Το αρκτικόλεξο «ΡΙGS» (ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ) και οι γενοκτονίες

 

Του Ευγένιου Τριβιζά*

 

O χαρακτηρισμός των Ελλήνων ως απατεώνων, προδοτών και άλλων τινών δεν είναι παρά μία ακόμα περίπτωση του κοινωνιολογικού φαινομένου της επικλήσεως αρνητικών εθνικών στερεοτύπων σε περιπτώσεις κρίσεων. Αντί να κρίνονται και να κατακρίνονται αποφάσεις ή ενέργειες συγκεκριμένων ατόμων, στιγματίζεται συλλήβδην έναs ολόκληρoς λαός. Το πιο επικίνδυνο στερεότυπο είναι η αμφισβήτηση της ανθρώπινης φύσης φυλών και εθνών….

Το αρκτικόλεξο «ΡΙGS»[i] (ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ), το οποίο χρησιμοποιούν Δυτικοευρωπαίοι και Αγγλοσάξονες επενδυτές και σχολιαστές, ως συνοπτικό τρόπο αναφοράς στους λαούς της Νότιας Ευρώπης και τις οικονομίες τους, δεν είναι μόνο μια κακόγουστη προσβολή. Είναι… μια σύγχρονη εκδοχή του ιστορικού φαινομένου της αμφισβήτησης της ανθρώπινης φύσης του συνανθρώπου, της διαδικασίας κατά την οποία μέλη μιας εθνικής ομάδας υποβιβάζουν τα μέλη μιας άλλης στο επίπεδο των ζώων, μεταδίδοντας έμμεσα το μήνυμα ότι είναι άξια να τύχουν παρόμοια με αυτά μεταχείρισης.

Αν και ορισμένα έντυπα, όπως οι «Financial Τimes», και τράπεζες, όπως η Βarclays, κατόπιν καταγγελιών, όπως εκείνη του Πορτογάλου υπουργού Οικονομικών, απαγόρευσαν τη χρήση του, ο όρος κινδυνεύει να καθιερωθεί. Όσοι εξακολουθούν να τον χρησιμοποιούν δεν αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα μιας τέτοιας πρακτικής. Λησμονούν ότι παρόμοιες μειωτικές εκφράσεις είχαν χρησιμοποιηθεί συστηματικά κατά το παρελθόν για να απευαισθητοποιήσουν την κοινή γνώμη, να αναστείλουν τυχόν ενδοιασμούς, να απενεργοποιήσουν τη συναισθηματική ταύτιση και να διευκολύνουν διωγμούς, σφαγές, ακόμα και γενοκτονίες.

Της γενοκτονίας της Ρουάντας για παράδειγμα είχε προηγηθεί μια κυβερνητικά συντονισμένη εκστρατεία λεκτικής «αποκτήνωσης» των θυμάτων και κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Πόλεμου η ιαπωνική προπαγάνδα είχε χρησιμοποιήσει την ίδια μέθοδο εναντίον των Αμερικανών. Η πιο ακραία, βέβαια περίπτωση, ήταν εκείνη του Τρίτου Ράιχ. Ένα από τα σκευάσματα που χρησιμοποιήθηκαν για τη γενοκτονία των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, ήταν το παρασιτοκτόνο Ζyclon Β. Πολύ πριν, όμως, οι κρατούμενοι εξοντωθούν με παρασιτοκτόνα, είχε προηγηθεί η απομείωση της ανθρώπινης φύσης τους από τον ναζιστικό μηχανισμό προπαγάνδας.

Εκφράσεις όπως «αρουραίοι», «μολυσματικά ζωύφια» είχαν χρησιμοποιηθεί συστηματικά για τον χαρακτηρισμό τους. Και φυσικά όταν εκλαμβάνεις τους αντιπάλους σου όχι ως ανθρώπους αλλά ως κτήνη ή παράσιτα, δεν έχεις και πολλούς ενδοιασμούς για να τους εξοντώσεις προκειμένου να ανακυκλώσεις τις τρίχες ή το λίπος τους. Η λεκτική «αποκτηνωτική» βία αποτελεί συχνά τον προθάλαμο πραγματικής και όχι μόνο στη διεθνή σκηνή.

Σε έρευνά μου για τα εγκλήματα του όχλου είχα κάνει διάκριση μεταξύ δύο κατηγοριών υβριστικών εκφράσεων, εκείνων οι οποίοι αρνούνται τον ανδρισμό του αντιπάλου και εκείνων οι οποίοι αρνούνται την ανθρώπινη φύση του και είχα διαπιστώσει ότι η πρώτη ανοίγει τον δρόμο σε ριτουαλιστική και η δεύτερη σε πραγματική βία. Οι τραγικές συνέπειες της λεκτικής «αποκτήνωσης» είναι ο λόγος για τον οποίο οι ανθρωπολόγοι Μontagu και Μatson θεωρούν ότι οι διαδικασίες άρνησης της ανθρώπινης υπόστασης συνανθρώπων είναι «ο πέμπτος καβαλάρης της Αποκαλύψεως» . Θα ήταν υπερβολικό, βέβαια, να ισχυριστεί κανείς ότι οι χρήστες του όρου «ΡΙGS» προετοιμάζουν το έδαφος για την οικονομική κατακρεούργηση των άσωτων «γουρουνιών» του Νότου.

Είναι όμως απορίας άξιο το ότι πολιτισμένοι άνθρωποι φτάνουν στο σημείο να διαδίδουν μειωτικές εκφράσεις που τόσα δεινά έχουν προκαλέσει κατά το παρελθόν. Όταν δεν αντιμετωπίζουμε τους άλλους ως άτομα, αλλά ως εκπροσώπους στερεοτύπων, όταν μία εθνότητα θεωρείται ότι ενσαρκώνει το έντιμο και το ηθικό και ο αντίπαλος το δόλιο και το ανήθικο, τότε ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για κάθε λογής βαρβαρότητα. Ούτε οι Νότιοι είναι «γουρούνια», ούτε οι Έλληνες είναι εκ γενετής απατεώνες, ούτε οι Γερμανοί επιρρεπείς σε γενοκτονίες.

Το καλό και το κακό ενυπάρχει στον καθένα και το δεύτερο μπορεί εύκολα να πυροδοτηθεί από λεκτικές κοινωνικές διαδράσεις. Ας ελπίσουμε ότι ο «πέμπτος καβαλάρης της Αποκαλύψεως», προτού συνεχίσει τη νέα του επέλαση, θα σκοντάψει στους βράχους της λογικής και της κοινής μας ανθρωπιάς.

* Ο Ευγένιος Τριβιζάς είναι καθηγητής εγκληματολογίας στην Μ. Βρεττανία και συγγραφέα παιδικών βιβλίων). 

ΠΗΓΗ: 1) ΤΑ ΝΕΑ, Ο «πέμπτος καβαλάρης»,  ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: 18 Μαρτίου 2010, http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&artid=4565712&ct=13

2) στις 10/08/2010 10:03:00 μμ αναρτήθηκε από apneagr,  http://apneagr.blogspot.com/2010/10/pigs.html

 

Οδηγίες χειρισμού και τρικ εξαπάτησης

 

Του Herr K.

 

 

Ένα από τα θετικά των φιλελεύθερων ολιγαρχικών καθεστώτων είναι η σχετική διαφάνεια. Έτσι, σε έκθεση του ΟΟΣΑ που διατίθεται ελεύθερα στο Διαδίκτυο [1], διαβάζουμε συστάσεις προς κυβερνήσεις που θέλουν να διαλύσουν το κοινωνικό κράτος χωρίς να εμποδιστούν από επικίνδυνες λαϊκές αντιδράσεις. Ο αναγνώστης ίσως εκπλαγεί, όπως και εμείς, από το πόσο πιστά η ελληνική κυβέρνηση εφαρμόζει τις συστάσεις αυτές. Παραθέτουμε τα κυριότερα σημεία:

Το κύριο μέλημα μίας κυβέρνησης (είτε αντιπροσωπευτικού-δημοκρατικού είτε αυταρχικού τύπου) που θέλει να πλήξει οικονομικά τις κατώτερες και μεσαίες τάξεις είναι να επιλέξει τα μέτρα εκείνα που πλήττουν περισσότερο, με το μικρότερο δυνατό πολιτικό κόστος: οι ταραχές πρέπει να αποφεύγονται, «διότι η καταστολή τους κοστίζει (μεγαλύτερη εξάρτηση της κυβέρνησης από τον στρατό, κακή εικόνα στο εξωτερικό)». Επιπλέον, «τα αυταρχικά καθεστώτα είναι πιο εύθραυστα», άρα μπορούν να ανατραπούν ευκολότερα και συνεπώς τα μέτρα του ΔΝΤ κινδυνεύουν να μην εφαρμοστούν. Βέβαια, καλού κακού, συνιστάται να εξαιρούνται οι δυνάμεις καταστολής από τις περικοπές στον δημόσιο τομέα. Και όπως υπενθυμίζει η έκθεση: «Υπό στρατιωτικό καθεστώς οι ταραχές είναι πολύ λιγότερες».

Η κυβέρνηση συνεπώς είναι προτιμότερο να προσφεύγει σε δημοκρατικά μέσα: προπαγάνδα («επικοινωνία», «επικοινωνιακή στρατηγική») και συμμαχίες με κοινωνικές τάξεις ή επαγγελματικές κατηγορίες.

Όσον αφορά την προπαγάνδα: «Μια κυβέρνηση έχει μία περίοδο χάριτος 4-6 μηνών κατά την οποία η κοινή γνώμη την υποστηρίζει και κατά την οποία μπορεί να ρίξει την ευθύνη για τα μέτρα που θα λάβει στους προκατόχους της. Μετά την περίοδο αυτή, η κυβέρνηση θεωρείται ως ο κύριος υπεύθυνος της κατάστασης. Πρέπει λοιπόν εξαρχής να υπογραμμίσει − υπερβάλλοντας αν χρειαστεί − τις ευθύνες των προκατόχων της και τον ρόλο δυσμενών εξωτερικών παραγόντων. Στη συνέχεια, αφού εφαρμόσει το πρόγραμμα σταθεροποίησης, ο λόγος της μπορεί να είναι πιο αισιόδοξος».
Σημειωτέον ότι, «εάν μία κυβέρνηση αναλάβει δεσμεύσεις έναντι του ΔΝΤ, κάτι τέτοιο μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της, εφόσον τότε θα δύναται να απαντήσει στην αντιπολίτευση ότι η συμφωνία με το ΔΝΤ τη δεσμεύει και δεν γίνεται αλλιώς» (ελληνιστί: μονόδρομος).

Συνιστάται επίσης «να συμμετέχουν πολλοί ειδικευμένοι οικονομολόγοι στις δημόσιες συζητήσεις για την οικονομική πολιτική ώστε να διαμορφώνεται ευνοϊκό κλίμα».

Κάτι που βοηθά πολύ είναι οι θεαματικές κινήσεις: κυνήγι φοροφυγάδων, κερδοσκόπων… «Οι κινήσεις αυτές», σημειώνει η έκθεση, «ίσως είναι περισσότερο θεαματικές παρά αποτελεσματικές, ωστόσο το μόνο που μετράει είναι (να βελτιωθεί) η εικόνα της κυβέρνησης».

Το ιλαρότερο παράδειγμα προπαγάνδας έρχεται από το Μαρόκο του 1985, όπου εν μέσω μέτρων σταθεροποίησης ο βασιλιάς έριξε το σύνθημα «ναι στα μέτρα λιτότητας, όχι στη φτώχεια», που περιέργως καθησύχασε τον κόσμο.

Εξίσου απαραίτητη είναι όμως και η οικοδόμηση συμμαχιών και η λήψη μέτρων σταδιακά. Διότι «όσο περισσότερο υπάρχουν οργανωμένες ομάδες συμφερόντων, τόσο πιο στενά είναι τα περιθώρια κυβερνητικών ελιγμών». Η κυβέρνηση οφείλει να στρέψει τους αγρότες κατά των δημοσίων υπαλλήλων, τον υπόλοιπο κόσμο κατά των «συντεχνιών» κοκ. Εν γένει θα πρέπει σε κάθε δέσμη μέτρων που λαμβάνει «να στηρίζεται σε συμμαχία των νικητών κατά των χαμένων» μέχρι την επόμενη δέσμη μέτρων όπου οι συμμαχίες αλλάζουν.

Ειδικά για τις ΔΕΚΟ, ο συντάκτης θεωρεί τους υπαλλήλους τους ως τον κύριο αντίπαλο της κυβέρνησης που μπορεί να καταπολεμηθεί με πολλούς τρόπους: επιμόρφωση πρόσθετου προσωπικού (ώστε να μειωθεί ο αντίκτυπος απεργιών), ιδιωτικοποίηση, κατάτμηση της ΔΕΚΟ σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις…

Ενδεικτικές και πολύ συγκριμένες είναι οι συστάσεις για το πώς θα περικοπούν εκπαιδευτικές δαπάνες: «Όταν μειώνουμε τις δαπάνες πρέπει να προσέχουμε να μη μειώσουμε και την ποσότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας –έστω και αν η ποιότητα πέσει. Π.χ. μπορούμε να μειώσουμε τις πιστώσεις για τα σχολεία ή τα πανεπιστήμια. θα ήταν όμως επικίνδυνο να μειώσουμε τον αριθμό των μαθητών και των φοιτητών. Οι οικογένειες θα αντιδράσουν βίαια αν τους στερήσουμε το δικαίωμα να γράψουν το παιδί τους στο σχολείο. Δεν θα αντιδράσουν όμως σε μία σταδιακή επιδείνωση του επιπέδου της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Σιγά σιγά το σχολείο μπορεί να ζητήσει από τους γονείς να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι μία σχολική δραστηριότητα [2] ή και να την καταργήσει. Αυτό δεν πρέπει να γίνει όμως συγχρόνως και στο διπλανό σχολείο, αν θέλουμε να αποφύγουμε τη γενικευμένη δυσαρέσκεια του πληθυσμού».

Τέλος ας δούμε πώς απαντά η έκθεση σε δύο ερωτήματα που τίθενται συχνά. Το πρώτο είναι εάν οι απεργίες είναι επικίνδυνες για το καθεστώς. Σύμφωνα με την εμπειρία από χώρες όπου εφαρμόστηκαν μέτρα ΔΝΤ, οι απεργίες δεν είναι επικίνδυνες καθ’ εαυτές, σε αντίθεση με τις διαδηλώσεις. «Οι απεργίες δεν αμφισβητούν το καθεστώς, κάτι που εξηγεί και την έλλειψη στατιστικής συσχέτισης απεργιών και καταστολής». Οι απεργίες γίνονται επικίνδυνες όταν αφήνουν ελεύθερο χρόνο για άλλες πολιτικές δραστηριότητες («οι απεργίες των εκπαιδευτικών δεν ενοχλούν την κυβέρνηση, είναι όμως επικίνδυνες διότι οι μαθητές έχουν χρόνο να διαδηλώσουν») και όταν πρόκειται για γενικές απεργίες.

Το δεύτερο ερώτημα είναι εάν η επαναστατικότητα ενός πληθυσμού σχετίζεται με το επίπεδο ανάπτυξης. (Όσοι θέτουμε το ερώτημα αυτό υπονοούμε ότι ο καταναλωτισμός έχει αποκοιμίσει τους Έλληνες, στερώντας τους τη δυνατότητα υγιούς αντίδρασης). Η απάντηση της έκθεσης είναι ότι δεν σχετίζεται. Άλλο ένα άλλοθι λιγότερο λοιπόν.[3]

 

[1] Πρωτότυπο της έκθεσης στα αγγλικά.  Συντάκτης: Christian Morrisson (1996). Η έκθεση βασίζεται σε μελέτες της εφαρμογής μέτρων που επέβαλε το ΔΝΤ σε χώρες της Λατ. Αμερικής και της Αφρικής κατά τη δεκαετία του 1980. 

[2] Στον τύπο γράφτηκε πρόσφατα ότι σε αμερικάνικα σχολεία οι δάσκαλοι ζητούν από τους μαθητές να έρχονται κάθε μέρα στο σχολείο με ένα ρολό τουαλέτας υπό μάλης.

[3] Σχετική ανάρτηση με παραπομπές σε άλλους σχολιαστές της έκθεσης.

Πρωτη δημοσίευση: εφημερίδα Ρήξη, φ. 66. Πηγή

 

ΠΗΓΗ: Posted on Σεπτεμβρίου 9, 2010,

* by Herr K.,  

http://herrkstories.wordpress.com/2010/09/09/oecd-2/

Το νέο ελληνικό «αντι-κράτος»

 

ΕΝΑΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΕΙ»:  «Θα μας διοικούν πλέον οι πιστωτές»

 

Συνέντευξη του Μάικλ Χάτσον στον «Ιό»*

 

 

Αναζητήσαμε έναν από τους αμερικανούς καθηγητές που δεν είχε μέχρι στιγμής την τύχη να συμβουλέψει τον έλληνα πρωθυπουργό, αλλά είναι ειδικός στα ζητήματα της σημερινής κρίσης. Έχει χρόνια εργαστεί ως σύμβουλος της Wall Street και φημίζεται για τις ακριβείς προβλέψεις του (βλ. σχετ. την τρίτη σελίδα του «Ιού»).

Ο κ. Μάικλ Χάτσον μας παραχώρησε με προθυμία την ανάλυσή του για την Ελλάδα, με την οποία τοποθετεί το ελληνικό πρόβλημα σε ένα ευρύτερο ιστορικό και γεωγραφικό πλαίσιο. Το σημαντικό είναι ότι ο κ. Χάτσον δεν παραλείπει να αποδώσει στις κοινωνικές αντιδράσεις τη σημασία που τους αξίζει. Στη συνέχεια παρουσιάζουμε τα σημαντικότερα στοιχεία των θέσεών του.

Τι είναι η «ελληνική διάσωση»;

 

– Η «ελληνική διάσωση» θα 'πρεπε να λέγεται με το όνομά της. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα TARP (Troubled Asset Relief Program) για τους γερμανούς και τους άλλους ευρωπαίους τραπεζίτες και τους κερδοσκόπους της παγκόσμιας νομισματικής κυκλοφορίας (σ.σ.: TARP είναι το πρόγραμμα που εφάρμοσε η κυβέρνηση των ΗΠΑ το 2008, αγοράζοντας μετοχές και περιουσιακά στοιχεία από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς για να τους διασώσει μετά την κρίση των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων). Τα χρήματα για τη διάσωση παρέχονται από άλλες κυβερνήσεις (τα περισσότερα από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, το οποίο περιορίζει ανάλογα τις δαπάνες του στο εσωτερικό της χώρας) σε ένα είδος τριτεγγύησης ώστε να μπορέσει η ελληνική κυβέρνηση να πληρώσει τους ξένους κατόχους ομολόγων, οι οποίοι τα αγόρασαν σε πολύ χαμηλές τιμές τις τελευταίες βδομάδες.

Αυτοί θα κερδίσουν για τα καλά, όπως και οι αγοραστές των ελληνικών ομολόγων αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι κερδοσκόποι των ευρω-ομολόγων και άλλοι παίκτες του καπιταλιστικού καζίνου. Οσοι χάνουν απ' αυτές τις ανταλλαγές (swap) πρέπει με τη σειρά τους να «διασωθούν» κι αυτό θα συνεχίζεται μέχρι το άπειρο.

Αυτό το απρόβλεπτο κόστος θα το πληρώσουν οι φορολογούμενοι -και τελικά οι φορολογούμενοι της Ελλάδας (μάλιστα οι εργαζόμενοι, διότι ο πλούτος έχει απαλλαγεί από τη φορολογία)- ώστε να εξοφληθούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το ΔΝΤ και ακόμα το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ για τη ληστρική τους χρηματοδότηση. Η πληρωμή των κατόχων ομολόγων θα χρησιμοποιηθεί ως μια δικαιολογία για την περικοπή των δημόσιων υπηρεσιών, των συντάξεων και άλλων κρατικών δαπανών στην Ελλάδα.

Το λόμπι του χρηματοπιστωτικού τομέα χρησιμοποιεί την ελληνική κρίση ως ένα μάθημα για να προειδοποιήσει ότι χρειάζεται περιστολή των δημόσιων δαπανών στην Κοινωνική Ασφάλιση και την Περίθαλψη. Αυτό είναι το αντίθετο από εκείνο που ζητούν οι έλληνες διαδηλωτές: να αντιστραφεί το συνολικό βάρος που πέφτει πάνω στους εργαζόμενους και να δοθεί προτεραιότητα στις συντάξεις έναντι της απαίτησης των τραπεζών να πληρωθούν στο ακέραιο για δάνεια υψηλού ρίσκου αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το λόμπι των τραπεζών γνωρίζει ότι το χρηματοπιστωτικό παιχνίδι έχει τελειώσει. Τα σχέδιά του είναι βραχυπρόθεσμα. Ο σκοπός του τομέα αυτού είναι να πάρει όσο πιο πολλά χρήματα από το πακέτο «διάσωσης» μπορεί και να εξαφανιστεί με ικανοποιητικά ετήσια μπόνους, έτσι ώστε να έχει το πάνω χέρι έναντι της υπόλοιπης κοινωνίας όταν επιτέλους γίνει η επανεκκίνηση της οικονομίας. Οσο λιγότερα χρήματα δαπανηθούν από το Δημόσιο σε κοινωνικά προγράμματα τόσο περισσότερα χρήματα «διάσωσης» θα καταβληθούν στις τράπεζες για τις εκθετικά αυξανόμενες επισφαλείς απαιτήσεις τους, οι οποίες στο τέλος δεν θα είναι δυνατόν να καταβληθούν. Είναι αναπόφευκτο ότι τα δάνεια και τα ομόλογα θα χαθούν στη συνήθη αναταραχή της πτώχευσης.

 

Οι έλληνες εργαζόμενοι δεν είναι ακόμα τόσο απαισιόδοξοι ώστε να εγκαταλείψουν τον αγώνα. Αυτό που κατανοούν -κάτι που δεν συμβαίνει με τους αμερικανούς ομολόγους τους- είναι ότι κάποιος πρέπει να ελέγχει την κυβέρνηση. Αν οι εργαζόμενοι -και οι διαδηλώσεις τους- χάσουν τη δυναμική τους, η εξουσία θα εκχωρηθεί στους ξένους πιστωτές, οι οποίοι θα υπαγορεύσουν την ακολουθητέα πολιτική. Και όσο περισσότερο υπηρετείται το συμφέρον των τραπεζιτών τόσο χειρότερη και πιο επιβαρημένη από χρέη θα καταντά η οικονομία.

Τα δικά τους κέρδη επιτυγχάνονται με το κόστος της εσωτερικής λιτότητας. Οι προγραμματισμένες πληρωμές από τα ελληνικά συνταξιοδοτικά ταμεία και τα κρατικά προγράμματα κοινωνικών δαπανών θα χρησιμοποιηθούν για τον ανεφοδιασμό του τραπεζικού κεφαλαίου στη Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρώπη.

 

Πώς εφαρμόστηκε το σχέδιο αυτό;

 

– Αυτή η κοσμαντίληψη εφαρμόστηκε ήδη στη βορειότερη περιφέρεια της Ευρώπης, όπου προκάλεσε έναν δημοσιονομικό μαζοχισμό, τον οποίο οι τράπεζες ελπίζουν να δουν και στην Ελλάδα. Αφού έπεσαν μόνες τους πάνω στο σπαθί τους, οι κυβερνήσεις της Βαλτικής θα αισθάνονταν ζήλια ή ακόμα και μνησικακία, βλέποντας την Ελλάδα να διασώζει την οικονομία της, εκεί που αυτές απέτυχαν να αντικρούσουν τις αλαζονικές απαιτήσεις των πιστωτών. Η κυβέρνηση της Λιθουανίας παραδίδεται σε ένα κλασικό Σύνδρομο Στοκχόλμης (και μάλιστα κυριολεκτικά, διότι στην περίπτωσή της το χρέος οφείλεται σε τράπεζες της Σουηδίας), και σφίγγει υπάκουη τόσο πολύ τα λουριά, ώστε το ΑΕΠ κατρακυλάει κατά 17%. Μια παρόμοια βουτιά σημειώθηκε στη Λετονία. Οι χώρες της Βαλτικής περιέκοψαν την απασχόληση και τους μισθούς στον δημόσιο τομέα, επιβάλλοντας τη φτώχεια, αντίθετα από την υπόσχεση που τους είχε δοθεί μετά την ανεξαρτητοποίησή τους από τη Ρωσία το 1991, δηλαδή ότι θα προσεγγίσουν τα επίπεδα ευημερίας της Δυτικής Ευρώπης (και θα αποκτήσουν προοδευτική φορολόγηση ώστε να προωθηθεί μια μεσαία τάξη).

