μαζί με τήν πνευματική, κοινω­νική και οικονομική κρίση συμβαδίζει και η πάσης φύσεως ανατροπή. Πρόκειται για προσπάθεια εκρίζωσης και εκθεμελίωσης πολλών παραδεδομένων, τα όποια ως τώ­ρα θεωρούνταν αυτονόητα για τη ζωή του τόπου μας. Από κοινωνικής πλευράς επιχειρείται μια ανατροπή δεδομένων και δι­καιωμάτων και μάλιστα με ένα πρωτοφανές επιχείρημα. Τα απαιτούν τα μέτρα αυτά οι δανειστές μας. Δηλώνουμε δηλαδή ότι είμαστε μία χώρα υπό κατοχή και εκτελούμε εντολές των κυριάρχων – δανειστών μας. Το ερώτημα, το όποιο γεννάται, είναι εάν οι απαιτήσεις τους αφορούν μόνον σε οικονομικά και ασφαλιστικά θέματα ή αφο­ρούν και στην πνευματική και πολιτιστική φυσιογνωμία τής Πατρίδος μας.

Μπροστά στην κατάσταση αυτή α κάθε λογικός άνθρωπος διερωτάται: Γιατί δεν πή­ραμε νωρίτερα όλα αυτά τα δύσκολα μέ­τρα, που σήμερα χαρακτηρίζονται αναγκαία. Όλες αυτές τις παθογένειες τής κοινωνίας και της οικονομίας που σήμερα επι­χειρούμε με βίαιο τρόπο να αλλάξουμε, γιατί δεν τις αλλάξαμε στην ώρα τους; Γιατί έπρεπε να φθάσουμε ως εδώ; Τα πρόσωπα στην πολιτική σκηνή του τόπου μας είναι, εδώ και δεκαετίες, τα ίδια. Πώς τότε υπολό­γιζαν το πολιτικό κόστος, γνωρίζοντας ότι οδηγούν τη χώρα στη καταστροφή και σή­μερα αισθάνονται ασφαλείς, γιατί ενεργούν ως εντολοδόχοι; Σήμερα γίνονται ριζικές ανατροπές για τις οποίες άλλοτε θα αναστατωνόταν όλη ή Ελλάδα και σήμερα επιβάλ­λονται χωρίς σχεδόν αντιδράσεις.

Η οικονομική μας κρίση με πολύ απλά λόγια οφείλεται στη διαφορά μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. Στον αργό ρυθμό της παραγωγής πού επιτυγχάνουμε απέναντι στο υψηλό βιοτικό επίπεδο πού μάθαμε να ζούμε. Όταν όσα καταναλώνουμε είναι πολύ περισσότερα από όσα παράγουμε, τό­τε το οικονομικό ισοζύγιο γέρνει προς την πλευρά των εξόδων. Η χώρα μας για να ανταπεξέλθει, αναγκάζεται να δανείζεται με τήν ελπίδα ότι το διαταραγμένο ισοζύγιο θα ανακάμψει. Όταν αυτό δεν γίνεται και οι δανειστές απαιτούν την επιστροφή των δανεισθέντων συν τόκω, τότε φθάνουμε στην κρί­ση και στην χρεωκοπία. Η οικονομική κρί­ση, η οποία ταλαιπωρεί και δυναστεύει τη χώρα μας είναι η κορυφή του παγόβουνου. Είναι συνέπεια και καρπός μιας άλλης κρίσης, της πνευματικής.
Ήδη η δυσαναλογία μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης συνιστά όχι μόνον οικο­νομικό μέγεθος, αλλά πρωτίστως πνευματι­κό γεγονός. Σημείο πνευματικής κρίσης, το όποιον αφορά τόσο στην ηγεσία, όσο και στον λαό. Μια ηγεσία που δεν μπόρεσε να σταθεί υπεύθυνα απέναντι στο λαό, που δεν μπόρεσε ή δεν ήθελε να μιλήσει τη γλώσσα τής αλήθειας, πού πρόβαλε λαθεμένα πρό­τυπα, που καλλιέργησε τις πελατειακές σχέσεις, μόνο και μόνο γιατί είχε ως στόχο τήν κατοχή και τη νομή της εξουσίας. Μια ηγε­σία πού στην πράξη αποδεικνύεται ότι ουσιαστικά υπονόμευσε τα πραγματικά συμφέροντα τής χώρας και του λαού.

Κι από την άλλη πλευρά, ένας λαός, εμείς, που λειτουργήσαμε ανεύθυνα. Παραδοθή­καμε στην ευμάρεια, στον εύκολο πλουτι­σμό και στην καλοπέραση, επιδοθήκαμε στο εύκολο κέρδος και στην εξαπάτηση. Δεν προβληματισθήκαμε για τήν αλήθεια των πραγμάτων. Η αυθαίρετη απαίτηση δικαιω­μάτων από συντεχνίες και κοινωνικές ομάδες με πλήρη αδιαφορία για την κοινωνική συνοχή συντέλεσαν κατά ένα μεγάλο μέρος στην σημερινή κατάσταση.
Η ουσία της Πνευματικής Κρίσης είναι η απουσία νοήματος ζωής και ο εγκλωβισμός του ανθρώπου στο ευθύγραμμο παρόν, δη­λαδή ο εγκλωβισμός του στο εγωκρατούμενο ένστικτο. Ένα παρόν χωρίς μέλλον, χωρίς όραμα. Ένα παρόν καταδικασμένο στο ανιαρό και μονότονο. Η μετατροπή της ζωής σ’ ένα χρονικό διάστημα ανάμεσα σε δύο ημερομηνίες, αυτές, τής γέννησης και της ταφής, με άγνωστο το μεταξύ τους διάστη­μα.

Σε μία τέτοια προοπτική το άσκοπο συναγωνίζεται το παράλογο και τον αγώνα τον κερδίζει πάντα το τραγικό. Όταν απευθύνεσαι σε νέους ανθρώπους και τους ερωτάς: «γιατί παιδί μου παίρνεις ναρκωτι­κά;» και σου απαντούν: «πέστε μου σεις για­τί να μην πάρω; Δεν ελπίζω τίποτα, δεν περι­μένω τίποτα, η μόνη μου χαρά είναι όταν τρυπάω τήν ένεση και ταξιδεύω»· ή όταν επισημαίνεις σε ένα νέο άνθρωπο ότι παίρνοντας ναρκωτικά θα πεθάνει και εκείνος σου άπαντά με ένα τραγικό χαμόγελο: «σεις δεν καταλαβαίνετε ότι εγώ παίρνω ναρκωτι­κά για να ζήσω», τότε αντιλαμβάνεσαι πόσο απίστευτα αληθινά και πόσο τραγικά επίκαιρα είναι τα παραπάνω λόγια. Αντί λοιπόν για νόημα ζωής κυνηγήσαμε την ευμάρεια, τήν καλοπέραση, τήν οικονομική ισχύ. Όταν όμως δεν υπάρχει άλλο όραμα ζωής πέρα από τήν κατανάλωση, όταν ή οικονο­μική δύναμη και η επίδειξή της γίνεται ό μόνος τρόπος κοινωνικής καταξίωσης, τότε η διαφθορά είναι ο μόνος δρόμος ζωής, διότι διαφορετικά, αν δεν είσαι διεφθαρμένος, είσαι ανόητος. Έτσι σκέφθηκαν και έπρα­ξαν πολλοί, έτσι φθάσαμε στη διαφθορά και της εξουσίας, αλλά και μέρους του λαού μας.

Το ερώτημα – δίλημμα του Ντοστογιέφ­σκι «ελευθερία ή ευτυχία;» το ζούμε πλέον σε όλη του τήν τραγικότητα. Διαλέξαμε μία πλαστή ευμάρεια και χάσαμε τήν ελευθερία του προσώπου μας, χάσαμε την ελευθερία της χώρας μας. Σήμερα ό άνθρωπος δικαίως ίσως τρέμει μήπως μειωθεί το εισόδημά του, αλλά δεν ανησυχεί το ίδιο για το έλλειμμα παιδείας που αφορά στα παιδιά του και δεν αγωνιά για τα παιδιά που σβήνουν μέσα στις ποικίλες εξαρτήσεις, δεν αγωνιά για τον ευτελισμό του ανθρωπίνου προσώπου. Αυτή λοιπόν είναι η ουσία της αληθινής κρίσης και η πηγή της οικονομικής κρίσης την οποία τόσο ανελέητα εκμεταλλεύονται οι σύγχρονοι «έμποροι των Εθνών».

Στην Σύνοδο τής Ιεραρχίας εμείς, οι πνευματικοί σας πατέρες, κάναμε την αυτοκριτική μας, θελήσαμε να αναμετρηθούμε με τις ευθύνες μας και να αναζητήσουμε με τόλμη το μερίδιο της ενδεχομένης δικής μας υπαιτιότητας στην παρούσα κρίση. Ξέρουμε ότι κάποιες φορές σας πικράναμε, σας σκανδα­λίσαμε ίσως. Δεν αντιδράσαμε άμεσα και καίρια σε συμπεριφορές που σας πλήγω­σαν. Οι έμποροι τής κατεδάφισης τής σχέσης του λαού με την ποιμαίνουσα Εκκλησία του εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο και πραγματι­κά ή κατασκευασμένα σκάνδαλα και προ­σπάθησαν να διαρρήξουν την εμπιστοσύνη σας στην Εκκλησία.
Θέλουμε να σας πούμε ότι η Εκκλησία έχει το αντίδοτο της κατανάλωσης ως τρόπο ζωής και αυτό είναι η άσκηση. Και εάν η κα­τανάλωση είναι το τέλος, γιατί η ζωή δεν έχει νόημα, η άσκηση είναι δρόμος, γιατί οδηγεί σε ζωή με νόημα. Η άσκηση δεν είναι στέρη­ση της απόλαυσης, αλλά εμπλουτισμός της ζωής με νόημα. Είναι ή προπόνηση του αθλητή που οδηγεί στον αγώνα και στο με­τάλλιο και αυτό το μετάλλιο είναι η ζωή που νικά το θάνατο, η ζωή που πλουτίζεται με την αγάπη. Η άσκηση είναι τότε οδός ελευθερίας, εναντίον της δουλείας του περιττού. Είναι αυτή η δουλεία που σήμερα μας ευτελίζει.
Μας προβληματίζει η κατάσταση της Παιδείας μας, γιατί το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα αντιμετωπίζει το μαθητή όχι ως πρόσωπο αλλά σαν ηλεκτρονικό υπολογιστή και το μόνο που κάνει είναι να «τον φορ­τώνει» με ύλη αδιαφορώντας για την όλη του προσωπικότητα και γι’ αυτό τα παιδιά μας δικαιολογημένα αντιδρούν. Γι’ αυτό αγωνιούμε για το νέο Λύκειο που ετοιμάζε­ται. Πιστεύουμε ότι όντως τα σχολικά βιβλία γράφονται με τήν ευθύνη της Πολιτείας, αλλά το περιεχόμενό τους αφορά και στον τελευταίο Έλληνα πολίτη, που περιμένει από την Εκκλησία του να μεταφέρει με δύ­ναμη τη δική του ταπεινή φωνή.

Αισθανόμαστε ότι όλοι οι ενοριακοί μας ναοί πρέπει να γίνουν χώροι φιλόξενοι για τους νέους μας, όπως είναι ήδη αρκετοί από αυτούς, στους οποίους πολλά νέα παιδιά καταφεύγουν ζητώντας νόημα και ελπίδα.

Ξέρουμε ότι ζητάτε από εμάς, τούς Ποιμένες σας, μία Εκκλησία με ηρωισμό, με νεύρο, με λόγο προφητικό, με σύγχρονο νε­ανικό λόγο, όχι εκκοσμικευμένη, αλλά αγιαζομένη και αγιάζουσα, μία Εκκλησία ελευθέρα και ποιμαίνουσα μετά δυνάμεως. Μια Εκκλησία που δεν θα φοβάται να αμυνθεί στο πονηρό σύστημα αυτού του κόσμου, έστω κι αν η αντίσταση σημαίνει διωγ­μό ή και μαρτύριο.

Η Εκκλησία είναι ο μόνος οργανισμός που μπορεί να σταθεί άμεσα δίπλα στον άνθρωπο και να τον στηρίξει. Εκκλησία όμως είμαστε όλοι μας και αυτή είναι ή δύναμή μας και η δύναμή της. Την ενότητα μεταξύ των ποιμένων και του λαού έχουν στό­χο οι έμποροι των λαών γι’ αυτό προσπα­θούν να την ναρκοθετήσουν. Ξέρουν ότι άμα θα «πατάξουν» τον ποιμένα, εύκολα θα σκορπίσουν τα πρόβατα και θα τα υποτάξουν. Διδαχθείτε από την ιστορία ότι όπου ό Θεός πολεμήθηκε τελικός στόχος ήταν ο άνθρωπος και ο ευτελισμός του. Η ενανθρώπιση του Θεού είναι μεγαλύτερη κατα­ξίωση του ανθρώπινου προσώπου. Η Εκ­κλησία δεν αντιμάχεται την Πολιτεία, αλλά εκείνους που εκμεταλλευόμενοι την Πολι­τεία και κρυμμένοι πίσω από την εξουσία επιχειρούν να σας στερήσουν την ελπίδα. Να θυμάσθε ότι για πολλούς οικονομολόγους η παρούσα κρίση είναι κατασκευασμέ­νη, είναι μία κρίση – εργαλείο που αποβλέπει στον παγκόσμιο έλεγχο από δυνάμεις που δεν είναι φιλάνθρωπες.

Η Εκκλησία του Χριστού έχει λόγο για την σημερινή κρίσιμη κατάσταση, διότι δεν έπαψε να αποτελεί σάρκα του κόσμου, μέρος της Ιστορίας. Δεν μπορεί να ανέχεται κανενός είδους αδικία, αλλά οφείλει να δείχνει ετοιμότητα για μαρτυρία και μαρτύριο. Γνω­ρίζουμε ότι οι άνθρωποι δίπλα μας πεινούν, βρίσκονται σε ένδεια, ασφυκτιούν οικονομι­κά, η απελπισία πολλές φορές κυριεύει την καρδιά τους. Το γνωρίζουμε γιατί πρώτος σταθμός τους στην αναζήτηση ελπίδας είναι ο Ναός της περιοχής τους, η ενορία τους.

Στόχος και αγώνας μας είναι η κάθε ενορία να γίνει το κέντρο άπ’ όπου όλη ή ποιμαντική δραστηριότητα της τοπικής Εκκλησίας θα αγκαλιάσει όλη την τοπική κοινωνία.
Απόφασή μας είναι να δημιουργήσουμε ένα παρατηρητήριο κοινωνικών προβλημά­των προκειμένου να παρακολουθήσουμε από κοντά και να αντιμετωπίσουμε με τρόπο μεθοδικό τα προβλήματα που δημιουργεί η παρούσα κρίση. Στόχος μας είναι να αναπτύξουμε το προνοιακό έργο της κάθε ενορίας ώστε να μην υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος που να μην έχει ένα πιάτο φαγητό. Γνωρίζετε και σεις ότι στο σημείο αυτό η Εκκλησία επιτελεί τεράστιο έργο. Το γνωρίζετε, γιατί πολ­λοί από σάς αυτή την προσπάθεια της ενορίας σας την στηρίζετε εθελοντικά και την ενισχύετε οικονομικά. Σας καλούμε να πλαισιώσετε ο καθένας και η καθεμιά την ενορία σας για να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις δύσκολες αυτές ώρες.

Ό λαός μας πέρασε και άλλοτε και φτώ­χεια και πείνα, αλλά άντεξε και νίκησε γιατί τότε είχε οράματα. Όλοι μαζί μπορούμε να βοηθήσουμε τον ένα και ο ένας τους πολλούς. Ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα δειλίας, αλλά δυνάμεως και αγάπης. Με αυτό το πνεύμα, συσπειρωμένοι γύρω από την μεγάλη μας οικογένεια, την Εκκλησία, επισημαίνοντας τα λάθη μας, αναζητώντας νόημα ζωής στην αγάπη, θα βγούμε από αυτή τη δύσκολη ώρα.

 

Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

 

* Απόφαση της Ιεραρχίας της Ελλαδικής Εκκλησίας τον Οκτώβριο του 2010, τυπώθηκε τον Νοέμβριο του 2010 και μοιράστηκε στους Ι. Ναούς στις 19-12-2010, με το υπ. αρ. φυλλάδιο 44.

Δημόσιος λογιστικός έλεγχος του επαχθούς χρέους

 

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΥ, ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

 

Του Γιάννη Τόλιου*

 

 

 

1. Ζητήματα ορολογίας του Χρέους: Ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο «επαχθές χρέος» (odious dept) ήταν ο ρώσος διεθνολόγος Alexander N. Sack στο Παρίσι το 1927. Προσδιόρισε εκείνο το χρέος που είναι σε βάρος του λαού, για το οποίο δεν ρωτήθηκε ποτέ (χωρίς συναίνεση) και εν πλήρη γνώση των πιστωτών.!! Στην ελληνική γλώσσα χρησιμοποιούνται εναλλακτικοί όροι για να αποδώσουν το χαρακτήρα του. «Επαχθές» χρέος = «δυσβάστακτο» χρέος, «ειδεχθές» = «αποτρόπαιο», «απεχθές» = «επονείδιστο» ή «βλαβερό» χρέος, κ. ά.

2. Ποιο είναι το συνολικό ύψος του δημοσίου χρέους και ποιο είναι «επαχθές» χρέος; Με βάση τα στοιχεία του νέου Προϋπολογισμού του 2011, το χρέος της «κεντρικής κυβέρνησης» από 298,5 δις € το 2009 ( ή 127% του ΑΕΠ), ανέβηκε σε 343 δις € το 2010 (ή 148% ΑΕΠ) και προβλέπεται να σκαρφαλώσει στα 362 δις € το 2011 (ή 158,6% του ΑΕΠ). Σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς γύρω στο 80-85% του δημόσιου χρέους ανήκει στην κατηγορία του «επαχθούς» χρέους.

3. Παρ' όλα αυτά κρίσιμο ζήτημα για μια οικονομία, δεν είναι τόσο το συνολικό ύψος του χρέους όσο οι δαπάνες εξυπηρέτησης του. Η αναφορά του ΔΝΤ ότι ακόμα και με «κούρεμα» κατά 50% του χρέους της χώρας δεν λύνεται το ελληνικό πρόβλημα, ήταν εν μέρει βάσιμη….δεδομένου ότι οι ανάγκες εξυπηρέτησης είναι τόσο μεγάλες και μοιραία θα πέσουμε και πάλι στο δανεισμό. Ειδικότερα με βάση τα στοιχεία του νέου προϋπολογισμού 2011, οι δαπάνες εξυπηρέτησης από 41,4 δις το 2009, εκτιμώνται σε 32,8 δις το 2010 (λόγω καταβολής μικρότερου ποσού χρεολυσίων). Αν όμως προσθέσουμε και τις πληρωμές για το βραχυπρόθεσμο χρέος (από 36,9 δις σε 22,6 δις), οι συνολικές δαπάνες εξυπηρέτησης θα ανέλθουν το 2010 σε 55,4 δις € ή 24% του ΑΕΠ.! Πρόκειται για τεράστια «οικονομική αιμορραγία» η οποία σε βάθος χρόνου δεν αφήνει καμιά ελπίδα ανάρρωσης της ελληνικής οικονομίας. Αν στο πιο πάνω χρέος προσθέσουμε και τις δαπάνες εξυπηρέτησης (από το 2014) του δανείου της «τρόϊκα» (110 δις €), τότε η κατάσταση γίνεται απελπιστική.

4. Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα είναι η σύνθεση του χρέους. Το δημόσιο χρέος δημιουργείται τόσο με απ' ευθείας δανεισμό του δημοσίου από τις αγορές με κρατικά ομόλογα, όσο και με διμερή ή πολυμερή δάνεια, καθώς και ιδιωτικά δάνεια με εγγύηση δημοσίου, κά. Στη βάση αυτή θα πρέπει να δούμε πως αμφισβητείται η νομιμότητα μεγάλου μέρους αυτού του δανεισμού (πχ. ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου που κατέχουν εγχώριοι και ξένοι επενδυτές). Επίσης εκτός από μακροπρόθεσμο δανεισμό (ομόλογα 3-20 έτη) έχουμε και βραχυπρόθεσμο με έντοκα γραμμάτια (γύρω στο 20%).

5. Σε ποιους χρωστάμε. Το 2009 συνολικό δημόσιο χρέος (σε ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου) ανέρχονταν στο ποσό των 295 δις €. Οι έλληνες κάτοικοι είχαν 77 δις (τράπεζες 42 δις, ασφαλιστικά ταμεία 29 δις και 6 δις άλλοι), ενώ οι Μη έλληνες κάτοικοι 218 δις € (τράπεζες 83 δις, ασφαλιστικές εταιρίες 49 δις, ασφαλιστικά ταμεία 47 δις, δημόσιες αρχές 33 δις, άλλοι 6 δις), ενώ υπήρχαν και άλλα 20 δις ήταν μη καταταγμένα δάνεια. Οι Μη έλληνες κάτοικοι στις χώρες της ευρωζώνης είχαν συνολικά 164 δις (τράπεζες 72 δις, ασφαλιστικές εταιρίες 44 δις, ασφαλιστικά ταμεία 33 δις, δημόσιες αρχές 9 δις και άλλοι 6 δις).

6. Υπάρχει ερώτημα ποια από αυτά τα κρατικά ομόλογα μπορούν να χαρακτηριστούν ως «επαχθές χρέος». Χωρίς αμφιβολία το δάνειο της Goldman Sachs 3 δις € που έδωσε ως μίζα ο Σημίτης για εξωραϊσμό του δημόσιου χρέους ώστε να μπούμε στην ΟΝΕ ανήκει σε αυτήν την κατηγορία. Το δάνειο της «τρόϊκας», υψηλό επιτόκιο, αντισυνταγματική έγκριση, ενώ η κυβέρνηση δεν έχει τη νομιμοποίηση (άλλα έλεγε πριν εκλογές και άλλα κάνει). Ο δανεισμός με υψηλά κερδοσκοπικά επιτόκια (spreads) που ξεπερνούν το ύψος των γερμανικών ομολόγων. Δηλαδή όλα τα κρατικά ομόλογα με επιτόκια πάνω από το 3% είναι τοκογλυφικός δανεισμός, για να μην πούμε πάνω από 1% που δανείζει τις τράπεζες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Δάνεια εξοπλιστικών προγραμμάτων (πχ. για την επισκευή του υποβρυχίου «Παπανικολής», που γέρνει. Δάνεια ΝΠΔΔ και δάνεια ΔΕΚΟ (πχ. η αγορά ηλεκτρονικού υλικού του ΟΤΕ από τη Siemens, το σύστημα C4I, κά). Δανειακές συμβάσεις για δημόσια έργα, κυρίως από το ΠΔΕ (πχ. στην Ελλάδα 1 χιλιόμετρο εθνικής οδού Πάτρας-Αθήνας-Θεσσαλονίκης/ΠΑΘΕ κοστίζει 6 φορές περισσότερο από ένα αντίστοιχο χιλιόμετρο στην Πορτογαλία και Ισπανία.!! Ληξιπρόθεσμα δάνεια κρατικών τραπεζών σε επιχειρήσεις (επισφαλείς απαιτήσεις), καθώς και δάνεια ιδιωτικών τραπεζών προς σε επιχειρήσεις με εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Τέλος οι γερμανικές αποζημιώσεις, αποτελούν ειδική μορφή….επαχθούς χρέους της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ξεπερνούν τα 162 δις €).!

7. Η Εθνική Τράπεζα εκτιμά ότι το 2010 τα καθυστερούμενα δάνεια ανέρχονται σε 10% ύψους 26 δις €, ενώ 2011 το ύψος των καθυστερούμενων δανείων θα φθάσει το 12% που αντιστοιχείς σε 31 δις (μιλάει για δάνεια νοικοκυριών αλλά είναι κυρίως επιχειρήσεων). Μέχρι σήμερα έχει πάρει από το δημόσιο γύρω στα 10 δις από τα 28 δις το 2009, επίσης 8,7 δις από τα 25 δις ενίσχυσης ρευστότητας το 2010 και θα πάρει άλλα 4 δις το 2011 από νέο πακέτο ενίσχυσης ρευστότητας. Στην ουσία αυτές οι ενισχύσεις πάνε για στήριξη επισφαλών δανείων και τελικά πολλά θα φορτωθούν στο δημόσιο χρέος. Εδώ χρειάζεται να δούμε που πήγαν και ποιοι πήρα τα δάνεια.!

8. Άρνηση πληρωμής χρέους, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο στη βάση της επίκλησης «κατάστασης ανάγκης» (state of necessity) (1613η συνάντηση ειδικής επιτροπής ΟΗΕ, 17.6.1980), η οικουμενική διακήρυξη για τα δικαιώματα του ανθρώπου, (1948), η διεθνής συνθήκη για τα πολιτικά και δικαιώματα και τα δικαιώματα των πολιτών (1966), Συνθήκη της Βιέννης, κά. Η επίλυση διαφορών γίνεται με πρακτικές Club Παρισιού, Cub Λονδίνου, κά.

9. Διασφαλίσεις δανείων, ελεύθερα και ενυπόθηκα. Πολύ σημαντικό ζήτημα. Ο δανεισμός με κρατικά ομόλογα δεν έχει «διασφαλίσεις» (υποθήκη) δημόσιας περιουσίας, σε αντίθεση με το δάνειο της «τρόϊκας». Η τακτική της ΕΚΤ είναι να μαζεύει ιδιωτικό χρέος και να το μετατρέπει σε διακρατικό (πιο ισχυρή δέσμευση εξόφλησης).!

10. Ανάδειξη των δυσκολιών και παρενεργειών, αλλά και των πλεονεκτημάτων της άρνησης πληρωμής του «επαχθούς χρέους» (ποιοι χάνουν και πιο ωφελούνται, άμεσα και μακροπρόθεσμα).

11. Θεσμοί και μηχανισμοί δημόσιου ελέγχου (εξεταστικές επιτροπές της Βουλής, ειδική επιτροπή της Βουλής, κοινοβουλευτικός έλεγχος, Ελεγκτικό Συνέδριο, ελεγκτικά όργανα τραπεζών, δικαστικό σώμα, κοινωνικοί φορείς, ορκωτοί λογιστές, εφοριακοί, δημοσιογράφοι και «μ.μ.ε.», συνδικάτα, λαϊκές ΜΚΟ, συνεργασία με διεθνείς οργανώσεις και φορείς δημοσίου ελέγχου του χρέους.

12. Κρίσιμο θέμα η κινηματική διάσταση για δημόσιο λογιστικό έλεγχο του χρέους. Η άρνηση πληρωμής του «επαχθούς χρέους» είναι δεν είναι αίτημα σοσιαλιστικό, αλλά λαϊκοδημοκρατικό και ο αγώνας του μπορεί να ανοίξει δρόμους για ριζοσπαστικές αλλαγές. Συντονισμός δράσης με άλλες οργανώσεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

13. Αποσαφήνιση ποιο χαρακτηρίζεται: «άνομο», «παράνομο», «αθέμιτο», «μη δίκαιο» χρέος. Αποδεικτικά στοιχεία για το «πόθεν έσχες» και ενστάσεις μη αποδοχής χρέους σε περίπτωση δόλου, ύπαρξη διαφθοράς, απειλή ή χρήση βίας, τοκογλυφία, πλουτισμός χωρίς δίκαιη αιτία, υπερβολικό κόστος, βλάβη, κατάχρηση δικαιώματος, απάτη, παραχάραξη ντοκουμέντων, υπεξαίρεση δημόσιου χρήματος, εκβιασμός, πλαστογραφία, λόμπυ, κά.

14. Επιχειρήματα σε νομικό, οικονομικό και ηθικό επίπεδο. Εξέταση των συνεπειών σε οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και διεθνές επίπεδο. Ειδικότερα χρειάζεται να δούμε την «κινδυνολογία» για τις παρενέργειες άρνησης πληρωμής του επαχθούς χρέους, σε λαϊκούς καταθέτες, ασφαλιστικά ταμεία, μισθούς-συντάξεις, κά.

15. Το αίτημα συγκρότησης ειδικής επιτροπής δημόσιου λογιστικού ελέγχου (audit), δεν απευθύνεται στην καλή θέληση της κυβέρνησης, η οποία μπορεί να τη χειριστεί όπως τις «εξεταστικές επιτροπές» της Βουλής και ως ευκαιρία για φλυαρία περί «διαφάνειας», «διαύγειας» κά. Το αίτημα προβάλλεται από το λαϊκό κίνημα και αποσκοπεί στην ανάδειξη της ανάγκης και των προϋποθέσεων γνήσιου δημόσιου λογιστικού ελέγχου του χρέους (πλαίσιο και αξιόπιστα πρόσωπα), για ενεργοποίηση του κόσμου κατά των αντιλαϊκών μέτρων, για αξιοποίηση δυνατοτήτων αποκάλυψης παρανομιών σε βασικούς κρίκους διαχείρισης δημόσιου χρήματος, για κινητοποίηση συνδικάτων και κοινωνικών φορείων, για το άδικο να πληρώσουν οι εργαζόμενοι τα «σπασμένα». Διευκολύνει τέλος τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και καλλιεργεί το έδαφος, στην περίπτωση ανάληψης της εξουσίας από μια ριζοσπαστική κυβέρνηση, για την εφαρμογή δημόσιου λογιστικού ελέγχου και την παραγραφή του «επαχθούς χρέους».

 

(*) Ο Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτορας οικονομικών επιστημών. Το παραπάνω κείμενο, αποτελεί σημεία εισήγησης στο «Αριστερό Βήμα Διαλόγου» για το δημόσιο λογιστικό έλεγχο του Χρέους και τον εντοπισμό του «επαχθούς χρέους», που έγινε στην Αθήνα, στις 17.12.10

 

ΠΗΓΗ: http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=1866:—-l-r&catid=55:an-oikonomia&Itemid=283

ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ:

 

Η ευρηματική δημιουργία του χρήματος, η ιδιάζουσα λειτουργία του χρηματοπιστωτικού κλάδου, οι τραπεζικές επιδρομές, η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών και η ενδεχόμενη χειραγώγηση της τιμής του χρυσού, από την τραπεζική ναυαρχίδα

 

Του Βασίλη Βιλάρδου*

 

«Άφησε με ελεύθερο να εκδίδω και να ελέγχω τα χρήματα ενός έθνους και δεν με ενδιαφέρει ποιος ψηφίζει τους νόμους του», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά ο M. A. Rothschild, επιφανές μέλος της ομώνυμης ευρωπαϊκής (γερμανικής) ιουδαϊκής οικογένειας, η οποία ίδρυσε στα τέλη του 18^ου αιώνα τα γνωστά τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ο δε αμερικανοκαναδός οικονομολόγος J.K. Galbraith, γνωστός υπέρμαχος του φιλελευθερισμού, είχε τονίσει ότι, «Η διαδικασία, με την οποία οι τράπεζες δημιουργούν νέο χρήμα, είναι τόσο απλή, που το μυαλό αηδιάζει».        

Αναλυτικότερα, με τη διαδικασία της «δημιουργίας» χρήματος «κατασκευάζεται» ουσιαστικά το «λογιστικό χρήμα», το οποίο στη συνέχεια «διοχετεύεται» στο κυκλοφοριακό σύστημα της Οικονομίας. Το γεγονός αυτό δεν συμβαίνει βέβαια με την εκτύπωση χρημάτων, αλλά με την λήψη δανείων εκ μέρους του δημοσίου, των επιχειρήσεων και των ιδιωτών, από τις εμπορικές τράπεζες – επίσης, με τη δανειοδότηση των ιδιωτικών τραπεζών από τις εκάστοτε κεντρικές τους, ή από την αντίστοιχη μεταξύ τους, στη διατραπεζική αγορά.

Για παράδειγμα, όταν μία εταιρεία (ιδιώτης, δημόσιο) δανείζεται από μία εμπορική τράπεζα, «δημιουργούνται» αυτόματα νέα χρήματα – όπως και όταν η ιδιωτική τράπεζα δανείζει κάποια άλλη ή δανείζεται από την κεντρική. Εκτός αυτού, δημιουργούνται επίσης νέα χρήματα από τις ιδιωτικές τράπεζες, όταν αγοράζουν στοιχεία του Ενεργητικού τους (αξιόγραφα, ακίνητα κλπ), ανοίγοντας πιστωτικό λογαριασμό (όψεως) στον πωλητή, με τον οποίο συναλλάσσονται.

Έτσι λοιπόν, η «δημιουργία» του νέου χρήματος είναι συνδεδεμένη με τη δημιουργία πιστώσεων, ενώ η εξόφληση των πάσης φύσεως δανείων, ή η πώληση των στοιχείων του ενεργητικού από τις τράπεζες «καταστρέφει», περιορίζει δηλαδή, την υφιστάμενη ποσότητα χρημάτων. Τα «άϋλα» χρήματα δε που «παρασκευάζονται» ή «καταστρέφονται» με αυτόν τον τρόπο, ονομάζονται, σε αντίθεση με αυτά που προέρχονται από τα ευγενή μέταλλα, «Fiat Money» – από το λατινικό «fiat», το οποίο μεταφράζεται ως «δημιουργία» (στην προκειμένη περίπτωση, χρήματα που δημιουργούνται από το τίποτα.

Είναι ίσως σκόπιμο να προσθέσουμε εδώ ότι, τα χρήματα που δημιουργούνται με αυτή τη «μαγική» διαδικασία, αντιπροσωπεύουν πραγματικές αξίες (ΑΕΠ), εφόσον δανείζονται έναντι υλικών αξιών (ακίνητα, αξιόγραφα, μετοχές κλπ), οι οποίες «δεσμεύονται» από τις τράπεζες σαν εγγυήσεις. Όταν όμως οι υλικές αυτές αξίες είναι υπερτιμημένες, όπως στο παράδειγμα των Subprimes (Η.Π.Α., Ισπανία, Ιρλανδία κλπ), όταν δηλαδή υπάρχουν «στρεβλώσεις» στις αγορές, τότε τα χρήματα που δημιουργούνται με το συγκεκριμένο αντίκρισμα είναι εντελώς αδικαιολόγητα – με αποτέλεσμα να «εκβάλλουν» στις γνωστές μας χρηματοπιστωτικές κρίσεις, όπου «καταστρέφονται» (διαγράφονται) στην πραγματικότητα οι υπερβάλλουσες ποσότητες.

Οφείλουμε να σημειώσουμε επίσης ότι, οι εμπορικές τράπεζες επιτρέπεται να δανείζουν στους καταναλωτές (επιχειρήσεις και ιδιώτες), ένα συγκεκριμένο πολλαπλάσιο ποσόν των συναλλαγματικών αποθεμάτων τους (καταθέσεων), στην εκάστοτε κεντρική τράπεζα. Στην Ευρώπη (ΕΚΤ) είναι υποχρεωμένες να διαθέτουν ένα ελάχιστο απόθεμα καταθέσεων (ρεζέρβα) ύψους 2% – γεγονός που σημαίνει ότι μπορούν να δανείζουν το 50πλάσιο των καταθέσεων που διατηρούν στην κεντρική τράπεζα, με τη μορφή λογιστικών χρημάτων (θα αλλάξει στο 33πλάσιο, με βάση τη συνθήκη της Βασιλείας ΙΙΙ, αλλά από το 2018 – τόσος ήταν ο «πολλαπλασιαστής» κεφαλαίων στη Lehman Brothers, όταν χρεοκόπησε).

Σε ορισμένες χώρες (Καναδάς, Σουηδία, Μ. Βρετανία) δεν είναι υποχρεωμένες οι ιδιωτικές τράπεζες να διαθέτουν ελάχιστα αποθέματα στις κεντρικές. Φυσικά τηρούνται παράλληλα ορισμένοι άλλοι κανόνες, όπως το ύψος των καταθέσεων σε σχέση με την εκχώρηση δανείων, έτσι ώστε να υπάρχει κίνητρο για τις τράπεζες, η «διαχείριση» των αποταμιεύσεων και διάφοροι άλλοι, στους οποίους θα αναφερθούμε εκτενέστερα στο μέλλον. Ειδικά όσον αφορά τα μετρητά χρήματα, η δημιουργία τους είναι αποκλειστικό «προνόμιο» της εκάστοτε κεντρικής τράπεζας – αν και αποτελούν ένα ελάχιστο μέρος (περί το 3%), της συνολικής ποσότητας χρήματος, ενώ βαίνουν συνεχώς μειούμενα.

Η αιτία της μείωσης των μετρητών χρημάτων, ανεξάρτητα με τα όσα συνήθως λέγονται, είναι η περιορισμένη ωφέλεια (κερδοφορία) των τραπεζών, αφού δεν μπορούν να 50πλασιαστούν ανάλογα – παράλληλα με το ότι απαιτούνται ίσου ύψους καταθέσεις των εμπορικών, στις κεντρικές τράπεζες. Αυτός είναι ουσιαστικά ο κύριος λόγος, για τον οποίο οι συναλλαγές με μετρητά χρήματα περιορίζονται συνεχώς, ακόμη και νομοθετικά, αντικαθιστάμενες με το «πλαστικό χρήμα», με τη χρήση επιταγών ακόμη και για μικρά ποσά κλπ. Οι τράπεζες αντιπαθούν λοιπόν τις συναλλαγές με μετρητά, επειδή διαθέτουν συνήθως πολύ περιορισμένα αποθέματα πραγματικών χρημάτων – για κανέναν άλλο λόγο.      

Συνεχίζοντας, από τα παραπάνω τεκμηριώνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η «τοκογλυφική» λειτουργία των τραπεζών, η οποία δεν είναι «σχήμα λόγου», αλλά απτή πραγματικότητα. Για παράδειγμα, όταν μία τράπεζα διαθέτει καταθέσεις ενός εκατομμυρίου στην κεντρική μπορεί, σύμφωνα με όσα έχουμε αναφέρει, να δανείζει 50 εκατομμύρια – δηλαδή, 49.000.000 περισσότερα από αυτά που διαθέτει. Εάν χρεώνει λοιπόν επιτόκιο 5%, κερδίζει ετήσια 2.500.000, διαθέτοντας καταθέσεις ύψους 1.000.000. Επομένως, κερδίζει 250% ετησίως στο ποσόν που πραγματικά «επενδύει» – ένα εξόφθαλμα τοκογλυφικό επιτόκιο, άνω του 20% μηνιαία (οι τοκογλύφοι κερδίζουν πολύ λιγότερα).

Εάν συμπληρώσουμε δε ότι οι τράπεζες, με διάφορα τεχνάσματα πολλαπλασιάζουν ακόμη περισσότερο τον «αέρα» που δανείζουν (για παράδειγμα, όταν ασφαλίζουν τα δάνεια τους, θεωρούνται σαν να μην υπάρχουν – έτσι λειτούργησαν οι τράπεζες με τα γνωστά μας πια CDS, τα Credit Default Swaps), τότε τα επιτόκια που απολαμβάνουν στο αρχικό τους εγγυητικό κεφάλαιο του 1.000.000, ξεπερνούν κατά πολύ το 500% ετησίως.  

Επίσης από εδώ διαπιστώνεται το τεράστιο πρόβλημα που θα δημιουργούταν στις τράπεζες των χωρών που έχουν δανείσει τη χώρα μας (κάτι ανάλογο συνέβη με την πτώχευση της Lehman Brothers), στην περίπτωση μίας ενδεχόμενης χρεοκοπίας της. Στον Πίνακα Ι φαίνεται, για παράδειγμα, ότι, οι Γαλλικές τράπεζες, οι οποίες είχαν δανείσει στην Ελλάδα 75 δις $, είχαν καταθέσεις στην ΕΚΤ, για το συγκεκριμένο βέβαια δάνειο, το πολύ 1,5 δις $  – με υποθετικό πολλαπλασιαστή (leverage – ξεπερνάει συχνά το 100πλάσιο) μόλις 50πλάσιο:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου σε εκ. δολάρια, καταθέσεις χρημάτων στην εκάστοτε κεντρική τράπεζα, σε εκ. δολάρια

 

Πηγή: Αναφορά τρίτου τετραμήνου 2009 της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).     

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Από τον Πίνακα Ι διαπιστώνεται ότι, υποθέτοντας πως όλες οι ξένες τράπεζες δάνεισαν τη χώρα μας μόνο με το 50πλάσιο των καταθέσεων τους στην εκάστοτε κεντρική τους,  διέθεσαν μόλις 6,052 δις $ – για συνολικά δάνεια 302.600 εκ. $. Εάν όμως η Ελλάδα χρεοκοπούσε, θα ήταν υποχρεωμένες να καταθέσουν τα υπόλοιπα 296,548 δις $ στην κεντρική τράπεζα – ένα πραγματικά τεράστιο ποσόν (το 50πλάσιο), το οποίο θα οδηγούσε ίσως κάποιες από αυτές επίσης στη χρεοκοπία (ένα από τα σημαντικότερα «διαπραγματευτικά χαρτιά», το οποίο φαίνεται ότι δεν χρησιμοποίησε η κυβέρνηση μας, για λόγους που μόνο η ίδια γνωρίζει).

Ένα επόμενο συμπέρασμα είναι το ότι, μας δάνεισαν 6,52 δις $ πραγματικά χρήματα, εισπράττοντας «τοκογλυφικούς τόκους» για 302.600 δις $ λογιστικό χρήμα (το ίδιο συμβαίνει προφανώς και με τις Ελληνικές τράπεζες, όσον αφορά τα δάνεια τους στο δημόσιο). Το τι θα σήμαινε μία ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ιρλανδίας, η οποία οφείλει πάνω από 730 δις $ στις τράπεζες (εξ αυτών, τα 508,6 δις $ στις ευρωπαϊκές), είναι τουλάχιστον «ανατριχιαστικό». Πόσα κερδίζουν βέβαια οι νέοι δανειστές μας, από το «πακέτο» στήριξης της οικονομίας μας, με το «ψηφιακό ποσόν» των 110 δις € που μας δανείζουν πλέον ενυπόθηκα, με «δόσεις υποτέλειας», είναι αρκετά εμφανές – γεγονός που σημαίνει ότι, δεν θα έχουν την παραμικρή διάθεση να μας «επιτρέψουν» (επιστρέψουν) την Εθνική μας κυριαρχία.        

Ο κίνδυνος τώρα των μαζικών αναλήψεων των καταθετών από τις τράπεζες (επιδρομή στις τράπεζες – Bank run) οφείλεται στο ότι, οι τράπεζες διαθέτουν μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό των καταθέσεων σε μετρητά, της τάξης του 3%. Εάν λοιπόν ένας μεγαλύτερος αριθμός καταθετών θελήσει να αποσύρει τα χρήματα του, οι τράπεζες αδυνατούν να τα διαθέσουν. Έτσι συνέβη σε γενικές γραμμές στην κρίση του 1930 – κάτι που τελικά επιλύθηκε αργότερα, ως ένα βαθμό, με τη βοήθεια της ίδρυσης των κεντρικών τραπεζών, οι οποίες καλύπτουν (εν μέρει φυσικά), τέτοιου είδους ενδεχόμενα (Bank run).

Αυτό που επίσης συνέβη στην ίδια κρίση (1930), ήταν η μανία «αποχρέωσης» των νοικοκυριών (επιστροφή παλαιών δανείων, κανένας νέος δανεισμός) – γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα, αφενός μεν την «καταστροφή» μεγάλων ποσοτήτων χρήματος, αφετέρου το μηδενισμό της δημιουργίας νέων (μία από τις σημαντικότερες «παρενέργειες» του φαινομένου του «στασιμοπληθωρισμού», από τον οποίο κινδυνεύει τα μέγιστα σήμερα η χώρα μας, λόγω της ΔΝΤ-πολιτικής, στην οποία «σέρνεται» κυριολεκτικά η κυβέρνηση μας).       

Χωρίς να επεκταθούμε σε περαιτέρω λεπτομέρειες, αφού ο σκοπός του κειμένου μας είναι διαφορετικός (θα επανέλθουμε με ιδιαίτερο άρθρο μας), δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί, ποια είναι η τελική πηγή των χρημάτων – κάτι αντίστοιχο δηλαδή, με την αναζήτηση της αρχής του σύμπαντος και του δημιουργού του.

Ψάχνοντας την απάντηση, καταλήγει εύκολα στην Τράπεζα των Τραπεζών – στην «Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών» δηλαδή (Bank for International Settlements ή BIS) η οποία, με έδρα τη Βασιλεία, λειτουργεί ουσιαστικά σαν την κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών. Η πόλη αυτή της Ελβετίας είναι γνωστή από τους κανόνες που θεσπίζονται για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, με την ονομασία Βασιλεία Ι, Βασιλεία ΙΙ κλπ. Επίσης, από την εντυπωσιακά μεγάλη έκθεση χρυσού και πολυτίμων λίθων, στην οποία πρωτοστατούν οι Εβραίοι.   

 

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ BIS

 

Η «κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών» (BIS) είναι μία διεθνής οργάνωση του χρηματοπιστωτικού κλάδου, η οποία διαχειρίζεται ένα μέρος των διεθνών συναλλαγματικών αποθεμάτων. Ιδρύθηκε το 1930 από τις κεντρικές τράπεζες του Βελγίου, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Μ. Βρετανίας και της Ιταλίας, καθώς επίσης από δύο ομίλους ιδιωτικών τραπεζών των Η.Π.Α. και της Ιαπωνίας. Ο αρχικός σκοπός της ίδρυσης της ήταν η εξασφάλιση της ικανότητας αποπληρωμής των πολεμικών αποζημιώσεων του 1^ου παγκοσμίου πολέμου από τη Γερμανία, σε συνδυασμό με το Young–Plan (συμφωνία αποζημιώσεων και προγραμματισμός της πληρωμής τους, η οποία γράφτηκε το 1929 και υιοθετήθηκε το 1930).   

Ήδη όμως από το 1931, όπου σταμάτησε η πληρωμή των αποζημιώσεων εκ μέρους της Γερμανίας, λόγω της παγκόσμιας τότε χρηματοπιστωτικής κρίσης, έπαψε να υφίσταται ο λόγος, για τον οποίο ιδρύθηκε η τράπεζα. Εν τούτοις, συνέχισε τη λειτουργία της, αφού μετατράπηκε στην κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, η οποία συνέβαλλε στη στενότερη συνεργασία των κεντρικών τραπεζών μεταξύ τους – ενώ προσέφερε δυνατότητες νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (businesses).

Στην BIS αντιπροσωπεύονταν κυρίως τα ηγετικά αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (JP Morgan Chase & Co, Morgan Stanley, Chase National Bank of Rockefeller, Dillon-Read Group, Bank house J.Henry Schroeder New York), τα οποία ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για «επιχειρηματικές συνεργασίες» με τη Γερμανία. Από γερμανικής πλευράς, συμμετείχε κυρίως ο Kurt von Schroeder, ένας από τους σημαντικότερους χρηματοδότες του Hitler.       

Στην περίοδο του Εθνικοσοσιαλισμού (1933-1945), η BIS θεωρούταν ιδιαίτερα «φιλοναζιστική», με μία εξαιρετικά μεγάλης επιρροής γερμανική ομάδα εντός της. Για παράδειγμα, ο αντιπρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας του 3^ου Ράιχ ήταν ένας από τους προέδρους της BIS. Το 1938, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας, η BIS ανέλαβε τον αυστριακό χρυσό, ενώ «βοήθησε» στην αποστολή  μέρους του τσεχικού χρυσού, προς όφελος των ναζί, μετά την κατάληψη της Τσεχίας (1939). Τότε, ο βρετανός λόρδος Montagun Norman, ένας από τους προέδρους της BIS και ταυτόχρονα διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, δεν εμπόδισε τη μεταφορά του τσεχικού χρυσού, προς όφελος των ναζί.