Μετά τη λιτότητα που επέβαλε το κοινοβούλιο της Λετονίας το Δεκέμβριο του 2008, οι λαϊκές αντιδράσεις τον Ιανουάριο ανέτρεψαν την κυβέρνηση, όπως συνέβη με τις διαμαρτυρίες στην Ισλανδία. Αλλά το αποτέλεσμα ήταν απλώς ένα άλλο νεοφιλελεύθερο «κατοχικό καθεστώς», το οποίο δρα για λογαριασμό ξένων τραπεζικών συμφερόντων. Ετσι αυτό που εκτυλίσσεται είναι ένας κοινωνικός πόλεμος σε παγκόσμια κλίμακα – όχι ο ταξικός πόλεμος που οραματίστηκαν τον 19ο αιώνα, αλλά ένας πόλεμος του χρηματοπιστωτικού συστήματος εναντίον ολόκληρων οικονομιών, εναντίον της βιομηχανίας, των επιχειρήσεων ακινήτων και των κυβερνήσεων, αλλά βέβαια και εναντίον των εργαζομένων. Αυτό συμβαίνει με τη συνηθισμένη αργή κίνηση, με την οποία πραγματοποιείται κάθε μεγάλη ιστορική μετάβαση. Αλλά όπως συμβαίνει και με τις στρατιωτικές συγκρούσεις, κάθε επιμέρους μάχη φαίνεται φρενήρης και προκαλεί απότομα ζιγκ-ζαγκ στα διεθνή χρηματιστήρια και τις αγορές συναλλάγματος.

 

Ποιο είναι το ιστορικό υπόβαθρο της κρίσης;

 

– Η ελληνική κρίση δείχνει σε ποιο βαθμό η «Ευρωπαϊκή Ιδέα» έχει μετατοπιστεί από το 1957, όταν σχηματίστηκε η εξαμελής Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ). Με την ώθηση των ΗΠΑ, η Βρετανία και η Σκανδιναβία δημιούργησαν την ανταγωνιστική Ευρωπαϊκή Ενωση Ελεύθερου Εμπορίου με επτά μέλη. Αλλά ακόμα και έτσι, η επαγγελία της «Euroland» -τουλάχιστον πριν το Μάαστριχτ και τη Λισαβόνα- ήταν να αρθούν οι εργαζόμενοι στο επίπεδο ευημερίας της μεσαίας τάξης και όχι βέβαια να επιβληθούν προγράμματα λιτότητας τύπου ΔΝΤ, παρόμοια μ' εκείνα που κατέστρεψαν χώρες του Τρίτου Κόσμου.

Η πολιτική, κοινωνική, δημοσιονομική και οικονομική εξουσία μεταφέρεται στη γραφειοκρατία της Ε.Ε. και τους δημοσιονομικούς ελεγκτές της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, των οποίων τα προγράμματα λιτότητας και τα σχετικά αντεργατικά προγράμματα οδηγούν τις κυβερνήσεις στο ξεπούλημα του δημόσιου τομέα, του εδαφικού και υπόγειου πλούτου, των δημόσιων επιχειρήσεων και δεσμεύει μελλοντικά φορολογικά έσοδα για να πληρωθούν τα κράτη-πιστωτές. Αυτή η πολιτική έχει ήδη επιβληθεί στη «Νέα Ευρώπη» (τις μετασοβιετικές οικονομίες και την Ισλανδία) από το φθινόπωρο του 2008. Και τώρα επιβάλλεται στα PIIGS (Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία). Δεν είναι να απορεί κανείς που υπάρχουν ταραχές!

Για όσους δεν παρακολούθησαν την Ισλανδία και τη Λετονία πέρυσι, η Ελλάδα είναι το νεότερο και μέχρι στιγμής το μεγαλύτερο πεδίο μάχης. Τουλάχιστον η Ισλανδία και οι χώρες της Βαλτικής έχουν τη δυνατότητα να επαναπροσδιορίζουν τα δάνεια στο δικό τους νόμισμα, χαμηλώνοντας το ξένο χρέος τους κατά βούληση και φορολογώντας τα ακίνητα για να ανακτήσει η κυβέρνηση τα έσοδα που είχε εγγυηθεί στους ξένους τραπεζίτες.

Αλλά η Ελλάδα είναι φυλακισμένη σε μια ευρωπαϊκή νομισματική ένωση, την οποία διοικούν μη εκλεγμένοι υπάλληλοι που έχουν αναστρέψει την ιστορική έννοια της δημοκρατίας. Αντί ο σημαντικότερος τομέας της οικονομίας -τα δημοσιονομικά- να υπάγεται στους εκλεγμένους πολιτικούς, οι κεντρικές τράπεζες (δηλαδή οι διορισμένοι υπάλληλοι των εμπορικών και επενδυτικών τραπεζών) έχουν αυτονομηθεί από πολιτικούς ελέγχους και ισορροπίες.

 

Τίθεται, δηλαδή, πρόβλημα δημοκρατίας;

 

– Με τρόπο πραγματικά οργουελιανό, οι δεξιοί της Ευρώπης και των ΗΠΑ (όπως ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Μπεν Μπερνάνκι) αποκαλούν αυτή την κατάσταση «σήμα κατατεθέν της δημοκρατίας». Στην πραγματικότητα πρόκειται για τη σφραγίδα της ολιγαρχίας, που αποκλείει τον έλεγχο της κατανομής των οικονομικών πιστώσεων -και κατά συνέπεια του μελλοντικού προγραμματισμού- ενώ παράλληλα επιτρέπει στα μεγάλα χρηματοπιστωτικά συμφέροντα να στραγγαλίζουν τα προγράμματα δημοσίων δαπανών

Η Ισλανδία, η Λετονία και τώρα η Ελλάδα είναι το πρελούδιο στην παγκόσμια εκστρατεία που ετοιμάζεται για να ανατραπεί το μεγάλο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα του 19ου αιώνα: η φορολόγηση της γης και της υπεραξίας των ακινήτων, των μετοχών και των ομολόγων καθώς και η υπαγωγή του χρηματοπιστωτικού τομέα στις ανάγκες της οικονομικής ανάπτυξης κάτω από δημοκρατική διεύθυνση. Το δόγμα αυτό συνέχιζε να ακολουθείται από τη μεταπολεμική περίοδο της προοδευτικής φορολόγησης που σήμανε τη μεγαλύτερη άνοδο σε ποιότητα ζωής και οικονομική ανάπτυξη του 20ού αιώνα. Αλλά οι περισσότερες χώρες έχουν αντιστρέψει τη δημοσιονομική τάση από το 1980.

Οι εφορίες «απελευθέρωσαν» το εισόδημα από τις υποχρεώσεις του στο Δημόσιο, με μόνο αποτέλεσμα να το δουν να δίνεται ενέχυρο στις τράπεζες για μεγαλύτερα δάνεια. Κατοικίες, κτίρια γραφείων και ολόκληρες επιχειρήσεις αξίζουν ό,τι τους δανείζουν οι τράπεζες. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πολίτες (και οι επιχειρήσεις) αντέδρασαν στην αύξηση της φορολόγησης με την καταφυγή σε δάνεια για να αγοράσουν σπίτια (και εταιρείες), έως ότου οι τιμές ανέβηκαν και άλλο. Και η φορολόγηση της εργασίας τώρα ληστεύεται ώστε να αποπληρωθεί το δημόσιο χρέος που προκύπτει από τον πληθωρισμό και το δημοσιονομικό ναυάγιο, το οποίο βοήθησε να δημιουργηθεί η περικοπή της φορολογίας των ακινήτων. Αυτός είναι ο λόγος που δημιουργούνται τα εθνικά χρέη. Οι κυβερνήσεις καταφεύγουν στο δανεισμό ως συνέπεια της γενικής φοροαπαλλαγής του πλούτου γενικά και όχι μόνο των ακινήτων.

 

Ποιο μοντέλο ακολουθεί η Ελλάδα;

 

– Ακολουθώντας τις δυτικές κυβερνήσεις η ελληνική κυβέρνηση μετατόπισε τα φορολογικά βάρη από τα ακίνητα και τον χρηματοπιστωτικό τομέα στους εργαζόμενους τις τελευταίες δεκαετίες. Δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμεί να φορολογήσει τους πλούσιους ή ακόμα και τους ευκατάστατους επαγγελματίες. Και όμως οι νεοφιλελεύθεροι κατηγορούν την ελληνική και άλλες χρεωμένες κυβερνήσεις ότι δεν ξεπουλάνε αρκετή δημόσια γη και κρατικές επιχειρήσεις για να καλύψουν το έλλειμμα.

Οπως έχει κάνει και η κυβέρνηση των ΗΠΑ, η ελληνική εξέδωσε ομόλογα για να χρηματοδοτήσει το έλλειμμα που προκύπτει απ' αυτές τις φορολογικές απώλειες. Οι αγοραστές αυτών των ομολόγων (και τώρα πλέον και οι γερμανοί φορολογούμενοι) πρέπει να υποστούν το βάρος της υστέρησης των φορολογικών εσόδων. Γερμανικές και άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες, καθώς και οι άλλοι κάτοχοι αυτών των ομολόγων πρέπει να ξεπληρωθούν με το κοινωνικό κόστος δραστικών περικοπών σε συντάξεις και δημόσιες δαπάνες -και αν αυτό είναι δυνατόν, με περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις και ξεπούλημα δημόσιου πλούτου σε άθλιες τιμές.

Οι ταραχές στην Ελλάδα ξέσπασαν διότι οι εργαζόμενοι καταλαβαίνουν αυτά που αποφεύγουν τα περισσότερα δημοσιογραφικά ρεπορτάζ. Η αύξηση των πραγματικών μισθών επιβραδύνθηκε διεθνώς (και στις ΗΠΑ έχει παγώσει από το 1979). Η ιδιοκατοίκηση επιτυγχάνεται για τους νέους αγοραστές με το κόστος ενός ισόβιου ενυπόθηκου δανείου. Οι κάτοχοι ομολόγων και οι κερδοσκόποι είχαν το θράσος να απαιτήσουν από την Ε.Ε., το ΔΝΤ και τις ΗΠΑ βοήθεια για να εξασφαλίσουν τα κέρδη τους προτού καταρρεύσει το χρηματιστικό παιχνίδι. Η αρπαγή μπορεί να γίνει πιο γρήγορα μέσω της συρρίκνωσης των οικονομιών στο πλαίσιο των προγραμμάτων λιτότητας τύπου ΔΝΤ. Η ανεργία ανεβαίνει, ενώ οι οικονομίες βυθίζονται και άλλο στο χρέος -όχι μόνο δημόσιο χρέος- καθώς η συρρίκνωση των αγορών οδηγεί σε πτώση των φορολογικών εσόδων, αλλά και σε εξωτερικό χρέος καθώς αυξάνεται η εξάρτηση από τις εισαγωγές.

Για να πληρωθούν οι πιστωτές θα τους επιτραπεί να ιδιοποιηθούν το οικονομικό πλεόνασμα, σε μορφή εξυπηρέτησης του χρέους εις βάρος νέων επενδύσεων σε υποδομές και δημόσιες κοινωνικές δαπάνες, καθώς και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Από οικονομική άποψη, η ελληνική εξέγερση είναι μια εξέγερση εναντίον της πολιτικής που θυσιάζει την ευημερία για να πληρωθούν ξένοι πιστωτές μ' αυτό τον τρόπο.

 

Ποιες είναι οι πολιτικές συνέπειες;

 

– Σε πολιτικό επίπεδο ο αγώνας είναι να σωθεί η Ελλάδα από το να μεταβληθεί σε αντι-κράτος. Ο κλασικός ορισμός του «κράτους» ή κυβέρνησης είναι η δυνατότητα να επιβάλλει φόρους και να εκδίδει νόμισμα. Αλλά η Ελλάδα έχει εκχωρήσει τη δημοσιονομική της εξουσία στην Ε.Ε. και το ΔΝΤ, που της επιβάλλουν να παραβιάσει όσα οι πολιτικοί επιστήμονες έχουν περιγράψει ως πρώτη αρχή κάθε κυβέρνησης: να ενεργεί σύμφωνα με τα μακροπρόθεσμα εθνικά συμφέροντα. Η ελληνική κυβέρνηση υποχρεώνεται να ενεργεί προς το συμφέρον του τραπεζικού κεφαλαίου και ειδικά των ξένων χωρών με αποτέλεσμα τη λεηλασία περιουσιακών στοιχείων, αντί να προωθεί τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Το ζήτημα είναι αν τα κράτη θα διοικούνται από τους πιστωτές ή από την επιδίωξη του λαού να δρέψει τους καρπούς της οικονομικής ανάπτυξης. Η ώθηση της ολιγαρχίας είναι να χρησιμοποιηθούν τα δάνεια από το ΔΝΤ και την Ε.Ε. για τη διάσωση των ξένων τραπεζών και των ξένων κερδοσκόπων σε βάρος των ελλήνων εργαζομένων. Δηλαδή υποχρεώνεται η εργασία και όχι το χρηματιστικό κεφάλαιο να υποστεί τα βάρη από την υστέρηση εσόδων της κυβέρνησης που απορρέει από τη μη φορολόγηση του πλούτου.

Ο στόχος είναι να επιτραπεί στις ξένες τράπεζες να αποφύγουν να πληρώσουν το κόστος από τη δράση τους ως καταλύτη στην αποστράγγιση της εγχώριας αγοράς. Γι' αυτό πρέπει η κυβερνητική εξουσία να αποσπαστεί από τα χέρια των εκλογέων και να υπαχθεί στο ΔΝΤ και την Ε.Ε., που λειτουργούν ως όργανα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ετσι δημιουργείται μια κατάσταση όπου ούτε η Ελλάδα ούτε η Ε.Ε. είναι «κράτη» ή «κυβερνήσεις» με την παραδοσιακή πολιτική έννοια.

 

Τι συνέβη στις άλλες χώρες της Ευρώπης;

 

– Οι εκπρόσωποι του ευρωπαϊκού χρηματιστικού λόμπι εκμεταλλεύτηκαν την κρίση ως μια ευκαιρία να προωθήσουν μια μεγάλη σειρά «διασώσεων». Για τις σουηδικές και αυστριακές τράπεζες η Ε.Ε. ενέκρινε μια επέκταση κατά 60 δισ. δολ. του προγράμματος που είχε ήδη τεθεί σε ενέργεια για να βοηθήσει την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Λετονία να ανταποκριθούν στα χρέη τους προς τις τράπεζες της Αυστρίας και της Σουηδίας. Για να παρακαμφθεί η αρχή της μη «διάσωσης» που ισχύει στην ευρωζώνη, αυτή η συγκεκριμένη διάσωση βασίστηκε στο άρθρο 122.2 της ευρωπαϊκής συνθήκης, το οποίο επιτρέπει δάνεια σε κυβερνήσεις κάτω από «έκτακτες συνθήκες».

Αν θεωρήσουμε ότι η κυρία Μέρκελ κατανοεί τον τρόπο που λειτουργεί η οικονομία, τότε πρέπει να την κατηγορήσουμε ότι ψεύδεται ανοιχτά. Το πρόβλημα του χρέους στις χώρες της Βαλτικής είναι δομικό και όχι «έκτακτο». Η κυρία Μέρκελ επίσης πρέπει να γνωρίζει ότι μας παραπλανά όταν προσποιείται ότι βοηθάει τη Λετονία με την παράταση των δανείων που η Ε.Ε. περιορίζει ρητά στην υποστήριξη της συναλλαγματικής ισοτιμίας του λατς και δεν αφορούν την ανάπτυξη της χώρας. Το συνάλλαγμα προορίζεται για την κάλυψη του κόστους που θα στοιχίσει στους Λετονούς η εξόφληση σε ευρώ των ενυπόθηκων δανείων στις σουηδικές τράπεζες και του κόστους που θα αντιμετωπίσουν οι λετονοί καταναλωτές αγοράζοντας τρόφιμα και προϊόντα, τα οποία επιδοτούν οι κυβερνήσεις της Ε.Ε., ενώ την ίδια στιγμή διατηρούν τις βαλτικές χώρες σε μια κατάσταση οικονομικής και πιστωτικής εξάρτησης.

Ετσι η Λετονία γίνεται θύμα και δεν βοηθιέται. Ο σκοπός είναι να δοθεί στις σουηδικές τράπεζες λίγος περισσότερος χρόνος για να συνεχίσουν να εισπράττουν πληρωμές για τα δάνεια που θα αποδειχτούν επισφαλή στην πρόοδο του χρόνου. Το ξένο συνάλλαγμα που δαπανάται για να διευκολυνθεί η εξυπηρέτηση του χρέους σε ξένες τράπεζες μετατρέπεται σε εθνικό χρέος το οποίο καλούνται να πληρώσουν οι λετονοί φορολογούμενοι. Αυτός δηλαδή ο δανεισμός από την Ε.Ε. είναι μια άσκηση ωμού νεοαποικισμού.

Μπορεί άραγε η καθυστερημένη στροφή των γερμανών ψηφοφόρων προς μια συμμαχία Σοσιαλιστών-Πράσινων και Αριστεράς να προκαλέσει ανακοπή αυτής της πορείας; Το πιθανότερο είναι πως όχι. Ο έλληνας πρωθυπουργός συγκατατέθηκε στην πορεία αυτή παρά το γεγονός ότι είναι πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς. Επομένως το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κατάσταση «ματ», και προορίζεται να δει τις δημόσιες δαπάνες της, τις συντάξεις, την περίθαλψη, την εκπαίδευση και το βιοτικό επίπεδο να υποχωρούν, όπως συνέβη με τις χώρες της Βαλτικής. Πρόκειται για ένα πείραμα κεντρικού νεοφιλελεύθερου σχεδιασμού. Αν αυτό είναι ένα παράδειγμα για όσα θα μας φέρει το μέλλον, τότε ο κόσμος θα δει σύντομα ένα κύμα ελληνικής μετανάστευσης, παρόμοιο με το βαλτικό.

 

Από τη Λετονία στην Ελλάδα

 

Ο λόγος που επιλέξαμε να παρουσιάσουμε τις θέσεις του καθηγητή Μάικλ Χάτσον για την Ελλάδα είναι ότι έχει παρακολουθήσει ως μελετητής της σύγχρονης οικονομικής δραστηριότητας από κοντά τη σημερινή κρίση και έχει γνώση όχι μόνο της αμερικανικής αλλά και της ευρωπαϊκής πραγματικότητας, ενώ έχει μελετήσει πριν από την Ελλάδα και το ξέσπασμα της κρίσης στην Ισλανδία, την Ιρλανδία και τις βαλτικές χώρες.

Εχει στο ενεργητικό του δύο τουλάχιστον σημαντικές παρεμβάσεις στη σύγχρονη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ. Τον Απρίλιο του 2005 δημοσίευσε στο περιοδικό «Harper's Magazine» το άρθρο «Η πυραμίδα των 4,7 τρισ.: για ποιους λόγους η Κοινωνική Ασφάλιση δεν αρκεί για τη σωτηρία της Wall Street». Το κείμενο αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο στο κύμα των αντιδράσεων που προκάλεσε η προσπάθεια της κυβέρνησης Μπους να ιδιωτικοποιήσει την κοινωνική ασφάλιση στις ΗΠΑ με σκοπό να διοχετεύσει στο χρηματιστήριο τις ασφαλιστικές εισφορές των μισθωτών, έτσι ώστε να εκτιναχθούν οι τιμές των μετοχών προς όφελος των κερδοσκόπων και με ζημία βέβαια των συνταξιοδοτικών ταμείων, τα οποία θα αγόραζαν αυτές τις μετοχές. Στο ίδιο περιοδικό δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2006 το αφιέρωμα που επιμελήθηκε ο Χάτσον με τίτλο «Ο δρόμος προς τη δουλοπαροικία: εικονογραφημένος οδηγός για την επερχόμενη κατάρρευση του κλάδου των ακινήτων». Το κείμενο αυτό έμεινε στην ιστορία γιατί ήταν η πρώτη ολοκληρωμένη -και με ακρίβεια διατυπωμένη- πρόβλεψη ότι θα σκάσει η φούσκα με τα στεγαστικά δάνεια και ότι οι συνέπειες για τους ιδιοκτήτες και για το πιστωτικό σύστημα θα είναι καταστρεπτικές. Σύμφωνα με τη μελέτη του Dirk Bezemer στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, ο Χάτσον υπήρξε ένας από τους δώδεκα οικονομολόγους που προέβλεψαν την κρίση. Σε ένα πιο πρόσφατο κείμενό του με τίτλο «Πώς θα σωθεί ο καπιταλισμός» (Νοέμβριος 2008) ο Χάτσον υποστηρίζει ότι μοναδική διέξοδος από την πλανητική χρηματοπιστωτική κρίση είναι η διαγραφή των χρεών σε μεγάλη κλίμακα.

Ο Μάικλ Χάτσον κατέχει σήμερα τη θέση του Διακεκριμένου Καθηγητή Ερευνητή στην Οικονομία του Πανεπιστημίου του Μισούρι στο Κάνσας Σίτι, ενώ είναι και πρόεδρος στο Ινστιτούτο ISLET (Institute for the Study of Long-term Economic Trends). Υπήρξε σύμβουλος στη Wall Street, αλλά και στέλεχος της Chase Manhattan Bank. Κατά καιρούς έχει διατελέσει οικονομικός σύμβουλος σε πολύ διαφορετικές κυβερνήσεις, από τις ΗΠΑ και τον Καναδά μέχρι το Μεξικό, τη Μαλαισία, την Κίνα και τη Ρωσία.

Ο καθηγητής Χάτσον παρακολούθησε από κοντά την προσπάθεια της Ισλανδίας και της Λετονίας να αντιμετωπίσουν τη διεθνή πίεση για την προσαρμογή της οικονομίας τους στις επιταγές των διεθνών οργανισμών που λειτουργούσαν ως εντολοδόχοι των πιστωτών και των κερδοσκόπων.

Στο ερώτημα του «Ιού» αν μπορεί να συνοψίσει ποια θα ήταν για την Ελλάδα η εναλλακτική λύση στο πρόγραμμα της τρόικα που ακολουθείται, ο κ. Χάτσον ήταν λακωνικός και απαισιόδοξος. Θεωρεί ότι το πρόγραμμα που έχει τεθεί σε ενέργεια δεν έχει τύχη:

«Η εναλλακτική λύση είναι να μην πληρώσετε. Αυτή η λύση εφαρμόστηκε στην Αργεντινή. Ο νόμος που ψηφίστηκε στην Ελλάδα προϋποθέτει ότι το πρόβλημα είναι προσωρινό. Αλλά, δυστυχώς, είναι μόνιμο. Το πρόβλημα είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει εκχωρήσει το δικαίωμά της να δημιουργεί χρήμα και να το "ξοδεύει" στην κυκλοφορία πιστώνοντας τραπεζικούς λογαριασμούς. Στις εμπορικές τράπεζες επιτρέπεται να δημιουργούν ελεύθερα χρήμα, αλλά όχι στην κυβέρνηση.

»Οι έλεγχοι στο κεφάλαιο θα σταματούσαν τις επιθέσεις, εφόσον με τους ελέγχους οι κερδοσκόποι δεν θα μπορούσαν να καλύπτουν το παιχνίδι των βραχυπρόθεσμων αγοραπωλησιών.

»Αυτά που πρότεινα για τη Λετονία μπορεί να αποδειχτούν εφαρμόσιμα και στην Ελλάδα: να αναπροσαρμοστούν όλα τα δάνεια σε δραχμές, αφού πρώτα τεθεί η ισοτιμία μιας δραχμής προς ένα ευρώ. Στη συνέχεια, να υποτιμηθεί η δραχμή και έτσι να μειωθούν τα δάνεια.

»Η βασική σας τοποθέτηση θα 'πρεπε να είναι ότι η οικονομία πρέπει να έχει το προβάδισμα και όχι οι απαιτήσεις των τραπεζιτών επί της οικονομίας. Η Ε.Ε. επιβάλλει τοξικά οικονομικά προϊόντα στην Ελλάδα και το ευρώ δείχνει πεθαμένο. Δεν νομίζω ότι θα προσχωρήσουν στη νομισματική ένωση οι μετασοβιετικές χώρες – μέλη».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Michael Hudson:

 

«Super Imperialism: The Economic Strategy of American Empire» (Pluto Press, 2003)

Η νέα έκδοση του κλασικού βιβλίου που πρωτοεκδόθηκε το 1972 και αναφέρεται στις οικονομικές παραμέτρους της παγκόσμιας κυριαρχίας των ΗΠΑ τον 20ό αιώνα και τους θεσμούς που την υποστήριξαν. Το βιβλίο έχει αρκετές αναφορές και στο πώς δημιουργήθηκε διαχρονικά και το ελληνικό χρέος. Ο σημαντικός ρόλος της επιβολής από τις ΗΠΑ σε ξένες κεντρικές τράπεζες είναι να διατηρούν τα νομισματικά τους αποθέματα σε αμερικανικά ομόλογα και έτσι εμμέσως να χρηματοδοτούν τις στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ.

«Global Fracture: The New International Economic order» (Pluto Press, 2005)

Η νέα έκδοση της μελέτης που πρωτοεκδόθηκε το 1979 ως συνέχεια του «Super Imperialism» και προέβλεψε το διαχωρισμό του κόσμου σε περιφερειακούς εμπορικούς και νομισματικούς συνασπισμούς. Η νέα αυτή έκδοση αναφέρεται στις σύγχρονες μεθόδους συγκρότησης της παγκόσμιας οικονομικής ηγεμονίας των ΗΠΑ.

«The 4.7 Trillion Pyramid: Why Social Security Won't Be Enough to Save Wall Street». «The New Road to Serfdom: An illustrated guide to the coming real estate collapse» (Harper's Magazine, Απρίλιος 2005 και Μάιος 2006)

Τα δύο άρθρα που δημιούργησαν αίσθηση στις ΗΠΑ γιατί αποκάλυψαν τη σκοπιμότητα πίσω από την ιδιωτικοποίηση της ιδιωτικής ασφάλισης (το πρώτο) και την επικείμενη κατάρρευση της πυραμίδας του κλάδου των ακινήτων (το δεύτερο).

 

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ:  http://michael-hudson.com/:  Ο προσωπικός ιστότοπος του Μάικλ Χάτσον.

 

*  ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΙΟΥ: ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΡΙΜΗΣ, ΑΝΤΑ ΨΑΡΡΑ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΨΑΡΡΑΣ / ios@enet.gr Ο «ΙΟΣ» ΣΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ: http://www.iospress.gr.

 

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 23 Μαΐου 2010, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=1

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ:

 

Η υπερβολική απληστία, οι τράπεζες, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνων, η σκόπιμη δημιουργία κρίσεων, η απορρύθμιση της οικονομίας, οι κίνδυνοι ύφεσης και η αναγκαιότητα της πολιτικής ένωσης

 

Του Βασίλη Βιλάρδου*

 

Η υπερβολική απληστία, τα «παιχνίδια» των τραπεζών, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνων, η σκόπιμη δημιουργία κρίσεων, η απορρύθμιση της οικονομίας, οι κίνδυνοι ύφεσης και η αναγκαιότητα της πολιτικής ένωσης της Ευρώπης. 

Αναμφίβολα βιώνουμε μία εποχή, στην οποία επικρατεί η απόλυτη αστάθεια – μία κατάσταση που, αν και φαινομενικά δεν επιθυμούμε, ουσιαστικά επιδιώκουμε αφού, μέσα από αυτήν, επιτυγχάνεται η «άμετρη» υπερβολή (μαξιμαλισμός) σε όλες τις επί μέρους «περιοχές» της ζωής μας. Ανατρέποντας τις αξίες του παρελθόντος, σύμφωνα με τις οποίες η ποιότητα της ζωής, καθώς επίσης η συνετή «διαχείριση» της, οδηγούσε στην ανθρώπινη ευτυχία, δημιουργήσαμε απεριόριστες ανάγκες, η λογική συνέπεια των οποίων δεν είναι άλλη από την απληστία – η οποία «μετουσιώνεται» κυρίως μέσα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές.    

Ο Αριστοτέλης αντιμετώπιζε τα χρήματα σαν μέσον, για την επίτευξη στόχων – θεωρώντας πως οτιδήποτε αγοράζει κανείς, θα πρέπει να έχει μεγαλύτερη αξία από το ποσόν που ξοδεύει, αφού διαφορετικά δεν θα το επιζητούσε. Δηλαδή, το προϊόν που αγοράζουμε, μας «υπόσχεται» ένα συναίσθημα, το οποίο ουσιαστικά εκτιμούμε περισσότερο από το ίδιο το προϊόν. Επειδή δε στην ανώτατη βαθμίδα της ιεραρχίας των αξιών ευρίσκεται η ευτυχία, η οποία «ορίζεται» ευρύτερα ως η επιτυχία της ζωής συνολικά, η «εκπλήρωση» καλύτερα, όλα όσα επιδιώκουμε αποσκοπούν στην υψηλότερη δυνατή ποιότητα της ζωής μας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ο Αριστοτέλης προσδίδει στα χρήματα εκείνη τη λειτουργία, η οποία επιτρέπει την απόκτηση των μέσων που καθιστούν δυνατή την επίτευξη μίας ποιοτικά καλής ζωής – η οποία αποτελεί προϋπόθεση της ευτυχίας.

Ο ίδιος όμως φιλόσοφος αναφέρεται σε ένα άλλο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο, όταν (εάν) η ποιότητα της ζωής πάψει να αποτελεί το μέτρο της ευτυχίας, τότε δεν υπάρχουν πλέον όρια στην επιθυμία απόκτησης χρημάτων. Η αιτία είναι το ότι, οι «αριθμοί» είναι εκ φύσεως «ατελείωτοι» οπότε, αναγόμενοι στην ανώτατη βαθμίδα της ιεραρχίας των αξιών, «μεταλλασσόμενοι» δηλαδή από «μέσον» σε αυτοσκοπό, δεν επιτρέπουν ποτέ την «εκπλήρωση» του στόχου. Έτσι λοιπόν, το άτομο παρασύρεται από τη δίνη του «μαξιμαλισμού», αφού τα χρήματα δεν είναι ποτέ αρκετά. Όσα και αν έχει δηλαδή, μπορεί πάντοτε να αποκτήσει περισσότερα – κάτι που δεν συμβαίνει φυσικά σε άλλους τομείς της ζωής, όπως για παράδειγμα στην υγεία, η οποία θεωρείται ως μια βασική προϋπόθεση της ευτυχίας.     

Αυτό λοιπόν που βιώνουμε σήμερα, ο κόσμος στον οποίο κινούμαστε, είναι η κορυφή του «εναλλακτικού» σεναρίου του Αριστοτέλη – αφού η «ιδέα» του μαξιμαλισμού έχει επικρατήσει σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Η «ιδέα» αυτή έχει «παγιωθεί» καταναγκαστικά, επειδή ο ανταγωνισμός έχει «παγκοσμιοποιηθεί», με αποτέλεσμα να γίνει πολύ πιο «ανελέητος». Εάν λοιπόν δεν θέλει κανείς να ανήκει στους «χαμένους» του αύριο, οφείλει να συγκεντρώνει όσο πιο πολλά χρήματα μπορεί, έτσι ώστε να νοιώθει ασφαλής απέναντι στον συνεχώς αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό. Το γεγονός αυτό οδηγεί τόσο τον ίδιο, όσο και το «σύστημα» γενικά, σε αστάθεια – σε συνθήκες δηλαδή «μακράν» του σημείου ισορροπίας.  

Έχοντας τώρα την άποψη ότι, το κέντρο βάρους του σημερινού «γίγνεσθαι» είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο πλέον παρομοιάζεται από πολλούς σαν μία γιγαντιαία, τύπου Madoff «πυραμίδα», αφού οι λειτουργίες του είναι όλο και περισσότερο «εικονικές» (virtual), θεωρούμε ότι οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια σε ένα βίαιο τέλος, το οποίο δεν θα έχει καμία σχέση με την εκπλήρωση και την ευτυχία.

Δυστυχώς, αν και αρκετοί «προέτρεπαν» τον πλανήτη να μην οδηγηθεί στην παγκοσμιοποίηση, πριν ακόμη η Κίνα επιτύχει ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα ύψους 7.000 $, όπως επίσης όχι στην οικονομική ένωση της Ευρώπης, πριν από την πολιτική, κανένας δεν έδωσε σημασία στις «συμβουλές» τους. Ατυχώς, δεν δόθηκε έγκαιρα σημασία, ούτε στις συνεχείς «προτροπές» για μεγαλύτερο έλεγχο του χρηματοπιστωτικού κλάδου – τόσο όσον αφορά το κυκλοφοριακό του σύστημα (τράπεζες, επενδυτικές εταιρείες, hedge funds), όσο και τα καταστροφικά εργαλεία που έχει στη διάθεση του (CDO's, CDS, ανοιχτές πωλήσεις κλπ).        

 

ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

 

Επιθυμώντας να τεκμηριώσουμε τη θέση μας, αναλύοντας κάποιους τομείς της γιγαντιαίας «χρηματοπιστωτικής πυραμίδας», σημειώνουμε ότι στο παρελθόν, όταν κάποιος κατέθετε στο λογαριασμό του 1.000 €, η τράπεζα είχε στη διάθεση της αυτό ακριβώς το ποσόν, για να το δανείσει – κερδίζοντας τη διαφορά, μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων.  Σήμερα, σύμφωνα με ειδικούς, από τα 1.000 € «δημιουργούνται» άμεσα, με τη βοήθεια διαφόρων «τεχνασμάτων», 5.000 € – ή ακόμη περισσότερα. Επί πλέον, αρκετές φορές τα 1.000 αυτά Ευρώ εμφανίζονται στους επόμενους ισολογισμούς των τραπεζών, σαν καθαρό κέρδος – ενάντια σε κάθε οικονομική λογική.    

Αν και έχουμε περιγράψει ένα μέρος αυτής της λειτουργίας στο παρελθόν (άρθρο μας: Ετεροβαρές ρίσκο: Τα τρία βασικά στάδια του σπειροειδούς κύκλου των χρηματοπιστωτικών κρίσεων και η γενεσιουργός αιτία τους – Έφτασε αλήθεια το τέλος της κρίσης;  26/4/2009), είναι ίσως σκόπιμο να αναφέρουμε τη σημερινή εξέλιξη της, η οποία έχει ως εξής:

Η τράπεζα χρησιμοποιεί τα 1.000 € σαν εγγύηση, με στόχο να δανείσει 5.000 €. Όταν παρέχει στη συνέχεια ένα δάνειο των 5.000 €, «κλείνει» μία ασφάλεια τυχόν απώλειας του (Credit Default Swap, CDS) – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν εμπιστεύεται τον πελάτη της. Ο σκοπός για το οποίο ασφαλίζει το δάνειο της, παρά το ότι κοστίζει (ασφάλιστρα), είναι η «ωραιοποίηση» του Ισολογισμού της αφού, τη στιγμή που κλείνει το συμβόλαιο, «απομακρύνει» το ποσόν από τα λογιστικά της βιβλία (άρθρο μας: Η μεγαλύτερη και μάλιστα νόμιμη ληστεία στην ιστορία της ανθρωπότητας: Είναι αλήθεια οι τράπεζες, κάτω από τις σημερινές συνθήκες, βιώσιμες επιχειρήσεις;  17/2/2009). Ακριβώς για το λόγο αυτό, οι τράπεζες σήμερα είναι σε συνεχή αναζήτηση collaterals– όπως λέγονται οι εγγυήσεις στη γλώσσα τους.

Η ενέργεια της τράπεζας είναι όχι μόνο νόμιμη, αλλά και απολύτως «συμβατή» με τη λογική επειδή, στην περίπτωση που ο οφειλέτης της δεν επιστρέψει το δάνειο του, θα το πληρώσει στη θέση του η ασφάλεια (εάν οι ασφαλιστικές εταιρείες παγκοσμίως, είναι σε θέση να πληρώσουν τα ποσά που ασφαλίζουν, αποτελεί ένα αναπάντητο ερώτημα). Επομένως, είναι σαν να το έχει ήδη εισπράξει – οπότε δεν απαιτείται να «επιβαρύνει» πλέον το ποσόν του δανείου τα λογιστικά της βιβλία. «Τυπικά» λοιπόν, έχει τη δυνατότητα να δανείσει ξανά τα 1.000 € της αρχικής κατάθεσης – επαναλαμβάνοντας την ίδια διαδικασία από την αρχή, ανάλογα με τις διαθέσεις της (με την «τρέλα» της, κατά πολλούς). Σε τελική ανάλυση, η τράπεζα έχει τη δυνατότητα να «τυπώνει» χρήματα «κατά το δοκούν» – αφού από μία κατάθεση 1.000 €, μπορεί να συνάψει πολλαπλά δάνεια, ασφαλίζοντας τα κάθε φορά.

Γνωρίζοντας λοιπόν αυτήν τη διαδικασία, αλλά και πολλές άλλες «μεθόδους» που έχουν σήμερα στη διάθεση τους οι τράπεζες (τιτλοποιήσεις δανείων κλπ – άρθρο μας: Παγκόσμια οικονομική κρίση: Χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής και αδικαιολόγητες αμοιβές υψηλόβαθμων στελεχών  23/11/2008), είναι πολύ δύσκολο να αξιολογήσει κανείς μία τέτοια επιχείρηση, αναλύοντας τα διάφορα στοιχεία του Ισολογισμού της. Είναι επίσης αδύνατον να συγκεκριμενοποιήσει το ύψος των χρημάτων που διακινούνται (εικονική πραγματικότητα), όπως και τις συνέπειες αυτής της διαδικασίας αφού, όπως ακριβώς συμβαίνει στις τύπου Madoff «πυραμίδες», τα αποτελέσματα εμφανίζονται, όλα μαζί, τη στιγμή που κάποιος «κρίκος» παύει να ενώνει την αλυσίδα.  

Συμπερασματικά λοιπόν, στις «απειλές» του παρελθόντος, σημαντικότερη των οποίων ήταν η μαζική απόσυρση χρημάτων από τους καταθέτες, έχουν προστεθεί τόσες πολλές άλλες, που καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνη, μάλλον ανεξέλεγκτη και εντελώς ασταθή την όλη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος (άρθρο μας: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΒΟΜΒΑ ΜΕΓΑΤΟΝΩΝ: Η επίθεση των κερδοσκόπων στο «σύστημα», η τεράστια απειλή που «ελλοχεύει» για τον πλανήτη, καθώς επίσης η πιθανότητα να εξέλθει η χώρα μας από τη μεγαλύτερη κρίση της Ιστορίας της, χωρίς να υποχρεωθεί σε συμβιβασμό  28/4/2010).  

Εάν βέβαια κανείς συμπεριλάβει τα διάφορα νέα «εργαλεία» που έχει στη διάθεση του το σύστημα, όπως για παράδειγμα τα δομημένα προϊόντα «νέας εποχής» (άρθρο μας: RE-REMICS: Η εγκληματική συνταγή που σταμάτησε δραστικά την κεφαλαιακή «αιμορραγία» των τραπεζών, αύξησε ως δια μαγείας την κερδοφορία τους και τοποθέτησε ακόμη μία βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια του συστήματος.  24/11/2009), είναι μάλλον αδύνατον να προβλέψει τις εξελίξεις.

Φυσικά, όταν η παραπάνω «πιστωτική επέκταση» σταματήσει, πόσο μάλλον όταν ακολουθήσει η «πιστωτική συρρίκνωση», γεγονός που συνήθως συνοδεύει τις έντονες υφέσεις ή τις αργοπορημένες προσπάθειες χρηματοπιστωτικού ελέγχου (σήμερα συμβαίνουν πιθανότατα και τα δύο, μετά τις προτροπές της Γερμανίας για μείωση των χρεών, καθώς επίσης την απαγόρευση των ανοιχτών πωλήσεων), η διαδικασία αντιστρέφεται – με ανυπολόγιστες συνέπειες για το «σύστημα».      

Ολοκληρώνοντας, ας μην ξεχνάμε ότι, το πιθανότερο ενδεχόμενο στην περίπτωση της Ελλάδας, είναι να βοηθήθηκαν ακόμη μία φορά οι τράπεζες από τα υπερχρεωμένα δυτικά κράτη, παρά η χώρα μας – αφού μία ενδεχόμενη στάση ή αναδιάρθρωση πληρωμών εκ μέρους της Ελλάδας, θα είχε καταστροφικές συνέπειες για το σύνολο σχεδόν του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι Η.Π.Α. δεν έχουν σε καμία περίπτωση επιλύσει τα προβλήματα τους (άρθρο μας: Αμερικανικές τράπεζες: Η κατάσταση θα γίνει ακόμη χειρότερη, όταν πλησιάσει στην «ακτή» το «τρίτο κύμα» των κατασχέσεων  26/5/2009), έχοντας τα μεταθέσει απλώς στο μέλλον, ενώ η Ευρώπη αμύνεται «σθεναρά», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει μία ενδεχόμενη Ελληνική «επιπλοκή».     

 

ΤΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ

 

Τα ταμεία αυτά είναι οι κυριότεροι «συντελεστές» των χρηματαγορών, αφού διαθέτουν κεφάλαια υψηλότερα των 100-200 δις $ το κάθε ένα, τα οποία επενδύουν σε σταθερή βάση. Η συνολική τους δυναμικότητα, τα κεφάλαια καλύτερα που επενδύουν διεθνώς, υπολογίζονται στα 20 τρις $ (πηγή: Morgan Stanley) – ένα ποσόν δηλαδή που ξεπερνάει το σύνολο αυτού που διαθέτουν όλοι οι υπόλοιποι επενδυτές μαζί, όπως οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι συναλλαγματικές ρεζέρβες των κρατών και τα Hedge Funds. Ίσως το ύψος αυτού και μόνο του ποσού που διαθέτουν τα ταμεία, το οποίο πλησιάζει το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ (περίπου 54 τρις $), να δίνει απάντηση σε αυτούς που αναρωτούνται, ποιοι είναι οι δανειστές όλων αυτών των υπερχρεωμένων κρατών.

Περαιτέρω, τα ταμεία είναι κυρίως κρατικές ή ημικρατικές οργανώσεις, οι οποίες διαχειρίζονται τα χρήματα των συντάξεων των εργαζομένων (ουσιαστικά δηλαδή οι εργαζόμενοι, οι οποίοι κατηγορούν συνεχώς το Κεφάλαιο, απειλούνται από τα ίδια τους τα χρήματα, τα οποία το «συνθέτουν»). Η περιουσία των ταμείων μπορεί να είναι στην ιδιοκτησία του εργοδότη, ή να έχει δική της νομική υπόσταση. Στην περίπτωση που το συνταξιοδοτικό ταμείο έχει δική του νομική υπόσταση, μπορεί να «χρησιμοποιείται» από πολλούς εργοδότες μαζί.

Κατ' αυτόν τον τρόπο, τα ταμεία ευρίσκονται δυστυχώς σε ανταγωνισμό μεταξύ τους, όπως ακριβώς συμβαίνει και με άλλες επενδυτικές εταιρείες. Έτσι, παρατηρείται συχνά το γεγονός να αποσύρει ένας εργοδότης την περιουσία των εργαζομένων του από ένα συνταξιοδοτικό ταμείο, τοποθετώντας την σε κάποιο άλλο – από το οποίο αναμένει υψηλότερες αποδόσεις. Κάποιες φορές βέβαια χάνονται χρήματα – όπως διαπιστώσαμε πρόσφατα στην Ελλάδα, με τις γνωστές μας «επενδύσεις» των συνταξιοδοτικών ταμείων, σε δομημένα προϊόντα.  

Τα συνταξιοδοτικά ταμεία αποτελούν τους μεγαλύτερους επενδυτές παγκοσμίως, λόγω του μεγέθους τους, αλλά και της μακροπρόθεσμης συσσώρευσης κεφαλαίου εκ μέρους τους. Ο υφιστάμενος μεταξύ τους ανταγωνισμός τα υποχρεώνει στην αναζήτηση βραχυπρόθεσμης κερδοφορίας – ενώ μέσω αυτών οδηγούνται όλο και περισσότερες αποταμιεύσεις των εργαζομένων, στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ουσιαστικά λοιπόν συνιστούν τους κυριότερους «αιμοδότες» του «κτήνους», όπως συνηθίζεται να αποκαλείται πλέον το διεθνές κερδοσκοπικό κεφάλαιο, ενώ η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Καλιφόρνια, διαθέτουν τα μεγαλύτερα συνταξιοδοτικά ταμεία παγκοσμίως.

Ολοκληρώνοντας το θέμα των «ταμείων», θεωρούμε ότι η μεγαλύτερη «πληγή» του χρηματοπιστωτικού συστήματος, είναι η αναζήτηση διαρκώς μεγαλύτερης, καθώς επίσης βραχυπρόθεσμης κερδοφορίας. Μέσα από αυτήν την «αντίληψη», τα χρήματα δεν επενδύονται, όπως οφείλουν, στην πραγματική οικονομία – οπότε όχι μόνο δεν δημιουργείται «θεμελιώδης» ανάπτυξη, ταυτόχρονα με νέες θέσεις εργασίας, αλλά αποσταθεροποιείται εντελώς το σύστημα.       

 

ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

 

Τα hedge funds αποτελούν ένα ιδιαίτερο είδος επενδυτικών κεφαλαίων, τα οποία διακρίνονται από έντονα κερδοσκοπικές τοποθετήσεις – προσφέροντας μεγάλες ευκαιρίες, σε συνδυασμό με εξ ίσου μεγάλους κινδύνους.

Το τυπικό χαρακτηριστικό ενός hedge fund είναι η χρήση παραγώγων προϊόντων, καθώς επίσης ανοιχτών πωλήσεων. Ακριβώς εδώ οφείλεται η «παραπλανητική» ονομασία τους, αφού η ύπαρξη των συγκεκριμένων χρηματοπιστωτικών προϊόντων, επιτρέπει την ασφάλιση (hedging) των επενδύσεων σε μετοχές ή σε άλλα αξιόγραφα. Για παράδειγμα, εάν αγοράσει κάποιος μετοχές, ευελπιστώντας στην άνοδο της τιμής τους, έχει τη δυνατότητα να ασφαλισθεί απέναντι σε ενδεχόμενη πτώση τους – εάν ταυτόχρονα συνάψει ένα «πτωτικό» συμβόλαιο παραγώγων ή πουλήσει κάποιες άλλες, αφού προηγουμένως τις δανειστεί από τον ιδιοκτήτη τους.

Το πρώτο επενδυτικό κεφάλαιο αυτού του είδους ιδρύθηκε το 1949 από τον κ. W. Jones, ο οποίος πούλησε «ανοιχτά» μετοχές που δανείσθηκε από τους ιδιοκτήτες τους (επιβαρυνόμενος με τόκους), για να τις αγοράσει αργότερα σε χαμηλότερη τιμή (προφανώς, περίμενε πτώση της τιμής τους) και να τις επιστρέψει – κερδίζοντας τη διαφορά. Ο Jones, με τα χρήματα που εισέπραξε από τις μετοχές που πούλησε, αγόρασε άλλες, για τις οποίες ανέμενε άνοδο της τιμής τους. Έτσι «εφευρέθηκε» η πρώτη στρατηγική των επενδυτικών κεφαλαίων (Long-Short), για την οποία δεν απαιτούνταν ουσιαστικά κεφάλαια, αλλά «εμπορική πίστη». Εάν δηλαδή ο ιδιοκτήτης των μετοχών τις δάνειζε στον αγοραστή, εμπιστευόμενος ότι θα του τις επέστρεφε αργότερα, οι κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή θα ήταν μηδενικές.

Για την «εκπλήρωση» αυτής της στρατηγικής απαιτείται η εύρεση μετοχών, η τιμή των οποίων θα μειωθεί εντός ενός ορισμένου χρονικού διαστήματος, καθώς επίσης άλλων αξιών (εμπορευμάτων, μετοχών κλπ), η τιμή των οποίων θα αυξηθεί εντός του ιδίου χρονικού διαστήματος. Η διπλή αυτή δυνατότητα επίτευξης κέρδους, η οποία δεν απαιτεί ουσιαστικά κεφάλαια, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, είχε σαν αποτέλεσμα το να αναπτυχθεί ο συγκεκριμένος τομέας, ο οποίος τα τελευταία χρόνια άνθισε σε μεγάλο βαθμό.

Έτσι, στα τέλη του 2006, ο συνολικός αριθμός των hedge funds ανήλθε στα 9.000 – με ίδια κεφάλαια ύψους περί το 1,5 τρις $. Γνωρίζοντας βέβαια πως αυτά τα κεφάλαια είναι ουσιαστικά εγγυήσεις για τις αγοραπωλησίες εκ μέρους τους, καθώς επίσης ότι οι επενδύσεις των hedge funds είναι πολλαπλάσιες των χρημάτων που διαθέτουν, καταλήγουμε πραγματικά σε ένα τεράστιο ποσόν, το οποίο κινείται σχεδόν καθημερινά, με απίστευτες ταχύτητες, αλλάζοντας συνεχώς την εικόνα ολόκληρου του πλανήτη (στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, διακινούνται σε καθημερινή βάση 3,5 τρις $ – κυρίως στις ισοτιμίες δολαρίου και ευρώ).      

Τα Hedge funds έχουν συνήθως έδρα σε φορολογικούς παραδείσους (το 63% στις νήσους Cayman), πληρώνοντας (εάν) μηδαμινούς φόρους, ενώ οι διαχειριστές τους στεγάζονται κυρίως στη Νέα Υόρκη (το 36%) και στο Λονδίνο (το 21%). Η αμοιβή των διαχειριστών ακολουθεί τον κανόνα 2/20, ο οποίος σημαίνει ότι εισπράττουν 2% σταθερά επί των συνολικών κεφαλαίων που «εποπτεύουν», συν 20% μερίδιο επί των ετησίων κερδών.