Τον Απρίλιο του 1939 ανέλαβε επίσημα πρόεδρος της BIS ο αμερικανός δικηγόρος Thomas Mc Kittrick, ο οποίος εκπροσωπούσε παράλληλα τα συμφέροντα των Rockefellers, ενώ κατά τη διάρκεια του 2^ου παγκοσμίου πολέμου, η BIS διακανόνιζε όλες τις απαιτούμενες συναλλαγματικές δραστηριότητες του 3^ου Ράιχ – όπως, για παράδειγμα, τις «συναλλαγές» με τον κλεμμένο χρυσό των κεντρικών τραπεζών των χωρών που είχαν καταληφθεί από τη ναζιστική Γερμανία. Το ίδιο χρονικό διάστημα, η τράπεζα ήταν ο μυστικός τόπος συνάντησης γερμανών, ηγετικών στελεχών του Hitler, με διεθνείς τραπεζίτες – καθώς επίσης, με τον αρχηγό της αμερικανικής μυστικής υπηρεσίας στην Ελβετία.

Το 1943, οι προσπάθειες του τότε υπουργού οικονομικών των Η.Π.Α., καθώς επίσης της εξόριστης νορβηγικής κυβέρνησης να πάψει η λειτουργία της BIS, λόγω της ναζιστικής της «καταγωγής», δεν ευοδώθηκαν – μεταξύ άλλων, ο Keynes ήταν υπέρ της διατήρησης της, τεκμηριώνοντας τη θέση του με το ότι, η BIS θα φαινόταν χρήσιμη για την «επανόρθωση» της οικονομίας μετά τον πόλεμο. Μέχρι το 1990 δε έγιναν μεγάλες προσπάθειες για να διατηρηθεί κρυφό το ναζιστικό παρελθόν της BIS – παρά το ότι το 1952 είχε γραφεί ένα βιβλίο για την ιστορία της, από το Δανό K.Moltke.

Το βιβλίο αναφερόταν ουσιαστικά στην «υπόγεια» σχέση και στη στενή συνεργασία του αμερικανικού με το γερμανικό Καρτέλ, με συνδετικό κρίκο την τράπεζα των τραπεζών – κάτι που ενδεχομένως συνεχίζει να συμβαίνει, ειδικά όσον αφορά τα δύο αυτά ηγετικά Καρτέλ των πολυεθνικών. Πρόκειται λοιπόν για τη «φωλιά του κτήνους», όπως χαρακτηρίζουν το αιμοβόρο, αδρανές κερδοσκοπικό κεφάλαιο πολλοί οικονομολόγοι, η οποία (φωλιά) είναι ταυτόχρονα η «σκοτεινή σπηλιά» συνάντησης και συντονισμού του γερμανικού με το αμερικανικό, αλλά και με τα υπόλοιπα «δυτικά» Καρτέλ (των εντολοδόχων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας δηλαδή).            

 

Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ BIS

 

Η τράπεζα των τραπεζών άρχισε να λειτουργεί κανονικά το 1945, αφού άλλαξε το καταστατικό της – έτσι ώστε όλες οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες, επίσης οι σοσιαλιστικές (με εξαίρεση τη Σοβιετική Ένωση και την Α. Γερμανία), να είναι μέλη της. Μεταξύ των ετών 1962 και 1971, το κεντρικό βάρος των δραστηριοτήτων της ήταν η καταπολέμηση των συναλλαγματικών κρίσεων, σε στενή συνεργασία με τους G10, όπου εκπροσωπούνταν οι κεντρικές τράπεζες των δέκα σημαντικότερων μελών του ΔΝΤ και της Ελβετίας (δεν ήταν τότε μέλος του Ταμείου). Από το 1971, μετά το χρονικό σημείο δηλαδή που έπαψε να ισχύει ο κανόνας του χρυσού και η σύνδεση των νομισμάτων με το δολάριο, οι δραστηριότητες της BIS αφορούσαν κυρίως τις ευρωπαϊκές αγορές συναλλάγματος, την επίβλεψη των τραπεζών, καθώς επίσης των ασφαλιστικών εταιρειών.

Ουσιαστικά η BIS είναι μία διεθνής «οργάνωση», η οποία «ορίζεται» από το ιδιαίτερο status μίας ανώνυμης εταιρείας «εξειδικευμένου Δικαίου», με έδρα τη Βασιλεία και δύο υποκαταστήματα – στην πρωτεύουσα του Μεξικού και στο Χονγκ Κονγκ. Τα ίδια κεφάλαια της ήταν αρχικά 1,5 δις «χρυσά φράγκα», χωρισμένα σε 600.000 μετοχές, αξίας 2.500 «χρυσά φράγκα» η κάθε μία (ένα «χρυσό φράγκο» αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από 0,29 γραμμάρια καθαρού χρυσού).

Κατά τον επίσημο ισολογισμό της από τις 31.10.2010, το μετοχικό κεφάλαιο είναι χωρισμένο σε 547.125 μετοχές, αξίας 5.000 SDR (Special Drawing Right) εκάστης. Το SDR είναι μία ειδική μονάδα μέτρησης, ένα ειδικό, δικό τους νόμισμα δηλαδή («Θεϊκό»), το οποίο χρησιμοποιεί το ΔΝΤ – στις 31.03.2009 το 1 SDR αντιστοιχούσε με 1,493 $, ενώ υπολογίζεται σε σχέση με ένα ειδικό καλάθι διαφόρων ισχυρών νομισμάτων (η στενή σχέση της τράπεζας των τραπεζών με το ΔΝΤ, τον εντολοδόχο του Καρτέλ, καθώς επίσης οι ειδικοί μέθοδοι μέτρησης/αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται από το Βατικανό του Κεφαλαίου, όπως αποκαλείται από κάποιους η BIS, είναι φανερή).

Οι μέτοχοι της είναι κεντρικές τράπεζες ενώ, παρά το καινούργιο καταστατικό της, υπάρχουν ακόμη μερικοί ιδιώτες-μέτοχοι, οι οποίοι δεν θέλουν να αποκαλυφθούν τα στοιχεία τους και δεν τους γνωρίζει κανένας «θνητός». Ο Πίνακας ΙΙ που ακολουθεί, αναφέρεται στα εξαιρετικά κερδοφόρα, στα εμφανή βέβαια αποτελέσματα της BIS, για το έτος χρήσης της που έληξε την 31.03.2010:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Αποτελέσματα χρήσεως 31.03.2009 – 31.03.2010, σε εκ. SDR

 

* Περίπου 258 δις SDR, ήτοι 384 δις $

** Περίπου 1,8 δις SDR. ήτοι 2,68 δις $

*** 3.405 SDR ή 5.083 $

Πηγή: Ισολογισμός BIS

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Στη Γενική Συνέλευση, στο ανώτατο όργανο της τράπεζας, συμμετείχαν το 2001 συνολικά 49 κεντρικοί τραπεζίτες με δικαίωμα ψήφου. Εκτός από τις χώρες των G10, μέλη είναι η ΕΚΤ (1999), οι κεντρικές τράπεζες όλων των δυτικοευρωπαϊκών χωρών, αρκετές της Α. Ευρώπης και οι σημαντικότερες ασιατικές χώρες – περαιτέρω, οι μεγαλύτερες λατινοαμερικανικές τράπεζες, καθώς επίσης οι κεντρικές τράπεζες της Κίνας, της Ινδίας, της Σαουδικής Αραβίας και της Ν. Αφρικής.          

Η BIS διαχειρίζεται, από τη θέση της σαν κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, ένα μέρος των συναλλαγματικών αποθεμάτων πάρα πολλών κρατών, καθώς επίσης χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Τέλη του 2000, τα συναλλαγματικά αποθέματα που διατηρούνταν εκεί ήταν της τάξης του 7% των παγκοσμίων αποθεμάτων, με πελάτες της 120 κεντρικές τράπεζες.

Τα χρηματικά αποθέματα διατηρούνται σε κατάσταση «υψηλής ρευστότητας», έτσι ώστε να διατίθενται αμέσως, όταν χρειαστούν. Η BIS λειτουργεί επίσης σαν επενδυτική τράπεζα (Investment Bank) των κεντρικών τραπεζών, με στόχο την αύξηση των αποδόσεων τους από τα συναλλαγματικά τους αποθέματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις δε εκχωρεί βραχυπρόθεσμες «διευκολύνσεις», ενώ χρηματοδοτεί συνήθως δάνεια, τα οποία εγγυάται η Παγκόσμια Τράπεζα ή το ΔΝΤ.

Περαιτέρω η BIS είναι, με βάση το καταστατικό της, ένα φόρουμ διεθνούς συνεργασίας για χρηματοοικονομικά θέματα, καθώς επίσης για τα θέματα του χρυσού. Συμμετέχει σε διαδικασίες στήριξης των ευρωπαϊκών νομισμάτων ενώ, στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου έχουν αυξηθεί οι διασυνοριακές ροές των χρημάτων σε μεγάλο βαθμό, «εποπτεύει» επίσημα τις κινήσεις τους (προφανώς, με τις πληροφορίες που κατέχει, μπορεί να κερδίζει απεριόριστες ποσότητες χρημάτων). Στον τομέα των ιδιωτικών τραπεζών, ασχολείται με τις συνθήκες εποπτείας τους (Βασιλεία Ι, ΙΙ, ΙΙΙ κλπ), όπως τα ελάχιστα ίδια κεφάλαια τους (8% του συνολικού τους ενεργητικού). Με τον τομέα των ασφαλιστικών εταιρειών ασχολείται η «διεθνής ένωση των Αρχών εποπτείας των ασφαλειών» (IAIS, μέλη 100 κράτη), η γραμματεία της οποίας έχει έδρα, από το 1988, στην BIS.

Ολοκληρώνοντας, η BIS ασχολείται με την έρευνα στους τομείς της πολιτικής χρήματος, εκδίδει μελέτες σε επιστημονικά έντυπα, καθώς επίσης γενικές οικονομικές αναλύσεις ανά τρίμηνο. Συγκεντρώνει στοιχεία από όλα τα μέλη της και τα εμφανίζει σε διεθνείς τραπεζικές στατιστικές, με ιδιαίτερη σημασία στην πρόβλεψη των κινδύνων υπερχρέωσης των κρατών, καθώς επίσης την έγκαιρη διαπίστωση μελλοντικών κρίσεων – σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Τέλος, πολλοί ισχυρίζονται ότι δεν κατάφερε να προβλέψει έγκαιρα την παρούσα οικονομική κρίση, η οποία ξεκίνησε (επίσημα) με την κατάρρευση της Lehman Brothers – παρά την οργάνωση, την ποιότητα και τις λεπτομερείς, παγκόσμιες πληροφορίες της. Άλλοι βέβαια πιστεύουν ακριβώς το αντίθετο:

Ότι δηλαδή η ίδια την προκάλεσε, συντονίζοντας τις δυνάμεις όλου του τραπεζικού συστήματος, στα πλαίσια της ολοκληρωτικής επίθεσης του Καρτέλ εναντίον των αδύναμων χωρών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των εργαζομένων της «δύσης» – με στόχους είτε την υποδούλωση συγκεκριμένων χωρών (με τη βοήθεια της αποκρατικοποίησης της Πολιτικής), είτε την ήττα του κοινωνικού καπιταλισμού από τον μονοπωλιακό, είτε τη «λεηλασία» κάποιων επιχειρήσεων (ιδίως των κερδοφόρων κοινωφελών), είτε τη «συμπίεση» των αμοιβών των εργαζομένων (στο ύψος του κινεζικού «προτύπου»), είτε άλλους.            

 

ΟΙ ΚΥΡΙΑΡΧΟΙ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

 

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) είναι προφανώς το κέντρο, το «σημείο μηδέν» δηλαδή, του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος – «η φωλιά του Κτήνους», η «ναυαρχίδα» των διεθνών τοκογλύφων καλύτερα, η οποία «απομυζά» το αίμα που ρέει στο κυκλοφοριακό σύστημα των αγορών. Η οργάνωση επιτυγχάνει ετήσια κέρδη δισεκατομμυρίων, χωρίς να πληρώνει ούτε στο ελάχιστο φόρους, όπως όλοι εμείς οι θνητοί. Οι ικανότατοι διαχειριστές της διαπραγματεύονται με αξιόγραφα, με χρυσό και με κάθε άλλου είδους εμπορεύματα (commodities), σε έναν δικό τους κόσμο χωρίς σύνορα – ενώ κανένα δικαστήριο και καμία κυβέρνηση δεν ελέγχει τις δραστηριότητες τους. Όποιος θελήσει να επισκεφθεί τα 18όροφα κεντρικά της, δίπλα από το σιδηροδρομικό σταθμό της Βασιλείας, οφείλει να γνωρίζει ότι εισέρχεται σε διεθνές έδαφος, αφού η Ελβετική αστυνομία δεν έχει καμία δικαιοδοσία (πηγή: Tagespiegel).

Οι συζητήσεις που γίνονται στις «οχυρωμένες», ασφαλείς εγκαταστάσεις της BIS είναι απόλυτα εμπιστευτικές – ενώ οι αίθουσες είναι μονωμένες, έτσι ώστε να μην μπορούν να ακουστούν αυτά που διαδραματίζονται εντός τους. Πέντε φορές ετήσια συναντώνται εδώ οι κυρίαρχοι των επιτοκίων και των ποσοτήτων χρημάτων που διατίθενται στις αγορές παγκοσμίως, για μυστικές ανταλλαγές απόψεων. Οι κεντρικοί τραπεζίτες των 56 χωρών-μελών της Γενικής της συνέλευσης σήμερα, αποφασίζουν στη Βασιλεία για τις πολιτικές αντιμετώπισης του χάους που βασιλεύει στις χρηματοπιστωτικές αγορές, καθώς επίσης για τα «πακέτα» στήριξης των χωρών που είναι αντιμέτωπες με οικονομικές κρίσεις – χωρίς κανένας να ενημερώνεται για το περιεχόμενο των άκρως απορρήτων συζητήσεων τους.

Στο ίδιο κτίριο στεγάζεται το «Συμβούλιο της Βασιλείας για την εποπτεία των τραπεζών», καθώς επίσης το «Συμβούλιο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας» (Financial Stability Board) – εκείνες οι οργανώσεις δηλαδή, στις οποίες οι χρηματοπιστωτικοί «επόπτες» των 20 μεγαλυτέρων κρατών (G20) συμφωνούν μόνοι τους τα ελάχιστα «στάνταρντ» (συμφωνίες της Βασιλείας), για την προστασία του κλάδου του χρήματος. Η BIS, στην προκειμένη περίπτωση, δεν διαθέτει μόνο τους χώρους συνάντησης, αλλά τις ειδικές της γνώσεις, καθώς επίσης τα 550 άτομα του προσωπικού της.

Η βασική ασχολία όμως του προσωπικού της, είναι η διαχείριση ενός μέρους των αποθεμάτων (ρεζέρβες) της ΕΚΤ ή της Fed, με εντολή δική τους. Τα κέρδη από τη διαχείριση κεφαλαίων των κεντρικών τραπεζών, ύψους περί τα 300 δις €, δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητα (περί τα 2,68 δις $), ενώ καθιστούν ανεξάρτητη την BIS. Οι «κυρίαρχοι του παιχνιδιού» εδώ είναι οι διοικητές των κεντρικών τραπεζών και όχι οι εθνικές κυβερνήσεις – γεγονός που προστατεύει την τράπεζα από τις πολιτικές επιρροές. Όπως λέγεται δε, «Εδώ αποφασίζουν μόνο οι Bernanke οι Trichet αυτού του κόσμου, κανένας πολιτικός».

Ίσως το σημαντικότερο πρόσφατο γεγονός, ήταν η υποχρεωτική αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζικών ιδρυμάτων, με βάση τα οποία προσφέρουν δάνεια έως και 50πλάσια των χρημάτων, τα οποία πραγματικά διαθέτουν – με αντίστοιχο πολλαπλασιασμό των ευκαιριών (κερδών), αλλά και του ρίσκου, στην περίπτωση που οι τοποθετήσεις τους (δάνεια, επενδύσεις) αποδειχθούν ζημιογόνες. Η μείωση του πολλαπλασιαστή αυτού στο 33 (50 σήμερα), από το 2018, η τοποθέτηση δηλαδή ενός ανωτάτου ορίου χρέωσης των τραπεζών, στο 33πλάσιο των καταθέσεων τους στις εκάστοτε κεντρικές τράπεζες, προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στο διεθνές τραπεζικό λόμπυ. 

 

Ο παγκόσμιος σύλλογος των μεγάλων τραπεζών (Institute of International Finance), πρόεδρος του οποίου είναι ο κ. J. Ackerman της Deutsche Bank (μάλλον εβραϊκής καταγωγής), προειδοποίησε την επιτροπή (BIS), ισχυριζόμενος ότι θα χαθούν τουλάχιστον 10.000.000 θέσεις εργασίας – κάτι που θεωρήθηκε εντελώς εσφαλμένο, αφού ένα ελάχιστο μόνο μέρος των τραπεζικών δανείων καταλήγει στην πραγματική οικονομία. Δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος τοποθετείται στα χρηματιστήρια, με υπερ100πλάσιο «πολλαπλασιαστή» – γεγονός που προσφέρει ονειρικές αποδόσεις στις τράπεζες (αλλά και απίστευτα μεγάλα ρίσκα).

 

Η BIS ΚΑΙ Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΥ

 

Ο αμερικανικός όμιλος GATA (Gold Anti–Trust Action Committee), κατέθεσε το Φεβρουάριο του 2002 (λίγο αργότερα ξεκίνησε παραδόξως η άνοδος των τιμών του χρυσού, μετά από πάρα πολλά χρόνια σταθερής διατήρησης της ισοτιμίας του), στο δικαστήριο της Βοστόνης, αγωγή εναντίον του αμερικανικού αποθετηρίου, της κεντρικής τράπεζας των Η.Π.Α. (Fed), καθώς επίσης διαφόρων μεγάλων τραπεζών. Κατηγορούμενοι ήταν πολιτικοί, όπως ο πρώην Πρόεδρος B. Clinton και ο πρώην υπουργός οικονομικών L. Summers, ο διοικητής της Fed κ. A. Greenspan, καθώς επίσης οι πολυεθνικές τράπεζες, μεταξύ των οποίων η BIS, η J.P.Morgan, η Chase Manhattan, η Citigroup, η Goldman Sachs και η Deutsche Bank.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η κυβέρνηση των Η.Π.Α., σε συνεργασία με τις ηγετικές τράπεζες του κλάδου, είχε «χειραγωγήσει» από το 1994 και μετά την τιμή του χρυσού, με στόχο τη διατήρηση της σε χαμηλά επίπεδα. Ο στόχος των τραπεζών ήταν η επίτευξη μεγάλων κερδών, ενώ η κυβέρνηση των Η.Π.Α. αποσκοπούσε στην παραπλάνηση του υπολοίπου κόσμου, σε σχέση με την ισχύ του δολαρίου – το οποίο ουσιαστικά διατηρούταν τεχνητά υπερτιμημένο, έτσι ώστε να παραμένει παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, χωρίς τον ανταγωνισμό των υπολοίπων νομισμάτων (πηγές: B.Seiler, gata.org). Ειδικότερα, η αγωγή αναφερόταν, μεταξύ άλλων, στα εξής:

(α)  Η τιμή του χρυσού δεν επιτρεπόταν να αυξηθεί, επειδή κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με «σήμα κινδύνου» προς τις διεθνείς αγορές, σε σχέση με τον πληθωρισμό του αμερικανικού νομίσματος.

(β)  Μία ενδεχόμενη αύξηση της τιμής του χρυσού, θα πρόδιδε τη διεθνή αδυναμία του δολαρίου.

(γ)  Θα έπρεπε να προστατευθούν από δυνητικές ζημίες τόσο οι τράπεζες, όσο και τα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία δανείζονταν με χαμηλότοκα ομόλογα χρυσού, διαθέτοντας εξ αυτού πολύ χαμηλά αποθέματα του κίτρινου μετάλλου – κάτι που θα συνέβαινε, θα ζημιώνονταν δηλαδή οι τράπεζες, εάν αυξανόταν η τιμή του χρυσού. 

Χωρίς καμία αμφιβολία, ο χρυσός αποτελεί ακόμη ένα αξιόπιστο βαρόμετρο του πληθωρισμού ενός νομίσματος («εκτύπωση» δυσανάλογων ποσοτήτων χρήματος, με αποτέλεσμα την υποτίμηση τους), εάν δεν μπορεί κανείς να εξασφαλίσει τεχνητά τη διατήρηση του σε χαμηλή τιμή, σε σχέση με το συγκεκριμένο νόμισμα (εν προκειμένω, το δολάριο).

Αναμφίβολα λοιπόν, η αύξηση της τιμής του χρυσού σε σχέση με το δολάριο, «τεκμηριώνει» την αστάθεια του νομίσματος. Επομένως, εάν η αμερικανική κυβέρνηση ήταν σε θέση να ελέγξει την τιμή του χρυσού (σύμφωνα πάντα με το κατηγορητήριο που συνέταξαν οι δικηγόροι της GATA), μπορούσε να ελέγξει επίσης την ισοτιμία του δολαρίου – εξαπατώντας τον υπόλοιπο πλανήτη. Συνεπώς, ο χρυσός ήταν ανέκαθεν, ενώ συνεχίζει να είναι, ένα «πολιτικό» μέταλλο.

Αντίθετα, οι τράπεζες έλαβαν τότε μέρος στο, χωρίς καμία αμφιβολία εξαιρετικά πολύπλοκο αυτό παιχνίδι, με στόχο την αποκόμιση υπερκερδών. Η επεξήγηση αυτής της «υπόθεσης εργασίας» είχε ως εξής:

(α)  Στα χαρτιά, δανείζονταν οι εμπορικές τράπεζες χρυσό, από την εκάστοτε κεντρική τράπεζα, με πολύ χαμηλό επιτόκιο (περί το 1%).

(β) Τον χρυσό αυτόν που δανείζονταν, τον πουλούσαν αργότερα στην «ανοιχτή αγορά», χωρίς την ανάληψη κανενός ρίσκου – αφού γνώριζαν ότι, η τιμή του θα διατηρούνταν σταθερή (κάτι που προφανώς δεν ισχύει για τίποτα στον κόσμο, εάν δεν «χειραγωγείται» η τιμή του). 

(γ)  Στη συνέχεια, επένδυαν τα έσοδα από την πώληση του χρυσού, σε κρατικά ομόλογα – ή συμμετείχαν στις κερδοσκοπικές αγορές των παραγώγων, οι οποίες υπόσχονταν τεράστια κέρδη, με χαμηλές επενδύσεις (μόνο το 2005, η J.P.Morgan κατείχε παράγωγα αξίας 25 τρις $).

Εάν λοιπόν δεν συνέβαινε κάτι απρόβλεπτο, οι τράπεζες που συμμετείχαν σε αυτό το παιχνίδι (Colpo Grosso) κέρδιζαν στην κυριολεξία τεράστια ποσά. Εάν όμως κατέρρεαν τα χρηματιστήρια ή εάν αυξανόταν η τιμή του χρυσού, τον οποίο είχαν δανεισθεί και όφειλαν να επιστρέψουν αργότερα, τότε οι τράπεζες θα έχαναν αντίστοιχα τεράστια ποσά, οδηγούμενες στη χρεοκοπία – πόσο μάλλον αφού, μαζί με την άνοδο της τιμής του χρυσού, θα αυξάνονταν και οι τόκοι που πλήρωναν για τις ποσότητες που είχαν δανεισθεί, σε επίπεδα που θα αδυνατούσαν να πληρώσουν.

Μεταξύ άλλων, η GATA ανέφερε ότι, μεταξύ των ετών 1998 και 2001 η ζήτηση του χρυσού ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από τις ετήσιες ποσότητες εξόρυξης, γεγονός που όφειλε να οδηγήσει στην αύξηση της τιμής του. Κατά την ίδια, το κέρδος του Καρτέλ των τραπεζών, με τη βοήθεια της χειραγώγησης της τιμής του χρυσού, ήταν της τάξης των 42 δις $.

Φυσικά η αγωγή απορρίφθηκε από το αμερικανικό δικαστήριο, το οποίο θεώρησε ότι ο κατήγορος δεν είχε έννομο συμφέρον. Εμείς βέβαια δεν μπορούμε να έχουμε σαφή άποψη, αν και οφείλουμε να προσθέσουμε εδώ ότι, τα τελευταία πέντε χρόνια η τιμή του χρυσού σχεδόν 7πλασιάστηκε (από τα 200 $ στα 1.400 $ σήμερα) – κάτι που μάλλον θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά, σχετικά με την πραγματική ισοτιμία του δολαρίου και την μητέρα των κρίσεων που προβλέπεται.    