Σήμερα τα κεφάλαια αυτά έχουν αναπτύξει τις στρατηγικές τους σε μεγάλο βαθμό, κυρίως με τη βοήθεια μαθηματικών προγραμμάτων και Η/Υ – θεωρείται ότι, το 95% των «συναλλαγών» διευθετείται αυτόματα, από τους Η/Υ. Επίσης, επενδύουν σε αξίες κάθε είδους, όπως στις αγορές συναλλάγματος, σε εμπορεύματα, σε επιτόκια, σε μετοχές, σε ομόλογα κλπ, τα οποία διαπραγματεύονται με απίστευτες μεθόδους (άρθρο μας: ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ ΚΑΖΙΝΟ: Μία νέα ωρολογιακή βόμβα τεράστιας καταστροφικής ισχύος, στην καρδιά του χρηματοπιστωτικού συστήματος – Updated Bloomberg  22/9/2009).  

 

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΡΙΣΕΩΝ

 

Μέχρι μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο, η οποία ουσιαστικά «οροθετείται» από την «επίθεση» του επενδυτικού κεφαλαίου του Soros στη βρετανική στερλίνα (1992), τα hedge funds προσπαθούσαν να προβλέψουν την αγορά, επενδύοντας στις «τάσεις» της. Αφού λοιπόν προέβλεπαν κάποιες αδυναμίες της «αγοράς» (κρατών, επιχειρήσεων κλπ), ακολουθούσαν μία μέθοδο, η οποία ήταν απλή μεν στη σύλληψη, αλλά εξαιρετικά πολύπλοκη στην εκτέλεση της.

Για παράδειγμα, όταν η Μ. Βρετανία είχε ενταχθεί, το 1990, στον ευρωπαϊκό μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών, σε έναν ενδιάμεσο σταθμό δηλαδή της πορείας προς το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, ο οποίος απαιτούσε σταθερές ισοτιμίες, διαπιστώθηκε βαθειά ύφεση στην οικονομία της (οφειλόμενη πιθανότατα στα υψηλά επιτόκια της Γερμανίας). Τότε ο G.Soros, προβλέποντας την έξοδο της από το μηχανισμό, σαν αποτέλεσμα αφενός μεν της ένταξης της με υψηλή ισοτιμία, αφετέρου της λαϊκής δυσαρέσκειας, εξασφάλισε μυστικά πιστωτικά όρια, τα οποία του επέτρεπαν να δανεισθεί 15 δις στερλίνες, μετατρέποντας τες σε δολάρια κατά βούληση.

Έκτοτε όμως, γεγονός που είναι πλέον ολοφάνερο σήμερα, έχουν πάψει να αρκούνται στις προβλέψεις, οι οποίες είναι συνδεδεμένες με μεγάλο ρίσκο. Κατά την άποψη πολλών ειδικών του χώρου, τα hedge funds, σε συνεργασία μεταξύ τους (καρτέλ), λειτουργούν άκρως επιθετικά, δημιουργώντας κρίσεις. Επειδή δε η κερδοφορία τους προέρχεται κυρίως από τις συνεχείς διακυμάνσεις (volatility) της αγοράς, είτε ανοδικές, είτε καθοδικές, επιδιώκουν με κάθε τρόπο την αστάθεια του συστήματος – σε όλο και περισσότερους τομείς. Έτσι, δεν αρκούνται πλέον μόνο στα χρηματιστήρια μετοχών και εμπορευμάτων, αλλά επεκτείνονται ραγδαία σε πολλές άλλες «περιοχές» – όπως στα ομόλογα των κρατών.

Στην προσπάθεια τους αυτή, φαίνεται ότι συμβάλλουν οι μεγάλες τράπεζες, αλλά και πολλοί άλλοι «οργανισμοί» (άρθρο μας: ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Standard & Poor's, Moody's, Fitch Rating – ένα απίστευτα ισχυρό ολιγοπώλιο αξιολογεί αυθαίρετα, βαθμολογεί ανεξέλεγκτα και κυβερνάει απολυταρχικά, με έδρα την πρωτεύουσα του μονοπωλιακού καπιταλισμού, την παγκόσμια οικονομία  7/12/2009), είτε προκαταρκτικά με τη βοήθεια διαφόρων ΜΜΕ, οικονομολόγων διεθνούς κύρους κλπ, είτε εκ των υστέρων (άρθρο μας: ΟΙ ΣΥΝΔΙΚΟΙ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ: Το κυριαρχικό δόγμα του αμερικανικού μονοπωλιακού καπιταλισμού, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ΔΝΤ, οι κρυφές «παγίδες» του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα  14/3/2010).

Ειδικά σήμερα, όπου η πραγματική οικονομία στις δυτικές χώρες υποχωρεί ασταμάτητα, ενώ διευρύνονται οι οικονομικές συρράξεις μεταξύ των κρατών (άρθρο μας: ΣΚΑΚΙ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΒΟΛΟ: Τα όπλα «αιχμής» της αμερικανικής υπερδύναμης, η «επέλαση» στην Ευρώπη, το «ημερολόγιο» της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, τα «παιχνίδια εξουσίας», το «εξιλαστήριο θύμα», ο ύπατος αρμοστής και τα συμπεράσματα  21/4/2010), οι οποίες συμβάλλουν τα μέγιστα στην προωθούμενη διαρκή αστάθεια του συστήματος, τα hedge funds, «συνεπικουρούμενα» πάντοτε από τις υπερτράπεζες και τα ταμεία, φαίνεται να διαδραματίζουν επιπροσθέτως έναν «εθνικό» ρόλο.

Μεταφορικά, θα τα παρομοίαζε κανείς με τα καταδιωκτικά αεροπλάνα του 2^ου παγκοσμίου πολέμου, τα οποία συνοδεύουν τα βομβαρδιστικά (τράπεζες) στις επιθέσεις τους εναντίον του εχθρού, οι οποίες ξεκινούν από τα τεράστια αεροπλανοφόρα (συνταξιοδοτικά ταμεία) που είναι σταθμευμένα σε απόσταση ασφαλείας. Ακολουθούνται δε από τις δυνάμεις κατοχής (Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ), οι οποίες εγκαθίστανται στα εδάφη των ηττημένων, εξαθλιώνοντας τους Πολίτες τους – «απορροφώντας» τόσο τη δημόσια, όσο και την ιδιωτική τους περιουσία.    

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

Η απληστία, η οποία έχει κυριεύσει τουλάχιστον αυτούς που διαχειρίζονται «απολυταρχικά» το «δυτικό» κόσμο, κατακτώντας την πρώτη θέση στην πυραμίδα των ανθρωπίνων αξιών, «εξωτερικεύεται

(α) είτε με την προσπάθεια ηγεμονίας ενός κράτους σε κάποια άλλα (άρθρο μας: PAX GERMANICA: Η φτώχεια μίας Δημοκρατίας είναι πολύ καλύτερη από την υλική ευημερία η οποία, καθώς ισχυρίζονται, συνυπάρχει με τον Ολοκληρωτισμό, όπως ακριβώς η ελευθερία είναι καλύτερη από τη δουλεία (Δημόκριτος) 6/3/2010),

(β)  είτε με την υποδούλωση των Πολιτών, «δια της μεθόδου» του υπερδανεισμού, ο οποίος ισχυροποιεί τα μέγιστα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα – έτσι όπως αυτό λειτουργεί σήμερα με τη βοήθεια των υπερμεγεθών τραπεζών, των συνταξιοδοτικών ταμείων, των ανεξέλεγκτων hedge funds κλπ.   

Η Ευρωζώνη βρίσκεται σήμερα στο μάτι του κυκλώνα (άρθρο μας: Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ: Η μαζική επίθεση των κερδοσκόπων στην Ελλάδα, οι δέκα μεγαλύτεροι πιστωτές της, καθώς επίσης αναφορές στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία, στη Γερμανία και στη Γαλλία  4/3/2010), υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει όχι μόνο τη Γερμανία ή τις Η.Π.Α., αλλά ταυτόχρονα τις επιθέσεις του πανίσχυρου, κερδοσκοπικού κεφαλαίου – κατ' αρχήν στα πλέον αδύναμα κράτη-μέλη της, τα οποία θα ακολουθήσουν τα υπόλοιπα (πιθανόν με απώτερο, κεντρικό στόχο την ίδια τη Γερμανία). Ενδεχομένως δε, ολόκληρη η ΕΕ ευρίσκεται στα πρόθυρα μίας τρομακτικής ύφεσης, η οποία απειλεί να καταστρέψει το μεγαλύτερο μέρος των Οικονομιών της – εξαγωγικών και εισαγωγικών.     

Τεκμηριώνοντας το θέμα της ύφεσης, το οποίο φαίνεται παράδοξο, αφού έχουν προηγηθεί απίστευτα μεγάλες «ενέσεις ρευστότητας» στο σύστημα εκ μέρους της ΕΚΤ, θα αναφέρουμε απλά ότι, οι τιμές αυξάνονται, όταν τα νοικοκυριά καταναλώνουν περισσότερο, οι επιχειρήσεις επενδύουν, η απασχόληση αναπτύσσεται και οι μισθοί την ακολουθούν, με ανοδική πορεία. Τότε και μόνο τότε, η υπερβάλλουσα ρευστότητα καταλήγει σε έναν ανοδικό σπειροειδή πληθωριστικό κύκλο.     

Σήμερα όμως, το παραγωγικό επίπεδο στην ΕΕ ευρίσκεται πολύ χαμηλότερα από αυτό πριν από την κρίση, η «κενή» παραγωγική δυναμικότητα είναι μεγάλη και η ανεργία παραμένει υψηλή – ενώ συνεχίζει την ανοδική της πορεία. Σε μία τέτοια κατάσταση, οι επιχειρήσεις δεν αυξάνουν τις τιμές τους, ενώ τα συνδικάτα δεν ζητούν άνοδο των μισθών. Επομένως, ακόμη και αν δεν έχει απορροφηθεί η υπερβάλλουσα ρευστότητα από την ΕΚΤ, ενώ τα επιτόκια παραμένουν χαμηλά, το υφιστάμενο έδαφος μπορεί να «εκθρέψει» μόνο την ύφεση – πόσο μάλλον όταν ανακοινώνονται μέτρα μείωσης του δανεισμού των κρατών, καθώς επίσης αύξησης της άμεσης φορολογίας.  

Επίσης, ο οικονομικός πόλεμος δεν καταστρέφει βιομηχανικές εγκαταστάσεις και δεν μειώνει τον ενεργό πληθυσμό – γεγονότα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πληθωρισμό, όταν υπάρχει τόσο μεγάλη ρευστότητα στο σύστημα. Εκτός αυτού, η ρευστότητα δεν οδηγείται στις επενδύσεις ή στην κατανάλωση, αλλά παραμένει στις «αγορές», με κίνδυνο πρόκλησης διαδοχικών υπερβολών (φούσκες), εν μέσω μίας καταστροφικής ύφεσης. «Κυοφορείται» όμως πάντοτε «υπερπληθωρισμός», εάν κάποια στιγμή αντιστραφεί απότομα η τάση και οδηγηθεί ξαφνικά η υπερβάλλουσα ρευστότητα «μαζικά» στην πραγματική αγορά – πριν ακόμη προλάβουν να αντιδράσουν οι κεντρικές τράπεζες.        

Συνεχίζοντας, κατά την άποψη μας οι μοναδικές δυνατότητες «αντίστασης» απέναντι στο «μοιραίο», είναι η σταδιακή, η «ελεγχόμενη» καλύτερα επιστροφή στις προηγούμενες αξίες (ήθος, ποιότητα ζωής, πολιτισμός κλπ), σε συνδυασμό με την  ευρωπαϊκή αλληλεγγύη (άρθρο μας: ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ: Μία διακρατική, προοδευτική «φορολογική» κλίμακα, θα ήταν ίσως η ιδανική «κοινωνική» λύση για την εξομάλυνση των ανισορροπιών και την επίτευξη της ισότητας εντός της Ε.Ε.  16/10/2009), η οποία θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε μία πολιτική ένωση – στις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης δηλαδή, ακόμη και χωρίς τη Γερμανία, η οποία συνεχώς εμποδίζει τις προσπάθειες ένωσης όλων των υπολοίπων Ευρωπαίων.  

Εάν δεν βαδίσουμε άμεσα στο συγκεκριμένο δρόμο, τότε η κατάληξη της Ευρώπης θα είναι εξαιρετικά «βίαιη» – είτε προηγηθεί η Ελλάδα, είτε όχι. Απλά και μόνο οι μεμονωμένες προσπάθειες ελέγχου των αγορών, όπως οι πρόσφατες της Γερμανίας, καθώς επίσης τα «αδιαφανή», πρόχειρα μέτρα στήριξης (άρθρο μας: ΑΠΟΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ: Η χαμένη μάχη, το πρόβλημα της υπερχρέωσης, η επίθεση μέσω ομολόγων, η αδυναμία χρεοκοπίας των Η.Π.Α., η Ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα και η ευρηματική «επέλαση» του ΔΝΤ  15/5/2010), δεν πρόκειται να φέρουν ποτέ το επιθυμητό αποτέλεσμα – ενώ θα αποδυναμώσουν εντελώς την ΕΕ, μηδενίζοντας τις υγιείς αντιστάσεις τόσο των κρατών, όσο της ίδιας της «Ένωσης» και των Πολιτών της, «καταβαραθρώνοντας» το κοινό νόμισμα.       

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 20. Μαΐου 2010, viliardos@kbanalysis.com 

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. 

 

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2112.aspx

 

 

ΣΧΕΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ

 

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ: Το βίντεο με βάση το άρθρο μας, το οποίο «γυρίστηκε» από αναγνώστη μας στην Αυστραλία με τίτλο «Η αφαίμαξη των λαών».  25/4/2010

Απόβαση στην Ευρώπη:

 

Η χαμένη μάχη, το πρόβλημα της υπερχρέωσης, η επίθεση μέσω ομολόγων, η αδυναμία χρεοκοπίας των Η.Π.Α., η Ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα και η ευρηματική «επέλαση» του ΔΝΤ

 

Του Βασίλη Βιλάρδου *

 

Σε προηγούμενο κείμενο μας, είχαμε αναφερθεί εκτενώς στις τρείς μεγάλες ζώνες ελευθέρου εμπορίου (NAFTA, EE, CAFTA), αναλύοντας τα πλεονεκτήματα, καθώς επίσης τα μειονεκτήματα τους. Έκτοτε, αν και δεν έχει περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα (άρθρο μας: ΕΚΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ: Η επιστροφή των υπερβολών στις αγορές, η αδυναμία απόσυρσης των μέτρων στήριξης, η μάχη των νομισμάτων, οι ζώνες ελευθέρου εμπορίου, οι ιδιαιτερότητες τους, η άμεση αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και απόψεις για το νέο ελληνικό δανεισμό  12/4/2010), θεωρούμε ότι οι δύο πλέον χρεωμένες ζώνες (NAFTA, EE) ευρίσκονται σε πορεία «σύγκλισης» μεταξύ τους, μετά την απίστευτα επιτυχημένη «απόβαση» των Η.Π.Α. – αυτή τη φορά όχι στη Νορμανδία, αλλά απ' ευθείας στο Βερολίνο.

Περαιτέρω, έχουμε την άποψη ότι η χώρα μας διαδραμάτισε ακόμη μία φορά έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο, αντίστοιχο ίσως με αυτόν στο 2^ο Παγκόσμιο πόλεμο – τον οποίο πρόσφατα, σχεδόν εβδομήντα χρόνια αργότερα, ακολούθησε ο 1^ος Οικονομικός (άρθρο μας: Πρώτος παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος: Ενδιάμεσος απολογισμός της θηριώδους μάχης στο χρηματοπιστωτικό κυβερνοχώρο – μέρος Α!  22/3/2009).

Όπως και τότε δηλαδή, έτσι και σήμερα, βρέθηκε απέναντι στη Γερμανία, ενώ τελικά πρόλαβαν οι Η.Π.Α. – με την «εν ριπή οφθαλμού» επέλαση τους στην Ευρωζώνη, μέσα από την Ελληνική «κερκόπορτα» την οποία, ατυχώς για την ίδια, αλλά και για όλη την ΕΕ, άφησε διάπλατα ανοιχτή η Γερμανία (άρθρο μας: ΣΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΝΑ: Η Ελλάδα στο επίκεντρο της αμερικανό-ευρωπαϊκής διαμάχης, τα σφάλματα μας, οι «αλλότριες» ευθύνες και ο υπερπληθωρισμός ομολόγων, ο οποίος φαίνεται να εξελίσσεται σε μία καταστροφική πανδημία  23/1/2010).    

Τόσο ο πόλεμος, όσο και το «παιχνίδι» λοιπόν εισήλθε σε ένα επόμενο, εξαιρετικά αποφασιστικό στάδιο (άρθρο μας: ΣΚΑΚΙ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΒΟΛΟ: Τα όπλα «αιχμής» της αμερικανικής υπερδύναμης, η «επέλαση» στην Ευρώπη, το «ημερολόγιο» της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, τα «παιχνίδια εξουσίας», το «εξιλαστήριο θύμα», ο ύπατος αρμοστής και τα συμπεράσματα  21/4/2010), αναδεικνύοντας νικητή της σημαντικότατης πρόσφατης «μάχης» τις Η.Π.Α. – μεγαλύτερο χαμένο τη Γερμανία.

Ίσως οφείλουμε βέβαια να σημειώσουμε εδώ ότι, ο οικονομικός πόλεμος έχει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά, σε σύγκριση με το «συμβατικό»: χωρίς να σκοτώνει, εξαθλιώνει, ενώ τα αποτελέσματα του ακολουθούν, δεν συμβαδίζουν μαζί του. Ως εκ τούτου, δεν «εκβάλει» άμεσα στη «δημιουργική καταστροφή» (Schumpeter), η οποία ανανεώνει το σύστημα, προσφέροντας ευκαιρίες στους νεωτεριστές επιχειρηματίες. Επίσης, δεν «περιορίζει» τον αριθμό των ανθρώπων, οι οποίοι πρέπει να «εκτραφούν», για να μην εξεγερθούν, καταστρέφοντας ολοσχερώς τον πλανήτη – απλά τους εξαναγκάζει να διαμείνουν σε σύγχρονα, αλλά όχι λιγότερο «ανατριχιαστικά», στρατόπεδα συγκέντρωσης (για παράδειγμα, οι «φαβέλες» της Βραζιλίας και της Αργεντινής).       

Σε σχέση τώρα με την υπόλοιπη ΕΕ, δεν έχουμε σαφή άποψη, αφού θεωρούσαμε ανέκαθεν την υποταγή της στον «πρωσικό ζυγό» σαν το χειρότερο από τα δύο κακά, με τα οποία ήλθε αντιμέτωπη. Προφανώς, η παντελής έλλειψη ηγεσίας ήταν αυτή που την οδήγησε σε μία τόσο εύκολη ήττα – γεγονός που είχαμε τονίσει ιδιαίτερα, στο κείμενο μας για τις ζώνες ελευθέρου εμπορίου.

 

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ

 

Η υπερχρέωση των αμερικανικών νοικοκυριών, καθώς επίσης η «εξαγωγή» μεγάλου μέρους της, μέσω των δομημένων προϊόντων ήταν, όπως είναι γνωστό, αυτή που προκάλεσε την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση – η οποία ήλθε στην επιφάνεια αμέσως μετά τη χρεοκοπία της Lehman Brothers (άρθρο μας: Παγκόσμια οικονομική κρίση: Χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής και αδικαιολόγητες αμοιβές υψηλόβαθμων στελεχών  23/11/2008).

Στη συνέχεια τα κράτη, στην προσπάθεια τους να αποφύγουν την απόλυτη καταστροφή, διοχέτευσαν στις αγορές τεράστιες ποσότητες χρήματος, αφενός μεν για να διασώσουν τις τράπεζες τους, αφετέρου για να «επιδοτήσουν» την ανάπτυξη των Οικονομιών τους, εγγυώμενα ταυτόχρονα τις καταθέσεις των Πολιτών τους – οι οποίοι φυσικά ανέλαβαν το βάρος όλων αυτών των «πρωτοβουλιών», υποχρεούμενοι σε δυσανάλογη φορολόγηση.      

Με τον τρόπο αυτό διασώθηκε τελικά ο πλανήτης, με τίμημα όμως την υπερβολική χρέωση του – η οποία αποτελεί ρεκόρ σε εποχές ειρήνης Έκτοτε (2007), τα ελλείμματα των χωρών του ΟΟΣΑ έχουν σχεδόν επταπλασιαστεί, ανερχόμενα στο τερατώδες ποσόν των 3,4 τρις $ – με το συνολικό δημόσιο χρέος τους να αγγίζει τα 43 τρις $. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, τα ελλείμματα των χωρών της Ευρωζώνης έχουν δωδεκαπλασιαστεί, ενώ το δημόσιο χρέος τους είναι ύψους 9 τρις $ (2009, πηγή:Spiegel) ή 70% του παραγομένου προϊόντος τους (ΑΕΠ).  

Αντίστοιχα, το ετήσιο έλλειμμα των Η.Π.Α. διαμορφώθηκε στα 1,6 τρις $ (10% του ΑΕΠ), ενώ το δημόσιο χρέος τους ξεπέρασε τα 12,9 τρις $ (84% του ΑΕΠ) – μεγαλύτερο από την Ευρωζώνη, η οποία έχει αντίστοιχο αριθμό καταναλωτών (το Φθινόπωρο του 2008, το δημόσιο χρέος των Η.Π.Α. είχε αγγίξει τα 10 τρις $, ενώ στις αρχές του 1989 ήταν μόλις 2,7 τρις $).  

Το 2020, το δημόσιο χρέος των Η.Π.Α. προβλέπεται να ξεπεράσει το 20 τρις $, με υποχρεώσεις ετήσιων τόκων που θα πλησιάζουν τα 900 δις $ – ενώ ήδη το σύνολο των δημοσίων εσόδων της χώρας καταναλώνεται σε τέσσερις μόνο τομείς: στην Άμυνα, στην Υγεία, στα Κοινωνικά προγράμματα και στους Τόκους του χρέους. Σήμερα, όλοι οι υπόλοιποι τομείς (Παιδεία κλπ), χρηματοδοτούνται σχεδόν εξ ολοκλήρου μέσω του δανεισμού.          

Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους της κυβέρνησης των Η.Π.Α. (πάνω από το μισό) είναι σε ομόλογα του δημοσίου – με πιστωτές ιδιώτες, βιομηχανικούς ομίλους, τράπεζες της Wall Street και ξένες κυβερνήσεις. Οι μεγαλύτεροι δανειστές της υπερδύναμης είναι η Κίνα (877,5 δις $), η Ιαπωνία (768,5 δις $), η Μ. Βρετανία (231,7 δι $) και η Βραζιλία (170,8 δις $).  

Περαιτέρω, στον Πίνακα Ι που ακολουθεί, φαίνεται η πρόσφατη «πρόοδος» των δημοσίων χρεών των σημαντικότερων βιομηχανικών χωρών:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ – Πρόβλεψη ποσών αύξησης

 

Χώρα	2008	2009	2010	Αύξηση*
Η.Π.Α.	70,70	83,10	94,40	1.925 δις
Ευρωζώνη	69,30	78,20	84,00	1.282 δις
Ιαπωνία	173,00	190,00	198,00	197 δις
Γερμανία	65,90	73,10	76,70	224 δις
Μ. Βρετανία	52,00	68,60	80,30	461 δις
Ελλάδα	99,20	112,60	124,90	67 δις

* Πρόβλεψη αύξησης σε ποσά (δις €) το 2010, σε σχέση με το 2009

Πηγή: Spiegel

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος    

 

Στους Πίνακες που ακολουθούν (ΙΙ, ΙΙΙ, IV), εμφανίζονται οι προβλέψεις της οικονομικής ανάπτυξης για τα επόμενα έτη, τα συναλλαγματικά αποθέματα, καθώς επίσης η πρόγνωση για το δημόσιο χρέος, το 2014:

 

Πίνακας ΙΙ: Δεκαετής πρόγνωση της οικονομικής ανάπτυξης

 

                           ΔΥΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ                                          ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ            

Η.Π.Α.	2,6	Κίνα	9,8
Γαλλία	2,1	Ινδία	7,1
Γερμανία	1,5	Ρωσία	6,9
Ιαπωνία	1,3	Βραζιλία	3,4

Πηγή: MM (Goldman Sachs, EKT, Thomson Datastream, ΔΝΤ)

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Πίνακας ΙΙΙ: Συναλλαγματικά Αποθέματα σε δις $

 

BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα)	2.769
Ευρωπαϊκή Ένωση	590
Η.Π.Α.	75

Πηγή: MM (Goldman Sachs, EKT, Thomson Datastream, ΔΝΤ)

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Πίνακας IV: Δημόσιο χρέος  σε ποσοστά του ΑΕΠ, πρόγνωση για το 2014

 

Μέσος όρος των αναπτυγμένων Οικονομιών του G20	114%
Μέσος όρος των αναπτυσσόμενων Οικονομιών του G20	35%

Πηγή: MM (Goldman Sachs, EKT, Thomson Datastream, ΔΝΤ)

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Όπως φαίνεται καθαρά, υπάρχουν τεράστιες διαφορές στην οικονομική ανάπτυξη και στα συναλλαγματικά αποθέματα – ενώ διαπιστώνονται τα υψηλά «περιθώρια χρέωσης» των αναπτυσσομένων Οικονομιών, σε σύγκριση τουλάχιστον με την υπερχρέωση των ανεπτυγμένων.

Συμπληρωματικά, οφείλουμε να τονίσουμε πως η προβλεπόμενη, ελάχιστη ανάπτυξη των μεγάλων «δυτικών» οικονομιών, θα είναι κατά πάσα πιθανότητα «εντάσεως ανεργίας» (θα στηριχθεί στη γνώση και στην υψηλή τεχνολογία), ενώ αυτή των αναπτυσσομένων «εντάσεως απασχόλησης» (θα στηριχθεί κυρίως στην παραγωγή καταναλωτικών αγαθών, στις υποδομές κλπ). Η παγκόσμια αναδιανομή εισοδημάτων είναι επομένως σε εξέλιξη, ενώ η ύφεση της δύσης θα αποφευχθεί πολύ δύσκολα (άρθρο μας: Ύφεση L; Η μορφή της κρίσης, τα αποτελέσματα της, οι πραγματικές αιτίες, η αναδιανομή εισοδημάτων, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η αναγκαιότητα μίας μερικής αποπαγκοσμιοποίησης  16/5/2009).

 

Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ

 

Ένα από τα σημαντικότερα δυσμενή επακόλουθα της παραπάνω υπερχρέωσης των δυτικών κρατών, είναι αναμφίβολα η δυσκολία στη διάθεση των ομολόγων του δημοσίου, με τα οποία χρηματοδοτούν τα υπέρογκα χρέη τους. Ανεξάρτητα λοιπόν από το πόσο συνεννοούνται μεταξύ τους τα πανίσχυρα πλέον hedge funds (τα τελευταία 10 έτη αυξήθηκαν στα 9.000, με συνολικά κεφάλαια περί το 1,5 τρις $ και ετήσια κέρδη της τάξης του 20%), οργανώνοντας από κοινού επιθέσεις εναντίον κρατών, η λύση του προβλήματος οφείλει να προέλθει από τη μείωση της γενικότερης «δυτικής» υπερχρέωσης.

Φυσικά, θα μπορούσε και θα έπρεπε να θεσμοθετηθούν διεθνώς μέτρα, τα οποία να εμποδίζουν τις «εγκληματικές επιθέσεις» των hedge funds, με τη βοήθεια των πολλών και ποικίλων οικονομικών όπλων μαζικής καταστροφής που διαθέτουν (ανοιχτή πώληση «ακάλυπτων» ομολόγων, κερδοσκοπική ασφάλιση με CDS, πολλαπλές επενδύσεις των ιδίων κεφαλαίων τους – leverage κλπ).

Εν τούτοις, τα κράτη δεν φαίνονται πρόθυμα να επιβάλλουν τέτοιους νόμους, οι οποίοι θα περιόριζαν τους κινδύνους μίας παγκόσμιας οικονομικής καταστροφής (άρθρο μας: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΒΟΜΒΑ ΜΕΓΑΤΟΝΩΝ: Η επίθεση των κερδοσκόπων στο «σύστημα», η τεράστια απειλή που «ελλοχεύει» για τον πλανήτη, καθώς επίσης η πιθανότητα να εξέλθει η χώρα μας από τη μεγαλύτερη κρίση της Ιστορίας της, χωρίς να υποχρεωθεί σε συμβιβασμό  28/4/2010), οπότε οφείλει να αντιμετωπισθεί διαφορετικά η «απειλή». Έχοντας λοιπόν την άποψη ότι, η γνώση του προβλήματος είναι μία από τις κυριότερες προϋποθέσεις επίλυσης του, παραθέτουμε ένα μικρό παράδειγμα, σε σχέση με τον τρόπο που λειτουργούν οι κερδοσκοπικές επιθέσεις, μέσω των ομολόγων: 

 

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Προβλέψεις μεγεθών 2010 σε ποσοστά επί του ΑΕΠ

 

Χώρα	Δημόσιο Χρέος	Έλλειμμα	Ανεργία	Απόδοση Ομολόγων*
Ελλάδα	124,90	-12,20	12,00	9,80
Ιταλία	116,70	-5,30	9,00	4,00
Πορτογαλία	84,60	-8,00	9,00	5,80
Ιρλανδία	82,90	-14,70	14,00	5,60
Ισπανία	66,30	-10,10	20,00	4,00

Πηγή:  ΕΕ – Thomson Reuters     

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Πρόκειται για την απόδοση των δεκαετών ομολόγων, στις 28.04.10

 

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα V, οι τέσσερις πρώτες χώρες έχουν ποσοστό δημοσίων χρεών, το οποίο υπερβαίνει το 80% του ΑΕΠ τους. Ταυτόχρονα, εμφανίζουν μεγάλα ελλείμματα στους ετήσιους προϋπολογισμούς τους, τα οποία προστίθενται στα δημόσια χρέη του αμέσως επομένου έτους – γεγονός που οδηγεί σε ασφαλή συμπεράσματα, σε σχέση με την μελλοντική «τάση» αύξησης του χρέους τους. Όσον αφορά ειδικά την Ισπανία, τόσο η τεράστια ανεργία, όσο και τα υπόλοιπα προβλήματα της (τράπεζες, οικοδομική δραστηριότητα, ύφεση κλπ), υπολογίζεται ότι τελικά θα «εκβάλουν» στο χρέος της – επιδεινώνοντας το με  γεωμετρική πρόοδο.

Σύμφωνα τώρα με τους οικονομολόγους Rogoff και Reinhart (Harvard), οι οποίοι έχουν μελετήσει ιστορικά όλες τις οικονομικές «αναταράξεις», το «κρίσιμο μέγεθος» του δημοσίου χρέους καθορίζεται στο 80-90% του ΑΕΠ. Όταν ξεπερασθεί αυτό το ποσοστό, τότε οι δυνατότητες ανάπτυξης μίας οικονομίας περιορίζονται στο ήμισυ – σε σχέση με αυτές που είναι πολύ λιγότερο χρεωμένες. Επομένως, η κερδοσκοπία μέσω ομολόγων χωρών που έχουν ξεφύγει από το όριο της χρέωσης, είναι μία αρκετά συμφέρουσα προοπτική για τα hedge funds – τα οποία, διαθέτοντας πλέον τεράστια κεφάλαια προς επένδυση, δεν έχουν ιδιαίτερα πολλές, εναλλακτικές επιλογές τοποθέτησης τους.     

Ειδικά σε σχέση με τον τρόπο που επηρεάζουν οι «αγορές», τις αποδόσεις των ομολόγων του δημοσίου, τα εξής:

(α)  Το κράτος εκδίδει ένα ομόλογο στην τιμή των 1.000 €, με σταθερό επιτόκιο 5% επί της τιμής έκδοσης. Αυτό σημαίνει ότι, ο επενδυτής που τα αγοράζει εισπράττει 50 € ετήσιους τόκους ανά ομόλογο.   

(β)  Η εμπιστοσύνη των επενδυτών, σε σχέση με τις δυνατότητες αποπληρωμής των ομολόγων από τη χώρα που τα εκδίδει μειώνεται, με αποτέλεσμα οι αγοραστές να τα πουλούν σε χαμηλότερες τιμές. Για παράδειγμα, τα ομόλογα πωλούνται έναντι 900 € το ένα, ενώ ο νέος αγοραστής συνεχίζει να εισπράττει 50 € ετήσιους τόκους. Επειδή όμως τα αγόρασε χαμηλότερα, η απόδοση του είναι 5,56%, αφού υπολογίζεται ο τόκος των 50 € στα 900 €.

Εκτός αυτού, ο επενδυτής εισπράττει κατά την ημερομηνία λήξης των ομολόγων τα 1.000 €, οπότε η απόδοση του δεν αυξάνεται μόνο κατά 5,56%, αλλά πολύ περισσότερο – υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι θα τα διατηρήσει μέχρι τη λήξη τους, ενώ το κράτος δεν θα χρεοκοπήσει. Εάν λοιπόν από την ημερομηνία που τα αγοράζει έναντι 900 € η λήξη τους είναι 3 χρόνια αργότερα, η απόδοση του αυξάνεται στο 9% (ο υπολογισμός γίνεται με έναν περίπλοκο μαθηματικό τύπο).

(γ)  Εφόσον η απόδοση των ουσιαστικά τριετών ομολόγων του κράτους είναι πλέον 9%, με βάση το παραπάνω παράδειγμα, εάν το κράτος επιχειρήσει να εκδώσει νέα ομόλογα, τότε θα πρέπει να προσφέρει απόδοση τουλάχιστον 9%, αντί 5% που προσέφερε μέχρι τότε – αφού οι επενδυτές σε διαφορετική περίπτωση, εάν δηλαδή το κράτος προσέφερε χαμηλότερο επιτόκιο από το 9%, θα αγόραζαν τα παλαιότερα ομόλογα από την ελεύθερη αγορά, τα οποία προσφέρουν 9%.

Κατ' αυτόν τον τρόπο, η έκδοση ομολόγων εκ μέρους ενός αδύναμου κράτους, η δανειοδότηση του δηλαδή από τις «αγορές», επιβαρύνεται συνεχώς με αυξημένα επιτόκια. Τα επιτόκια αυτά δυσχεραίνουν με τη σειρά τους τις προσπάθειες μείωσης των ελλειμμάτων του, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να περιοριστούν – οπότε λειτουργούν αυξητικά στο δημόσιο χρέος, επιδεινώνοντας ξανά την πιστοληπτική του ικανότητα και οδηγώντας το στην πληρωμή ακόμη μεγαλύτερων επιτοκίων.

Εάν, παρά τις αντιξοότητες, το κράτος καταφέρει τελικά να ελέγξει τα ελλείμματα του, τότε συνήθως συμβαίνει εις βάρος της ανάπτυξης – οπότε, μειώνεται το ΑΕΠ του. Παρά την εξοικονόμηση πόρων λοιπόν, τα χρέη του αυξάνονται – ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Έτσι, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο το κράτος, πιεζόμενο από τις «αγορές», υπεισέρχεται σε έναν καθοδικό σπειροειδή κύκλο, σε μία ύπουλη παγίδα καλύτερα, με ελάχιστες πιθανότητες αποφυγής του μοιραίου.

 

Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΤΩΝ Η.Π.Α.

 

Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα «δυτικά» κράτη οι Η.Π.Α., διαθέτοντας το μοναδικό ουσιαστικά παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα (το οποίο θα υπερασπισθούν προφανώς «μέχρι θανάτου»), χρεώνονται μόνο σε δολάρια. Από όπου και αν προέρχονται δηλαδή τα δάνεια τους, είναι πάντοτε σε δολάρια – οπότε, ακόμη και όταν δεν διαθέτουν χρήματα για να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους, απλά τυπώνουν καινούργια.

Ουσιαστικά λοιπόν, διαθέτουν απεριόριστες ποσότητες χρημάτων τις οποίες, εφόσον διαχειρίζονται «συνετά» (μη πληθωριστικά κλπ), εξάγοντας επιτυχημένα τόσο τα προβλήματα, όσο και τον πληθωρισμό τους διεθνώς, δεν πρόκειται ποτέ να αντιμετωπίσουν οικονομικά προβλήματα – έχοντας βέβαια τη δυνατότητα να αγοράζουν τα πάντα, σε οποιεσδήποτε τιμές.  

Εν τούτοις, είναι υποχρεωμένες να διατηρούν τα «προσχήματα» αφού, εάν οι δανειστές τους διακρίνουν κάποιον κίνδυνο (ή εάν ο πλανήτης συνειδητοποιήσει τη «μηδενική αξία» των χαρτονομισμάτων, γενικώς ή ειδικώς – συμπεραίνεται συνήθως από τις διακυμάνσεις της τιμής του χρυσού), η κατάσταση μπορεί να αποβεί εξαιρετικά επικίνδυνη. Επομένως, είναι προσεκτικές στις κινήσεις τους, επιλέγοντας κάθε φορά την ελάχιστη δυνατή «κατάχρηση» του πανίσχυρου αυτού όπλου που διαθέτουν.       

    

Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ

 

Από την προηγούμενη ανάλυση διαπιστώνουμε εν πρώτοις ότι, η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη αφενός μεν με τις επιθέσεις στα ομόλογα των κρατών της, αφετέρου με την σχετική αδυναμία χρεοκοπίας των Η.Π.Α. – η οποία κατευθύνει τις επιθέσεις των κερδοσκόπων σε άλλες χώρες.

Περαιτέρω, όπως έχουμε τονίσει επαρκώς στο παρελθόν, καμία χώρα δεν μπορεί να αντισταθεί μόνη της (εκτός «αλληλέγγυων» διακρατικών ενώσεων, αποδεδειγμένης συνοχής και μεγέθους), στις κλιμακούμενες, συνεχείς επιθέσεις του αχόρταγου, διεθνούς κεφαλαίου – έτσι όπως αυτές «ενορχηστρώνονται», με τη βοήθεια των οικονομικών και λοιπών «εργαλείων μαζικής καταστροφής» που διαθέτει (εταιρείες αξιολόγησης, Hedge funds, ελεγκτικές επιχειρήσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις, μυστικές υπηρεσίες, ΔΝΤ, Παγκόσμια τράπεζα, ΝΑΤΟ, πολυεθνικοί γίγαντες, ΜΜΕ, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, CDS, spreads, Wall Street κλπ).

Επομένως, η «κατά μέτωπο» αντιμετώπιση των Η.Π.Α., οι οποίες είναι ουσιαστικά «άτρωτες», ενώ «φιλοξενούν» ταυτόχρονα το διεθνές κεφάλαιο, είναι «φύσει και θέσει» αδύνατη. Πόσο μάλλον αφού η ΕΕ δεν διαθέτει κοινή στρατιωτική δύναμη για κάθε ενδεχόμενο – γεγονός που την καθιστά ακόμη περισσότερο ευάλωτη, στις διαθέσεις της μεγάλης «συμμάχου» της.

Από την άλλη πλευρά, καμία μεμονωμένη χώρα δεν έχει τη δυνατότητα να αντισταθεί στις «εξαγωγικές επιθέσεις» της παραγωγικής μηχανής του πλανήτη, της Κίνας – η οποία μπορεί οποτεδήποτε να επιβάλλει τα προϊόντα της στις διεθνείς αγορές, αφού είναι ανέφικτο να την ανταγωνισθεί κανείς. Άλλωστε, ακόμη και αν αυξανόταν το εργατικό κόστος της, η τεράστια εσωτερική αγορά της, αλλά και η ευρύτερη περιοχή γύρω της, μπορούν να της εξασφαλίσουν εξαιρετικά χαμηλές, «επιδοτούμενες» ίσως εξαγωγικές τιμές (dumping), τουλάχιστον για τα επόμενα 100 χρόνια.      

Επομένως η ΕΕ,  στη σημερινή της «μη συνεκτική» και μη «αλληλέγγυα» μορφή, χωρίς καμία ηγεσία, με σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη της να είναι ουσιαστικά υπερχρεωμένα (άρθρο μας: Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ: Η μαζική επίθεση των κερδοσκόπων στην Ελλάδα, οι δέκα μεγαλύτεροι πιστωτές της, καθώς επίσης αναφορές στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία, στη Γερμανία και στη Γαλλία  4/3/2010) δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ούτε τις Η.Π.Α. (NAFTA), ούτε την Κίνα (CAFTA).

Όπως φαίνεται λοιπόν, η μοναδική ίσως δυνατότητα «επιβίωσης» της ΕΕ, είναι η Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση – η πολιτική ένωση της δηλαδή (άρθρο μας: ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ: Μία διακρατική, προοδευτική «φορολογική» κλίμακα, θα ήταν ίσως η ιδανική «κοινωνική» λύση για την εξομάλυνση των ανισορροπιών και την επίτευξη της ισότητας εντός της Ε.Ε.  16/10/2009), σε συνθήκες αυτάρκειας, εντός των ευρύτερων (Ρωσία κλπ) συνόρων της.   

 

Η ΕΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΔΝΤ

 

Η Κομισιόν, σε συνεργασία με την ΕΚΤ, ευρισκόμενη χωρίς καμία δυστυχώς πρόβλεψη ή προετοιμασία, αντιμέτωπη

(α)  με το πρόβλημα της υπερχρέωσης αρκετών κρατών-μελών της (Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία), έναν «συστημικό» αναμφίβολα κίνδυνο, με ανυπολόγιστες αλυσιδωτές «παρενέργειες»,

(β)  με τις συντονισμένες επιθετικές κινήσεις των Η.Π.Α. (εταιρείες αξιολόγησης, τράπεζες, κερδοσκόποι, ΜΜΕ κλπ) και του Κεφαλαίου, καθώς επίσης με

(γ)  την απροθυμία αλληλεγγύης (πόσο μάλλον μελλοντικής πολιτικής ένωσης)  των κρατών-μελών της, σε συνδυασμό με την

(δ)  «ανίερη» πρωτοβουλία της Γερμανίας, να συμπεριλάβει το ΔΝΤ στο Ελληνικό «πακέτο στήριξης»,

αναγκάσθηκε τελικά, αφού προηγήθηκε η «επίσκεψη» του κ. S.Kahn στο Βερολίνο, όπως επίσης η «προτροπή» του αμερικανού προέδρου (τηλεφώνημα με την κ. A.Merkel), να ψηφίσει ένα «πρόγραμμα στήριξης» της Ευρωζώνης, το οποίο θα ήταν αδιανόητο λίγες μόλις ημέρες πριν – σήμερα τόσο απογοητευτικό, που «φαντάζει» απίστευτο.

Επιθυμώντας λοιπόν «να καθησυχάσει τις αγορές» (ειλικρινά απορεί κανείς με τον τρόπο που παρουσίασε τις ενέργειες της, αφού προφανώς γνωρίζει το «αληθινό πρόσωπο» των κερδοσκόπων), ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα 750 δις €, στο οποίο συμμετέχει το ΔΝΤ με 250 δις € – με ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής δηλαδή, από το αντίστοιχο στην Ελλάδα (80 και 30 δις €). Φυσικά το ΔΝΤ όχι μόνο «συμφώνησε», αλλά τόνισε επί πλέον ότι έχει στη διάθεση του οποιοδήποτε ποσόν του ζητηθεί από την Κομισιόν.

Βέβαια, η απλή ανάλυση του ποσού που συμφωνήθηκε, κάθε άλλο παρά θα μπορούσε να καθησυχάσει τις «αγορές» – γεγονός που φάνηκε από την αδυναμία ισχυροποίησης του Ευρώ, μετά τις πρώτες, «παρορμητικές» μάλλον, αντιδράσεις. Αναλυτικότερα τα εξής:

(α)  τα 440 δις € είναι απλά και μόνο εγγυήσεις, οι οποίες θα δοθούν από έναν «οργανισμό» που θα ιδρυθεί, όταν ψηφισθεί από τα επί μέρους κοινοβούλια κλπ,

(β)  τα 60 δις € είναι ουσιαστικά 10 δις € – τα 50 δις € υπήρχαν, αλλά μόνο για τις χώρες εκτός Ευρωζώνης, ενώ

(γ)  τα 250 δις € ανήκουν στο ΔΝΤ – το οποίο, ως γνωστόν, «απαιτεί» τα πολλαπλάσια, όταν δήθεν προσφέρει.

Ακόμη λοιπόν και αν θεωρηθεί «υπέρβαση» η πρόθεση της ΕΚΤ να αγοράζει πλέον απ' ευθείας από τα κράτη ομόλογα, από την δευτερογενή βέβαια αγορά, η εξ αυτής «αξιωματική» εξασθένηση του κοινού νομίσματος, μάλλον εξουδετερώνει τα όποια οφέλη της. 

Ολοκληρώνοντας, διαπιστώθηκε ότι, μερικές ημέρες αργότερα, ο κ. S. Kahn συναντήθηκε «κεκλεισμένων των θυρών» στη Ζυρίχη, με τον κεντρικό τραπεζίτη της ΕΚΤ, κάποια Hedge FundsG.Soros), καθώς επίσης με άλλους τραπεζίτες. Λίγο αργότερα, θορυβημένη «τα μέγιστα» η Πορτογαλία ανακοίνωσε μειώσεις μισθών – ακολουθούμενη από την Ισπανία, η οποία προτίμησε την αύξηση της φορολογίας. (

Οι ενέργειες αυτές, σε συνδυασμό με την πρόσφατη εξαγγελία της Γερμανικής κυβέρνησης, η οποία εγκαινίασε μία νέα πολιτική λιτότητας, αναβάλλοντας επί πλέον τη μείωση της φορολογίας που είχε υποσχεθεί, οδηγούν με σχετική ασφάλεια στο συμπέρασμα ότι, η Ευρώπη υπεισέρχεται σε μία επόμενη περίοδο ύφεσης – επαπειλούμενη ξανά με αποπληθωρισμό.

Ταυτόχρονα, η επίθεση εναντίον της χώρας μας από τον Ελβετό πρόεδρο της Deutsche Bank, ο οποίος ισχυρίσθηκε, σε μεγάλο τηλεοπτικό σταθμό της Γερμανίας ότι, η Ελλάδα δεν θα αποφύγει τη χρεοκοπία, εντείνει τις πιέσεις στο κοινό νόμισμα – «σηματοδοτώντας» την έναρξη της τρίτης φάσης του παγκόσμιου οικονομικού πολέμου, η οποία βρίσκει το ΔΝΤ (Η.Π.Α.) εγκατεστημένο μεν στην Ευρώπη, αλλά όχι ακόμη «μόνιμα», αφού δεν έχει γίνει «χρήση» των 250 δις € που προσέφερε.          

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 15. Μαΐου 2010, viliardos@kbanalysis.com 

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. 

 

ΣΧΕΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ

 

ΣΤΑΣΙΜΟΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ: Θεωρώντας ότι μία «ειδική μορφή του οικονομικού αυτού φαινομένου καταδικάζει την Ελλάδα στη χρεοκοπία, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα αύξησης του ΑΕΠ της, το video με τους κεντρικούς προβληματισμούς  14/5/2010 

 

Πώς στην περίπτωση της Ελλάδας τετραγωνίστηκε ο κύκλος

 

Του Νικολάου Α. Σταύρου *

Έχω επανειλημμένως γράψει για τη βαθιά νοσταλγία μεταξύ των απατεώνων και των απογόνων των χρηματιστών της οθωμανικής εποχής για τον βαλκανικό χάρτη όπως ήταν διαμορφωμένος πριν από το 1912.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως χώρα όπου ο «καπιταλισμός της καταστροφής» μπορεί να επιβληθεί με μέσα που φθάνουν οριακά πριν από τον πόλεμο, με απώτερο σκοπό τον ταυτόχρονο επαναπροσδιορισμό της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Κατά τη γνώμη μου, οι μεθοδεύσεις της δεκαετίας του 1990 κορυφώθηκαν στη σημερινή ισχυρή καταιγίδα. Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με την εθνική χρεοκοπία, την αστική γκετοποίηση, έναν εν εξελίξει εθνικό κατακερματισμό, την παρατεταμένη εξωτερική παρέμβαση, την κοινωνική αναταραχή και την εκ νέου εκτόπιση των γηγενών από τους περιφερόμενους απατεώνες που κολυμπούν στα δώδεκα τρισεκατομμύρια δολάρια που έκλεψαν από το αμερικανικό κράτος.

Οι «αμερικανικής κατασκευής» απατεώνες αναζητούν διακαώς επενδυτικά κελεπούρια. Αν δεν μπορούν να τα βρουν, μπορούν σταθερά να κατασκευάσουν μερικά, με τη βοήθεια των Ευρωπαίων τραπεζιτών που παίζουν στοιχήματα στις αποτυχίες, ή μέσω της αθέμιτης εκμετάλλευσης των νομισμάτων, των παραγώγων, των ρίσκων, της αβεβαιότητας και ανάλογων αποστομωτικών κινήσεων.

Η περίπτωση της Ελλάδας είναι πράγματι μοναδική. Πρόκειται για κάτι περισσότερο από έναν εύσημο τρόπο περιθωριοποίησης της χώρας και μπορεί να αναδειχθεί σε μια δοκιμή για το πώς η ευρωζώνη μπορεί να αποδομηθεί και να επιστρέψουν οι παλιές καλές μέρες της απεριόριστης εκμετάλλευσης των εθνικών νομισμάτων από τους διαχειριστές των hedge funds και των τραπεζικών κολοσσών.