Εάν δε συνειδητοποιήσουμε ότι, η άνοδος της δύσης, η ανάπτυξη και η πρόοδος της, κυρίως εις βάρος άλλων λαών, στηρίχθηκε στο τραπεζικό σύστημα, στην πίστωση καλύτερα, με την ταχυδακτυλουργική δημιουργία νέων χρημάτων από το πουθενά, ενδεχομένως να καταλάβουμε ότι τα θεμέλια, επάνω στα οποία οικοδομούμε αδιάκοπα το μέλλον μας, δεν είναι τόσο σίγουρα, όσο νομίζουμε.

Ίσως δε κάποια στιγμή να πάψει ο πλανήτης να ανταλλάσσει τα χωρίς αντίκρισμα χαρτονομίσματα, με τα «πραγματικά» προϊόντα της φύσης και με την εργασία, σε μη ισορροπημένες, «χειραγωγημένες» από το Καρτέλ, ισοτιμίες ανταλλαγής – πόσο μάλλον όταν οι συνολικοί τόκοι επί των συνεχώς αυξανομένων χρεών, για τους οποίους δεν «κατασκευάζονται» παραδόξως νέα χρήματα (ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα της διαδικασίας), ξεπεράσουν τα συνολικά κεφάλαια, τα οποία ολόκληρη η ανθρωπότητα οφείλει στους, ελάχιστους σχετικά, κυρίαρχους του σύμπαντος.   

Κλείνουμε με τα χαρακτηριστικά λόγια του 28^ου  Προέδρου των Η.Π.Α. W.Wilson, αναφορικά με το τραπεζικό σύστημα: «Υπάρχει μία (σκοτεινή) δύναμη τόσο οργανωμένη, τόσο λεπτή, τόσο προσεκτική, τόσο διασφαλισμένη, τόσο πλήρης και τόσο κυρίαρχη, που καλά θα κάνουν να προσέχουν όσοι και όταν μιλούν εναντίον της».

 

 Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 11. Δεκεμβρίου 2010, viliardos@kbanalysis.com      

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2244.aspx

Επαχθές χρέος και η… "στροφή του διαβόλου"!

 

Του Γιάννη Τόλιου*

 

Όλο και περισσότερο οι εκτιμήσεις αναλυτών της αγοράς δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει μπει στον μονόδρομο της επίσημης ή, προς το ευγενικότερο, «ελεγχόμενης» πτώχευσης. Η πολιτική του «Μνημονίου», που επιτείνεται από τους δυσμενείς όρους του δανείου της «τρόικας», όχι μόνο δεν την απέτρεψε, αλλά επιτάχυνε τη διαδικασία. Τα στοιχεία του προϋπολογισμού 2011 δείχνουν νέο άλμα στο δημόσιο χρέος και στις δαπάνες εξυπηρέτησης. Μια ακόμα χρονιά οι μειώσεις μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, περικοπές κοινωνικών και αναπτυξιακών δαπανών, αυξήσεις έμμεσων φόρων κ.ά. ρίχνονται στον «Μινώταυρο» της κερδοφορίας του χρηματιστικού κεφαλαίου.

Αυξανόμενη οικονομική αιμορραγία

 

Στον νέο προϋπολογισμό, το χρέος της «κεντρικής κυβέρνησης» από 298,5 δισ. ευρώ το 2009 (ή 127% του ΑΕΠ), ανέβηκε σε 343 δισ. ευρώ το 2010 (ή 148% ΑΕΠ) και προβλέπεται να σκαρφαλώσει στα 362 δισ. ευρώ το 2011 (ή 158,6% του ΑΕΠ). Αντίστοιχα οι δαπάνες εξυπηρέτησης από 41,4 δισ. το 2009, εκτιμώνται σε 32,8 δισ. το 2010 (λόγω καταβολής μικρότερου ποσού χρεολυσίων). Αν όμως προσθέσουμε και τις πληρωμές για το βραχυπρόθεσμο χρέος (από 36,9 δισ. σε 22,6 δισ.), οι συνολικές δαπάνες εξυπηρέτησης θα ανέλθουν το 2010 σε 55,4 δισ. ευρώ ή 24% του ΑΕΠ.! Πρόκειται για τεράστια «οικονομική αιμορραγία», η οποία σε βάθος χρόνου δεν αφήνει καμιά ελπίδα ανάρρωσης της ελληνικής οικονομίας.

Αν στο πιο πάνω χρέος προσθέσουμε και 110 δισ. ευρώ του δανείου της «τρόικας», τα πράγματα γίνονται απελπιστικά. Η μικρή παράταση στον χρόνο εξόφλησης που δόθηκε ίσως να απέτρεψε τη «μαθηματική χρεωκοπία», ωστόσο δεν απέκλεισε την «οικονομική χρεωκοπία» και πάνω από όλα τη χρεωκοπία και εξουθένωση του ελληνικού λαού με παράταση «Μνημονίου» ώς το 2024! Έχει γίνει πλέον συνείδηση ότι το χρέος δεν… ξεχρεώνεται και πρέπει να αναζητηθούν οικονομικά και κοινωνικά δίκαιες λύσεις και πολιτικές αντιμετώπισής τους.

 

Άρνηση πληρωμής «επαχθούς χρέους»

 

Η υπερδιόγκωση του δημόσιου χρέους δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία», αλλά προϊόν συγκεκριμένων ταξικών επιλογών της δημοσιονομικής διαχείρισης των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., με την τεράστια φοροδιαφυγή και φοροκλοπή «εχόντων και κατεχόντων», τις χαριστικές ρυθμίσεις υπέρ της ολιγαρχίας και πολυεθνικών, τη διαφθορά, τη σπατάλη και τη «ρεμούλα» της κρατικής και κομματικής γραφειοκρατίας, τις τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες, τους δυσμενείς όρους δανεισμού, το ανορθολογικό-αντιπαραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης κ.ά. Σημαντικός παράγοντας επίτασης της υπερχρέωσης (Δημοσίου, επιχειρήσεων, νοικοκυριών) ήταν το σαθρό οικοδόμημα της ΟΝΕ (Ευρωζώνης και ευρώ) με την αύξηση των ελλειμμάτων στο ισοζύγιο πληρωμών κ.ά. Χωρίς ριζική αλλαγή του συγκεκριμένου «μοντέλου» λειτουργίας της οικονομίας, δεν μπορεί να υπάρξει ελπιδοφόρα προοπτική αντιμετώπισής του.

Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Κατ' αρχήν το χρέος δεν το δημιούργησαν οι εργαζόμενοι και γενικά ο ελληνικός λαός, παρ' ότι «εν τέλει» ευθύνονται για την ανάδειξη κυβερνήσεων που τροφοδότησαν την υπερχρέωση. Ιδιαίτερα ο ελληνικός λαός δεν μπορεί, ούτε πρέπει, να πληρώσει δάνεια που ανήκουν στην κατηγορία του «επαχθούς χρέους». Με βάση το διεθνές δίκαιο «επαχθές χρέος» (odious dept) είναι εκείνο από δανειακές συμβάσεις και συμφωνίες σε βάρος του λαού μιας χώρας, για τις οποίες ποτέ δεν πληροφορήθηκε ούτε συναίνεσε, γεγονός που γνώριζαν οι πιστωτές. Χαρακτηριστική περίπτωση «επαχθούς χρέους» είναι το δάνειο των 110 δισ. ευρώ της «τρόικας» και το συνακόλουθο «Μνημόνιο» που ψηφίστηκε κατά παράβαση του Συντάγματος. Επίσης το δάνειο-μίζα προς την «Goldman Shacks» ύψους 3 δισ. ευρώ που συμφώνησε κρυφά η κυβέρνηση Σημίτη για αλλοίωση των στοιχείων του δημόσιου χρέους, προκειμένου να εξασφαλίσει ένταξη στην ΟΝΕ, επιλογή που βιώνουμε με δραματικό τρόπο σήμερα. Επίσης αφορά τα δάνεια των «εξοπλιστικών προγραμμάτων», όπου στο όνομα του «στρατιωτικού απόρρητου» (από τον ελληνικό λαό !!!) κατασπαταλώνται κάθε χρόνο μυθώδη ποσά που δεν αφορούν την εθνική άμυνα, αλλά άλλες σκοπιμότητες.

Επίσης πρόκειται για τα δάνεια της «κεντρικής διοίκησης» και δημόσιων φορέων, συνδεδεμένα με κρατικές προμήθειες και δημόσια έργα, τα οποία υπογράφηκαν με αδιαφανείς όρους και «μίζες» (π.χ. προμήθειες ηλεκτρονικού υλικού από Siemens κ.ά.). Επίσης «επισφαλή δάνεια» κρατικών τραπεζών ή δάνεια ιδιωτικών τραπεζών με κρατική εγγύηση, προς μεγάλες επιχειρήσεις και πολυκλαδικούς ομίλους, που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα. Τέλος, πρόκειται για δανεισμό με κρατικά ομόλογα και υψηλά κερδοσκοπικά επιτόκια («spreads»). Η ποσοτική διάσταση αυτών των δανείων μόνο κατά προσέγγιση μπορεί να εκτιμηθεί (γύρω στο 80-85% του χρέους). Για τον ακριβή υπολογισμό τους πρέπει να γίνει ειδική έρευνα με συγκεκριμένη εξέταση δανειακών συμβάσεων και «άνοιγμα βιβλίων», ώστε να προσδιοριστεί η προέλευση του χρέους και να γίνει γνωστή η ταυτότητα των βασικών κατόχων τίτλων του δημοσίου χρέους, καθώς και τα ποσά που αντιπροσωπεύουν, από ειδική εξεταστική επιτροπή, με αξιόπιστη σύνθεση και ισχυρή εξουσιοδότηση, λαμβάνοντας υπ' όψη και τις εμπειρίες άλλων χωρών.

Όσον αφορά στην ηθική νομιμοποίηση της άρνησης πληρωμής χρέους, μπορεί, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, μια χώρα να επικαλεστεί την «κατάσταση ανάγκης» (state of necessity) προκειμένου να σταματήσει τουλάχιστον για ένα χρονικό διάστημα την εξυπηρέτηση και να διαπραγματευθεί τους όρους αποπληρωμής. Πρόκειται για αναγνωρισμένη διεθνή πρακτική με εφαρμογή σε διάφορες χώρες, όταν είχαν να επιλέξουν ανάμεσα στην εσωτερική ομαλότητα και ασφάλεια του λαού και στην πληρωμή χρεών στους πιστωτές. Ειδικότερα, σύμφωνα με την Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ, «ένα κράτος – μέλος δεν μπορεί να αναγκαστεί να κλείσει σχολεία, πανεπιστήμια, δικαστήρια, να εγκαταλείψει τις δημόσιες υπηρεσίες επιφέροντας χάος και αναρχία στην κοινωνία, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει κονδύλια αποπληρωμής δανείων σε ξένους και ντόπιους δανειστές» (1613η Συνάντηση, 17η Ιουνίου 1980).

Από την άρνηση πληρωμής του «επαχθούς χρέους», θα υπάρξουν οπωσδήποτε χαμένοι, εντός και εκτός της χώρας. Πρόκειται κατ' αρχήν για ξένες και ελληνικές τράπεζες, «θεσμικούς επενδυτές» (διάφορα funds και off-shore εταιρείες), μεγάλες επιχειρήσεις, πολυκλαδικούς και πολυεθνικούς όμιλους, μεγάλοι και μεσαίοι καταθέτες και όσους γενικά έχουν αγοράσει κρατικά ομόλογα, μεταξύ αυτών και μικρο-μεσαίους επενδυτές και ασφαλιστικά ταμεία, για τα οποία θα πρέπει να γίνει ειδική ρύθμιση. Θα υπάρξουν ωστόσο και ωφελημένοι, κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι και ευρύτερα ο ελληνικός λαός, που καλείται άδικα να πληρώσει τα «σπασμένα» της κρίσης και της ασυδοσίας του χρηματιστικού κεφαλαίου. Ταυτόχρονα δημιουργούνται αντικειμενικές συνθήκες για παραγωγική ανασυγκρότηση και βιώσιμη κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη της χώρας, που αποτελεί αντικειμενική προϋπόθεση βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου του λαού!

 

Και η… "στροφή του διαβόλου"

 

Η άρνηση πληρωμής του «επαχθούς χρέους», είναι πολύ πιθανό να θέσει υπό επανεξέταση τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωζώνη και το ευρώ. Όπως λέει ο E. Froom, ολόκληρα έθνη και ολόκληρες κοινωνικές ομάδες κάποια στιγμή αντιδρούν, επειδή ο φόβος, οι καχυποψίες, η μοναξιά, η ένδεια και η εξαθλίωση, φτάνουν στα όρια τους, στο οριακό σημείο ή καλύτερα στη «στροφή του διαβόλου», όπου μη έχοντας κανείς να χάσει τίποτα εξεγείρεται χωρίς να υπολογίσει τις συνέπειες. Κατά συνέπεια, το ζήτημα αποκτά ευρύτερη διάσταση και αφορά την εναλλακτική πολιτική της αριστεράς για μια προοδευτική διέξοδο από την κρίση με κατεύθυνση τον σοσιαλισμό. Όμως σε αυτό θα χρειαστεί να επανέλθουμε με ξεχωριστό σημείωμα.

 

* Ο Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτορας οικονομικών επιστημών

 

ΠΗΓΗ:  Ημερομηνία δημοσίευσης: 19/12/2010, http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=588263

Οι εκλογές πέρασαν, το δημόσιο χρέος παραμένει

 

Του Γ. Βαζάκα*

 

 

Πέρασαν  ήδη κάποιες μέρες από την τελευταία εκλογική αναμέτρηση. Γι’ ακόμη μια φορά το πανελλήνιο έζησε καλλιεπείς δημαγωγίες, διαξιφισμούς δίχως περιεχόμενο και αντιπαραθέσεις να δίνουν και να παίρνουν  μακριά από τα πραγματικά προβλήματα του τόπου. Και πάλι οι εκλογές αποτέλεσαν τον κυρίαρχο λόγο ύπαρξης για όλες τις ηγεσίες των επίσημων κομμάτων της Δεξιάς και της Αριστεράς. Δώσ’ τους εκλογές και πάρ’ τους την ψυχή!… Για όλες η ψήφος με τις εκλογές είναι χρήμα, είναι εγγύηση της αναπαραγωγής των μηχανισμών τους, είναι η  εξασφάλιση ότι θα συνεχίσουν να πολιτεύονται ερήμην της κοινωνίας και σε βάρος της.

Και ήταν αυτοδιοίκητες οι εκλογές και έγιναν με το νομοσχέδιο το γνωστό ως «Καλλικράτης». Και ακούσαμε πολλά και ωραία γι’ αυτό. Δεν έχει σημασία, αν δεν ακούσαμε ότι με τον «Καλλικράτη» επιβάλλεται επίσημα η διάσπαση του ενιαίου και αδιαίρετου της ελληνικής επικράτειας. Κάτι που ιστορικά είχε επιχειρηθεί, μόνο από τις δυνάμεις κατοχής, όταν το 1941 χώρισαν την Ελλάδα σε τρεις ζώνες. Δεν έχει σημασία, αν από τυπικά ανεξάρτητο κράτος μεταβαλλόμαστε ανοιχτά σε άθροισμα περιφερειών υπό την αυστηρή επιτήρηση ενός κεντρικού κρατικού μηχανισμού, που θα λειτουργεί ως διαμεσολαβητής της «Ευρώπης των περιφερειών» με τους ντόπιους υπεξούσιους πληθυσμούς.

         Άραγε έχει σημασία, αν τη διάσπαση της χώρας σε περιφέρειες και δήμους θα ακολουθήσει μια αντίστοιχη διάσπαση της παιδείας και της υγείας που έχει ήδη εξαγγελθεί; Ένοιαξε άλλωστε σε πολλούς, όταν το υπουργείο από Εθνικής Παιδείας έγινε σκέτο Παιδείας, για να δρομολογηθεί η παιδεία πολλών ταχυτήτων και διαφορετικών περιφερειών. Όπως έγινε με την Υγεία, αλλά και με την ΄Αμυνα, την οποία η κυβέρνηση ετοιμάζεται να παραδώσει ολοκληρωτικά στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. και τις ιδιωτικές εταιρείες μισθοφορικών υπηρεσιών που συνοδεύουν τους σημερινούς στρατούς της Δύσης.

         Ούτε έχει σημασία, αν με τον «Καλλικράτη» θα συμβούν τα προαναφερθέντα, για να ξεφορτωθεί το κράτος όλες τις υποχρεώσεις του προς την κοινωνία και να ενισχυθεί μόνο ως μηχανισμός άγριας καταστολής και είσπραξης για λογαριασμό των δανειστών και τοκογλύφων και κερδοσκόπων  που ήδη, αν και τα δάνειά τους διπλοαποπληρώθηκαν, λυμαίνονται τη χώρα. 

         Και ο λαός εν πολλοίς – φοβούμαι – ανίδεος και αποχαυνωμένος προσήλθε – όσοι προσήλθαν – στην κάλπη, για να εκτονώσει την αγανάκτησή του με τρόπο ανώδυνο και επωφελή για το νέο καθεστώς. Για ακόμη μια φορά κατάπιε την κάμηλο ασχολούμενος με την οπή της ραφίδας. Όμως δεν έχει σημασία, αρκεί που για τις ηγεσίες των κομμάτων εξασφαλίστηκε η αναπαραγωγή των μηχανισμών τους και το παραδάκι από τα κοινοτικά κονδύλια και την κρατική ενίσχυση και ό,τι απ’ αυτά επακολουθεί…

 

Πρωτοφανής αποχή

 

        Όμως παράλληλα με τα προαναφερθέντα όλο και μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας αντιλήφθηκε ότι και αυτές οι εκλογές καθώς και οι αλλοτινές, όπως είναι στημένες, δεν έχουν κανένα πραγματικό περιεχόμενο. Δεν προσφέρουν καμιά βελτίωση στο υπάρχον σύστημα οικονομίας και πολιτικής, εκτός από το να νομιμοποιούν το άθλιο καθεστώς της μεταπολιτευτικής περιόδου, ένα καθεστώς κοινοβουλευτικού κρετινισμού (= ηλιθιότητας), ένα καθεστώς υποδούλωσης της χώρας στη τρόικα, που μπροστά του ωχριά ακόμη κι εκείνο του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου το 1898, που εγκαταστάθηκε ως αποτέλεσμα της χρεοκοπίας επί Τρικούπη το 1893 και του ελληνοτουρκικού πολέμου της ντροπής του 1897.  

        Είναι αξιοσημείωτο επίσης ότι για πρώτη φορά σε εκλογές στην περίοδο της μεταπολίτευσης ένας   στους δυο ψηφοφόρους αρνήθηκε να νομιμοποιήσει με την ψήφο του αυτόν τον κοινοβουλευτικό κρετινισμό και τις συνέπειές του: τη νέα κατάσταση της οικονομικής κηδεμονίας από την τρόικα, που έχει επιβληθεί στη χώρα από το Μάιο του 2010 είτε με το λευκό, το άκυρο και την αποχή, είτε ψηφίζοντας πολιτικές προτάσεις που, στα μάτια τουλάχιστον του κόσμου, ταυτίζονται καθαρά με την άρνηση του χρέους – την πηγή της δυσπραγίας της χώρας – και την ανατροπή του υπάρχοντος καθεστώτος.

Και από την άλλη ο επίσημος δικομματισμός συγκέντρωσε γύρω στο 40% του εκλογικού σώματος, ποσοστό που δεν επιτρέπει στις κυρίαρχες δυνάμεις να έχουν και την τυπική έστω νομιμοποίησή τους. Δείχθηκε ότι ο τυπικός κοινοβουλευτισμός πνέει τα λοίσθια, προδομένος από τις δυνάμεις εκείνες που για χρόνια τον χρησιμοποιούσαν, για να εναλλάσσονται στην διακυβέρνηση, σε μια δημοκρατία με κοινοβουλευτικό μανδύα, για να συγκαλύπτουν τα απόκρυφα μιας διεφθαρμένης απολυταρχίας της εκάστοτε κυβέρνησης κι ενός κράτους που έχει παραδοθεί σε ντόπια και ξένα μεγάλα συμφέροντα.

 

Κομβική η απάντηση στο ζήτημα του δημοσίου χρέους

 

        Eπιτέλους όλοι οι εκπρόσωποι στο κοινοβούλιο σήμερα μιλώντας για οικονομική κρίση δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι είτε το θέλουμε είτε όχι είμαστε υποχρεωμένοι πρώτα απ’ όλα να μιλήσουμε για το δημόσιο χρέος. Αν δεν απαντήσεις κάποια στιγμή στο πρόβλημα του δημόσιου χρέους, δεν μπορείς να απαντήσεις πειστικά σε τίποτε, ούτε στα εργασιακά, ούτε στα μισθολογικά, ούτε στο ασφαλιστικό, ούτε για Τοπική αυτοδιοίκηση, ούτε στο ξεπούλημα των πάντων. Κι αυτό γιατί όλα αυτά, αλλά κι αυτά που θα ακολουθήσουν, πηγάζουν από το πρόβλημα του δημόσιου χρέους. Γιατί δεξιοί και αριστεροί του κοινοβουλίου δε μιλούν με σχέδιο για την αντιμετώπιση του χρέους, μήπως είναι συνεργοί στις επιλογές της κυβέρνησης ή φοβούνται ν’ αναλάβουν τις όποιες ευθύνες;…        

        Και τώρα, αμέσως  μετά την εκλογική φιέστα των αυτοδιοικητικών εκλογών  οι εφιάλτες των προβλημάτων της ελληνικής κοινωνίας και πάλι στο προσκήνιο. Οι εκπρόσωποι της τρόικας επισκέπτονται τη χώρα και ελέγχουν τις οικονομικές επιλογές της κυβέρνησης, προκειμένου να εγκρίνουν την εκταμίευση της επόμενης δόσης του δανείου, διαπιστώνουν ότι οι στόχοι του μνημονίου δεν πραγματοποιήθηκαν, παρόλα αυτά δίνουν εύσημα στην ελληνική κυβέρνηση και αισιοδοξούν ότι θα τα καταφέρει.

        Η κυβέρνηση υπόσχεται στους δανειστές ότι θα ανταποκριθεί στις δανειακές της υποχρεώσεις προβαίνοντας σε διαρθρωτικές αλλαγές στις ΔΕΚΟ – διάβαζε ξεπούλημα-, αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας – διάβαζε εκποίησή της – και περιορισμό του δημόσιου τομέα, λύνοντας έτσι και το οικονομικό πρόβλημα της πατρίδας μας. Από κοντά και τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε. με ευέλικτο τρόπο συνηγορούν στις κυβερνητικές επιλογές αφιονίζοντας το πανελλήνιο ότι αυτές και μόνο οι επιλογές είναι εφικτές και ότι άλλη λύση  δεν υπάρχει.

        Κι όμως υπάρχει: Είναι η λύση «της  άρνησης του επαχθούς χρέους και της μη αναγνώρισής του», που διεξοδικά ανέλυσα σε άλλο άρθρο μου, στην ιστοσελίδα Inprecor (27/10/2010).

 

Υπάρχει δικλείδα ασφαλείας

 

        Σήμερα κι ενώ ο εφιάλτης του χρέους της χώρας καραδοκεί με ανυπολόγιστες επώδυνες  συνέπειες για το λαό και τη χώρα μας, μόλις τις προάλλες ακούσαμε ότι πάμε για δανεισμό άλλων 50 δισ. ευρώ και ότι δρομολογείται επιμήκυνση για κάποια χρόνια της αποπληρωμής του χρέους. Αλλά είτε με επιμήκυνση, είτε με αναδιάρθρωση, είτε με «κούρεμα» είτε με διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους δυστυχώς η οικονομική γάγγραινα του χρέους μένει…

      Και διερωτάται κανείς γιατί η κυβέρνηση επέλεξε να συνεχίσει την εξυπηρέτηση του χρέους θυσιάζοντας το υστέρημα του λαού και της χώρας; Η απάντηση είναι προφανής. Αν ήθελε, αν δεν ήταν τόσο ολοφάνερα υπόδουλη σε ολιγαρχικά συμφέροντα, θα μπορούσε κάλλιστα να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» και να σταματήσει, τουλάχιστον για ένα διάστημα, να πληρώνει τα χρέη της.

          Η έννοια «κατάσταση ανάγκης» (state of necessity) είναι  μια νομικοπολιτική δικλείδα διεθνώς αναγνωρισμένη, την οποία ένα κράτος μπορεί να επικαλεστεί, για να μην εκπληρώσει τις υποχρεώσεις προς τους δανειστές του. Πότε ένα κράτος μπορεί να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης»; Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όταν ένα κράτος κινδυνεύει από χρεοκοπία και προσπαθώντας να πληρώσει τα χρέη του κινδυνεύει να διαταράξει την εσωτερική ομαλότητα και ασφάλεια του λαού του. Σύμφωνα με την Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ: «Ένα κράτος δεν μπορεί να αναγκαστεί να κλείσει τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα δικαστήριά του, να εγκαταλείψει τις δημόσιες υπηρεσίες του επιφέροντας το χάος και την αναρχία στην κοινωνία, μόνο και μόνο, για να εξασφαλίσει τα χρήματα να πληρώσει τους ξένους ή ντόπιους δανειστές του». (1613^η Συνάντηση, 17 Ιουνίου 1980).                                          

          Την αρχή αυτή αναγνώρισε σχετικά πρόσφατα και το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας, όταν κλήθηκε να αποφανθεί εναντίον της άρνησης της Αργεντινής το 2003 να πληρώσει ορισμένους δανειστές της, προκειμένου να διαφυλάξει το επίπεδο διαβίωσης και παροχών του κράτους προς το λαό της στις 8 Μαΐου 2007. Η απόφαση αυτή αποτελεί ένα ισχυρό νομικοπολιτικό επιχείρημα για τον ελληνικό λαό, ώστε να αρνηθεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη δανειακή σύμβαση. Και γι’ αυτό αρκεί μόνο να βρει τη δύναμη να επιβάλλει το συμφέρον του και να μην υποταχθεί στη μοίρα, που άλλοι έχουν προδιαγράψει γι’ αυτόν.

 

Η προσφυγή στο ΣτΕ

 

             Προσφάτως με πρωτοβουλία του Δικηγορικού Συλλόγου των Αθηνών έγινε μια τολμηρή προσπάθεια προσφυγών εναντίον του μνημονίου ως αντισυνταγματικού στο Συμβούλιο της Eπικρατείας, που όμως οι εισηγήτριες του Συμβουλίου της Επικρατείας ζήτησαν να απορριφθούν οι προσφυγές. To βασικό τους επιχείρημα κοντά στα άλλα ήταν   ότι «το μνημόνιο θα μειώσει το δημόσιο χρέος και θα συμβάλει στην ταχεία επάνοδο της χώρας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου».                  

        Είναι όμως έτσι; Ποια είναι τα αντικειμενικά δεδομένα; Όταν η χώρα μας στα τέλη του 2009 με δημόσιο χρέος 126% επί του  ΑΕΠ δεν μπορούσε να βγει στις  αγορές, θα μπορέσει να βγει στις αγορές με 168% δημόσιο χρέος κατά όλες τις εκτιμήσεις το 2013; Φαίνεται λοιπόν πως μάλλον εκτίναξη του δημόσιου χρέους θα έχουμε ως σίγουρο αποτέλεσμα της πολιτικής του μνημονίου. Και περιμένουν οι εισηγήτριες του Συμβούλιου της Επικρατείας να γλιτώσει την επίσημη πτώχευση η χώρα μας ακολουθώντας το μνημόνιο; Γνωρίζουν έστω και μια περίπτωση νοικοκυριού, επιχείρησης ή κράτους που να γλίτωσε την πτώχευση απλώς αναζητώντας νέα δάνεια, για να εξακολουθεί να πληρώνει τα παλιά; Δεν αποτελεί ομολογία απόλυτης χρεοκοπίας η θέση ότι όλα αυτά που υπομένει η χώρα, τα υφίσταται, για να ξαναβγεί στις αγορές, ώστε να δανειστεί εκ νέου;

 

Οι δανειστές ή ο λαός; Ένα νομικό προηγούμενο

 

         Βέβαια τόσο οι εισηγήτριες στο Συμβούλιο της Επικρατείας απέφυγαν να απαντήσουν, όπως αποφεύγουν να απαντήσουν καιρό τώρα  και οι κάθε λογής υποστηρικτές του μνημονίου στο εξής αμείλικτο ερώτημα: Όταν μια χώρα βρεθεί μπροστά στο δίλημμα να μην μπορεί να ικανοποιήσει ταυτόχρονα τις πιο βασικές και άμεσες ανάγκες της μεγάλης πλειονότητας των πολιτών της και τις απαιτήσεις των δανειστών της, τότε τι προέχει για την κυβέρνηση αυτής της χώρας; Οι ανάγκες της χώρας και των πολιτών της ή οι απαιτήσεις των δανειστών της; Η τωρινή κυβέρνηση (όπως και η προηγούμενη) απάντησε στο δίλημμα αυτό προτάσσοντας τις απαιτήσεις των δανειστών. Και αυτό δεν είναι ούτε ηθικό ούτε δίκαιο. Και γιατί καμία κυβέρνηση δεν νομιμοποιείται να θυσιάζει το λαό και τη χώρα της, προκειμένου να ικανοποιηθούν αλλότρια συμφέροντα. Όχι μόνο με βάση το Σύνταγμα και το δίκαιο της χώρας, αλλά και με βάση το διεθνές – όπως προαναφέραμε – δίκαιο. Και το επαναλαμβάνουμε: Όταν μια χώρα αντιμετωπίζει μια «κατάσταση ανάγκης», όπως είναι το άμεσο ενδεχόμενο μιας πτώχευσης, το διεθνές δίκαιο αναγνωρίζει στην κυβέρνηση της χώρας να αρνηθεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι των δανειστών της, προκειμένου να μη θιγούν τα δικαιώματα των πολιτών της και να μη απειληθεί η εσωτερική της έννομη τάξη και ασφάλεια.

       Ένας λόγος παραπάνω που υπάρχει νομικό προηγούμενο από την Ελλάδα του 1936. Θα αναφέρουμε ένα ιστορικό παράδειγμα, το οποίο αποτελεί και μια από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις στη διεθνή νομολογία που υποστηρίζει το δικαίωμα που αναφέραμε. Το 1936 η Ελλάδα αρνήθηκε να συνεχίσει την εξυπηρέτηση του δανείου που είχε συνάψει με τη βελγική τράπεζα Societe Commerciale de Belgique. H κυβέρνηση του Βελγίου παρενέβη και προσέφυγε στο Διαρκές Δικαστήριο του Διεθνούς Δικαίου, που είχε ιδρύσει η ΚΤΕ (Κοινωνία των Εθνών), κατηγορώντας την Ελλάδα ότι αθετεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Η Ελλάδα, που τότε βρισκόταν υπό το φασιστικό καθεστώς της 4^ης Αυγούστου, απάντησε ότι βρίσκεται σε αδυναμία να εκπληρώσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, διότι δεν μπορεί να διαθέσει πόρους, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την υπόσταση του λαού και της χώρας.

          Στο υπόμνημά της έλεγε: «Η κυβέρνηση της Ελλάδος, ανήσυχη για τα ζωτικά συμφέροντα του Ελληνικού λαού και για τη διοίκηση, την οικονομική ζωή, την κατάσταση της υγείας και την εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια της χώρας, δε θα μπορούσε να προβεί σε άλλη επιλογή. Όποια κυβέρνηση κι αν ήταν στη θέση της, θα έκανε το ίδιο.» (βλ. Yearbook of the International Low Commition, 1980, v.I, σελ. 25). Ας μην ξεχνάμε, για ποια ελληνική κυβέρνηση μιλάμε. Μιλάμε για τη φασιστική κυβέρνηση του Ι, Μεταξά που πατούσε στο λαιμό τον ελληνικό λαό και που επιβλήθηκε με τις ευλογίες της «μεγάλης συμμάχου» της Ελλάδας δηλ. της Αγγλίας και του τοποτηρητή της στη χώρα μας, του βασιλιά Γεωργίου.

        Και η άρνηση της Ελλάδας να εξυπηρετήσει το προαναφερθέν δάνειο ολοκληρώθηκε με το υπόμνημα, που κατέθεσε στο Διαρκές Δικαστήριο ο νομικός εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης το 1938, όπου τόνιζε τα αυτονόητα: «Ενίοτε μπορεί να υπάρξει μια έκτακτη κατάσταση, η οποία κάνει αδύνατο για τις Κυβερνήσεις να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς τους δανειστές και προς το λαό τους. Οι πόροι της χώρας είναι ανεπαρκείς, για να εκπληρώσουν και τις δυο υποχρεώσεις ταυτόχρονα. Είναι αδύνατο να πληρωθεί το χρέος και την ίδια ώρα να παρασχεθεί στο λαό η κατάλληλη διοίκηση και οι εγγυημένες συνθήκες για την ηθική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Το οδυνηρό πρόβλημα προκύπτει, όταν πρέπει να επιλέξει κανείς  ανάμεσα στα δυο καθήκοντα. Το ένα πρέπει να υποχωρήσει έναντι του άλλου. Ποιο πρέπει να είναι αυτό;…

        Η θεωρία αναγνωρίζει σ’ αυτό το ζήτημα ότι το καθήκον μιας κυβέρνησης,  να εξασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία των βασικών δημόσιων υπηρεσιών, υπερτερεί έναντι της πληρωμής των χρεών της. Από κανένα κράτος δεν απαιτείται  να εκπληρώσει, μερικώς ή συνολικώς, τις χρηματικές του υποχρεώσεις, αν αυτό θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών του και έχει ως αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση της διοίκησης της χώρας. Στην περίπτωση όπου η πληρωμή του χρέους του θέτει σε κίνδυνο την οικονομική ζωή ή τη διοίκηση, η Κυβέρνηση είναι, κατά τους συγγραφείς, υποχρεωμένη να διακόψει ή ακόμη και να μειώσει την εξυπηρέτηση του χρέους».(βλ. Yearbook of the International Low Commition 1980, v. I, σελ. 25).

       Το Διεθνές Δικαστήριο αποδέχθηκε το σκεπτικό αυτό και δικαίωσε την Ελλάδα, δημιουργώντας νομικό προηγούμενο, που χρησιμοποίησαν πολλές χώρες με παρόμοια προβλήματα τα κατοπινά χρόνια. Μια απ’ αυτές ήταν και η Αργεντινή το 2003, όταν η κυβέρνησή της υπό τον Νέστορ Κίχνερ επέλεξε να διαγράψει μονομερώς το 70% του δημόσιου χρέους απορρίπτοντας  τα προγράμματα εξαθλίωσης του αργεντίνικου λαού που επέβαλε το ΔΝΤ.

        Εν κατακλείδι αυτό που τόλμησε να διεκδικήσει η φασιστική Ελλάδα του Ι. Μεταξά λίγο πριν από τον πόλεμο, αρνείται ακόμα και να το συζητήσει η «δημοκρατική» Ελλάδα του κ. Γ. Παπανδρέου. Και μάλιστα υπάρχουν και δικαστές που όλα αυτά τα βρίσκουν καλά καμωμένα.

 

Επιμήκυνση και οι συνέπειές της

 

      Kαι δε μας έφταναν οι άστοχοι και ατελέσφοροι για το συμφέρον του λαού και της χώρας μας χειρισμοί της κυβέρνησης του κ. Γ. Παπανδρέου στις σχέσεις της με την τρόικα, μας εμφανίστηκε «νέα ευεργεσία», για να τη δεχτεί η Ελλάδα εκ μέρους της: Την επιμήκυνση αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. ευρώ, που της υποσχέθηκαν οι ηγέτες της ευρωζώνης. Χαράς ευαγγέλια για την κυβέρνηση. Ο κ. Παπακωνσταντίνου κοντά στα άλλα δήλωσε: «…Η επιμήκυνση επιβραβεύει μια προσπάθεια που έχει γίνει, γιατί δίνει μια ανάσα στη χώρα μας και δίνει ένα σήμα στις διεθνείς αγορές βιωσιμότητας της προσπάθειας που κάνουμε για δημοσιονομική προσαρμογή, για αναπτυξιακή διαδικασία μέσα από διαρθρωτικές αλλαγές, για να μπορέσουμε να εξοφλήσουμε το δάνειο των 110 δισ. ευρώ το 2014 – 2015 και για να μπορέσουν οι ελληνικές τράπεζες να έχουν χρηματοδότηση από τις διεθνείς αγορές ».

    Τι να πρωτοπεί κανείς γι’ αυτές τις κυβερνητικές θριαμβολογίες; Καταρχάς η επιμήκυνση του χρέους δε γίνεται ποτέ ως «επιβράβευση», αλλά ως αναγνώριση της αδυναμίας του οφειλέτη να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του προς τους δανειστές. Επιμηκύνεται η αποπληρωμή ενός δανείου μόνο, όταν ο δανειστής διαπιστώσει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να πληρώσει κι έτσι του μακραίνει το χρονικό διάστημα, μέσα στο οποίο καλείται να καλύψει την οφειλή του. Το ίδιο κάνουν και οι δανειστές της χώρας.

      Έπειτα, όπως συμβαίνει με ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση που η τράπεζα του επιμηκύνει την αποπληρωμή ενός δανείου, η επιμήκυνση αυτή δεν είναι ανώδυνη ούτε δίχως επιπρόσθετο κόστος. Έτσι και στην περίπτωση μιας χώρας. Το ελάχιστο επιτόκιο με το οποίο συζητιέται ότι θα πρέπει να επιβαρυνθεί η Ελλάδα, για να αποζημιωθούν οι δανειστές για την επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους θα είναι τουλάχιστον στο ύψος του αντίστοιχου της Ιρλανδίας, δηλ. γύρω στο 6%  

       Ακόμη η επιμήκυνση αυτή για περίπου 11 χρόνια θα επιφέρει και την επιμήκυνση του περιβόητου μνημονίου, αλλά πρωτίστως και της δανειακής σύμβασης, με βάση την οποία η Ελλάδα έχει οικειοθελώς απεμπολήσει «άνευ όρων και αμετάκλητα », όπως αναφέρει το αγγλικό πρωτότυπο κείμενο της σύμβασης, την εθνική της κυριαρχία. Με άλλα λόγια, θα συνεχιστεί για 6 επιπλέον χρόνια το καθεστώς της επίσημης κατοχής της χώρας, που αρχικά συμφωνήθηκε για 5, από την  Ε.Ε., την ΕΚΤ και ΔΝΤ με ό,τι σημαίνει αυτό για την εκποίηση και τη μετατροπή της σε «μπανανία».

        Tέλος, η επιμήκυνση της αποπληρωμής ενός χρέους είναι πάντα η χειρότερη μορφή διακανονισμού που μπορεί να υποστεί ένας οφειλέτης. Γιατί καταλήγει πάντα να πληρώνει για μακρύτερο χρονικό διάστημα πολύ περισσότερα. Κι επειδή η χώρα δε διαθέτει τα αναγκαία πλεονάσματα ως οικονομία, για να βρει να τα πληρώσει από δικούς της πόρους, θα πρέπει να δανειστεί εκ νέου και έτσι θα καταλήξει με πολύ μεγαλύτερο χρέος στο τέλος. Αυτό άλλωστε το ομολογεί και ο ίδιος ο κ. Παπακωνσταντίνου, όταν λέει ότι στόχος της όλης επιμήκυνσης είναι να βγούμε στις αγορές, για να δανειστούμε. Επί τέλους θα σταματήσει η αναλγησία των σημερινών κυβερνώντων;

        Η επιμήκυνση του δανείου της τρόικας είναι το πρώτο βήμα της συνολικής αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της χώρας. Όχι για να γλυτώσει η χώρα από τη πτώχευση, αλλά για να μπορέσει με κάποιο τρόπο να ξαναβγεί στις αγορές και να συνεχίσει να δανείζεται, ώστε να πληρώνει τους δανειστές σε μια διαδικασία χρεοκοπίας επ’ αόριστον.  

 

Οι εκλογές «δείχνουν» εκλογές

 

        Mε γνώμονα τα παραπάνω κάναμε τις εκτιμήσεις μας για τις πρόσφατες εκλογές και διατυπώσαμε ρεαλιστικότατες προτάσεις για την αντιμετώπιση του χρέους της χώρας. Προτάσεις που η διατεταγμένη δημοσιογραφία τις αποσιωπά και κάποιες μόνο συλλογικές κινήσεις και πανεπιστημιακοί κύκλοι τις διακινούν. Η ιστορικότητά τους καθώς και η τεκμηρίωσή τους καταδεικνύει τη σημαντικότητά τους.

       Και ξαναγυρίζοντας στο τίτλο του άρθρου μας: «Οι εκλογές πέρασαν …το δημόσιο χρέος μένει…», εκτιμούμε ότι και μετά τις πρόσφατες εκλογές βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, ανεξάρτητα από το πότε θα γίνουν οι επίσημες εκλογές. Τα αποτελέσματά τους θέτουν από μόνα τους θέμα εκλογών. Και θέλουμε να πιστεύουμε ότι, αν στις εκλογές αυτές ο λαός έκανε το πρώτο βήμα λύτρωσης του από τα κόμματα που διαχειρίζονται ή φλερτάρουν το κυρίαρχο σύστημα, μένει τώρα να κάνει το δεύτερο και το πιο αποφασιστικό βήμα: Να δημιουργήσει εκείνη τη συλλογική έκφραση που  μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στην πλειοψηφία του, να παλέψει οργανωμένα και να προτάξει εκείνα τα άμεσα αιτήματα που απαντούν στην καρδιά του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού ζητήματος της χώρας σήμερα.

         Μόνο που, για να γίνει αυτό, δεν αρκεί η συνεργασία κάποιων πολιτικών δυνάμεων της αριστεράς, ούτε φυσικά η «ενότητα της αριστεράς», η οποία ενταφιάστηκε πανηγυρικά με αυτές τις εκλογές. Χρειάζεται ένα ευρύ παλλαϊκό μέτωπο που να μπορεί να ξεπερνά τους διαχωρισμούς δεξιάς και αριστεράς μέσα στο λαό, να αναδεικνύει το κοινό συμφέρον όλων των εργαζομένων μέσα από τον αγώνα για τη μη αναγνώριση του δημόσιου χρέους, για τα την έξοδο από το ευρώ, για την κοινωνικοποίηση των μεγάλων τραπεζών, για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και την κατάκτηση της δημοκρατίας στον τόπο μας μέσα από την κατοχύρωση στην πράξη της λαϊκής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας.

 

* Ο Γ. Βαζάκας είναι εκπαιδευτικός.

 

ΠΗΓΗ: 13 Δεκεμβρίου 2010, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/12576

Μοντέλο … εκπόρνευσης

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Ο κομισάριος Όλι Ρεν συνεχίζει να λέει ότι «(εσείς οι Έλληνες) ζούσατε πέραν των δυνατοτήτων σας» («Καθημερινή», 12.12), λες και ο υπερδανεισμός, ιδιωτικός και δημόσιος, είναι προϊόν καλοπέρασης και όχι τεράστιων παραγωγικών, εισοδηματικών και αναπτυξιακών ελλειμμάτων της οικονομίας και της κοινωνίας. Παίζει το γνωστό παιχνίδι της μετάθεσης των ευθυνών, της ενοχοποίησης του λαού και της χώρας, κατά τα γνωστά ολοκληρωτικά πρότυπα της κυρίαρχης ιδεολογίας και πολιτικής που ο ίδιος υπηρετεί.

Ο Ντομινίκ Στρος – Καν ισχυρίζεται ότι «εάν η Ελλάδα μπορέσει να διατηρήσει τη δυναμική των μεταρρυθμίσεων, οι επενδυτές θα δείξουν και πάλι εμπιστοσύνη» («Καθημερινή», 12.12). Με άλλα λόγια δεν έχει καμία σημασία αν οι «μεταρρυθμίσεις» που επιβάλλει η τρόικα θα βοηθήσουν αντικειμενικά την ανάταξη της οικονομίας και την αντιμετώπιση του αδιεξόδου. Αρκεί η «δυναμική» τους να κάνει τους επενδυτές να δείξουν και πάλι εμπιστοσύνη.

Σχολιάζοντας αυτή τη λογική πριν από λίγους μήνες ο Πολ Κρούγκμαν έγραφε ειρωνικά: «Όμως μην ανησυχείτε: οι περικοπές δαπανών μπορεί να είναι επίπονες, αλλά η νεράιδα της εμπιστοσύνης θα απαλύνει τον πόνο.
"Η ιδέα ότι τα μέτρα λιτότητας μπορεί να πυροδοτήσουν στασιμότητα είναι λανθασμένη", δήλωσε ο Ζαν Κλοντ Τρισέ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε μια πρόσφατη συνέντευξη του.

Γιατί; Διότι "οι πολιτικές που εμπνέουν εμπιστοσύνη θα ενισχύσουν και δεν θα παρεμποδίσουν την οικονομική ανάκαμψη". Ποιες είναι οι αποδείξεις για την πεποίθηση ότι η δημοσιονομική συστολή είναι στην πραγματικότητα επεκτατική, διότι βελτιώνει την εμπιστοσύνη; (Παρεμπιπτόντως, αυτό ακριβώς ήταν το δόγμα που διακήρυσσε ο Χέρμπερτ Χούβερ το 1932).

Λοιπόν υπήρξαν ιστορικές περιπτώσεις όπου οι περικοπές δαπανών και οι αυξήσεις των φόρων ακολουθήθηκαν από μεγέθυνση. Όμως, απ' όσο γνωρίζω, καθένα από αυτά τα παραδείγματα αποδεικνύει, αν τα μελετήσει κανείς από κοντά, ότι πρόκειται για περιπτώσεις όπου οι αρνητικές επιδράσεις της λιτότητας αντισταθμίστηκαν από άλλους παράγοντες, οι οποίοι είναι μάλλον απίθανο να  έχουν σχέση με το σήμερα… Ενώ τα παραδείγματα  λιτότητας είναι κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικά.

* Η Ιρλανδία υπήρξε ένας καλός στρατιώτης σ' αυτή την κρίση, εφαρμόζοντας με βλοσυρότητα άγριες περικοπές δαπανών. Η ανταμοιβή της είναι μια κατρακύλα σε επίπεδο καθολικής ύφεσης – και οι αγορές κεφαλαίων εξακολουθούν να την αντιμετωπίζουν σαν σοβαρή απειλή πτώχευσης.

* Άλλοι καλοί στρατιώτες, όπως η Λετονία και η Εσθονία, έκαναν ακόμη χειρότερα – και οι χώρες αυτές, το πιστεύετε δεν το πιστεύετε, είχαν πολύ χειρότερη κατρακύλα στην παραγωγή και την απασχόληση από την Ισλανδία, η οποία αναγκάστηκε από την τεράστια κλίματα της χρηματοπιστωτικής της κρίσης να υιοθετήσει λιγότερο ορθόδοξες πολιτικές.

 

Η νεράιδα και το τέρας

Την επόμενη φορά που θα ακούσετε σοβαροφανείς ανθρώπους να σας εξηγούν την ανάγκη για δημοσιονομική λιτότητα, προσπαθήστε να αναλύσετε το επιχείρημα τους. Είναι μάλλον σίγουρο ότι θα ανακαλύψετε πως αυτό που ακούγεται σαν θεμελιωμένος ρεαλισμός, στην πραγματικότητα βασίζεται στη φαντασία, στην πεποίθηση ότι αόρατοι εκδικητές θα μας τιμωρήσουν αν είμαστε κακοί και η νεράιδα της εμπιστοσύνης θα μας ανταμείψει αν είμαστε καλοί. Και η πραγματική πολιτική – η πολιτική που πλήττει τη ζωή εκατομμυρίων εργαζόμενων οικογενειών – οικοδομείται πάνω σ' αυτή τη βάση» («The New York Times», 2.7).