Στην περίπτωση της Ελλάδας τετραγωνίστηκε ο κύκλος: οι χρηματιστές δημιουργούν πρόβλημα μεγιστοποιώντας τα ρίσκα, αδέξιες κυβερνήσεις ζητούν τις «συμβουλές των ειδημόνων» για να αντιμετωπίσουν τα αναπόφευκτα. Δυστυχώς ζητούν συμβουλές από τους ίδιους ενόχους που δημιούργησαν το πρόβλημα. Όταν, δε, και οι νέες συμβουλές αποδεικνύονται σφαλερές, οι «σύμβουλοι» παίρνουν τα ρέστα τους και κάνουν τόπο για το ΔΝΤ και τους διαχειριστές των hedge funds. Στην αναζήτηση ψευτών για να μαγειρέψουν τα βιβλία της, η Ελλάδα επέλεξε τον καλύτερο στον τομέα τους:  την Goldman Sachs.

Από τη στιγμή που δρομολογήθηκε μια διαδικασία χρεοκοπίας, το έδαφος ήταν πρόσφορο για τις μεγάλες δυνάμεις να φορτώσουν τα στρατηγικά τους πακέτα στους ώμους ενός προεπιλεχθέντος στόχου, όπως η Ελλάδα. Ας θυμηθούμε ότι ένα τεστ αντοχής του ελληνικού οικονομικού τομέα διενεργήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του '90 για στρατηγικούς λόγους. Η τότε έφοδος των Σόρος και Ιρβιν Τραστ στη δραχμή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν πολύ ισχυρή για μια μετωπική επίθεση. Τότε ξεπεράστηκε η κρίση στην κούρσα του εθνικού νομίσματος, αλλά εξετέθησαν ωστόσο οι αδυναμίες τη χώρας.

Ο Σόρος και η παρέα του γνώριζαν ότι θα υπήρχε και «επόμενη φορά». Η επόμενη φορά ήταν προβλέψιμη, αλλά συχνά οι προβλέψεις καταλήγουν ως φωνές βοώντων εν τη ερήμω όταν οι διαμορφωτές της πολιτικής συγχέουν την εικόνα με την πραγματικότητα.

Υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι τα Βαλκάνια βρίσκονταν στο επίκεντρο μιας γεωστρατηγικής μεταμόρφωσης πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ. Η σημερινή ελληνική κατάσταση μπορεί να ερμηνευθεί ως ωρίμανση των «μεγάλων σχεδίων» που καταστρώθηκαν στη δεκαετία του '90. Οι διαμορφωτές της ελληνικής πολιτικής και τα διανοητικά κουταβάκια που ενστερνίστηκαν τότε την ιδέα υποβίβασης της εθνικής κυριαρχίας και την αντικατάστασή της με νόμους της παγκοσμιοποίησης, αγνόησαν ή δεν αντιλήφθηκαν καθόλου τα σχέδια διάσπασης συμπαγών κοινωνιών.

Ας απαριθμήσουμε, λοιπόν, τι δεν έγινε αντιληπτό και τι πρόκειται ν' ακολουθήσει, αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις:

1 Όταν το 1991 άλλαξε η κυβέρνηση στις ΗΠΑ, τα ακαδημαϊκά «αποδημητικά πουλιά» της συνομοταξίας των Δημοκρατικών μαζεύτηκαν στην Ουάσιγκτον φωνάζοντας χαρωπά: «Εχω μια απάντηση, παρακαλώ κάντε μου μια ερώτηση». Ανυπομονούσαν να ξαναφτιάξουν το παγκόσμιο σύστημα και τον κόσμο «αναπτύσσοντας» μια νέα μεγάλη στρατηγική που θα διασφάλιζε την αιώνια
φήμη τους. Μεταξύ των πρώτων αποδημούντων ήταν ο Τζόσεφ Νάι από το Χάρβαρντ, που εγκαταστάθηκε στο Πεντάγωνο όπου γεννήθηκε και επωάστηκε το αβγό «ήπια ισχύς». Το έχαψαν αμέσως οι πρωτοκουλτουριάρηδες και οι συντονισμένες με την Ουάσιγκτον ελληνικές ελίτ, που η «μαλακιά δύναμη» τους φάνηκε ως μαγική φόρμουλα για τη λύση όλων των ελληνικών εθνικών θεμάτων: ήπια ισχύς και συναντήσεις τύπου Νταβός με απειλητικούς γείτονες ήταν η προσέγγιση για κάθε περίπτωση.

2 Το διάστημα 1990-92, «ειδικοί» που συμμετείχαν σε γνωστές δεξαμενές σκέψης, ανάμεσά τους το Ινστιτούτο Brookings, «προέβλεψαν» (θα έλεγα ενθάρρυναν) τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας «μεταβίβαση εξουσίας» σε περιοχές και υποπεριοχές στην υπάρχουσα ακόμη τότε Σοβιετική Ένωση. Αλλά στην περίπτωση της Γιουγκοσλαβίας, επελέγη η σκληρή δύναμη (λέγεται πόλεμος) αντί της «μαλακής ισχύος» για έναν άλλο λόγο: ήταν εκεί που το ΝΑΤΟ δοκίμασε την αλλαγή δόγματός του από αμυντική σε επιθετική συμμαχία υπό το πρόσχημα «επιβολής ειρήνης». Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν παρών κατά τη δραστική αυτή αλλαγή στη συνάντηση των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ στη Ρώμη, αλλά προφανώς του διέφυγε η σημασία της. ως μια δοκιμή στη

3 Το 1993, ο Σάμιουελ Χάντινγκτον παρουσίασε τη μεγάλη του στρατηγική στο δοκίμιό του «Η σύγκρουση των πολιτισμών» (Foreign Affairs, καλοκαίρι 1993) στο οποίο περιέγραψε την Ελλάδα ως μια «ανωμαλία» σε δυτικούς πολιτισμούς και συλλογικές οργανώσεις. Το 1995 πήγε ένα βήμα πιο πέρα συνιστώντας την αποβολή της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά την άποψή του, «η Ελλάδα είναι μια ανωμαλία, ο Ορθόδοξος παρείσακτος στους δυτικούς πολιτισμούς… (και) δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις αρχές και τα ήθη και των δύο» (Η σύγκρουση των πολιτισμών και η αναδόμηση της παγκόσμιας τάξης, σελ. 162-63).

4 Ο Ρόμπερτ Κάπλαν, «θεωρητικός» θαυμαστής ισοπεδωμένης υφηλίου (πιθανόν για εύκολη διέλευση του χρήματος) και συγγραφέας του έργου «Τα Βαλκανικά Φαντάσματα», «συμπλήρωσε» την ιδεολογία του Χάντινγκτον ανακηρύσσοντας την Ελλάδα μέρος της Μέσης Ανατολής! Γράφοντας στην επιθεώρηση «New Republic» (2 Αυγ. 1993), ο Κάπλαν χρησιμοποίησε το γεωγραφικό του νυστέρι για να παραχωρήσει τα Βαλκάνια εκεί όπου ανήκαν πριν από το 1912. «…η περιοχή των Βαλκανίων», δήλωσε, «εκτός από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, είναι η Μέση Ανατολή».

Πρόθυμος να καλοπιάσει την κυβέρνηση Κλίντον να βομβαρδίσει τους Σέρβους, προέτρεπε σε χρήση «σκληρής δυνάμεως» στα Βαλκάνια (το ένα τμήμα της Μέσης Ανατολής) για να στείλει μήνυμα στο άλλο της τμήμα. «Μία πολιτική αδυναμίας σε μία περιοχή της Μέσης Ανατολής θα δυσκολέψει τον εξαναγκασμό σε συναινέσεις λαών σε άλλη».

Ούτε λίγο-ούτε πολύ, τα Βαλκάνια προσφέρονταν και για λύση του Μεσανατολικού προβλήματος! Ταυτόχρονα, Αμερικανοί αξιωματούχοι εξυμνούσαν την εθνική «ποικιλομορφία» όπως υπήρχε όταν οι Έλληνες ήταν μειονότητα στη Θεσσαλονίκη.

5 Γρήγορη προώθηση της προϊούσας κρίσης: Σε ένα κύριο άρθρο («New York Times», 25 Απριλίου 2010), ο Κάπλαν επιστρέφει στο θέμα του Χάντινγκτον: ότι η Ελλάδα είναι μία ανωμαλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Υπάρχει ένα βαθύτερο αίτιο για την ελληνική κρίση που ουδείς τολμά να αναφέρει επειδή συνεπάγεται μία μοιρολατρική αποδοχή: τη γεωγραφία», γράφει ο Κάπλαν. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν ανήκει στη ζώνη του ευρώ. Όμως, σπρώχνοντας την Ελλάδα έξω από την Ευρώπη προϋποθέτει έναν διαφορετικό ρόλο για την Τουρκία.

6 Ο Γκράχαμ Φούλερ του Rand Corporation παρείχε ένα μοντέλο και ο Πολ Κένεντι του Yale το εξευγένισε στο σύγγραμμά του «Κρίσιμα κράτη». Και οι δύο συνέστησαν κατεδάφιση του κεμαλισμού και της κοσμικότητας, συγχώνευση εθνικισμού και Ισλάμ σε ένα νέο κράμα που βαφτίστηκε «Νεο-Οθωμανισμός», που προτιμάται για την αναστύλωση της τουρκοαραβικής φιλίας. Αυτό θα επέτρεπε στην Άγκυρα να παίξει έναν κρίσιμο ρόλο εκτός συνόρων, εκτεινόμενο από τον Περσικό Κόλπο μέχρι το Σαράγιεβο, ένα ρόλος πολύ δύσκολο υπό κεμαλικό εθνικισμό.

Τέτοια δύναμη, σύμφωνα με τους νέους κηδεμόνες, δεν πρέπει «να αποτελεί τη φούντα της ουράς της Ευρώπης» αλλά της ανήκει ρόλος περιφερειακού τοποτηρητή. Σε αυτό το μοντέλο, δυσοίωνα αποκαλούμενο «Στρατηγικός Χώρος στην Εγγύς Ανατολή», η Ελλάδα, ξανά, αντιμετωπίζεται ως «μία ανωμαλία» διότι ανήκει στην Ε.Ε. και όχι στη «Μέση Ανατολή» που παραδόξως ανήκε υπηρεσιακά στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ μέχρι το 1972.

Ευρισκόμενη ακριβώς στο κέντρο του «Βαλκανικού τμήματος» της Εγγύς Ανατολής, όπως τουλάχιστον το αντιλαμβάνονται μερικοί, αλλά ανήκοντας στην Ε.Ε., περιπλέκει την αναγέννηση του Οθωμανισμού και τη νοσταλγία όσων ονειρεύονται νέους σουλτάνους να επιβλέπουν έφιπποι τους Άραβες.

Τα παραπάνω αποτελούν μία μικρή, πολύ μικρή συζήτηση για το στρατηγικό περιβάλλον στο οποίο προστίθεται η τρέχουσα κρίση της Ελλάδας. Περαιτέρω αναλύσεις των μελλοντικών επιπτώσεων είναι εύκολες. Ωστόσο, θα προσθέσω τη γνώμη μου για την άμεση απήχηση της παρουσίας του ΔΝΤ στην Ελλάδα -της μπουλντόζας που έχει ισοπεδώσει τον εθνικό πλούτο διεθνώς και τον έχει μεταφέρει σε οικονομικούς ολιγάρχες υπό το πρόσχημα της αποδοτικότητας.

1 Ο πυρήνας της «μαλακής ή ήπιας δύναμης» της Ελλάδας ήταν το τραπεζικό σύστημα και η περιφερειακή προβολή του έχει σχεδόν εξαλειφθεί ως παράγων άσκησης επιρροής στην εγγύς περιοχή του. Και εάν ως εκ θαύματος αναστηθεί, θα είναι υπό νέα, άγνωστη, ανεξέλεγκτη και υπόγεια διεύθυνση.

2 Ο τομέας ενέργειας όπως και οι επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα μπορεί να καταλήξουν να βγουν στο σφυρί του μειοδότη, κάτι που δοκιμάστηκε με τα Ναυπηγεία του Γκντανσκ και όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις της Σερβίας.

3 Τέλος, ολόκληρη η χώρα μπορεί να μετατραπεί/ ή να αντιμετωπιστεί ως μια τεράστια έκταση «οικοπέδων», με την προοπτική εμφύτευσης παρείσακτων αλλοδαπών κοινοτήτων μέσα στο εθνικό περιβάλλον. Σε μια φάση «επείγουσα ανάπτυξη» και ένδοια επενδύσεων, οικονομική αναγέννηση και εθνική αλλοίωση θα πηγαίνουν χέρι με χέρι. Οι υπογραμμιζόμενες εδώ προοπτικές θα επιδεινώσουν την κοινωνική αναταραχή σε γκετοποιημένα αστικά κέντρα και αργά ή γρήγορα η βιομηχανία «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» θα παρέμβει να προστατεύσει όλων των ειδών «θύματα».

Σε έναν τέτοιο φαύλο κύκλο, η αναταραχή θα χρησιμοποιείται ως απόδειξη «αστάθειας» που θα επηρεάζει τη χρηματοπιστωτική αξιοπιστία της χώρας και θα δικαιολογεί ξένη επιτήρηση απεριόριστου χρόνου. Εύχομαι και προσεύχομαι να αποδειχθώ σφάλλων.

* Επίτιμος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Χάουαρντ, της Ουάσιγκτον.

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση,  Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 12 Μαΐου 2010, http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=161277

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin:

Δεν είναι ώρα για παζάρια

 

Του Γιώργου Δελαστίκ

 

Με έκδηλη ανησυχία αντιμετωπίζει ο ελληνικός λαός την επίσκεψη στην Αθήνα του Τούρκου πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Κανείς δεν προσδοκά απολύτως τίποτα θετικό από την επίσκεψη αυτή, η οποία πραγματοποιείται σε εξαιρετικά ακατάλληλη για την Ελλάδα συγκυρία, η οποία πολλαπλασιάζει εις βάρος της χώρας μας την ούτως ή άλλως συντριπτική γεωπολιτική υπεροχή της Τουρκίας.

Επιπροσθέτως, είναι έκδηλος ο φόβος ότι ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος έχει περιέλθει σε δεινή θέση πολιτικής απομόνωσης εξαιτίας των απαράδεκτων μέτρων οικονομικής εξουθένωσης των Ελλήνων που υλοποιεί κατ' εντολήν του ΔΝΤ και της ΕΕ, ενδέχεται να προσπαθήσει να προχωρήσει σε εντυπωσιοθηρικές κινήσεις με την Τουρκία προκειμένου να πετύχει έναν αντιπερισπασμό απόσπασης της προσοχής της κοινής γνώμης από την ολέθρια οικονομική πολιτική.

Το πρόσθετο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Αθήνα αυτή την εποχή έγκειται στο ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου είναι εξαιρετικά αποδυναμωμένη πολιτικά και ως εκ τούτου δεν είναι κατά κανέναν τρόπο σε θέση να διαπραγματευθεί σοβαρά με την Τουρκία, έχοντας τουλάχιστον κάποιες θεωρητικές ελπίδες επίτευξης ανεκτών συμβιβαστικών ρυθμίσεων σε επιμέρους θέματα.

Θεμελιώδης προϋπόθεση για να μπορέσει μια κυβέρνηση να διαπραγματευθεί σοβαρά ζητήματα με μια εχθρική χώρα, όπως είναι στην περίπτωσή μας η Τουρκία, είναι να υφίσταται τουλάχιστον άρρηκτη ενότητα κυβέρνησης και λαού, ο οποίος να στηρίζει την κυβέρνησή του. Η προϋπόθεση αυτή δεν υφίσταται σήμερα. Αντιθέτως, η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού τάσσεται αυτή τη στιγμή εναντίον της κυβέρνησης εξαιτίας των πλέον αντεργατικών μέτρων στην ιστορία της χώρας μας, που προωθεί ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου. Ακόμη και σε επίπεδο πολιτικών δυνάμεων, κανένα κόμμα πλην του ΛΑΟΣ δεν συμπαραστέκεται στον πρωθυπουργό στα οικονομικά (συν την Ντόρα Μπακογιάννη), πράγμα που ελάχιστα βοηθά στη διεύρυνση της λαϊκής απήχησης της πολιτικής του Γ. Παπανδρέου.

Δεύτερη θεμελιώδης προϋπόθεση για μια διεθνή διαπραγμάτευση είναι το όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κύρος της χώρας στο διεθνές σκηνικό και η σφυρηλάτηση πάνω στη βάση αυτή ενός ισχυρού πλέγματος διεθνών συμμαχιών.

Και εδώ όμως η κατάσταση είναι τραγική. Μετά την υπαγωγή της Ελλάδας στο καθεστώς επικυριαρχίας του ΔΝΤ και της ΕΕ, η χώρα μας αντιμετωπίζεται δικαίως ως άθλιο προτεκτοράτο που προκαλεί την περιφρόνηση και τον οίκτο των δυνητικών συμμάχων μας στον ευρωπαϊκό χώρο και πρωτίστως της Γερμανίας και της Γαλλίας, οι οποίες για τους δικούς τους λόγους ίσως να ήθελαν να ασκήσουν κάποιες πιέσεις επί της Τουρκίας.

Υπό άλλες συνθήκες, η στάση της Ανγκελα Μέρκελ και του Νικολά Σαρκοζί απέναντι στην Αγκυρα ίσως να μπορούσε να αξιοποιηθεί για να ασκήσει μια θετική επίδραση στην αναζήτηση ελληνοτουρκικών διευθετήσεων δευτερεύουσας σημασίας, αλλά ακόμη και αυτό σήμερα είναι εκτός συζήτησης αφού το διεθνές κύρος της Ελλάδας έχει βυθιστεί στο ναδίρ.

Με τους κυβερνητικούς βουλευτές να κρύβονται και να μην τολμούν ούτε καν να εμφανιστούν σε εκδηλώσεις όπου συμμετέχει κόσμος εξαιτίας του φόβου ταπεινωτικής αποδοκιμασίας τους, αλλά και με το κύρος του πολιτικού κόσμου συνολικά να έχει υποστεί πρωτοφανή για τα μεταπολιτευτικά χρόνια απαξίωση, όπως έδειξε η στάση δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών έξω από τη Βουλή πριν από μία εβδομάδα, είναι εξόφθαλμο ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου είναι σε πλήρη αδυναμία αυτή τη στιγμή να διαπραγματευθεί με τον Ερντογάν.

Προσδοκία του ελληνικού λαού κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι να… μη γίνει απολύτως τίποτα κατά την επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουργού, ώστε αυτή να ολοκληρωθεί χωρίς απώλειες για την Ελλάδα.

 

Άγκυρα: Εκμετάλλευση της ευκαιρίας

 

Επικίνδυνη θεωρείται η επίσκεψη Ερντογάν από εκείνο το τμήμα του ελληνικού λαού που έχει ακόμη τη διάθεση να ασχολείται με τα κορυφαία θέματα της εξωτερικής πολιτικής παρά τον οικονομικό καταποντισμό της χώρας μας. Είναι απολύτως φυσιολογικό ο Τούρκος πρωθυπουργός να επιχειρήσει να αξιοποιήσει την πλήρη αποδυνάμωση της κυβέρνησης Παπανδρέου στον οικονομικό, πολιτικό και διεθνή τομέα προκειμένου να αποσπάσει υποχωρήσεις του Γ. Παπανδρέου σε θέματα που ενδιαφέρουν την Άγκυρα και προωθούν τις μονομερείς διεκδικήσεις της στο Αιγαίο. Το πρόβλημα βρίσκεται στο ότι η πλειονότητα των Ελλήνων δεν έχει εμπιστοσύνη ότι ο Γ. Παπανδρέου έχει την ισχύ και τη θέληση να αποκρούσει τα τουρκικά σχέδια.

 

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ, 13-05-2010, http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826&subid=2&pubid=11965017

Η Γερμανία μας δείχνει την έξοδο

 

Του Νίκου Κοτζιά*

 

Η ελληνική πολιτική σκηνή εξακολουθεί να μην αντιλαμβάνεται ότι η Γερμανία βρίσκεται σε πορεία οικονομικού εθνικισμού, από την οποία απορρέει μια αρνητική άποψη για το μέλλον της Ευρώπης.

Πληθαίνουν τα δημοσιεύματα σε γερμανικές εφημερίδες που προτρέπουν την Ελλάδα να εγκαταλείψει την ευρωζώνη, ενώ CSU και FDP, οι μικροί εταίροι της γερμανικής κυβέρνησης, επιδιώκουν να παρεμποδίσουν τη δανειοδότηση της Ελλάδας, παρά το ένα δισεκατομμύριο κέρδη που θα αποκομίσει η Γερμανία σε μια τέτοια περίπτωση. Σε κύριο πρωτοσέλιδο άρθρο, το προηγούμενο Σάββατο, η «FAZ», εφημερίδα που εκφράζει το υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας, με τίτλο «Εφιάλτης», καλούσε τη Μέρκελ να απαλλάξει την Ε.Ε. από τον ελληνικό «εφιάλτη και να θέσει την Ελλάδα εκτός ευρωζώνης».

Υπάρχει μια κοινή στρατηγική ισχυρών πολιτικών και οικονομικών κύκλων της Γερμανίας για αναδιάρθρωση της Ε.Ε. και ειδικότερα της ευρωζώνης. Κύκλοι οι οποίοι επιθυμούν να απαλλάξουν την ευρωζώνη από τον ευρωπαϊκό Νότο που έχει άλλες ιστορικές και πολιτισμικές παραδόσεις, ακόμα και στον οικονομικό πολιτισμό, από τη χώρα τους. Θέλουν δε, να κόψουν το δρόμο της Γαλλίας που στοχεύει στη δημιουργία μιας ουσιαστικής ευρωπαϊκής διακυβέρνησης. Ο λόγος είναι ότι ενώ η Γερμανία ελέγχει το ευρώ, διότι όλο το νομισματικό σύστημα της Ε.Ε. έχει δομηθεί κατά τις επιθυμίες της, δεν είναι σίγουρη ότι θα συμβεί το ίδιο ως προς μια ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση όπως την επιδιώκει η Γαλλία, αλλά και άλλες χώρες της Ε.Ε.

Οι γερμανικές επιθυμίες ανασύνθεσης της Ε.Ε. δεν μπορούν να επιβληθούν στα ευρωπαϊκά όργανα, διότι κάτι τέτοιο απαιτεί ομοφωνία. Γι' αυτό επιλέγει έναν άλλο δρόμο. Να στριμωχτεί η Ελλάδα εντός του έτους ή το αργότερο όταν θα γίνονται διαπραγματεύσεις για τις δανειακές ανάγκες του 2011. Να οδηγηθεί η Ελλάδα στην ύφεση και στην κοινωνική έκρηξη, ώστε να ζητήσει η ίδια την αποχώρησή της από την ευρωζώνη. Η Γερμανία της Μέρκελ, δηλαδή, χρησιμοποιεί την κρίση ως υποκατάστατο των θεσμικών διαδικασιών της Ενωσης. Πιθανό σενάριο είναι να θέσει η Γερμανία τέτοιους όρους δανειοδότησης της Ελλάδας που να αδυνατεί η τελευταία να τους ικανοποιήσει. Τότε, το 2011 δεν θα δοθεί «η επόμενη δόση δανείων» και η Ελλάδα θα σπρωχθεί στην πόρτα εξόδου.

Συστήνω, λοιπόν, στο οικονομικό επιτελείο να προσέχει τα λόγια του. Με δηλώσεις του τύπου ότι η Ελλάδα σε 4 χρόνια θα μηδενίσει το χρέος της, σημαίνει ότι δεν βλέπουν πέρα από τη μύτη τους και βάζουν βούτυρο στα σχέδια της Γερμανίας. Θυμίζω ότι η Γερμανία, με έλλειμμα 3,6% το 2009 και προβλεπόμενο για το 2010 λίγο πάνω από το 5%, δηλώνει ότι θα χρειαστεί μία πενταετία (Σόιμπλε) για να επιστρέψει κάτω του 3% και είκοσι χρόνια (δηλώσεις προέδρου Γερμανίας) για να το μηδενίσει.

Εάν η Ελλάδα θέλει να αποφύγει να γίνει, άθελά της, ο πολιορκητικός κριός της Γερμανίας, τότε πρέπει να σοβαρευτεί. Να αναζητήσει στην Ε.Ε. ισχυρούς συμμάχους. Να ενισχύσει τις σχέσεις της με τις αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις. Η δε κυβέρνησή της να ανοίξει ουσιαστικές συνομιλίες με τα κοινωνικά κινήματα προκειμένου με αποφασιστικότητα να εφαρμόσει ένα σχέδιο ανόρθωσης της χώρας ενάντια στις βλέψεις της κυρίας Μέρκελ και των συμβούλων της.

 

* Ο Νίκος Κοτζιάς είναι Συγγραφέας, καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά nkotzias@otenet.gr

 

 ΠΗΓΗ:  Ελευθεροτυπία – 02/05/2010, http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=02/05/2010&id=157552

Πώς μας πούλησαν και μας αγόρασαν

 

Γράφει ο Γιώργος Δελαστίκ

 

Ανατριχιαστικός είναι ο μηχανισμός με τον οποίον συγκεκριμένοι τραπεζικοί κολοσσοί κερδοσκόπησαν εναντίον της χώρας μας, με αποτέλεσμα αυτοί μεν να κερδίσουν ποσά ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, η Ελλάδα δε να τεθεί υπό ξένη οικονομική κηδεμονία. Αξίζει να τον περιγράψουμε σε αδρές γραμμές. Το αποφασιστικό εργαλείο στο παιχνίδι που παίχτηκε εναντίον της Ελλάδας είναι ένα εντελώς πρόσφατο χρηματοπιστωτικό προϊόν που ονομάζεται CDS (από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων credit default swaps).

Πρόκειται για ασφάλιση κατά της περίπτωσης μη αποπληρωμής ενός χρέους. Μια τράπεζα π.χ. που αγοράζει ομόλογα ενός κράτους ασφαλίζει το ποσό που έδωσε σε μια άλλη τράπεζα, η οποία είναι υποχρεωμένη να της δώσει αυτή τα λεφτά της, αν το κράτος χρεοκοπήσει και βρεθεί σε αδυναμία να εξοφλήσει τα ομόλογά του όταν λήξουν ή να πληρώσει ενδιαμέσως τους τόκους.

Εννοείται ότι όσο πιο επισφαλής είναι η οικονομική κατάσταση μιας χώρας τόσο υψηλότερα ασφάλιστρα θα απαιτήσει η τράπεζα που ασφαλίζει το χρέος.

Το στοιχείο που σοκάρει είναι ότι τρεις και μόνο τραπεζικοί κολοσσοί, η γερμανική Ντόιτσε Μπανκ και οι αμερικανικές Γκόλντμαν Ζαξ και Τζ. Π. Μόργκαν ελέγχουν τον 75% (!) της παγκόσμιας αγοράς των CDS.

Πάμε τώρα στην περίπτωση της Ελλάδας. Περί τα μέσα Γενάρη, περίπου δέκα ημέρες πριν η χώρα μας αναζητήσει αγοραστές για το πενταετές ομόλογό της, η Ντόιτσε Μπανκ δημοσιοποιεί μια έκθεση – φωτιά για την ελληνική οικονομία, όπου αναφέρει πως πάμε χάλια και δεν αποκλείεται κατάρρευση.

Αμέσως μετά κινητοποιείται το τμήμα της CDS της Ντόιτσε Μπανκ. Ζητάει πολύ υψηλότερα ασφάλιστρα για το ελληνικό χρέος, αφού υποτίθεται ότι η χώρα μας βρίσκεται σε επικίνδυνη κατάσταση, όπως λέει το τμήμα μελετών της… ίδιας τράπεζας!

Αφού το επιτόκιο των CDS για την Ελλάδα ανεβαίνει, περνάει αμέσως το μήνυμα παγκοσμίως στο χρηματοπιστωτικό σύστημα: τα διεθνή ΜΜΕ που δρουν ως «παπαγαλάκια» των κερδοσκόπων ουρλιάζουν ότι η ελληνική οικονομία παραπαίει, η ανενημέρωτη κοινή γνώμη τρομοκρατείται και οι επαΐοντες καταλαβαίνουν ότι στοχοποιήθηκε η Ελλάδα και οδεύει προς οικονομικό «γδάρσιμο».

Εν συνεχεία η ίδια η Ντόιτσε Μπανκ μαζί με την Γκόλντμαν Ζαξ αναλαμβάνουν να… πουλήσουν τα ελληνικά ομόλογα! Να τα προωθήσουν στους υποψήφιους αγοραστές! Ναι, αυτοί ακριβώς που συμμετείχαν ενεργά στην οργάνωση του κλίματος καταρράκωσης της ελληνικής οικονομίας για να διευκολυνθούν οι κερδοσκοπικές επιθέσεις!

Δεν πρόκειται περί κακόγουστου αστείου. Μιλάμε εντελώς σοβαρά. Η ελληνική κυβέρνηση, όπως και πάμπολλες άλλες κυβερνήσεις, υποχρεώνεται αντικειμενικά να προστρέξει στις τράπεζες που ελέγχουν την αγορά CDS, παρ' όλο που υπονομεύουν την Ελλάδα. Τους πληρώνει ουσιαστικά «προστασία», με τη χυδαία έννοια του όρου, ελπίζοντας να τις εξευμενίσει ώστε να την βοηθήσουν να δανειστεί με ανεκτά επιτόκια.

Η Ντόιτσε Μπανκ λοιπόν ως ανάδοχος τράπεζα μαζί με την Γκόλντμαν Ζαξ και άλλες, που παίζουν πολύ δευτερεύοντα ρόλο, καθορίζουν ουσιαστικά το επιτόκιο με το οποίο θα διαθέσει τα ομόλογά της η κυβέρνηση Παπανδρέου, η οποία στην πραγματικότητα δεν έχει περιθώρια να μη συμμορφωθεί στις υποδείξεις τους.

Εννοείται ότι η Ντόιτσε Μπανκ και η Γκόλντμαν Ζαξ έχουν ενημερώσει τους πελάτες τους, οι οποίοι τρέχουν σαν τρελοί να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα με επιτόκιο 6,2%, γιατί φυσικά οι τράπεζες αυτές γνωρίζουν εκ των ένδον πως έχει στηθεί το παραμύθι της δήθεν επαπειλούμενης χρεοκοπίας.

Η Ντόιτσε Μπανκ και η Γκόλντμαν Ζαξ εισπράττουν παχυλές προμήθειες εκατομμυρίων ευρώ από τους πελάτες τους, ενώ αγοράζουν και οι ίδιες μεγάλες ποσότητες χρυσοφόρων ελληνικών ομολόγων.

Τώρα ετοιμάζουν τον επόμενο γύρο ελληνικού δανεισμού, στήνοντας σκηνικό για ακόμη μεγαλύτερα κέρδη φυσικά…

ΤΩΡΑ ΤΡΕΜΟΥΝ:  Τα κράτη, όμηροι των τραπεζών

ΚΑΘΥΒΡΙΖΟΥΝ την Ελλάδα οι Γερμανοί. Εχουν όμως ταραχθεί ακόμη και αυτοί από την επίδειξη δύναμης των τραπεζών. «Η Κοινότητα θα έπρεπε να σκεφθεί πώς θα μπορέσει να αποξηράνει αυτόν τον βάλτο (των τραπεζών) που πιάνει ομήρους ολόκληρες χώρες» έγραψε σε πρωτοσέλιδο κύριο άρθρο της η «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε». Η «Μοντ» είναι εξοργισμένη: «Μόλις έναν χρόνο αφότου τα κράτη έσωσαν τις τράπεζες αφιερώνοντας κολοσσιαία ποσά και στις δύο όχθες του Ατλαντικού -25% του ΑΕΠ σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα- τα χρεωμένα κράτη πέφτουν θύματα επιθέσεων από τα ίδια τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που διέσωσαν. Αυτό είναι ένα από τα πικρά μαθήματα της ελληνικής κρίσης» ομολογεί η γαλλική εφημερίδα.

 

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΕΘΝΟΣ, 16-02-2010, http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826&subid=2&pubid=10276863

Τα μέτωπα του πολέμου:

 

Η σημερινή εξέλιξη της κρίσης, τα υπόλοιπα στάδια της, η επιχειρούμενη μεταφορά «πόρων» στα δημόσια ταμεία, οι συνέπειες των ΔΝΤ-ΕΕ μέτρων, καθώς επίσης τα πλεονεκτήματα μίας ελεύθερης Ελλάδας

 

 

Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, το δεύτερο στάδιο της «χρηματοπιστωτικής κρίσης» κορυφώθηκε πιθανότατα το 2008 – ενώ ακόμη δεν γνωρίζουμε την πλήρη έκταση του. Η «υποψία» μας αυτή οφείλεται στο ότι, η «διαδικασία» της παροχής πιστώσεων, με ενυπόθηκα δάνεια χαμηλής εξασφάλισης, συνεχίζεται ακόμη και σήμερα στις Η.Π.Α. – με διάφορα «τεχνάσματα», καθώς επίσης με τη συμμετοχή των κρατικών κυρίως τραπεζικών ιδρυμάτων (Freddy Mac και Fannie Mae). Φυσικά, στο τέλος θα κληθούν ξανά οι αμερικανοί πολίτες να αναλάβουν τις συνέπειες των «χειρισμών» της κυβέρνησης τους – κρίνοντας από τα τεράστια ελλείμματα (άνω του 1,5 τρις $), το «τύπωμα» χρημάτων, καθώς επίσης από το συνεχώς αυξανόμενο δημόσιο χρέος της υπερδύναμης.   

Περαιτέρω, τα διάφορα πιστωτικά ιδρύματα της «δύσης» (τράπεζες κλπ), αφού βρέθηκαν σε πραγματικά άθλια κατάσταση, διασώθηκαν τελικά από τα κράτη – με τη «βοήθεια» των χρημάτων (φορολογικών, πληθωριστικών) των Πολιτών τους, οι οποίοι δυστυχώς αποδέχθηκαν αδιαμαρτύρητα την «καταδίκη» τους (Αμερικανοί, Γερμανοί, Ιρλανδοί κα). Ουσιαστικά λοιπόν, «μεταφέρθηκαν» οικονομικοί πόροι από τους ιδιώτες στις τράπεζες, αυξάνοντας προφανώς το συνολικό ιδιωτικό χρέος. Στη συνέχεια, το τραπεζικό σύστημα αυτονομήθηκε, κατευθύνοντας τα ποσά της «διάσωσης» του όχι στην πραγματική Οικονομία (επενδύσεις, θέσεις εργασίας κλπ), αλλά στις κερδοσκοπικές χρηματοπιστωτικές αγορές – απειλώντας ταυτόχρονα τους «πάλαι ποτέ» σωτήρες του. 

Ευρισκόμενοι τώρα στο τρίτο στάδιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης (άρθρο μας: ΠΡΩΣΟΙ, ΓΑΛΑΤΕΣ & ΣΑΞΟΝΕΣ: Τα έξι διαφορετικά στάδια της κρίσης, οι ευρωπαϊκές ανισορροπίες, η περιορισμένη διάρκεια των νομισματικών ενώσεων, η «συνεταιριστική» νοοτροπία της Ένωσης, οι φυλετικές διαμάχες και ο Ελληνικός παράγοντας  21/3/2010), διαπιστώνουμε την ύπαρξη πολλαπλών «πολεμικών μετώπων» – προερχομένων κυρίως από τη «διάσωση» των τραπεζών η οποία, όπως αναλύσαμε, προκάλεσε μία τεράστια ανισορροπία στο «δυτικό σύστημα»:

(α)  Στο πρώτο μέτωπο «εμφανίζεται» το πανίσχυρο χρηματοπιστωτικό σύστημα από τη μία πλευρά, με τα εθνικά κράτη τοποθετημένα απέναντι του – εν πρώτος τα μικρότερα, ενώ τα μεγαλύτερα (ενδεχομένως με πρώτη τη Μ. Βρετανία, μετά τις εκλογές) θα ακολουθήσουν στο τέλος (άρθρο μας: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΒΟΜΒΑ ΜΕΓΑΤΟΝΩΝ: Η επίθεση των κερδοσκόπων στο «σύστημα», η τεράστια απειλή που «ελλοχεύει» για τον πλανήτη, καθώς επίσης η πιθανότητα να εξέλθει η χώρα μας από τη μεγαλύτερη κρίση της Ιστορίας της, χωρίς να υποχρεωθεί σε συμβιβασμό  28/4/2010).

Οι υπερμεγέθεις τράπεζες των ισχυρότερων κρατών της «δύσης», όπως η Goldman Sachs και η Deutsche Bank, αυτονομημένες από τις χώρες τους, στοιχηματίζουν τεράστια ποσά (όπως στα CDS, ενώ δεν εγκαταλείπουν εύκολα τη μάχη) εις βάρος των ασθενέστερων Οικονομιών – έχοντας πλέον τη βεβαιότητα πως, είτε θα κερδίσουν τα πολλαπλάσια, είτε θα διασωθούν από τις εθνικές κυβερνήσεις τους. Όμως, οι πρώτες απώλειες είναι ήδη γεγονός, μετά την άρνηση ουσιαστικά της ΕΚΤ να υποκύψει στις αξιολογήσεις των «τριών αδελφών» – τουλάχιστον όσον αφορά τα Ελληνικά ομόλογα.        

 

(β)  Το δεύτερο αφορά τις Η.Π.Α. οι οποίες, πιστές στο αξίωμα του Clausewitz (η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση), τοποθετήθηκαν «πολεμικά» απέναντι στην Ευρωζώνη, προωθώντας τα πιόνια τους ανάλογα, στην παγκόσμια σκακιέρα (άρθρο μας: ΣΚΑΚΙ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΒΟΛΟ: Τα όπλα «αιχμής» της αμερικανικής υπερδύναμης, η «επέλαση» στην Ευρώπη, το «ημερολόγιο» της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, τα «παιχνίδια εξουσίας», το «εξιλαστήριο θύμα», ο ύπατος αρμοστής και τα συμπεράσματα  21/4/2010). Τα συναλλαγματικά οφέλη κυριαρχούν εν πρώτοις, με το δολάριο να κερδίζει άνετα τη μάχη – με «έπαθλο» τη «μονοπωλιακή» διατήρηση του, στο «βάθρο» του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.

(γ)  Το τρίτο έχει σχέση με την ίδια την Ευρωζώνη και τις χώρες της (κατ' επέκταση με ολόκληρη την ΕΕ), οι οποίες αγωνίζονται να αποφύγουν την ηγεμονία της Γερμανίας – την οποία δυστυχώς μόλις αντιλήφθηκαν (άρθρο μας: ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ: Η ραγδαία εξελισσόμενη «δημοσιονομική κρίση», σηματοδοτεί το ξεκίνημα ενός επικίνδυνου «εμφυλίου πολέμου» ο οποίος, με αφετηρία την Ευρωζώνη, απειλεί να επεκταθεί σε όλες τις ανεπτυγμένες «δυτικές» οικονομίες  19/1/2010). Η ενδεχόμενη «απόσυρση» της Γερμανίας από το Ευρώ διαγράφεται ήδη «αχνά» στον ορίζοντα, αφού έχει πλέον ολοκληρωθεί η λεηλασία των «εταίρων» της – ενώ η «παραγωγική μηχανή» της είναι μάλλον απαραίτητη σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς τα «εμπόδια» του κοινού νομίσματος.       

(δ)  Το τέταρτο επικεντρώνεται στους Πολίτες, στο εξωτερικό των χωρών τους. Για παράδειγμα, οι «καταληστευμένοι» από την κυβέρνηση τους Γερμανοί Πολίτες, οι οποίοι πλήρωσαν από τους δικούς τους πόρους τα σφάλματα των τραπεζών τους στις Η.Π.Α., ενώ υπέμεναν μειώσεις μισθών τα τελευταία 10 χρόνια, τοποθετούνται εναντίον των Ελλήνων Πολιτών – στα πλαίσια της «πλύσης εγκεφάλου» που τους ασκείται σκόπιμα, από ορισμένα «στρατευμένα» ΜΜΕ της χώρας τους.

Με τον «έξυπνο» αυτό τρόπο, η κυβέρνηση τους κατορθώνει σχετικά εύκολα να τους αποπροσανατολίσει – ισχυριζόμενη ότι, η σημερινή μείωση του βιοτικού επιπέδου τους, οφείλεται στα μελλοντικά δάνεια που ενδεχομένως θα δοθούν στην Ελλάδα – όχι στις ηγεμονικές βλέψεις του «πρωσικού κράτους» τους, όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα.

Έτσι, «ξεχνούν» πως οι πραγματικοί μισθοί τους μειώθηκαν πάνω από 15% μετά την είσοδο της χώρας τους στην Ευρωζώνη (ένα απείρως μεγαλύτερο ποσόν, από το μέρος του δανείου που τους αναλογεί για την Ελλάδα), καθώς επίσης ότι οι ίδιοι έχουν κληθεί να πληρώσουν τις επισφάλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων € των τοπικών τραπεζών τους – οι οποίες ανήκουν στο γερμανικό δημόσιο και διευθύνονται από, ανεπαρκείς προφανώς, «δημόσιους λειτουργούς».

(ε)  Το πέμπτο «μέτωπο» ορίζεται από τους «γηγενείς» Πολίτες στο εσωτερικό των χωρών τους (επίσης από τους αυτόχθονες και τους αλλοδαπούς, με έμμεσα επακόλουθα το ρατσισμό ή την ξενοφοβία), οι οποίοι τοποθετούνται έντεχνα, από τις εκάστοτε κυβερνήσεις τους, σε αντιμαχόμενες «παρατάξεις». Για παράδειγμα, στην Ελλάδα διαπιστώνουμε ότι, ο τεράστιος δανεισμός του κράτους δημιουργεί, μέσα από την κρίση, δύο «σύγχρονες» τάξεις, με νέες «ταξικές» διαφορές – γεγονός  που «συμβαδίζει» ουσιαστικά με το γνωστό μας «διαίρει και βασίλευε».

Οι τάξεις αυτές είναι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας, με περίπου 1.000.000 μόνιμους «μισθοφόρους», «αιρετούς άρχοντες» και έμμισθα κομματικά στελέχη (αυτό που στην ουσία ονομάζουμε «Κράτος»), καθώς επίσης ο ιδιωτικός τομέας, με περίπου 4.000.000 εργαζομένους πολίτες, ελεύθερους επαγγελματίες και μικροεπιχειρηματίες. Προς στιγμήν δε φαίνεται να έχει κερδίσει μία μάχη ο ιδιωτικός τομέας, αφού τα άμεσα μέτρα «εξυγίανσης» της Ελληνικής Οικονομίας περιόρισαν τις αμοιβές των δημοσίων υπαλλήλων – ενδεχομένως με στόχο να ικανοποιηθεί η μεγαλύτερη ομάδα, ο ιδιωτικός τομέας, ξεχνώντας και αυτός με τη σειρά του ότι, τόσο οι έμμεσοι φόροι, όσο και η ύφεση, θα απαιτήσουν επαυξημένα τη δική του επίσης «συνδρομή», στην «αιμοδοσία» του κρατικού χρέους. 

(στ)  Το τελευταίο μέτωπο τοποθετείται μεταξύ των κρατών και των πολιτών τους, όπου τα κράτη προσπαθούν να μετακυλήσουν τις ευθύνες τους (διαφθορά, διαπλοκή, κακοδιαχείριση, υπερβολικές δαπάνες κλπ) στους Πολίτες, ενώ αυτοί με τη σειρά τους, τα όποια δικά τους σφάλματα (μειωμένη φορολογική συνείδηση, αδιαφορία για τα κοινά κα), στις κυβερνήσεις τους (άρθρο μας: ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ: Οι καινούργιοι εχθροί των κρατών, οι αντιδραστικές κοινωνίες που αναπτύσσονται ραγδαία, καθώς επίσης οι πολιτικές ηγεσίες, πιθανόν «παραγνωρίζουν» τη σημασία των συνεχώς υψηλότερων χρεών, τα οποία απειλούν «ευθέως ανάλογα» την εμπιστοσύνη των πολιτών στις χώρες τους  6/1/2010). Έτσι, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μίγμα στις μεταξύ τους «σχέσεις», το οποίο εμποδίζει «εκατέρωθεν» κάθε προσπάθεια «εξυγίανσης».        

 

ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΤΑΔΙΑ

 

Το ότι ευρισκόμαστε ακόμη στο τρίτο στάδιο, δεν σημαίνει ότι όλα τα υπόλοιπα δεν εξελίσσονται «υπόγεια» – ανεξάρτητα δηλαδή από το εάν έχουν εμφανισθεί στην επιφάνεια ή όχι. Έτσι λοιπόν, οι πολλαπλές «κοινωνικές εξεγέρσεις» (4^ο στάδιο) «κυοφορούνται», οι πολιτικές ανακατατάξεις (5^ο στάδιο) επίσης, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις (6^ο στάδιο) είναι μάλλον ορατές – ιδιαίτερα μετά την «επιβολή» του ΔΝΤ στην Ελλάδα (ουσιαστικά μία «πολεμική» βάση των Η.Π.Α., εντός της Ευρωζώνης), καθώς επίσης μετά τις «πιέσεις» που εξασκήθηκαν  από τις Η.Π.Α. προς τη Γερμανία, για να αποδεχθεί την οικονομική «ενίσχυση» της χώρας μας.

Συνεχίζοντας, η Δημοκρατία ευρίσκεται σε άμυνα, ενώ παρατηρείται μία άνευ προηγουμένου «επέλαση» του Ολοκληρωτισμού – αφού η συγκεκριμένη μορφή πολιτεύματος μπορεί να επιλύσει πολύ πιο εύκολα τα προβλήματα της ανεργίας, καθώς επίσης της αναδιανομής εισοδημάτων (άρθρο μας: PAX GERMANICA: Η φτώχεια μίας Δημοκρατίας είναι πολύ καλύτερη από την υλική ευημερία η οποία, καθώς ισχυρίζονται, συνυπάρχει με τον Ολοκληρωτισμό, όπως ακριβώς η ελευθερία είναι καλύτερη από τη δουλεία (Δημόκριτος)  6/3/2010).  

Βέβαια, το ΔΝΤ (Παγκόσμια Τράπεζα) είναι αφενός μεν όργανο της εξωτερικής πολιτικής των Η.Π.Α., αφετέρου του αδρανούς κεφαλαίου, το οποίο στεγάζεται στη Wall Street. Ως εκ τούτου, η επιλογή της Γερμανίας να καταφύγει στις «δεξιότητες» του, με στόχο την επίλυση του Ελληνικού προβλήματος, είναι μάλλον ατυχής – γεγονός που αποδεικνύει το τεράστιο έλλειμμα ηγεσίας της μεγάλης αυτής χώρας, αλλά και των υπολοίπων κρατών της Ευρωζώνης, τα οποία το αποδέχθηκαν. Εξ αυτού, είναι εμφανές το τεράστιο πρόβλημα της Ε.Ε., η οποία είναι αδύνατον να συνεχίσει μία αυτόνομη πορεία, μη διαθέτοντας ικανή ηγεσία.

Πόσο μάλλον αφού, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, πρόθεση του ΔΝΤ (πηγή: Spiegel) είναι να παραμείνει τουλάχιστον δέκα χρόνια στην Ελλάδα, έτσι ώστε να «επιλύσει» ριζικά τα διαρθρωτικά της προβλήματα – ενταφιάζοντας προφανώς τη Δημοκρατία, καταπνίγοντας την Ελευθερία και υποτάσσοντας τους Πολίτες (άρθρο μας: ΤΟ ΡΕΚΒΙΕΜ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: Ο καταμερισμός των ευθυνών της συνθηκολόγησης στους Έλληνες Πολίτες, στους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, στις κυβερνήσεις, στους κερδοσκόπους και στην ΕΕ  25/4/2010). Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, η Ελληνική κυβέρνηση συνετέλεσε τα μέγιστα στην συγκεκριμένη «επιλογή», αφού αυτή πρότεινε αρχικά τη «λύση ΔΝΤ» στην Ευρώπη, η οποία απλά την αποδέχθηκε – ενώ έκανε τα πάντα για να την προκαλέσει (εκλογές, διόγκωση του ελλείμματος, καθυστέρηση των μέτρων κλπ).

Φυσικά το ΔΝΤ, εκτός από «όργανο», είναι και μία επιχείρηση, η οποία αποβλέπει σε κέρδη. Όπως δε έχουμε αναφέρει στο παρελθόν, ευρισκόμενο από το 2007 και μετά χωρίς πελάτες, ήταν υποχρεωμένο να αναζητήσει καινούργιους. Ανεξάρτητα λοιπόν από το πόσο συμμετείχε στις αιτίες που προκάλεσαν τη χρηματοπιστωτική κρίση, η πληθώρα νέων πελατών που του προμήθευσε (Ανατολική Ευρώπη, Ελλάδα κλπ), ήταν ότι καλύτερο θα μπορούσε να του συμβεί, μετά τη δύσκολη περίοδο, η οποία ακολούθησε την «καταστροφική» διαχείριση των κρίσεων του ΄90 εκ μέρους του (Ασία, Αργεντινή, Ρωσία, Βραζιλία κλπ) – «διαχείριση» η οποία του κόστισε τη απώλεια του συνόλου σχεδόν των πελατών του. 

 

Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΟΡΩΝ

 

Από την παραπάνω μικρή ανάλυση συμπεράναμε, μεταξύ άλλων ότι, ουσιαστικά «μεταφέρθηκαν» οικονομικοί πόροι από τους ιδιώτες στις τράπεζες, αυξάνοντας προφανώς το συνολικό ιδιωτικό χρέος.