Για να ικανοποιηθεί λοιπόν η νεράιδα της εμπιστοσύνης, η κυβέρνηση υπέγραψε το τρίτο κατά σειρά επικαιροποιημένο μνημόνιο. Πρόκειται για πρόσθετα μέτρα που αντιστοιχούν στο 2,5% του ΑΕΠ ή 6 δισ. ευρώ το 2011 για να κλείσει η «μαύρη τρύπα» του 2010 και επιπλέον 5% ή 12 δισ. ευρώ για την τριετία 2012-2014. Στο μνημόνιο, που αποτελεί ήδη νόμο του κράτους και εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, η κυβέρνηση δεσμεύεται για νέα εισπρακτικά μέτρα, μεταξύ των οποίων η επιβολή «πράσινου» φόρου στις επιχειρήσεις, φόροι σε ακίνητα (τέλος αυθαιρέτων, διαδοχικές αυξήσεις αντικειμενικών αξιών) και στα αναψυκτικά, αλλά και νέα αύξηση του ΦΠΑ το 2012.

Υπόσχεται επίσης ευρύτατη ασφαλιστική μεταρρύθμιση στα επικουρικά ταμεία, χωρίς να αποκλείονται αλλαγές στις βασικές συντάξεις. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να περιμένουμε πολύ γρήγορα μέσα στο 2011 νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, με ακόμη πιο δυσμενείς όρους για τωρινούς και μελλοντικούς συνταξιούχους. Προβλέπεται κατάργηση ελλειμματικών ΔΕΚΟ, νέο μισθολόγιο, αύξηση των τιμών των εισιτηρίων τουλάχιστον στα 1,3 ευρώ και της εξέτασης στα νοσοκομεία στα 5 ευρώ από 3 σήμερα.

Στις τράπεζες προωθείται πώληση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και της συμμετοχής του Δημοσίου, στην Τράπεζα Αττικής, ενώ αλλάζει το καθεστώς των τραπεζοϋπαλλήλων. Το μνημόνιο ορίζει ότι όλοι οι εργαζόμενοι σε τράπεζες, δημόσιες και ιδιωτικές, θα έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους υπόλοιπους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Οι συνταξιούχοι της Τράπεζας της Ελλάδος θα εναρμονίσουν τα δικαιώματα τους με αυτά του ΙΚΑ.

Τέλος, προβλέπεται η ολοκληρωτική ισοπέδωση των εργασιακών σχέσεων και αμοιβών σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Όλα φυσικά στο όνομα της ανάπτυξης, που θα μας την κάνει δώρο, αν είμαστε φρόνιμοι και αρκούντως υποτακτικοί, η νεράιδα της εμπιστοσύνης των αγορών.

 

Μας θέλουν… Ταϊβάν

Τι «αναπτυξιακό μοντέλο» προβλέπεται για τη χώρα; Σύμφωνα με το «Βήμα της Κυριακής» (12.12) και ανώνυμους κυβερνητικούς αξιωματούχους, πρότυπο για την ανάπτυξη στην Ελλάδα είναι η Ταϊβάν και γενικότερα το «ασιατικό μοντέλο», όπως έχει φορεθεί σε χώρες όπως το Βιετνάμ, η Ινδονησία, η Ταϊλάνδη κ.ά., όπου η ερήμωση της κοινωνίας και η πλημμυρίδα της πιο απόλυτης φτώχειας διακόπτεται από νησίδες του πιο ασύδοτου και προκλητικού πλουτισμού.

Πρόκειται για ένα «μοντέλο» όπου ο εργαζόμενος για να βρει δουλειά είτε θα πρέπει να ζει στο όριο είτε να μάθει να εκπορνεύεται για ένα κομμάτι ψωμί. «Το θετικό που μπορούμε να δούμε», είπε στο «Βήμα της Κυριακής» ανώτατη κυβερνητική πηγή, «είναι ότι η οικονομία θα επιστρέψει σε θετικό πρόσημο ανάπτυξης στο δεύτερο εξάμηνο του 2011». Η επιστροφή της ανάπτυξης αναμένεται ότι θα επέλθει επειδή η χαμηλή αγοραστική δύναμη θα πλήξει τις εισαγωγές, το μειωμένο εργατικό κόστος θα τονώσει τις εξαγωγές, το τουριστικό προϊόν θα γίνει περισσότερο ανταγωνιστικό και η προσέλκυση νέων επενδύσεων ολοένα και δυναμικότερη.

Το ερώτημα βέβαια που τίθεται είναι τι σόι εξαγωγές θα είναι αυτές, όταν η οικονομία της Ελλάδας βιώνει μια πρωτοφανή διάλυση της παραγωγικής της βάσης. Μόνο μεταπρατικού χαρακτήρα, που θα εξαρτώνται από συγκεκριμένες πολυεθνικές. Και τι σόι επενδύσεις θα είναι αυτές που υποτίθεται ότι θα προσελκυστούν σε μια οικονομία που δεν παράγει σχεδόν τίποτε; Μόνο αχαλίνωτη κερδοσκοπία με ακίνητα, γη, δημόσια περιουσία, με κάθε είδους ρεμούλα και απάτη.

Αν μια οικονομία έχει ως συγκριτικό της πλεονέκτημα τη χαμηλή αγοραστική δύναμη και την ανύπαρκτη παραγωγή, τότε σε τι διαφέρει από μια τυπική εξαθλιωμένη χώρα του "τρίτου κόσμου;

Τι προοπτική υπάρχει σε μια τέτοια οικονομία «ασιατικού μοντέλου» για όσες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις εξαρτώνται από την εσωτερική αγορά; Καμία. Άλλωστε τα μέτρα περιστολής αμοιβών και δικαιωμάτων των εργαζομένων δεν υιοθετούνται για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που κινδυνεύουν με λουκέτο. Τα μέτρα αυτά υιοθετούνται για τις περίπου 247 κρατικοδίαιτες μονοπωλιακές επιχειρήσεις που απολαμβάνουν το 53% του συνόλου των ιδιωτικών κερδών και έχουν ήδη διοχετεύσει το 70% και πλέον της δραστηριότητας τους στο εξωτερικό.

Δεν έχουν ανάγκη την εσωτερική αγορά, όπως ο μικρομεσαίος, γι' αυτό και στις αμοιβές των εργαζομένων βλέπουν μόνο «κόστος» που πρέπει να συμπιεστεί στο ελάχιστο και όχι αγοραστική δύναμη, που μόνο αυτή μπορεί να αναζωογονήσει την αγορά. Αμέσως μετά τις γιορτές και με τα νέα μέτρα να δείχνουν τα δόντια τους, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι είναι σίγουρο ότι θα ζήσουν τον «θάνατο του εμποράκου», όπως ποτέ άλλοτε στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας. Και γι' αυτούς υπάρχει μόνο μια προοπτική, η ολοκληρωτική καταστροφή. Τα μέτρα που παίρνονται τώρα ενάντια στους εργαζόμενους στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα αποτελούν τη χαριστική βολή για τους μικρομεσαίους.

 

Η «εσωτερική υποτίμηση»

 

Η πολιτική αυτή αποκαλείται «εσωτερική υποτίμηση» της οικονομίας. Και αποκαλείται έτσι διότι η οικονομία δεν έχει το δικό της νόμισμα να υποτιμήσει και στη θέση του υποτιμά την εργασία, τις αμοιβές, τις ζωές και τις προοπτικές των ανθρώπων που εργάζονται σ' αυτήν. Άλλο ένα μεγάλο ζήτω για το κοινό νόμισμα, το «ισχυρό ευρώ», που δεν μπορεί να υποτιμηθεί σαν την παλιοδραχμή που είχαμε.

Βέβαια, αν είχαμε δικό μας νόμισμα και χρειαζόταν να το υποτιμήσουμε, τότε δεν θα ήταν καθόλου αναγκαία μια «εσωτερική υποτίμηση» με την κατάλυση των συλλογικών συμβάσεων, την υποβάθμιση της εργασίας και των αμοιβών της, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων και φυσικά τις δραστικές περικοπές σε κοινωνικές και ασφαλιστικές δαπάνες. Κατά τ' άλλα υπάρχουν ακόμη κάποιοι που εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος είναι πολύ χειρότερη από την «εσωτερική υποτίμηση» υπό καθεστώς ευρώ, Η νεράιδα της εμπιστοσύνης των αγορών είναι σίγουρο ότι θα τους ανταμείψει πλουσιοπάροχα.

 

Διαγράψτε χρέη

Υποτίθεται ότι όλη αυτή η καταστροφή γίνεται για να αντιμετωπιστεί το χρέος. Τι σχέση έχει λοιπόν η «εσωτερική υποτίμηση» με την εξυπηρέτηση του χρέους; Τη μόνη σχέση που έχει είναι ότι η «εσωτερική υποτίμηση» είναι σίγουρο ότι θα αυξήσει την επιβάρυνση του χρέους. Όχι μόνο του δημόσιου, αλλά και του ιδιωτικού. Την αλήθεια αυτή αναγνωρίζουν και οι ακραιφνείς οπαδοί της ευρωολοκλήρωσης, όπως ο Μπάρι Άιχενγκριν, ένας από τους εμπνευστές του ευρώ, ο οποίος έγραφε πρόσφατα:

«Ο συνήθης τρόπος για να αμβλυνθούν οι συνέπειες της λιτότητας είναι να συνδυάσει κανείς τις περικοπές στο εσωτερικό με την υποτίμηση του νομίσματος. Η υποτίμηση κάνει τις εξαγωγές πιο ανταγωνιστικές, αντικαθιστώντας με την εξωτερική ζήτηση την εγχώρια ζήτηση που συμπιέζεται. Όμως καθώς καμιά από αυτές τις χώρες δεν έχει εθνικό νόμισμα για να υποτιμήσει, θα πρέπει να υποκαταστήσουν την εξωτερική υποτίμηση με την εσωτερική. Πρέπει να περικόψουν μισθούς, συντάξεις και άλλα κόστη έτσι ώστε να πετύχουν το ίδιο όφελος σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας που χρειάζεται για να αντικαταστήσει η εξωτερική ζήτηση την εσωτερική.

 

Τι γίνεται τώρα;

Οι χώρες της κρίσης έχουν δείξει, στην πραγματικότητα, αξιοσημείωτη αποφασιστικότητα στην εφαρμογή επώδυνων περικοπών. Όμως μια οικονομική μεταβλητή δεν έχει προσαρμοστεί μαζί με τις άλλες: το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος. Η αξία των συσσωρευμένων κυβερνητικών χρεών παραμένει άθικτη και, πέρα από μια χούφτα υποχρεώσεων στους επιλεγόμενους νεότερους πιστωτές, τα τραπεζικά χρέη επίσης παραμένουν άθικτα. Αυτό το απλό γεγονός δημιουργεί μια θεμελιακή αντίφαση για τη στρατηγική της εσωτερικής υποτίμησης: όσο περισσότερο οι χώρες μειώνουν μισθούς και κόστη, τόσο αυξάνουν τα συσσωρευμένα χρέη τους.

Και καθώς τα χρέη γίνονται όλο και πιο ασήκωτα, οι δημόσιες δαπάνες θα πρέπει να περικόπτονται όλο και περισσότερο, οι φόροι να αυξάνονται ώστε να εξυπηρετείται το δημόσιο χρέος και τα παραλειπόμενα, όπως οι τράπεζες. Αυτό με τη σειρά του δημιουργεί την ανάγκη για ακόμη μεγαλύτερη υποτίμηση, αυξάνοντας περαιτέρω την επιβάρυνση του χρέους και πάει λέγοντας, σε έναν φαύλο κύκλο βυθίσματος στην ύφεση. Επομένως, αν μια εσωτερική υποτίμηση είναι να δουλέψει, η αξία των χρεών, τα οποία συνιστούν ήδη μια μεγάλη επιβάρυνση, πρέπει να μειωθεί. Το κρατικό χρέος θα πρέπει να αναδιαρθρωθεί. Τα χρέη των τραπεζών θα πρέπει να μετατραπούν σε μετοχές και όπου οι τράπεζες είναι αφερέγγυες να διαγραφούν. Το ίδιο και με τα ενυπόθηκα δάνεια, θα πρέπει επίσης να διαγραφούν» («Project Syndicate», 9.12).

 

Πανομοιότηπα σχέδια πτώχευσης από Γερμανία – ΟΟΣΑ

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Σημαίνουν πολύ απλά ότι οι πολιτικές των περικοπών και της άγριας λιτότητας του μνημονίου είναι ο δρόμος που οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα όχι μόνο στη βαθιά ύφεση, αλλά και στην επίσημη πτώχευση. Μια πτώχευση, την οποία οι επικυρίαρχοι θεωρούν αναπόφευκτη και δεν επιτρέπουν να γίνει πριν ολοκληρωθεί η επίσημη δήμευση και η διαδικασία εκποίησης της χώρας. Κι έτσι, ενώ η κυβέρνηση παίρνει υπάκουα ό,τι μέτρα της επιτάσσουν οι κηδεμόνες της χώρας, συνεχίζονται οι παρασκηνιακές κινήσεις για τον μηχανισμό ελεγχόμενης πτώχευσης στο επίπεδο της ευρωζώνης. Με πρώτη υποψήφια φυσικά την Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό διακινούνται σχέδια και προτάσεις που θα διευκολύνουν την ελεγχόμενη πτώχευση της Ελλάδας και των άλλων χωρών της ευρωζώνης, το ένα χειρότερο από το άλλο. Σύμφωνα με το BBC (12.12), το επικρατέστερο σχέδιο ελεγχόμενης πτώχευσης που οι Γερμανοί και οι Γάλλοι θα απαιτήσουν να εγκριθεί από τη σύνοδο κορυφής προβλέπει ότι οι ιδιώτες δανειστές θα πρέπει συμμετέχουν και αυτοί σε μία μελλοντική κρίση χρέους χώρας της ευρωζώνης, όπως αναφέρει προσχέδιο που περιγράφει τη δομή του μόνιμου μηχανισμού ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ από το 2013.

 

Και στάση πληρωμών

Συγκεκριμένα, όπως προβλέπεται, οι ιδιώτες πιστωτές μίας χώρας, ακόμα και αυτοί που έχουν κρατικούς τίτλους, θα επιβαρυνθούν οι ίδιοι πριν η χώρα ζητήσει να ενταχθεί σε μηχανισμό στήριξης. Αν όμως η χώρα εξακολουθήσει να έχει προβλήματα, πρέπει να κηρύξει στάση πληρωμών, αλλά θα συνεχίσει να πληρώνει τα δάνεια που έλαβε νωρίτερα για τη διάσωση της. Θα είναι πάντως πιο εύκολο για τη χώρα να πάρει την έγκριση των πιστωτών της για να κηρύξει στάση, καθώς θα προβλέπονται οι σχετικές ρήτρες συλλογικής δράσης (collective action clauses).

Μια ανάλογη πρόταση φαίνεται να κάνει και ο ΟΟΣΑ σε μια πρόσφατη μελέτη του για την ευρωζώνη (13/12), όπου συνιστά τα εξής: «Απαιτείται ένας αξιόπιστος μηχανισμός για τη διαχείριση δημοσιονομικών κρίσεων. Αυτός πρέπει να συμπεριλαμβάνει έναν μόνιμο μηχανισμό παροχής ρευστότητας με την επιφύλαξη αυστηρών προϋποθέσεων. Αν οι προϋποθέσεις δεν ικανοποιούνται, η χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει ι ανακληθεί».

Κάτι τέτοιο βέβαια θα οδηγήσει τη χώρα που χάνει τη χρηματοδοτική στήριξη στην παύση πληρωμών και την πτώχευση.

Τα πράγματα έχουν πια αγριέψει για τα καλά. Όλοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι η χώρα δεν πρόκειται να αποφύγει ούτε καν την παύση πληρωμών, όχι προς τους δανειστές, αλλά προς το εσωτερικό, προς τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους και την κοινωνία συνολικά. Την εικόνα που θα ζήσουμε τους αμέσως επόμενους μήνες την έδωσε ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών όταν σε συνέντευξη του στη «Real News» (12/12) απάντησε στην ερώτηση «Δεν φοβάστε κοινωνικές εκρήξεις»:

«Όμως ειλικρινά ανάμεσα στην επιλογή να δούμε εξοργισμένα πλήθη έξω από κλειστές τράπεζες και κλειστά δημόσια ταμεία, που θα σήμαινε μια χρεοκοπία της χώρας και ανάμεσα σε κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες που διεκδικούν ηπιότερες ρυθμίσεις για τον κλάδο που εκπροσωπούν ή εκφράζουν την αντίδραση τους σε μια συγκεκριμένη κατάσταση ή πολιτική, είναι σαφές ότι κανένας δεν θα επέλεγε το πρώτο».

Η πολιτική της κυβέρνησης και της τρόικας δεν στοχεύει στην αντιμετώπιση της χρεοκοπίας, αλλά στο τσάκισμα των κοινωνικών αντιδράσεων, ώστε, όταν βγουν στον δρόμο τα εξοργισμένα πλήθη, να ωθούνται από την απόγνωση και όχι τη διεκδίκηση συγκεκριμένων λυτρωτικών αιτημάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλα από την εδώ και τώρα διαγραφή του χρέους μαζί με την έξοδο από το ευρώ. 

 

ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 17 Δεκεμβρίου 2010, http://seisaxthia.blogspot.com/2010/12/blog-post_17.html

 

Σημείωση admin: Δημοσιεύτηκε και στο «Π» στις 15-12-2010.

Διαμαρτύρονται για αυτά που υπερψηφίζουν

 

Του Στάθη Σ(ταυρόπουλου)*

 

Όλο και πιο πολύ μοιάζει η Ελλάδα με εταιρεία που εκκαθαρίζεται, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να παραλάβουν το μαγαζί «καθαρό» από περιττά βάρη (που δεν τα «αντέχει» η οικονομία) – ποιων η οικονομία όμως;

Πριν από την εκδήλωση της κρίσης στην Ελλάδα, η χώρα βρισκόταν σε κρίση. Μάλιστα μια κρίση που κρατούσε πολύ καιρό, βάθαινε τα χαρακτηριστικά της και απεδείκνυε ότι η φύση του συστήματος ήταν (και είναι) η κρίση του.

Πριν από την εκδήλωση της κρίσης η Ελλάδα ήταν ανάμεσα στις 30-35 πιο αναπτυγμένες χώρες, με τους Έλληνες να δουλεύουν περισσότερο από τους περισσότερους Ευρωπαίους και να αμείβονται λιγότερο απ' όλους πλην των Πορτογάλων.

Με τους πλούσιους κατά πλειοψηφίαν να φοροδιαφεύγουν και τους μισθωτούς – συνταξιούχους να σηκώνουν τα φορολογικά βάρη. Άμεσα και έμμεσα. Χωρίς ταυτοχρόνως να λαμβάνουν απ' το κομματικό κράτος κανένα αντίδωρο – με την εκπαίδευση να παρακμάζει, το σύστημα Υγείας να εκφυλίζεται και τη διαφθορά στη δημόσια διοίκηση να απλώνεται.

Προσέτι η χώρα υπέφερε όλο και πιο πολύ από τους κρατικοδίαιτους ιδιώτες, τους μιζαδόρους και τους αεριτζήδες, ενώ το φαινόμενο της διαπλοκής του δικομματισμού μαζί τους αποξένωνε τους πολίτες απ' τις δημοκρατικές διαδικασίες οι οποίες με τη σειρά τους εξέπεσαν σε έναν συντεχνιακό ιστό που εξυπηρετούσε με κομματικά κριτήρια πελάτες και σμπίρους.

……………………………………….

Πολύ πριν από την εκδήλωση της κρίσης η παρακμή της χώρας είχε φθάσει εις βάθος, τα κολλητηλίκια είχαν υποκαταστήσει τον πολιτισμό, οι δημόσιες σχέσεις τη δημιουργία, ενώ τα αντανακλαστικά της κοινωνίας προς πάσαν παθολογία θύμιζαν – πλην Λακεδαιμονίων – αντανακλαστικά ζόμπι. Με δυο λόγια, πολύ πριν από την εκδήλωση της κρίσης η Ελλάδα πήγαινε κατά διαόλου.

Παρά την προσπάθεια του ελληνικού λαού ο οποίος μέσα από πολέμους, τραγωδίες και κακουχίες έστησε ένα κράτος δυτικού τύπου κατά το μάλλον ή ήττον αξιοπρεπές, η άρχουσα τάξη αυτού του τόπου εν τέλει το ξεπουπούλιασε.

Κι όχι μόνον αυτό. Αλλά οι κυρίαρχες ελίτ έχοντας το πλείστον των ΜΜΕ στο τσεπάκι τους μπορούσαν όλον αυτόν τον καιρό για τα ίδια εαυτών έργα να κατηγορούν τον λαό. Κατηγορούσαν αυτούς που εκμαύλιζαν γιατί εκμαυλίστηκαν, κατηγορούσαν κι αυτούς που αντιστέκονταν γιατί δεν εκμαυλίζονται.

Με έναν λόγο οι ιθύνουσες σέχτες έβρισκαν τον λαό πολύ λαϊκιστή. Κι έτσι, όλα αυτά τα χρόνια, πολύ πριν να εκδηλωθεί η κρίση, ο λαός είχε αποκτήσει έναν Τιμητή, έναν Κατήγορο, έναν Δικαστή – και τα τρία σε έναν καθώς κι έναν Εκτελεστή, όλοι ο ίδιος: η άρχουσα τάξη του.

Όλοι οι ηγέτες μας των τελευταίων ετών, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Σημίτης, ο κ. Καραμανλής, περιφρονούσαν τον λαό. Τον αντιμετώπισαν ως υποζύγιο. Τον έκλεψαν, τον έβρισαν, τον κορόιδεψαν, τον δίχασαν, τον εξουθένωσαν, τον απέκοψαν απ' το παρελθόν του και του στέρησαν το μέλλον του.

Πολύ πριν από την κρίση η Ελλάδα οδηγήθηκε στο περιθώριο, φοβισμένη με τους γείτονες, υποτελής στους Δυνατούς, με την παραγωγική της δύναμη αποψιλούμενη, καταχρεωμένη, ψευτονεόπλουτη, καταναλωτική, αφιλοσόφητη, αμοραλιστική – ένα τσόκαρο με δύο μόνο σταθερές: τον δικομματικό μονοκομματισμό και την τηλεοπτική τυραννίδα.

Πολύ πριν από την κρίση, φαινόταν, σε όσους έβλεπαν πέρα απ' τη μύτη τους, ότι η χώρα διολισθαίνει προς την καταστροφή του κοινωνικού της ιστού. Αλλά, αν αυτό το έβλεπαν (και το φώναζαν) απλοί άνθρωποι, το έβλεπαν και οι ταγοί. Οι οποίοι τι έκαναν;

Περίμεναν την κρίση! Ήξεραν. Διότι την έχτιζαν. Κι όταν η κρίση ήρθε, αυτοί που την προκάλεσαν εμφανίστηκαν να θέλουν να μας σώσουν. Πώς; Κατά τη φύση τους!

Πρώτον, (ξανα)φέρνοντας τους ξένους. Τοκογλύφους, στρατηγούς και δεσμοφύλακες. Αξιοποιούν τώρα πλέον τις ενοχές που καλλιέργησαν τόσα χρόνια στον λαό (με τη συνδρομή μάλιστα πολλών επιδοτούμενων διανοουμένων) και τον καλούν να ανεβεί στο ικρίωμα. Να βάλει το κεφάλι του στον «πάγκο του χασάπη».

Τη δουλειά αυτή, του χασάπη, έχει αναλάβει ο Παπανδρέου. Διαπράττει πολιτική δολοφονία στέλνοντας τις εργασιακές σχέσεις πίσω στις αρχές του 20ού Αιώνα. Διαπράττει πολιτειακή δολοφονία αντικαθιστώντας το Σύνταγμα με το Μνημόνιο. Θέτει σε κίνδυνο την κυριαρχία και το αυτεξούσιον της χώρας, αποκόπτοντάς την από φυσικούς συμμάχους και θέτοντάς την υπό καθεστώς Εντολής. Επιβάλλει στους πολίτες την «Οικονομική Φρίκη» και οδηγεί, είτε συνειδητά είτε από ανικανότητα, τη χώρα στη χρεωκοπία.

Το κατεπείγον πλέον δεν αφορά τα νομοσχέδια, αλλά την πτώση αυτής της κυβέρνησης που εφαρμόζει την πιο ακροδεξιά, την πιο αντιδραστική, την πιο νεοφιλελεύθερη πολιτική με σχεδόν φασιστικό τρόπο – με «αποφασίζομεν και διατάσσομεν», με δημιουργία τετελεσμένων. Και τετέλεσται.

Πριν από την κρίση η Ελλάδα πήγαινε κατά διαόλου, τώρα μέσα και μέσω της κρίσης θανατώνεται.

 

* ΣΤΑΘΗΣ Σ. 14.ΧΙΙ.2010 stathis@enet.gr

 

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010,  http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=233099

 ΤΕΛΟΣ ή ΑΡΧΗ ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΑΝΕΙ ΓΙΑ ΜΑΣ (ΜΕΡΟΣ 1ον)

 

Του Αλέξανδρου Μιστριώτη*

 

1.Το Πλαίσιο

 

Μετά την “Ελληνική” “Κρίση” δεν έγραψα. Ένα κείμενο που ανέβασα ήταν παλαιότερο. Περίμενα. Είναι δύσκολο να δεις και να μιλήσεις καθαρά. Υπάρχει υπέρθεση ενός Παγκόσμιου, ενός Ευρωπαϊκού κι ενός Ελληνικού Αδιεξόδου. Αυτό βολεύει τις παραναγνώσεις και την χειραγώγηση της κοινής γνώμης. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης φλυαρούν “τρομακτικά” και δεν ευνοούν την κατανόηση της κατάστασης. Όλοι αισθάνονται οργή και αγωνία, αγανάκτηση, αλλά αυτή δεν διοχετεύεται κάπου. Μόνον διαχέεται στις ζωές μας σαν άγχος και θλίψη, σαν κατήφεια και βία. Η συγκυρία επιτρέπει να ρίχνει ο κάθε ένας το φταίξιμο σε όποιον τον βολεύει ώστε να καλυφτεί. Ταυτόχρονα, όμως, αποκρύπτει το κενό αξιών, το κενό νοήματος, που έχει σκιάσει τον κόσμο μας.

Η κυνική πραγματικότητα θέλει να παρασύρει την συζήτηση σε συγκεκριμένα ζητήματα όπως η “Οικονομία” και οι “αριθμοί” αντί των ανθρώπων και αποσιωπά τον πλούτο που μένει αδιάθετος. Παρουσιάζει σαν “φυσικά” γεγονότα που παράγονται από συγκεκριμένα συμφέροντα και λογικές. Το αποτέλεσμα είναι μια καταστροφή στην οποία πρέπει να απαντήσουμε και δεν μπορούμε. Ακόμα. Όμως, όσο κι αν συμμερίζομαι την ανάγκη για άμεση αντίδραση, αυτή η συζήτηση δεν μου αρκεί. Δεν με χωρά. Αδυνατεί να ανοίξει τον Ορίζοντα μιας άλλης κατανόησης ψύχραιμης, διαυγούς.

Πριν πω ο,τιδήποτε για την Ελλάδα, την Ευρώπη και την τρέχουσα κατάσταση θέλω να πω δυο λόγια για το πλαίσιο μέσα στο οποίο προτείνω να δούμε τα πράγματα. Είναι σημαντικό για να μην είναι όσα λέμε άγονα, για να αποφύγουμε την μικρότητα και να θυμηθούμε τους Λόγους που μας κινούν.

[από την ημέρα που το Ελλαδικό Κράτος μπήκε υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ περπατώ στο δρόμο και οι άνθρωποι μοιάζουν με εργαλεία, νουμεράκια, δείκτες, κοιτάω πλέον με όρους οικονομίας και μηχανής τον κόσμο. Βλέπω την ματαίωση μιας συλλογικής αφήγησης. Ενός κόσμου. Κάτι γκρεμίζεται και έχει μπει σε κατάσταση υστερίας. Δεν ξέρω αν λυπάμαι. Με χαμόγελο παράξενο περπατώ στους δρόμους, κομμάτι ενός κόσμου με τον οποίο ποτέ δεν ταυτίστηκα. Είμαι τυχερός και η τύχη μου έχει συχνά γεύση πικρή. Μια τρυφερότητα έρχεται μετά την αγανάκτηση. Για τον Ανθρωπισμό και την έπαρση του. Για τους "Αριστερούς" και την ετοιματζίδικη σκέψη τους. Για τους "Νεωτεριστές" και την δύσχρηστη μεγαλομανία τους. Για το Νεοελληνικό Πείραμα. Για την Δυτική Ευρώπη. Τώρα μπορούμε να συναντηθούμε με περισσότερη ειλικρίνεια. Τώρα μπορούμε να μιλήσουμε για πράγματα που όλοι τα θέλανε λυμένα. Τώρα μπορούμε να πάμε πέρα από την Απελπισία και την Ευτυχία. Μπορούμε να μιλήσουμε με όρους ουσίας ακόμα και για την Αγάπη…]

2. Ο Άνθρωπος απέναντι στον “Πολιτισμό” και τα αδιέξοδά του

 

Έχει ειπωθεί. Αυτή η Κρίση δεν είναι Οικονομική, είναι βαθιά, αφορά τα πάντα, είναι στον πυρήνα των αξιών μας, αυτή η Κρίση είναι Πολιτισμική. Και Πολιτισμός είναι ο τρόπος που έχουμε να ζούμε και να πεθαίνουμε μαζί.

Αυτό που ζούμε είναι το τέλος ενός πολιτισμού. Και οι πολιτισμοί είναι σαν τις συνήθειες, έχουν την τάση να πεθαίνουν και να γεννιούνται είτε πολύ αργά (ανεπαίσθητα) είτε πολύ δραματικά. Θεωρώ πως δε θα ζήσω να δω το τέλος αυτής της διαδικασίας. Τι είναι για την ανθρωπότητα 100 χρόνια; 2000 χρόνια; Ίσως να είμαι ένα από τα πολυάριθμα κορμιά που θα λιώσουν και θα τσαλαπατηθούν στα γρανάζια της Ιστορίας. Η επίγνωση αυτή με βοηθά όμως, μου δίνει ψυχραιμία και μου επιτρέπει να αντέχω περισσότερο. Η επίγνωση της ασημαντότητας όλων μας διαγράφεται τόσο καθαρά πλέον κι αυτό με κάνει ακόμα πιο αποφασισμένο να στηρίξω όσα θεωρώ σημαντικά.
Η οπτική μου δεν αφορά όλους και, άσχετα από τις επιδιώξεις μου, θα συμψηφιστεί για να δώσει σιγά σιγά τις αξίες που θα συγκροτήσουν τον κόσμο αύριο. Έναν κόσμο που μπορεί να μην είναι πιο δίκαιος, πιο όμορφος, πιο αληθινός. Έναν κόσμο, όμως, που θα μπορεί να ζήσει.

Ασχέτως από τις προθέσεις  μας, σκοπός ενός κοινωνικού-πολιτισμικού οικοδομήματος δεν είναι ακριβώς να καλύψει και να χορτάσει την ανθρώπινη δίψα αλλά να της επιτρέψει να υπάρχει. Η συζήτηση για τον τέλειο κόσμο-σύστημα είναι απαραίτητη αλλά αλλοίμονο σ’ αυτούς που πιστεύουν πως θα υπάρξει ένα σύστημα που θα απαντήσει σε όλες τις προσδοκίες του ανθρώπου. Όλοι όσοι μιλούν με όρους “συστήματος” ξεχνούν πως το “κακό” παραμένει ανεξήγητο και εκφέρουν έναν λόγο εξουσιαστικό στην ουσία του. Έναν λόγο που θέλει εκ νέου να επι-βληθεί. Έναν λόγο που υπάγει τον άνθρωπο στην λέπρα της “Ευτυχίας” και προϋποθέτει πως ο άνθρωπος είναι “πράγμα”.

Δεν κατηγορώ πάντως την Αριστερά που είναι λίγη και απούσα, ούτε και οργίζομαι πλέον. Γενιές τώρα με όλες τις αντιφάσεις της αποτελεί τον θεματοφύλακα της ελπίδας σ’ έναν κόσμο βαθύτατα μηδενιστικό. Αν αυτή την στιγμή μοιάζει τελείως εγκλωβισμένη είναι διότι τα εργαλεία της εγγράφονται στο πλαίσιο που συνολικά αποτυγχάνει αυτή την στιγμή. Είναι πλαισιωμένη από έτοιμους περιορισμούς, κληρονομημένους και αόρατους στην ίδια. Αν συμπεριλάβει κομμάτια της μεγάλης συζήτησης θα αναγκαστεί να μπει, συνειδητά πλέον, στα χωράφια της Θρησκείας και της Ψυχο-λογίας. Δεν μπορεί όμως να το κάνει χωρίς να χάσει τον εαυτό της. Δεν μπορεί να αντέξει την ανθρώπινη αντίφαση. Κι εδώ που τα λέμε ποιος μπορεί;

Ο άνθρωπος δεν χωρά μέσα στην πραγματικότητα κι αυτό επιβάλλει ένα μεγάλο κομμάτι του αγώνα να γίνεται “μέσα” του. Να παλεύει σε μια περιοχή αόρατη. Ο άνθρωπος για να μπορέσει να προχωρήσει πρέπει να στραφεί μέσα του. Και “μέσα”, όταν μιλάμε για τον άνθρωπο, είναι μια λέξη προβληματική, σχεδόν χωρίς νόημα… Δεν έχει διαστάσεις αυτό το μέσα. Δεν εννοεί μόνο τόπο αλλά και χρόνο. Μοιάζει περισσότερο με πουθενά παρά με κάπου. Σ’ αυτό το αόρατο ανύπαρκτο πουθενά παλεύουμε, και οι αλλαγές που στοχεύουμε δεν μπορούν να ελεγχθούν, να κατασκευαστούν.

[τώρα που διορθώνω για πολλοστή φορά αυτό το κείμενο, ο άνεμος φυσά απότομα ανάμεσα στα κτήρια με τρόπο τρομακτικό αλλά ευχάριστο, όταν κάθεσαι μέσα στην ζέστη του σπιτιού. Πριν από λίγο διάβασα πως στον δρόμο μου λίγα στενά πιο κάτω από το σπίτι μου, από εδώ που (σας) γράφω, σκότωσαν με μαχαίρι κάποιον για να του πάρουν το κινητό του. Εχτές. Τις πρωινές ώρες. Στο σπίτι μου δεν ακούγεται τίποτ' άλλο από τον ανεμιστήρα του υπολογιστή και τα παράθυρα που χτυπάνε. Η καρδιά μου σα να βαραίνει και δε θέλω αυτό να με νικά και δε θέλω να υπάρχει μέσα στο κείμενο μου σαν συναίσθημα αδούλευτο. Ανακαλώ λοιπόν τη μνήμη του ουρανού της Ελευσίνας, γεμάτου με Ψαρόνια πριν μια εβδομάδα, το σμήνος των πουλιών να συστέλλεται και να διαστέλλεται στον ουρανό σα μια τεράστια καρδιά που τρίζει. ]

Αυτό που ζούμε είναι το τέλος ενός πολιτισμού με ζωή μερικών εκατοντάδων χρόνων. Ενός πολιτισμού που δε μπορεί πλέον να βρει λύσεις στα προβλήματα που δημιουργεί. Που δεν πιστεύει όσα λέει. Που δεν πιστεύει τον εαυτό του. Που δεν πιστεύει. Ενός πολιτισμού που δεν έχει νόημα. Που ταύτισε το Νόημα με την Εξήγηση. Και την Εξήγηση με την περιγραφή ενός μηχανισμού. Και έθαψε κάτω από χιλιάδες εξηγήσεις το κενό πάνω στο οποίο περπατά, μετέωρος, ο άνθρωπος.

 

3. Το τυφλό σημείο

Καθοριστικό χαρακτηριστικό αυτού του πολιτισμού είναι ο ορθολογισμός του κόσμου. Αν δεν καταλάβουμε τι σημαίνει η απόλυτη ορθολόγιση του κόσμου δεν ξέρω πόσο μπορούμε να προχωρήσουμε. Αποτελεί βάση και πίστη του σύγχρονου κόσμου και έχει εδώ και καιρό συντριβεί. Το βασικό μας εργαλείο έχει φανεί ανεπαρκές και η εμμονή στην ορθολογικότητα κάνει τα πάντα όλο και περισσότερο παράλογα. Οτιδήποτε δεν χωρά στις ορθολογικές μας εξηγήσεις το λοιδορούμε, κάνουμε ότι δεν υπάρχει. Τα όρια του ορθού λόγου είναι οι στενοί τοίχοι στους οποίους τώρα χτυπάμε τα κεφάλια μας. Αυτή είναι η βάση που επιτρέπει να ποσοτικοποιείται η πραγματικότητα, που επικρατεί η αντίληψη του κόσμου ως μηχάνημα, που οι άνθρωποι είναι νουμεράκια και το περιβάλλον προς αξιοποίηση. Αυτό αναγκαστικά χώρισε με τρόπο ασυμβίβαστο το σώμα από τον νου, τον άνθρωπο από την φύση, την λογική από το συναίσθημα κ.τ.λ.

Η ανθρωπότητα την πάλεψε πολλές φορές να την καταφέρει αυτή την ευλογημένη την ορθολόγιση, αλλά καμμία άλλη προσπάθεια δε είχε καταφέρει αυτά που κατάφερε η Δυτική Ευρώπη. Πρέπει να δούμε όμως την πορεία των πραγμάτων σε μεγαλύτερο ιστορικό βάθος. Μιλάμε συνήθως για Νεωτερικότητα και Μοντερνισμό, μπορούμε όμως να πάμε να πάμε πιο πίσω από τους Νεύτωνα και Καρτέσιο οι οποίοι αποτελούν στο ισχύον αφήγημα σημεία εκκίνησης. Και πρέπει να πάμε μέχρι το σχίσμα μεταξύ της Ανατολικής και Δυτικής Χριστιανοσύνης (με το ίδιο θέμα πάλι, την ορθολογικότητα), να πάμε ακόμα στο τεράστιας σημασίας όνειρο του Χαλίφη Μα’αμούν με τον Αριστοτέλη και στην δημιουργία του “Οίκου της Σοφίας” της Βαγδάτης και την συνάντηση της σκέψης του Αβικένα, του Μαϊμονίδη, του Αβερόη με τους Λατίνους Θεολόγους. Να συνεχίσουμε στις αιρέσεις Χριστιανών Ανατολής και Δύσης, στις αναζητήσεις των συγγραφέων της Παλαιάς Διαθήκης (Ιώβ π.χ.) και στα ρεύματα της Αρχαίας Πέρσικης σκέψης επίσης…

Η πάλη του ανθρώπου να χωρέσει τον κόσμο μέσα στο μυαλό του δεν άρχισε ποτέ γιατί είναι συνώνυμη με την ανθρώπινη κατάσταση.

[Να πω ένα συγνώμη σε όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις αμέσως προηγούμενες αναφορές. Θα ήταν πιο άνετοι αν μιλούσα για τον Adorno, τον Foucault και τον Rancière, τον Milton Freedman ή τον Hegel και τον  Marx τέλος πάντων… Τι να κάνουμε όμως οι προυποθέσεις του οικοδομήματος στο οποίο κατοικούμε βρίσκονται εκεί, πιο πίσω, κι εμείς έχουμε τόσο διαβάλει το παρελθόν μας ώστε να φαντάζει πολύ μικρό. Μια πολύ εντυπωσιακή διάσταση αυτού του προβλήματος είναι η εργαλειακή χρήση, μέσω μιας αποθέωσης, της Αρχαίας Ελληνικής συμβολής.

Κοιτώντας το κείμενο με ενοχλεί γι' άλλη μια φορά, η τάση της σκέψης να σηκώνεται αφ' υψηλού για να δει τα πράγματα. Σα να χάνει το σώμα της, αλλά, γίνεται αλλιώς; Προτιμώ τις επιστολές από τα δοκίμια και δεν είναι τυχαίο πως σε όλη την αρχαία και προ-νεωτερική παράδοση οι επιστολές και οι αφηγήσεις είναι πολύ διαδεδομένο μέσο διατύπωσης απόψεων και πεποιθήσεων. Μετά ο άνθρωπος έγινε ένας εγκέφαλος με πόδια και η σκέψη θεωρήθηκε η ουσιαστική του εκδήλωση. Γι' αυτό έχει νόημα να πω π.χ. πως τώρα που γράφω είναι ίσως η πιο κρύα μέρα του 2010. Να πω πως όλη αυτή την περίοδο κάνει μέρες φωτεινές κι από το μπαλκόνι μου όταν γράφω συχνά σταματώ και βγαίνω έξω να κοιτάξω τον ουρανό.]

 

4.Το Όριο

Tην οργή που αισθάνομαι από μικρός για την σύγχρονη μηχανιστική ερμηνεία του κόσμου και του είναι την μετριάζει πλέον αυτή η αίσθηση του τέλους που πλησιάζει. Αισθάνομαι μια τρυφερότητα για τις κατακτήσεις και τα ελαττώματα του. Εντούτοις ακόμα κι έτσι δεν αλλάζει το γεγονός πως, για να το πούμε εμφατικά, αυτός είναι ο εχθρός μου. Και για να το πάμε ακόμα πιο μακριά, δεν υποστηρίζω πως κάποια άλλη εποχή ήταν τέλεια… Αντίθετα σε όσους υποστηρίζουν πως κάποια εποχή ήταν η σωστή (το θέμα έχει παγκοσμίως παραλλαγές αλλά τα δικά μας φανταστικά καταφύγια είναι συνήθως η Ελληνική Αρχαιότητα και το Βυζάντιο).

Καμμία εποχή δεν υπήρξε τέλεια, ούτε καν υποφερτή, για την ανθρωπότητα.
Όμως η έπαρση του ανθρωπισμού και οι ανοησίες που έχει προβάλει σε οποιαδήποτε άλλη πολιτισμική εκδήλωση της ανθρωπότητας πέφτουν τώρα πάνω του. Θα αναγκαστούμε με σεβασμό να ξαναδούμε πράγματα που πριν αγνοούσαμε πεισματικά (-υποκριτικά).

Φτάσαμε ως εδώ όμως. Κι αυτό δεν είναι λίγο. Κι αν είναι αυτός ο πολιτισμός σημαντικός είναι και γιατί επαναδιατυπώνει με τρόπο βαθύ και ειλικρινή τα όρια του ορθού λόγου, την αποτυχία του να ορίσει την “πραγματικότητα”. Είναι σημαντικός γιατί έχει τα εργαλεία να αναθεωρήσει τον εαυτό του σε σημείο άρνησης. Το έχει κάνει εδώ και καιρό με πολλούς τρόπους.

Με το θεώρημα της Μη-Πληρότητας των Μαθηματικών και την Κβαντομηχανική, με την Ψυχανάλυση, με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (Auswitch), , με το Νέο Μυθιστόρημα κ. α…

Κάποιες από τις επιλογές που έγιναν και έδωσαν εκπληκτικά αποτελέσματα, μιαν αίσθηση μέθης, έναν ίλιγγο ελευθερίας, τώρα αρχίζουν να μας κατατρώγουν. Πρέπει τώρα, έτσι φαίνεται, όλα να γίνουν κομμάτια για να τα ξαναβάλουμε στην σειρά με άλλες αρχές. Σα τουβλάκια Lego, τα συντρίμμια της εμπειρίας μας θα μαζευτούν στην γωνία μέχρι να μπορέσουμε να ξαναφανταστούμε, να ξαναβρούμε τα πράγματα. Τώρα ζούμε την κεκτημένη ταχύτητα του κόσμου που χτίσαμε. Σαν τρελό φορτηγό με επιχειρηματίες, οικονομολόγους, επιστήμονες, και άλλους άπληστους κι ασυλλόγιστους στο τιμόνι. Μοιάζει η ανθρωπότητα να θέλει να οδηγήσει κάποια πειράματα της στα όρια τους, για να πειστεί. Σαν τους εραστές που ακόμα κι όταν έχουν χάσει την πίστη στους όρκους τους συνεχίζουν μέχρι την απόλυτη έκπτωση της αγάπης, μέχρι το απόλυτο ξόδεμα του πόθου. Μόνο οι στάχτες θα μας πείσουν.

 

5. Και τώρα;

 

Τι κάνουμε λοιπόν απέναντι σ’ αυτόν τον παραλογισμό; Απέναντι σε μιαν κλιμακούμενη έκπτωση που κατατρώει τα πάντα; Από την μία σίγουρα θα υπάρχουν απαντήσεις αντανακλαστικές, κοινωνικές. Κι αυτό το κομμάτι της μετάβασης θα γίνει με όρους σύγκρουσης. Ηρωισμού αλλά κι απελπισίας. Όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Κι αυτό διότι ολοκληρωμένες απαντήσεις θα είναι, πριν απ’ όλα, προσωπικές, θα έχουν προσωπική διάσταση. Η εμβέλεια τους θα φαίνεται μικρή κι αμελητέα. Και γι’ αυτό θα μπορούν να διορθώνουν τα κενά που έχουν οι “ιδέες”, να περνούν μέσα από τα κενά των “θεωριών” και των “εννοιών” για να τα καλύψουν και να τα αποκαλύψουν. Γι’ αυτό και η σημασία τους είναι καθοριστική. Είμαστε, όλοι, τα εργαστήρια του Μέλλοντος κάποιων άλλων. Σιωπηλοί κι ασήμαντοι οι Λόγοι που μας κινούν θα είναι οι προαπαιτούμενες απόπειρες απάντησης. Κι αυτό συμβαίνει επειδή τα ερωτήματα που τίθενται είναι οντολογικά. Πρέπει να πούμε με σαφήνεια στον καθρέφτη σε ποιον Θεό πιστεύουμε.  Πρέπει να αποφασίσουμε πώς θέλουμε να ζήσουμε και να πεθάνουμε. Κι αυτά τα ερωτήματα θα τα απαντήσουμε τις στιγμές που κουρασμένοι απ’ όλα δε θα σταματήσουμε να προσπαθούμε, τις στιγμές που ακόμα κι αν η αγάπη μας έχει στερέψει εμείς θα βρούμε κι άλλη που δε ξέραμε πως έχουμε, τις στιγμές που θα αντέξουμε στο όνομα αυτών που πιστεύουμε, όχι στο όνομα της “πραγματικότητας” ή της συναίνεσης (αριστερής και δεξιάς ομοίως…).

Ζούμε ιστορικές στιγμές. Τις ζούμε μαζί. Και είναι τέτοια η έκταση της γύμνιας που δε μπορούμε πλέον να πούμε πως είμαστε απογοητευμένοι. Τι μας γοήτευσε ώστε να υπάρξει ματαίωση πλέον; Το ψέμμα έχει πάψει να παριστάνει κάτι άλλο από αυτό που είναι. Ήρθε λοιπόν ο καιρός να πάρουμε θέση όχι με βάση το τι γίνεται γύρω μας αλλά με γνώμονα το τι πιστεύουμε, το τι πρεσβεύουμε, το τι θέλουμε σ’ αυτό τον κόσμο που θρυμματίζεται εορταστικά σε όλο μεγαλύτερες ταχύτητες. Είμαστε αναγκασμένοι να ονειρευτούμε. Είμαστε καταδικασμένοι να επιθυμήσουμε.

[Τέλος 1ου μέρους]

 

* http://stinathina.wordpress.com, http://alexandrosmistriotis.wordpress.com/

 

ΠΗΓΗ: 12-12-2010, http://stinathina.wordpress.com/%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%AE-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%AE-1/

Ολιγωρία ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ

 

Του Σταύρου Λυγερού

 

Η πληρωμή του κατοχικού δανείου και οι γερμανικές αποζημιώσεις επανήλθαν στην επικαιρότητα με αφορμή απάντηση του υπουργού Δικαιοσύνης σε σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση. Οι διεκδικήσεις έπρεπε να προωθούνται ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των ελληνογερμανικών σχέσεων. Είναι εγκληματικό λάθος οι ελληνικές κυβερνήσεις να τις βάζουν στο ράφι και να τις κατεβάζουν όποτε προκύπτουν τριβές με το Βερολίνο.