Όσον αφορά την Ελλάδα τώρα, επειδή η «αρρώστια» εμφανίσθηκε κατ' αρχήν στο δημόσιο τομέα της, επιλέχθηκε η μεταφορά περιουσιακών στοιχείων από τους ιδιώτες, στα ταμεία του κράτους. Επειδή όμως οι Έλληνες Πολίτες μάλλον δεν «συναίνεσαν» (μειωμένα φορολογικά έσοδα), ενώ τόσο η κυβέρνηση τους, όσο και η υπόλοιπη Ευρώπη (κυρίως η Γερμανία) ήταν πεπεισμένοι ότι δεν επρόκειτο να αποδεχθούν την «αιμοδοσία», όπως οι «συμπολίτες» τους σε άλλες δυτικές οικονομίες (Η.Π.Α. κλπ), θεωρήθηκε απαραίτητος ο εξαναγκασμός τους – με τη βοήθεια του ΔΝΤ.

Άλλωστε, ήταν γνωστές οι υψηλές «φοροδοτικές» ικανότητες των Ελλήνων Πολιτών, όπως πολύ εύκολα συμπεραίνεται από τον Πίνακα Ι που ακολουθεί (ας σημειωθεί εδώ ότι, το αυξημένο ιδιωτικό χρέος υποδουλώνει τους Πολίτες στο κράτος τους, αφού τους καθιστά απόλυτα εξαρτημένους από τις «υπηρεσίες» του):

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Συνολικό χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό

 

Χώρα	Συνολικό Χρέος*	Δημόσιο Χρέος**	Ιδιωτικό Χρέος
Ελλάδα	248%	124,90	123,1%
Γερμανία	285%	76,70	208,3%
Ιταλία	315%	116,70	198,3%
Γαλλία	323%	82,50	240,5%
Πορτογαλία	323%	84,60	238,4%
Μ. Βρετανία	466%	80,00	386,0%

Πηγή: Συνδυασμός στοιχείων από Κομισιόν, McKinsey Global Institute και μελέτη της Deutsche Bank, σύμφωνα με την οποία το ιδιωτικό χρέος της Ελλάδας είναι 123% του ΑΕΠ, ενώ της Πορτογαλίας 239%

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

*    Δημόσιο και ιδιωτικό, εσωτερικό και εξωτερικό

**   Πρόβλεψη 2010

 

Όπως φαίνεται καθαρά από τον Πίνακα Ι, το συνολικό ιδιωτικό χρέος των Ελλήνων Πολιτών (νοικοκυριά) είναι πολύ χαμηλότερο, από το αντίστοιχο των υπολοίπων επιλεγμένων κρατών. Μία από τις αιτίες είναι η περιορισμένη «μεταφορά πόρων» εκ μέρους τους στο δημόσιο – πιθανότατα σαν αποτέλεσμα των κατά πολύ χαμηλότερων «υπηρεσιών» που τους προσφέρονται, σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη. Εκτός αυτού, οι Έλληνες αναρωτιούνται (εννοούμε αυτούς που διαθέτουν πράγματι φορολογική συνείδηση), εάν τα χρήματα τους διαχειρίζονται σωστά από το δημόσιο – ότι δεν «αναλώνονται» δηλαδή στη διαφθορά, στο χρηματισμό, στις υπερβολικές δαπάνες ή στην «κάλυψη» των «εισπρακτικών» κενών που προέρχονται από τη φοροαποφυγή των πολυεθνικών (οι οποίες έχουν «αλώσει» τη χώρα τα τελευταία έτη, επιδεινώνοντας το πρόβλημα των δημοσίων εσόδων).        

Στα πλαίσια λοιπόν της ενεργοποίησης του ΔΝΤ, αποφασίσθηκε η καταναγκαστική «μετάγγιση», μέσω της αύξησης των εμμέσων φόρων, σε συνδυασμό με τη μείωση των αμοιβών (συντάξεων κλπ) – ανεξάρτητα από την τεράστια ύφεση (Stagflation), την οποία θα προκαλέσει η «θανατηφόρα» αυτή μέθοδος.

Στην προκειμένη περίπτωση οι Έλληνες, αντιμετωπίζοντας μελλοντικά έναν πληθωρισμό της τάξης του 5% (λόγω της επίδρασης των εμμέσων φόρων – τα τρομακτικά αποτελέσματα του «στασιμοπληθωρισμού», στα επιτόκια και αλλού, θα ακολουθήσουν πολύ σύντομα), με μειωμένες ή «παγωμένες» αμοιβές, θα αναγκασθούν να ρευστοποιήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία (να δανεισθούν κλπ), έτσι ώστε να αποφύγουν μία δραματική, απότομη πτώση του βιοτικού τους επιπέδου.

Επομένως, θα μεταφερθούν έμμεσα τα δικά τους περιουσιακά στοιχεία στο δημόσιο, για την εξόφληση των χρεών του – ανεξάρτητα από το εάν έχουν οι ίδιοι την ευθύνη ή όχι, όπως ακριβώς συνέβη και με τους πολίτες των υπολοίπων χωρών. Δυστυχώς, την ίδια «πορεία» θα ακολουθήσουν και τα περιουσιακά στοιχεία του Ελληνικού Δημοσίου τα οποία, συμπεριλαμβανομένης της ακίνητης περιουσίας του, υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 350 δις € – από τα οποία όμως ένα μικρό μόνο μέρος θα συμβάλλει στην πληρωμή του χρέους (άρθρο μας: Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ: Οι αιτίες που οδήγησαν τη χώρα στην «παρακμή», η είσοδος του ΔΝΤ, η εφαρμογή του «διαρθρωτικού» προγράμματος του συνδίκου, τα αποτελέσματα του, καθώς επίσης τα διδάγματα για την Ευρώπη και την Ελλάδα  9/4/2010).      

Ολοκληρώνοντας, επειδή αναφέρεται ευρύτατα η «οικονομική ενίσχυση» της χώρας μας από την ΕΕ και το ΔΝΤ, σαν κάποιο «δώρο» που μας προσφέρθηκε, παραθέτουμε εν πρώτοις τον Πίνακα ΙΙ.        

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Λήξη Ομολόγων, με ημερομηνία καταγραφής 29.04.2010*, σε δις €

 

Έτος	Ελλάδα	Ιταλία	Ισπανία	Πορτογαλία	Ιρλανδία
2010*	15,80	251,50	76,50	17,90	8,60
2011	31,30	192,20	84,00	15,90	4,60
2012	31,70	168,20	61,20	8,60	6,00
2013	24,90	100,40	51,50	8,20	6,00
2014	31,60	89,10	46,80	13,60	10,00
2015	21,10	85,40	24,70	9,90	0,20
2016	15,10	51,10	16,10	5,60	8,60
2017	22,10	64,40	29,80	6,20	0,00
2018	9,80	46,20	16,50	6,50	8,20
2019	24,70	86,50	28,70	7,90	14,50
2020	5,30	52,70	8,30	5,00	16,70
Σύνολο	233,40	1.187,70	444,10	105,30	83,40

Πηγή: Bloomberg

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Σύμφωνα με τον Πίνακα ΙΙ, η χώρα μας θα χρειασθεί, απλά για την εξυπηρέτηση του υφιστάμενου δανεισμού της έως το 2013, το ποσόν των 103,7 δις €. Στο ποσόν αυτό, θα προστεθούν οι τόκοι και τα μέχρι τότε ελλείμματα των προϋπολογισμών της, τα οποία υπολογίζουμε αισιόδοξα (με ετήσιο μέσον όρο το 6% επί ΑΕΠ 240 δις € για τέσσερα έτη), στα 14,4 δις € Χ 4 = 57,6 δις €. Συνολικά λοιπόν θα απαιτηθούν, στην καλύτερη των περιπτώσεων, 161,3 δις € δάνεια, από τα οποία έχουν εξασφαλισθεί τα 110 δις € (με βάση την ανακοίνωση του Euro group).

Προφανώς, τα 110 δις € δόθηκαν επειδή αποφασίσθηκε η «απομάκρυνση» της Ελλάδας από το διεθνές πιστωτικό σύστημα, λόγω των τεράστιων κινδύνων που προβλεπόταν για ολόκληρο τον πλανήτη – μεταξύ άλλων, σαν αποτέλεσμα των επιθέσεων των κερδοσκόπων εναντίον της, τις οποίες ουσιαστικά προκάλεσε η ανεύθυνη (αν όχι σκόπιμη) στάση της Γερμανίας, αλλά και η έμμονη ιδέα της κυβέρνησης μας να αναζητάει παντού δανεικά, αντί να ασχοληθεί με τη λήψη ουσιαστικών «μέτρων» στο εσωτερικό της (άρθρο μας: ΣΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΝΑ: Η Ελλάδα στο επίκεντρο της αμερικανό-ευρωπαϊκής διαμάχης, τα σφάλματα μας, οι «αλλότριες» ευθύνες και ο υπερπληθωρισμός ομολόγων, ο οποίος φαίνεται να εξελίσσεται σε μία καταστροφική πανδημία  23/1/2010).  

 

Δηλαδή, αντί να δανεισθεί αυτό το ποσόν η χώρα μας από τις διεθνείς αγορές, όπως συνέβαινε ανέκαθεν, θα το δανεισθεί από την ομάδα ΕΕ-ΔΝΤ. Εάν βέβαια αργότερα τα καταφέρει, τότε δεν θα χρησιμοποιήσει το δηλητηριώδες «πακέτο» που της προσφέρθηκε. Φυσικά, τα 110 δις € οφείλουν να επιστραφούν στους δανειστές με τόκους – ενώ δεν είναι καθόλου σίγουρη η «επάνοδος» της Ελλάδας στο διεθνές πιστωτικό σύστημα, από το οποίο θα χρειαστεί σύντομα τα υπόλοιπα 51,3 δις € (161,3 – 110,0).

Ακόμη λιγότερο σίγουρη είναι η επίλυση των προβλημάτων της, αφού κατέφυγε αναγκαστικά στη μείωση των ονομαστικών αμοιβών (σχεδόν ποτέ στην Ιστορία δεν έχει γίνει αποδεκτή από τους εργαζομένους) και στην αύξηση των φόρων, εν μέσω παγκόσμιας και εγχώριας ύφεσης – μη έχοντας τη δυνατότητα μίας «ανταγωνιστικής» υποτίμησης του νομίσματος της (άρθρο μας: Δημόσιο Χρέος: Μήπως θα πρέπει κάποτε να μας εξοφλήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις υποχρεώσεις της, επιτρέποντας μας να εξοφλήσουμε σωστά τις δικές μας;  23/4/2009).  

 

Πολύ περισσότερο, επειδή η μείωση των αμοιβών αφορά μόνο το δημόσιο τομέα, ο οποίος δεν ανταγωνίζεται τις υπόλοιπες χώρες – ενώ ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να ανταπεξέλθει με τεράστιες πληθωριστικές πιέσεις, οι οποίες πολύ πιθανόν θα «αποδεκατίσουν» έναν μεγάλο αριθμό μικρομεσαίων επιχειρήσεων της χώρας, αποβιομηχανοποιώντας την ολοσχερώς (άρθρο μας: Πληθωριστικός αποπληθωρισμός: Ένα ιδιαίτερα σκοτεινό και οξύμωρο υποθετικό σενάριο γα τις μικρές Οικονομίες  5/3/2009).  

 

Επομένως, η «αντιστροφή της τάσης» μέσω των «κλασσικών» ΔΝΤ-μεθόδων είναι εξαιρετικά αμφίβολη – με αποτέλεσμα τα «μέτρα» που λήφθηκαν να αποβούν στην κυριολεξία καταστροφικά, «εγκληματικά» ίσως για τη χώρα μας.

 

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ  

 

Το βασικότερο πλεονέκτημα μας, είναι αναμφίβολα το μεγαλύτερο πρόβλημα μας: το διογκωμένο δημόσιο δηλαδή, το οποίο είναι η πηγή των περισσοτέρων «δεινών» μας. Ειδικότερα, από τον Πίνακα ΙΙΙ που ακολουθεί, φαίνεται καθαρά ότι, όλες οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου (αλλά και οι Η.Π.Α., η Μ. Βρετανία, η Ιαπωνία κα), έχουν αντίστοιχα προβλήματα με την Ελλάδα. Εν τούτοις, καμία από αυτές δεν έχει τόσο μεγάλα περιθώρια διορθωτικών κινήσεων, όσο η χώρα μας, ενώ από καμία χώρα δεν ζητήθηκε να αυτοκτονήσει – με την κυβέρνηση της να το αποδέχεται άνευ όρων.   

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Δημόσιο χρέος 2007 – Πρόβλεψη δημοσίων χρεών προς ΑΕΠ το 2010 στην Ευρωζώνη – Έλλειμμα 2009

 

Χώρα	Δ. Χρέος 2007 / %	Δ. Χρέος 2010 / %	Έλλειμμα / %
Ελλάδα	81,70	124,90	-12,20
Ιταλία	105,60	116,70	-5,30
Βέλγιο	86,10	101,20	-5,80
Πορτογαλία	65,80	84,60	-8,00
Ιρλανδία	21,10	82,90	-14,70
Γαλλία	66,60	82,50	-8,20
Γερμανία	65,30	76,70	-5,00
Αυστρία	61,00	73,90	-5,70
Μάλτα	60,00	70,90	-4,40
Ισπανία	35,70	66,30	-10,10
Ολλανδία	47,70	65,60	-6,10
Κύπρος	61,50	58,60	-5,70
Φιλανδία	32,90	47,40	-4,50
Σλοβενία	25,70	42,80	-7,00
Σλοβακία	34,80	39,20	-6,00
Λουξεμβούργο	2,60	16,40	-4,20
Μέσος Ευρωζώνης	53,38	84,00	-6,90

Πηγή: ΕΕ – Κομισιόν – IQ

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Για παράδειγμα, η Πορτογαλία, αποβιομηχανοποιημένη πολύ περισσότερο από την Ελλάδα (ουσιαστικά, η βιομηχανία της περιορίζεται στα τσιμέντα, καθώς επίσης στην παραγωγή ξύλου και χαρτιού), έχει ελάχιστες δυνατότητες περιορισμού των δημοσίων δαπανών της, καθώς επίσης μηδαμινή δημόσια περιουσία. Εκτός αυτού, τα χρέη του ιδιωτικού τομέα της είναι ύψους 239% επί του ΑΕΠ της – ενώ τα αντίστοιχα των Ελλήνων είναι περί το 123% του ΑΕΠ. Όσον αφορά δε το κόστος εργασίας, αυξήθηκε 5% από την είσοδο της στην Ευρωζώνη – της Ελλάδας παρέμεινε σταθερό, ενώ της Γερμανίας μειώθηκε κατά 15%.   

Επομένως, η Ελλάδα μπορεί πολύ πιο εύκολα να διορθώσει τα λάθη της, χωρίς να υποχρεωθεί στον τεράστιο στασιμοπληθωρισμό (πληθωριστικός αποπληθωρισμός), με τον οποίο «απειλείται» από το ΔΝΤ – απλά περιορίζοντας τις δαπάνες (άρθρο μας: Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ: Η ανάγκη περιστολής των κρατικών δαπανών, η «συγκράτηση» των αμοιβών, η εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου, η κερδοφορία των εθνικών επιχειρήσεων, ο περιορισμός των δημοσίων επενδύσεων και οι απαιτήσεις μας από την ΕΕ  30/1/2010). Εάν όμως «υποκύψει» στις «ΔΝΤ-μεθοδεύσεις», τότε οι δυνατότητες της μηδενίζονται – αφού το ΑΕΠ θα υποχωρήσει κάτω από τα 200 δις €, με το χρέος να εκτοξεύεται στα 400 δις € (200% του ΑΕΠ). Κατά την άποψη μας, μία λογική ηγεσία είναι αδύνατον να ακολουθήσει αυτό το δρόμο – εκτός εάν υπηρετεί άλλες σκοπιμότητες ή γνωρίζει πληροφορίες που εμάς μας διαφεύγουν.   

Στο ίδιο παράδειγμα, η Πορτογαλία, με εξαγωγές περίπου 50 δις $, είναι πολύ δύσκολο να τις αυξήσει – πόσο μάλλον με κύριο αποδέκτη των προϊόντων της την Ισπανία, η οποία πλήττεται σε τεράστιο βαθμό από την ανεργία (άνω του 20%). Η Ελλάδα όμως, με εξαγωγές περί τα 17 δις $ (τρείς φορές λιγότερες από την Πορτογαλία), είναι πολύ πιο εύκολο να τις αυξήσει – ειδικά επειδή έχει τη δυνατότητα να επεκταθεί στη Ρωσία, καθώς επίσης στις Αραβικές και λοιπές χώρες της «Ανατολής».  

Ένα επόμενο πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι ο τραπεζικός τομέας της, ο οποίος έχει πληγεί ελάχιστα από την κρίση – σε σύγκριση τουλάχιστον με την Ιρλανδία, η οποία υποχρεώθηκε να αναλάβει χρέη 80 δις € των τραπεζών της, ή με την Ισπανία, η οποία ήδη «φοβάται» την κατάρρευση κάποιων τραπεζών της (λόγω της «υπερτιμολόγησης» των κατασκευαστικών δανείων κλπ). Επίσης οι εισηγμένες εταιρείες της οι οποίες, κάτω από ομαλές συνθήκες, θα αξιολογούνταν τουλάχιστον δύο φορές παραπάνω (ποσόν που υπερβαίνει τα 70 δις €, σε σχέση με τη σημερινή τους κεφαλαιοποίηση ).  

 

Τρίτο πλεονέκτημα είναι η οικοδομική δραστηριότητα και οι σχετικά ομαλές τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα – σε σύγκριση με την αντίστοιχη κατάσταση της Ισπανίας, η οποία έχει υποχρεωθεί σε τεράστια ανεργία λόγω της, στηριγμένης στα ακίνητα, ανάπτυξης της οικονομίας της (άρθρο μας: Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ: Η μαζική επίθεση των κερδοσκόπων στην Ελλάδα, οι δέκα μεγαλύτεροι πιστωτές της, καθώς επίσης αναφορές στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία, στη Γερμανία και στη Γαλλία  4/3/2010).

 

Τέταρτο πλεονέκτημα είναι οι καταθέσεις των Πολιτών της, οι οποίες υπερβαίνουν τα 200 δις € – οπότε θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν εσωτερικά το δημόσιο χρέος, κατά το παράδειγμα της Ιαπωνίας (δημόσιο χρέος 200% του ΑΕΠ). Ειδικά όσον αφορά αυτό το σημείο, αδυνατούμε να καταλάβουμε την άρνηση της κυβέρνησης μας να εκδώσει Εθνικά Ομόλογα – κάτι που είχαμε προτείνει τόσο εμείς, όσο και πολλοί άλλοι, έγκαιρα στο παρελθόν (άρθρο μας: ΕΘΝΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ: Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, η «διττή» τους ωφέλεια και ο ευρύτερος προβληματισμός των τραπεζών, ο οποίος ενδεχομένως θα σημάνει το οριστικό τέλος της «συστημικής» παντοδυναμίας τους  30/10/2009). Ελπίζουμε κάποια στιγμή να εξηγήσει η κυβέρνηση μας τη στάση της, η οποία έχει «προβληματίσει» τους Έλληνες σε μεγάλο βαθμό.       

 

Πέμπτο πλεονέκτημα είναι η συνειδητοποίηση της Γερμανίας ότι, τυχόν χρεοκοπία χωρών της ΕΕ, θα έχει δυσμενή αποτελέσματα, όχι μόνο για το χρηματοπιστωτικό της σύστημα, αλλά και για τις επιχειρήσεις – μείωση των γερμανικών εξαγωγών και απώλεια πιστώσεων. Ήδη η χώρα κατακλύζεται από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της, οι οποίες αναζητούν εξασφάλιση των εξαγωγικών τους πιστώσεων από το κράτος τους (Πίνακας IV):

 

ΠΙΝΑΚΑΣ IV: Γερμανικές εξαγωγές 2009 και ασφάλειες στις 28.02.10

 

Χώρα	Εξαγωγές σε δις €	Ασφάλειες σε δις €	Ποσοστό Ασφάλισης
Ελλάδα	6,65	1,30	19,55%
Πορτογαλία	6,17	1,30	21,06%
Ισπανία	31,30	7,10	22,68%
Ιταλία	51,05	12,10	23,70%
Σύνολα	95,18	21,80	22,90%

Πηγή: Σύνδεσμος Ασφαλιστών Γερμανίας (GDV)

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σημείωση: Οι συνολικές εξαγωγές της Γερμανίας το 2009 ήταν 803,9 δις € – επομένως, οι εξαγωγές στις τέσσερις παραπάνω χώρες αποτελούν το 11,84% του συνόλου

 

Χωρίς να επεκταθούμε περισσότερο, φαίνεται καθαρά ότι η χώρα μας έχει αρκετά πλεονεκτήματα – εάν αποφάσιζε να λύσει μόνη της τα προβλήματα της, χωρίς τη βοήθεια «εξωθεσμικών» οργανισμών. Επομένως, η προσφυγή της στο ΔΝΤ είναι αναμφίβολα ένα τεράστιο λάθος, αν όχι μία εγκληματική ενέργεια (άρθρο μας: ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΨΕΥΔΩΝ ΕΛΠΙΔΩΝ: Οι σχεδιασμοί της Κομισιόν, η ανεξέλεγκτη αποβιομηχανοποίηση και ο ανατροφοδοτούμενος φαύλος κύκλος του χρέους, «προδιαγράφουν» την ολοκληρωτική απώλεια της ανεξαρτησίας μας  29/12/2009), η οποία θα έπρεπε να εμποδιστεί με κάθε τρόπο – ενδεχομένως ακόμη και με την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων εναντίον της προσφυγής στο ΔΝΤ από τα υπόλοιπα πολιτικά κόμματα τα οποία, όπως τουλάχιστον ανακοινώνουν, δεν συμφωνούν, στο σύνολο τους, με μία τέτοια ενέργεια της κυβέρνησης μας.    

Ολοκληρώνοντας, οι Έλληνες Πολίτες δεν έχουν εκλέξει το ΔΝΤ για να τους κυβερνήσει ενώ, εάν η σημερινή πολιτική ηγεσία αδυνατούσε να ανταπεξέλθει με τις απαιτήσεις μίας χρηστής, ορθολογικής και ανεξάρτητης διοίκησης ενός κράτους, τότε δεν είχε κανένα λόγο να θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές. Η «άγνοια» των πραγματικών μεγεθών της Ελληνικής Οικονομίας που «ισχυρίζεται» (αν και αμφιβάλλουμε τεκμηριωμένα, αφού ήταν σε όλους γνωστές οι Εκθέσεις της ΤτΕ και του ΔΝΤ από τον Αύγουστο του 2009), δεν αποτελεί προφανώς καμία δικαιολογία, αφού είναι υποχρεωμένη να ανταπεξέλθει με τα πραγματικά δεδομένα – ενώ δεν επιτρέπεται καν να σκέφτεται μία νέα, πρόωρη προσφυγή στους εκλογείς, υπό τις σημερινές, αντίξοες συνθήκες (όπως δυστυχώς έπραξε η προηγούμενη κυβέρνηση μας, οδηγώντας την Ελλάδα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας)   

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 04. Μαΐου 2010, 

viliardos@kbanalysis.com 

 

 

* Ο κ. Β. Βιλάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου 

 

ΥΓ (05.05.2010): Δύσκολα θα μπορούσε να φαντασθεί κανείς ότι, το 4^ο στάδιο της κρίσης, οι κοινωνικές εξεγέρσεις, θα ερχόταν τόσο σύντομα – κρίνοντας από τους τρείς νεκρούς σήμερα στην Αθήνα. Η «χρεοκοπία» όμως ενός κράτους ή, καλύτερα, ενός «συστήματος», παρομοιάζεται με την έκρηξη ενός ηφαιστείου, τα επακόλουθα της οποίας είναι αδύνατον να προβλεφθούν. Δυστυχώς, το τεράστιο σημερινό «έλλειμμα» ηγετών παγκοσμίως, είναι κατά πολύ μεγαλύτερο του «προϋπολογιστικού». Ας ελπίσουμε ότι δεν θα ζήσουμε «καταστάσεις» ΔΝΤ – Αργεντινής στη χώρα μας:

 

Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ: Ιστορικά στοιχεία, παραλληλισμοί, οι αιτίες της κρίσης, η μεγάλη ύφεση, η υπερχρέωση, η στάση πληρωμών, τα καταναγκαστικά μέτρα της κυβέρνησης και τα αποτελέσματα τους  3/1/2010  

 

Πολιτική και Οικονομία: Πως θα μπορούσε να γίνει η Ελλάδα η ωραιότερη, η πλουσιότερη και η πιο πολιτισμένη χώρα της Ευρώπης;  30/5/2009

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2100.aspx