Για το νομικό έρεισμα των ελληνικών διεκδικήσεων ζητήσαμε την άποψη του προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, καθηγητή Στέλιου Περράκη. Σχετικά με το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο (1942-43) μας είπε: «Αποτελεί αυτοτελές πρόβλημα από τις αποζημιώσεις. Εφόσον η Γερμανία αρνείται να επιστρέψει το δάνειο που συνομολογήθηκε με ειδική συμφωνία, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να προσφύγει σε διεθνή δικαιοδοτική διαδικασία. Η εν λόγω διεκδίκηση έχει ισχυρή νομική βάση».

Σχετικά με τις αποζημιώσεις μας είπε: «Μετά την ενοποίηση της Γερμανίας και την υπογραφή Συνθήκης (διευθέτησης) Ειρήνης (2+4), όπως προέβλεπε η Συνθήκη του Λονδίνου του 1953 για τον διακανονισμό των επανορθώσεων, η Ελλάδα όφειλε για λόγους ηθικής/πολιτικής/νομικής τάξης να διεκδικήσει αποζημιώσεις για τα θύματα των εγκλημάτων πολέμου και κατά της ανθρωπότητας, που τέλεσαν οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Η ρηματική διακοίνωση του 1995, όμως, δεν είχε συνέχεια. Η απάντηση στη γερμανική άρνηση έπρεπε να είναι η προσφυγή σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα για να αναγνωριστεί η διεθνής ευθύνη της Γερμανίας και η υποχρέωση καταβολής επανορθώσεων. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν έγινε. Για τις “επανορθώσεις” κινητοποιήθηκαν πολίτες.

Ο δικηγόρος Γιάννης Σταμούλης έθεσε το ζήτημα ενώπιον εθνικών και διεθνών δικαστηρίων για λογαριασμό των θυμάτων του Διστόμου, των Καλαβρύτων, κλπ. (3.000 περίπου αγωγές). Η διελκυστίνδα με το γερμανικό Δημόσιο κατέληξε στην περίφημη απόφαση 11/2000 του Αρείου Πάγου, που δικαίωνε τους προσφεύγοντες. Η απόφαση αυτή, η οποία δεν επιβεβαιώθηκε από την 6/2002 απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, δεν εκτελέστηκε ποτέ, λόγω άρνησης της ελληνικής κυβέρνησης. Επειτα από προσφυγή του Σταμούλη, το Εφετείο Φλωρεντίας, υλοποιώντας την απόφαση ελληνικού δικαστηρίου για το Δίστομο, διέταξε την κατάσχεση ακινήτου γερμανικών συμφερόντων. Η Γερμανία προσέφυγε κατά της Ιταλίας στο Διεθνές Δικαστήριο, εγκαλώντας την ότι τα δικαστήριά της δεν σέβονταν την ετεροδικία. Λόγοι έννομου συμφέροντος και ηθικής τάξης επιβάλλουν την παρέμβαση της Ελλάδας στην εν εξελίξει διαδικασία».

Η Γερμανία εξαίρεσε την Ελλάδα από την πληρωμή αποζημιώσεων, επειδή τη διευκόλυνε η ολιγωρία των ελληνικών κυβερνήσεων. Έχει επικαλεσθεί ακόμα και τα κοινοτικά κονδύλια που εισέπραξε η Ελλάδα! Τα κοινοτικά κονδύλια, όμως, είναι άσχετα με τις αποζημιώσεις. Γι’ αυτό τα παίρνει π.χ. και η Πορτογαλία, που δεν υπέστη γερμανική κατοχή. Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν έχει παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις της, η παρούσα κυβέρνηση οφείλει να τις προωθήσει νομικά αμέσως. Διαφορετικά, θα έχει διαπράξει διά παραλείψεως έγκλημα, που ισοδυναμεί με απώλεια πολλών δεκάδων δισ. ευρώ.

 

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 07-12-10, http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_07/12/2010_1293452      

Οι Δον Κορλεόνε της παγκόσμιας διακυβέρνησης

 

Του Δημήτρη Καζάκη*

 

Παρέλαση υψηλών προσωπικοτήτων της διεθνούς επιτήρησης και κηδεμονίας στην Αθήνα. Ο ίδιος ο πρόεδρος του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος – Καν ήλθε και απήλθε, αφού μίλησε στους υποτακτικούς του στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής και συναντήθηκε με τους βασικούς στυλοβάτες του πολιτικού συστήματος της κατοχής, τον πρωθυπουργό, τον πρόεδρο της Ν.Δ. και τον πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αναμένονται εντός της εβδομάδας και οι επίτροποι Ρεν και Χαν με ανάλογη αποστολή.

Τι γυρεύουν όλοι αυτοί στη χώρα; Γιατί τους έπιασε ο καημός και η πρεμούρα να έρθουν αυτήν ακριβώς την περίοδο; Ο λόγος είναι απλός: βρισκόμαστε μπροστά στην πιο δύσκολη φάση της θεσμοθετημένης κατοχής. Το μνημόνιο μπορεί να έχει αποτύχει στους διακηρυγμένους στόχους του, αλλά έχει πετύχει στην κρυφή του επιδίωξη, δηλαδή να φέρει τη μεγάλη πλειονότητα σε κατάσταση απόγνωσης.

Ήρθε λοιπόν η ώρα των «διαρθρωτικών αλλαγών», των μεγάλων «μεταρρυθμίσεων» με τις οποίες θα ξεπουληθεί ό,τι υπάρχει και δεν υπάρχει σ’ αυτήν τη χώρα, θα ιδιωτικοποιηθεί ολοκληρωτικά το κράτος και θα μετατραπεί ανοιχτά σε όργανο καταστολής και επιβολής της κατοχής. Έτσι θεωρούν οι μεγάλοι μας «εταίροι» ότι μπορούν να επιβάλουν στη χώρα και στον λαό της μια διαδικασία χρεοκοπίας εσαεί, επ’ αόριστον, υπό καθεστώς επιμήκυνσης, αναδιάρθρωσης, ανάταξης ή «χρονικής αναπροσαρμογής» του χρέους.

Σκέφτηκε κανείς ποιοι είναι αυτοί οι κύριοι, όπως π.χ. ο Στρος – Καν, ο Μπαρόζο, ο Τρισέ και οι όμοιοί τους, οι οποίοι απαρτίζουν τα διεθνή διευθυντήρια της «παγκόσμιας διακυβέρνησης» που τόσο λατρεύει ο κ. πρωθυπουργός; Ποιοι είναι αυτοί που αντιμετωπίζουν ολόκληρους λαούς με τέτοια περιφρόνηση; Από πού κρατά η σκούφια τού κ. Στρος Καν, ο οποίος, όταν τον ρώτησαν τι θα γίνει με την ελληνική νεολαία τώρα που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα της, απάντησε με χαρακτηριστική αναλγησία:

«Το ενδεχόμενο να φύγει η νεολαία είναι ένα ζήτημα που αναπτύσσεται σε πολλές χώρες. Είναι σημαντικό να τους δημιουργήσεις κίνητρα, γιατί, όταν επιστρέψουν στη χώρα τους, θα έχουν αποκτήσει εμπειρία. Κατανοώ την απελπισία τους που μπορεί να αποφασίσουν να φύγουν για το εξωτερικό. Καλώς, όταν αποκατασταθεί η ομαλότητα και υπάρξει ανάπτυξη, θα επανέλθουν» ήταν η απάντηση του επικεφαλής του ΔΝΤ. Με άλλα λόγια, είναι καλό και χρήσιμο που η απελπισία οδηγεί τους νέους μακριά από τη χώρα τους. Έτσι κερδίζουν σε εμπειρίες και γίνονται πολίτες του κόσμου.

 

Ο σκανδαλιάρης Ντομινίκ

 

Ποιος είναι όμως αυτός ο κύριος που μιλά έτσι για τη νεολαία και τις αγωνίες της; Ο Ντομινίκ Στρος – Καν αναδείχθηκε πρώτη φορά όταν το 1981 τέθηκε επικεφαλής του Κέντρου Μελετών και Έρευνας Αποταμιεύσεων του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας, που ήταν ένα ίδρυμα κρατικά χρηματοδοτούμενο από την κυβέρνηση της Γαλλίας. Εκεί συνδέθηκε με το μεγάλο αφεντικό της ιδιωτικής ασφάλισης στη Γαλλία, τον Ντένις Κέσλερ, ο οποίος τον εισήγαγε για πρώτη φορά στον μυστικό κόσμο της γαλλικής ελίτ των μεγάλων επιχειρήσεων. Μαζί του οργάνωσε μια από τις πρώτες επιθέσεις στην κοινωνική ασφάλιση της Γαλλίας και ήταν από τους πρώτους που μίλησαν για την ανάγκη κατάργησής της.

Η στάση του αυτή εκτιμήθηκε ιδιαίτερα στους κύκλους των ισχυρών επιχειρηματιών και πολιτικών της Γαλλίας και έτσι σύντομα αναρριχήθηκε στην πολιτική για να γίνει υφυπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου το 1991 επιλεγμένος από τον ίδιο τον Φρανσουά Μιτεράν. Τη θέση κράτησε έως το 1993 και έφυγε με καλά εδραιωμένη τη φήμη του στους βιομηχανικούς και άλλους επιχειρηματικούς κολοσσούς ως ο «δικός τους άνθρωπος» στο σοσιαλιστικό κόμμα και τις κυβερνήσεις του.

Προσπαθώντας να εξαργυρώσει τη φήμη του αλλά και τις πολύ στενές διασυνδέσεις του με τις κορυφές των επιχειρήσεων και της πολιτικής, στήνει το 1994 μαζί με τον Ρεϊμόντ Λεβί, αφεντικό της Renault, τον Κύκλο της Βιομηχανίας. Πρόκειται για μια εταιρεία λόμπι με έδρα τις Βρυξέλλες και βασικό αντικείμενο την προώθηση των συμφερόντων των γαλλικών πολυεθνικών στα όργανα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Πρακτορεύει τα συμφέροντα των μεγαλύτερων ονομάτων της βιομηχανίας και του εμπορίου στη Γαλλία.

Όπως ήταν φυσικό, η υπηρεσία του αυτή δεν πήγε χαμένη, και το 1997, στην κυβέρνηση του Λιονέλ Ζοσπέν, ορίζεται υπουργός Οικονομικών. Το πρώτο πράγμα που απασχόλησε τον Στρος – Καν ήταν το ξεπούλημα του δημόσιου τομέα της Γαλλίας. Εγκαινιάζει ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων στην ιστορία της Γαλλίας, ενισχύοντας ξεδιάντροπα τα πιο μεγάλα ιδιωτικά μονοπώλια της χώρας.

 

«Η μεγαλύτερη έρευνα απάτης»

 

Ήταν τόσο ανοιχτοχέρης προς τους μεγαλοεπιχειρηματίες, ώστε ο Ερνστ-Αντουάν Σελιέρ, πρόεδρος τότε της μεγαλύτερης εργοδοτικής οργάνωσης στη Γαλλία, της MEDEF, είχε πει για τον Στρος – Καν τον Ιούλιο του 1998: «Μπορεί ο υπουργός των Οικονομικών μας να μην είναι ο ιδανικότερος του κόσμου, αλλά σίγουρα κάνει ό,τι του είναι δυνατόν για να μη δημιουργήσει προβλήματα στους επιχειρηματίες».

Όπως συμβαίνει πάντα με τέτοιους τύπους, το όνομά του συνδέεται με ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά σκάνδαλα στην ιστορία της Γαλλίας. Πρόκειται για το σκάνδαλο της γαλλικής πολυεθνικής Elf Aquitaine, η οποία χρηματοδοτούσε αδρά το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας, αλλά και πολιτικούς άλλων χωρών, όπως στη Γερμανία. Η έρευνα για το σκάνδαλο αυτό χαρακτηρίστηκε από την «Guardian» (12.11.2007) ως η «μεγαλύτερη έρευνα απάτης στην Ευρώπη από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου… Η Elf είχε μετατραπεί σε ιδιωτική τράπεζα για αξιωματούχους που ξόδευαν 200 εκατ. λίρες σε πολιτικές εκδουλεύσεις, ερωμένες, υψηλή τέχνη, βίλες και διαμερίσματα».

Στο σκάνδαλο αυτό φιγουράριζαν πολλά κυβερνητικά στελέχη, μαζί τους και ο κ. Στρος – Καν, ο οποίος είχε αφήσει όνομα για την ιδιαίτερη αδυναμία του στο γυναικείο φύλο και τις απολαύσεις της ζωής.

Όπως ήταν φυσικό, κανένας πολιτικός δεν βρέθηκε ένοχος, αν και η έρευνα αποκάλυψε μίζες εκατομμυρίων. Παρά την επίσημη αθώωσή του, το σκάνδαλο αυτό θα συνεχίσει να κυνηγά τον Στρος – Καν μέχρι τη στιγμή που θα επιλεγεί να γίνει διευθύνων σύμβουλος του ΔΝΤ το 2007. Η υπηρεσία σε τέτοιους οργανισμούς επιτρέπει σε τύπους σαν τον Στρος – Καν αφενός να γλιτώνουν από τα δύσκολα και αφετέρου να μη δίνουν λογαριασμό για τα πάθη και τις εξαρτήσεις τους.

Έτσι, μπορεί ελεύθερα να υπηρετεί τα συμφέροντα που υπηρετούσε πάντα και να ασκείται στα βίτσια του, κυρίως στο κυνήγι του πλούτου και του ωραίου φύλου, δίχως να νοιάζεται για το αν θα κληθεί κάποτε να δώσει λογαριασμό. Οι οργανισμοί σαν το ΔΝΤ εξασφαλίζουν πλήρη ασυλία για τους ανώτατους αξιωματούχους τους.

 

Ο Μανουέλ των αγορών γκρέμισε την Πορτογαλιά

 

Μήπως όμως είναι καλύτερος ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο; Αυτός ο κύριος εξασφάλισε την τωρινή του θέση οδηγώντας τη χώρα του στη μεγαλύτερη και βαθύτερη κρίση στην ιστορία της, η οποία σήμερα την οδηγεί στη χρεοκοπία. Ο Μπαρόζο έγινε πρωθυπουργός της Πορτογαλίας στις 6 Απριλίου 2002. Ως πρωθυπουργός δήλωσε ότι πάνω απ’ όλα προέχει η μείωση του κρατικού ελλείμματος, για το οποίο, όπως πάντα, ευθύνεται η διαφθορά όχι της πολιτικής και οικονομικής ολιγαρχίας, αλλά των δημοσίων υπαλλήλων και της κοινωνίας.

«Ποτέ άλλοτε από την εποχή της ίδρυσης της Πορτογαλίας τον 12ο αιώνα δεν είχε τεθεί στο κέντρο της προσοχής σε τέτοιο βαθμό το έλλειμμα και η ανάγκη περιορισμού της κρατικής σπατάλης. Επιτέλους απαλλασσόμαστε από την ιδέα ότι το κράτος είναι πιο σημαντικό από την ιδιωτική πρωτοβουλία» δήλωνε ο Μπαρόζο το 2004.

 

Τους χρεοκόπισε!

 

Και το «Economist» (25.5.2004), εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη των διεθνών αγορών, έγραφε διθυραμβικά: «Στα δυο χρόνια της διακυβέρνησής του, ο κ. Ντουράο Μπαρόζο έχει διακηρύξει δυο “μεγάλες νίκες” στην πάλη του για υγιή δημοσιονομικά. Το 2002 περιέκοψε το έλλειμμα του προϋπολογισμού που κληρονόμησε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις από το 4,4% στο 2,7% του ΑΕΠ, μόνο μέσα σε οκτώ μήνες. “Αμφιβάλλω αν κάποια άλλη χώρα στην Ευρώπη θα μπορούσε να πετύχει κάτι τέτοιο” υπερηφανεύεται. Τον περασμένο χρόνο κράτησε το έλλειμμα μόλις στο 2,8%. Πιστεύει επίσης ότι έχει εισαγάγει περισσότερες μεταρρυθμίσεις από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης με πιο υγιείς οικονομίες».

Όλα αυτά φυσικά συνοδεύονταν από μια άγρια περικοπή μισθών και λαϊκών εισοδημάτων, δραστικές περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων και ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων στην Ε.Ε. Κι όλα αυτά για να τηρηθεί αυστηρά το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της ευρωζώνης. Σας θυμίζει τίποτε;

Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Η πορτογαλική οικονομία να βυθιστεί σε μια ύφεση, από την οποία δεν έχει βγει ακόμη, ενώ σήμερα την οδηγεί στη χρεοκοπία και τον μηχανισμό στήριξης.

Η επίσημη ανεργία από το 4,1% το 2002 εκτινάχθηκε στο 6,4% το 2004, για να φτάσει σήμερα να είναι γύρω στο 10%. Η φτώχεια από το 13% του πληθυσμού έφτασε σε τρία χρόνια στο 18%, ενώ σήμερα υπερβαίνει το 20%.

Ακόμη και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας από 78% της Ε.Ε. των 27 το 2000 βυθίστηκε στο 75% το 2004, επίπεδο στο οποίο παραμένει μέχρι και σήμερα. Αλλά και η μείωση των κρατικών ελλειμμάτων αποδείχτηκε ότι ήταν υπόθεση εντελώς προσωρινή, παρά την άγρια λιτότητα, και προϊόν μαγειρέματος στοιχείων. Όταν το 2005 ανατράπηκε η κυβέρνηση του κ. Μπαρόζο και αναδείχθηκε νέα, αποκαλύφθηκε ότι το κρατικό έλλειμμα, αντί να μειωθεί, είχε εκτιναχθεί σε πάνω από 6% του ΑΕΠ.

Η κοινωνικά ανάλγητη και καταστροφική πολιτική του Μπαρόζο για να στηριχθεί το «ισχυρό» ευρώ οδήγησε πολύ γρήγορα στην πολιτική κατάρρευση της κυβέρνησής του.

 

Τον έσωσε ο Μπούς…

 

Όμως, πριν συμβεί αυτό, ο εν λόγω κύριος φρόντισε να εξασφαλίσει την υποστήριξη των ΗΠΑ και να εκλεγεί πρόεδρος της Κομισιόν το 2004 εγκαταλείποντας την πρωθυπουργία της χώρας του. Βλέπετε, είχε πρωτοστατήσει στη «συμμαχία των προθύμων» του Τζορτζ Μπους και, παρά την άγρια λιτότητα, βρήκε τα αναγκαία κονδύλια για να στείλει στρατό στο Ιράκ.

Φυσικά η κυβέρνηση του κ. Μπαρόζο, όπως συμβαίνει πάντα με τέτοιου είδους κυβερνήσεις, πνίγηκε στα σκάνδαλα. Το χειρότερο όμως απ’ όλα, που ακόμη και σήμερα κατατρέχει τον εν λόγω κύριο, είναι το σκάνδαλο παιδεραστίας το 2004 σε ένα κρατικό ίδρυμα της Λισσαβώνας. Την εποχή που δραπέτευσε ο Μπαρόζο στην προεδρία της Κομισιόν, ο πορτογαλικός Τύπος έβριθε από ιστορίες που συνέδεαν πολιτικά και κυβερνητικά στελέχη του κόμματός του, αλλά και τον ίδιο, με ένα τεράστιο κύκλωμα παιδεραστίας, που είχε μετατρέψει τα κρατικά ιδρύματα και γενικά την Πορτογαλία σε παράδεισο αυτού του είδους. Ο κύριος αυτός δεν λογοδότησε ποτέ για όλα αυτά.

 

Ο κύριος Τρισέ

 

Μήπως είναι καλύτερος ο κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας; Ο εν λόγω κύριος είναι γέννημα θρέμμα της γαλλικής δημόσιας διοίκησης, ανώτερος δημόσιος υπάλληλος από κούνια. Το 1987 έγινε μέλος – υπό αδιευκρίνιστες και περίεργες συνθήκες για ένα ανώτερο στέλεχος της γαλλικής δημόσιας διοίκησης – μιας από τις πιο ισχυρές οργανώσεις στον κόσμο των διεθνών χρηματαγορών, της Ομάδας των Τριάντα (Group of Thirty) με έδρα την Ουάσιγκτον.

Η οργάνωση αυτή εμφανίζεται ως ιδιωτικό ίδρυμα, «δεξαμενή σκέψης», που υποστηρίζεται από τα πιο ισχυρά ιδιωτικά και κρατικά πιστωτικά ιδρύματα του κόσμου. Σ’ αυτήν ανήκουν οι περισσότεροι από τους διατελέσαντες υπουργούς Οικονομικών των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου και του τωρινού, ακαδημαϊκοί και τραπεζίτες. Η οργάνωση αυτή θεωρείται στον χώρο των κεφαλαιαγορών πολύ πιο ισχυρή από τις γνωστές της Τριμερούς Επιτροπής και της λέσχης Μπίλντερμπεργκ. Είναι αυτή που κατά κύριο λόγο προώθησε το άνοιγμα των χρηματοπιστωτικών αγορών που οδήγησε στη σημερινή παγκόσμια κρίση και στο κραχ του 2008. Όπως ήταν φυσικό, η συμμετοχή του κ. Τρισέ σ’ αυτήν την οργάνωση τού άνοιξε τις πόρτες για να αναδειχθεί σε διοικητή της κεντρικής τράπεζας της Γαλλίας το 1993 και αργότερα το 2003 να διαδεχθεί τον Βιμ Ντούιζενμπεργκ στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όμως το γεγονός που σφράγισε την καριέρα του κ. Τρισέ είναι η εμπλοκή του στο σκάνδαλο της γαλλικής κρατικής τράπεζας Credit Lyonnais, το οποίο δικαίως ονομάστηκε ως ένα από τα μεγαλύτερα τραπεζικά σκάνδαλα στη γαλλική ιστορία, αλλά και διεθνώς.

 

Ξέπλυμα χρήματος

 

Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα ξεπλύματος χρήματος, αλλά και διεθνών δοσοληψιών με ύποπτα επιχειρηματικά κυκλώματα, ακόμη και με το οργανωμένο έγκλημα. Το σκάνδαλο ξέσπασε ενόσω ο Τρισέ ήταν διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας και εν γνώσει του. Κατηγορήθηκε για συγκάλυψη και συμμετοχή, αλλά αθωώθηκε τον Ιούνιο του 2003 λόγω έλλειψης στοιχείων.

Τα στοιχεία είχαν καεί σε πυρκαγιά που κατέκαψε το αρχηγείο της Credit Lyonnais το 1998 στο Παρίσι. Η γαλλική κυβέρνηση, προκειμένου να χαθούν μια για πάντα τα ίχνη του σκανδάλου που οδηγούσαν σε πολιτικούς και στελέχη της δημόσιας διοίκησης, σαν τον Τρισέ, διασώζουν την τράπεζα με 31 δισ. ευρώ και την ιδιωτικοποιούν. Έτσι κανείς δεν βρήκε ποτέ τίποτε για να ενοχοποιήσει κάποιον υψηλά ιστάμενο γι’ αυτό το σκάνδαλο, ενώ ο Τρισέ εξασφάλισε τη δική του ασυλία πηγαίνοντας στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να συνεχίσει το θεάρεστο έργο του. Αυτά είναι τα κεντρικά πρόσωπα του διεθνούς μηχανισμού που έχει στηθεί για να βοηθήσει, υποτίθεται, τη χώρα. Αυτοί είναι που τολμάνε να μιλούν για διαφθορά και αναξιοπιστία της Ελλάδας. Πρόκειται για τους Δον Κορλεόνε της «παγκόσμιας διακυβέρνησης» των διεθνών αγορών, όπου διακαώς θέλει να ενταχθεί και ο σημερινός πρωθυπουργός της χώρας.

Μπροστά τους οι αληθινοί Δον Κορλεόνε της μαφίας δεν είναι παρά ερασιτέχνες του είδους.

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι οικονομολόγος – αναλυτής

 

ΠΗΓΗ: (ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ “Π” ΣΤΙΣ 09-12-10), http://www.topontiki.gr/article/12229.